Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng anh chuyên ngành ở trường đại học lao động xã hội

Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động - Xã hội Trương Thị Tuyết Hạnh Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS.. Khái quát những vấn đề lý

Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng

Anh chuyên ngành ở trường Đại học

Lao động - Xã hội Trương Thị Tuyết Hạnh

Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Ngọc Bích

Năm bảo vệ: 2008

Abstract Khái quát những vấn đề lý luận quản lý hoạt động dạy học (HĐDH) nói

chung và dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học không chuyên ngữ Nghiên cứu, đánh giá chung về thực trạng quản lý HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động - Xã hội Đề xuất nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành và một số biện pháp quản lý cụ thể về tổ chức đánh giá và phát triển chương trình tiếng Anh chuyên ngành; các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy tiếng Anh của đội ngũ giảng viên, học tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên và các biện pháp tăng cường quản lý các hoạt động hỗ trợ cho giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành, nhằm

hoàn thiện quản lý HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành tại trường

Keywords Giáo dục đại học; Giảng dạy; Quản lý giáo dục; Tiếng Anh chuyên

ngành

Content

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trước xu thế hội nhập ngày càng cao, đặc biệt khi Việt Nam đã tham gia vào tổ chức thương mại lớn nhất thế giới WTO thì vai trò của ngoại ngữ càng quan trọng trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong sự nghiệp giáo dục Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng chỉ thị về việc tăng cường công tác dạy học ngoại ngữ nhân dịp về thăm trường Đại học Sư phạm

Ngoại ngữ Hà Nội vào ngày 13-01-1972: “Đối với nước ta, ngoại ngữ là môn rất quan trọng,

rất cần thiết, rất cấp bách Các đồng chí phụ trách giáo dục phải rút kinh nghiệm để làm tốt giáo dục ngoại ngữ” Quan điểm này hoàn toàn phù hợp với xu thế chung của sự phát triển

nền giáo dục hiện đại Ngoại ngữ cơ bản nói chung cũng như ngoại ngữ chuyên ngành nói riêng không chỉ góp phần trang bị cho HS – SV những tri thức cần thiết về các đối tượng nhận thức thế giới khách quan thuộc chuyên ngành ấy, mà nó còn là công cụ rất quan trọng giúp cho họ nắm chắc hơn các tri thức cơ sở của các chuyên ngành khác và phát triển năng lực trí tuệ

Hiện nay ngoại ngữ chuyên ngành đã được giảng dạy ở rất nhiều trường CĐ - ĐH trong cả nước Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chương trình khung của CĐ -

ĐH không chuyên ngữ, ngoại ngữ chuyên ngành chiếm một thời lượng đáng kể (180 tiết, tương đương 12 đơn vị học phần) Song thực trạng gần đây cho thấy ở rất nhiều trường CĐ -

ĐH không chuyên ngữ, SV khi vào trường đã được học ngoại ngữ ở trường phổ thông từ 3 đến 7 năm và cộng thêm khoảng thời gian được học ngoại ngữ ở trường CĐ - ĐH là 2 hoặc 3 năm, nhưng kết quả về việc sử dụng ngoại ngữ cơ bản cũng như ngoại ngữ chuyên ngành của

họ lại không được như mong muốn Rất nhiều SV không có khả năng sử dụng ngoại ngữ để giao tiếp và rất ít SV có thể sử dụng ngoại ngữ như là một công cụ để học tập, nghiên cứu và

mở mang sự hiểu biết Chính điều này khiến họ gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề tuyển chọn nhân lực, cũng như đáp ứng được yêu cầu công việc trong tương lai

và Xã hội Trường đào tạo ra những CB không những phục vụ cho ngành mà còn phục vụ cho những ngành nghề khác cho xã hội như ngành: Bảo hiểm xã hội, Kế toán, Quản lí lao động, Kỹ thuật chỉnh hình và Công tác xã hội Ngay từ khoá đầu tiên nhà trường đã rất chú trọng đến việc dạy và học ngoại ngữ cho sinh viên để đáp ứng được yêu cầu mở rộng giao lưu, tăng cường giao tiếp, tiếp cận với những tiến bộ khoa học kĩ thuật và công nghệ, đặc biệt là nhu cầu giao tiếp theo chuyên ngành cụ thể Trong những năm qua, trường luôn giữ mối quan hệ, giao lưu, hợp tác với một số trường đại học nước ngoài như Đại học Phụ nữ Philipine, Đại học CTXH Thụy Điển, Đại học NewPholen Canada Bên cạnh

đó nhà trường đã và đang làm việc với những dự án nước ngoài như xoá đói giảm nghèo, vấn đề bình đẳng giới Làm việc hoặc giao lưu với những trường bạn hoặc với những dự

án này đòi hỏi sự giao tiếp bằng ngoại ngữ (tiếng Anh) phải rất thường xuyên và lưu loát, đặc biệt là những thuật ngữ về chuyên ngành

Vấn đề giảng dạy và tình trạng học ngoại ngữ đã được rất nhiều tác giả quan tâm và đưa

ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả DH môn học này Các bài viết tiêu biểu mà tôi đã đọc chủ yếu đề cập đến hình thức kiểm tra đánh giá chất lượng, PPDH môn học này và chúng được áp dụng đối với SV ở các trường chuyên ngữ Đặc biệt theo khảo sát của tôi thì chưa

có một nghiên cứu nào về HDDH tiếng Anh chuyên ngành được thực hiện tại trường đại học LĐ

- XH

Trường đại học LĐ - XH cũng như Bộ môn Ngoại ngữ đã và đang cố gắng để tìm ra những giải pháp hữu hiệu để góp phần nâng cao HQDH tiếng Anh chuyên ngành Là một GV trực tiếp tham gia giảng dạy môn tiếng Anh chuyên ngành, dựa trên thực tế này của nhà trường nên tôi đã chọn đề tài “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động - Xã hội” với mong muốn xác định các biện pháp khả thi trên cơ sở lý luận khoa học đã được học và kinh nghiệm thực tế, góp một phần nhỏ vào hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành và nâng cao chất lượng đào tạo của trường Đại học LĐ- XH

2 Mục đích nghiên cứu

Anh chuyên ngành tại trường Đại học LĐ - XH

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận quản lý HĐDH nói chung và DH môn tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học không chuyên ngữ

- Đánh giá thực trạng quản lý HDDH môn tiếng Anh chuyên ngành tại trường Đại học

LĐ - XH

- Đề xuất các biện pháp hoàn thiện quản lý HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành tại trường Đại họ LĐ - XH

4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành tại trường Đại học LĐ - XH

4.2 Đối tƣợng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hiệu quả HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành tại trường Đại học

LĐ - XH

5 Vấn đề nghiên cứu

trường Đại học LĐ - XH ?

6 Đóng góp mới về mặt khoa học

HĐDH ngoại ngữ chuyên ngành cho SV ở các trường đại học không chuyên ngữ

Ý nghĩa thực tế : Đề tài đề xuất các biện pháp khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý HĐDH tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học LĐ - XH

7 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, tác giả sử dụng phối hợp các PP nghiên cứu sau:

- Nhóm PP nghiên cứu lý luận:

+ Sưu tầm sách, tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu

+ Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

- Nhóm PP nghiên cứu thực tiễn:

+ PP điều tra xã hội học, điều tra bảng hỏi (sử dụng các mẫu điều tra đối với SV, GV và cán

bộ quản lý để thu thập thông tin về tình trạng DH ngoại ngữ chuyên ngành; những thuận lợi, khó khăn và mức độ sử dụng ngoại ngữ chuyên ngành trong học tập và phát triển chuyên môn nghiệp vụ)

+ PP hỏi ý kiến các chuyên gia, phương pháp phỏng vấn

- Nhóm PP thống kê toán học để phân tích và xử lý số liệu nghiên cứu

8 Phạm vi nghiên cứu

Trường Đại học LĐ- XH đào tạo cả 3 hệ: Hệ trung cấp, hệ CĐ và hệ ĐH Do thời gian có hạn nên đề tài này chỉ tiến hành nghiên cứu HĐDH môn tiếng Anh chuyên ngành cho

hệ đại học khoá 3 của trường Đại học LĐ - XH

9 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, kết quả nghiên cứu của đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở

trường Đại học Lao động - Xã hội

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở

trường Đại học Lao động - Xã hội

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH 1.1 Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Khái niệm quản lý; chức năng quản lý

1.1.1.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể QL lên khách thể QL về mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các PP và biện pháp cụ thể tạo môi trường và điều kiện cho sự nghiệp phát triển của đối tượng

1.1.1.2 Chức năng quản lý

Bốn chức năng cơ bản của hoạt động QL được bàn đến trong hầu hết các nghiên cứu là: Kế hoạch hoá; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra Bốn chức năng QL này luôn có quan hệ biện chứng hữu cơ với nhau

1.1.2 Quản lý giáo dục; quản lý nhà trường

1.1.2.1 Quản lý giáo dục

sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất

1.1.2.2 Quản lý nhà trường

QLNT thực chất là QLGD trên tất cả các mặt, các khía cạnh liên quan đến hoạt động giáo dục trong phạm vi nhà trường Đó là một hệ thống những hoạt động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể QLGD để đạt tới mục tiêu giáo dục đặt ra đối với ngành giáo dục trong từng giai đoạn phát triển của đất nước

1.1.3 Hoạt động dạy học, quá trình dạy học, quản lý hoạt động dạy học

1.1.3.1 Hoạt động dạy học

HĐDH giúp người học lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách của người học Vai trò chủ đạo của HĐDH được biểu hiện với ý nghĩa là tổ chức và điều khiển hoạt động học của người học, giúp người học nắm được kiến thức, hình thành kĩ năng, thái độ

1.1.3.2 Quá trình dạy học

QTDH được tổ chức trong nhà trường bằng PP sư phạm đặc biệt, nhằm trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức khoa học và hình thành hệ thống kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

1.1.3.3 Quản lý hoạt động dạy học và đặc trưng cơ bản của dạy học ở đại học

 Quản lý hoạt động dạy học:

Quản lý HĐDH là một bộ phận cấu thành chủ yếu của toàn bộ hệ thống quản lý HĐDH trong nhà trường Qui định dạy học được thực hiện theo một chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể trên lớp học

Đặc trưng cơ bản của dạy học đại học:

“Quá trình dạy học ở ĐH, về bản chất, là quá trình nhận thức độc đáo có tính chất nghiên cứu của SV được tiến hành dưới vai trò tổ chức, điều khiển của GV nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học ở ĐH”

Tuy nhiên khi nhắc DH ở ĐH chúng ta thấy ngay được những đặc điểm khác biệt so với dạy học ở bậc phổ thông đó là: DH ở ĐH là dạy cách tự học, phát triển năng lực nghiên

cứu, quản lý, lãnh đạo cho SV Trong đó SV đại học cần được:

Đào tạo cơ bản + Bồi dưỡng thường xuyên

Học cách học và tự học

1.2 Đặc trƣng dạy học ngoại ngữ và dạy học tiếng Anh chuyên ngành

1.2.1 Đặc trưng dạy học ngoại ngữ

Đặc trưng DH ngoại ngữ là DH giao tiếp với 5 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và tư duy bằng chính ngoại ngữ đang học

1.2.2 Tiếng Anh chuyên ngành trong trường đại học

1.2.2.1 Vai trò và đặc điểm của tiếng Anh chuyên ngành

Tiếng Anh chuyên ngành là tiếng Anh dùng cho các mục đích giao tiếp nghề nghiệp

cụ thể Thuật ngữ này được dùng để phân biệt với thuật ngữ tiếng Anh phổ thông, là ngôn ngữ phục vụ cho các mục tiêu giao tiếp thông thường trong cuộc sống xã hội Sự khác nhau

cơ bản giữa tiếng Anh chuyên ngành và tiếng Anh phổ thông là về mặt nội dung giao tiếp

mang tính chuyên ngành

1.2.2.2 Mục tiêu dạy học của tiếng Anh chuyên ngành

Mục tiêu DH Tiếng Anh chuyên ngành là giúp SV đọc và viết được những gì mà SV cần, phù hợp với trình độ học vấn chuyên môn của họ bằng tiếng Anh

1.2.2.3 Nội dung của dạy học tiếng Anh chuyên ngành

Nội dung giảng dạy ngoại ngữ chuyên ngành là những bài khoá, những dạng bài tập, những tình huống ứng với thực tiễn được xây dựng dựa trên những từ, những cấu trúc câu

bằng ngoại ngữ chuyên ngành và nội dung phải thực sự phù hợp và gắn với chuyên ngành của người học

1.3 Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành

1.3.1 Quản lý hoạt động học tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên

Quản lý hoạt động học của SV là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ học tập, nghiên cứu và rèn luyện nghề nghiệp của SV Vì vậy, quản lý hoạt động học ngoại ngữ chuyên ngành của SV cũng không nằm ngoài những yêu cầu đó

1.3.2 Quản lý hoạt động dạy tiếng Anh chuyên ngành của giảng viên

Trong các trường ĐH việc quản lý hoạt động dạy tiếng Anh chuyên ngành của GV được thực hiện qua hai nội dung cơ bản đó là: quản lý hoạt động giảng dạy trên lớp và việc thực hiện quản lý hồ sơ chuyên môn của GV

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG

ANH CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

2.1 Vài nét giới thiệu về trường

2.1.1 Vị trí chức năng, bộ máy nhà trường

Trường đại học LĐ - XH là đơn vị thuộc Bộ Lao động - Thương binh và xã hội, chịu

sự quản lý Nhà nước về giáo dục đào tạo của Bộ GD - ĐT được phép thành lập các đơn vị chức năng, các hội đồng tư vấn và tuân thủ các chế độ quy định trong đào tạo, quản lý tài chính, quản lý cơ sở vật chất mà Nhà nước đã ban hành Nhiệm vụ của trường là đào tạo những cán bộ lao động xã hội phục vụ cho ngành

2.1.2 Quy mô đào tạo của trường

Bên cạnh đào tạo chính quy tại trường, nhà trường còn mở các hệ đào tạo tại chức, đào tạo liên thông, đào tạo liên kết chính quy theo địa chỉ và các lớp đào tạo bồi dưỡng ngắn hạn… Số lượng tuyển sinh căn cứ nhu cầu của địa phương và chỉ tiêu cho phép của Bộ GD&ĐT

2.1.3 Bộ môn Ngoại ngữ trường Đại học Lao động Xã hội

Bộ môn có 19 (100%) GV, 1 giáo vụ và các GV được đào tạo từ hai trường: ĐH Hà Nội và ĐH Ngoại ngữ - ĐHQGHN

2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động – Xã hội

2.2.1 Thực trạng dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động Xã hội

2.2.1.1 Mục tiêu giảng dạy

Mục tiêu giảng dạy môn tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học LĐXH hiện nay chưa thực sự cụ thể, còn nặng về định hướng Điều này cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của HĐDH

2.2.1.2 Nội dung giảng dạy

Theo nội dung trong giáo trình tiếng Anh chuyên ngành mà Bộ môn biên soạn thì SV khoa CTXH có những bài học dành riêng cho khoa đó Tuy nhiên, nội dung tiếng Anh chuyên ngành lại thiết kế chung cho cả ba khoa: khoa KT, BH và QLLĐ Điều này khiến cho

SV của ba khoa này phải đầu tư quá nhiều vào học chuyên ngành khác, thay vì đó họ có thể dành thời gian vào việc trau dồi làm giàu thêm kiến thức chuyên ngành của mình

2.2.1.3 Đội ngũ giảng viên với hoạt động giảng dạy

Đội ngũ GV trong Bộ môn ngoại ngữ đã có những cố gắng về chuyên môn cũng như năng lực sư phạm Tuy nhiên nếu những hạn chế sau được khắc phục bởi đội ngũ GV của Bộ môn thì hiệu quả HĐDH môn học tiếng Anh chuyên ngành sẽ cao hơn, đó là: Cải tiến PP dạy học, PP kiểm tra đánh giá, xác định rõ mục tiêu môn học …

2.2.1.4 Đội ngũ sinh viên với hoạt động học tập

sinh ở các trường trung học phổ thông đến từ các tỉnh phía Bắc của đất nước Mặt bằng chung

về trình độ ngoại ngữ của các em hoàn toàn chênh lệch nhau khi vào trường Chính vì vậy,

SV đã được chia lớp học phù hợp với khả năng tiếng Anh của mỗi người Tuy nhiên việc chia lớp cho SV chưa được áp dụng với môn tiếng Anh chuyên ngành

Biểu đồ 4: Kết quả Trình độ đầu vào của sinh viên Đại học Khoá 1

Năm học 2005 – 2006

Qua kết quả nêu trên và qua tiếp xúc, thăm dò ý kiến của nhiều SV trong quá trình giảng dạy, tác giả nhận thấy hầu hết các sinh viên chưa có hứng thú khi học tiếng Anh

chuyên ngành nên cũng chưa có ý thức và thái độ học tập tốt môn học này

Sau đây là kết quả môn tiếng Anh chuyên ngành I và II mà SV khoá 1 đạt được (số liệu thu nhập từ phòng Đào tạo)

Biểu đồ 5: Kết quả thi hết tiếng Anh chuyên ngành I và II của SVĐH Khoá 1 (Năm học

2006 – 2007)

2.2.1.5 Cơ sở vật chất

Mấy năm gần đây, nhà trường đã quan tâm trang bị những phương tiện học tập và thông tin ngày càng hiện đại, đồng thời được Bộ quan tâm mở rộng hạ tầng cơ sở và đầu tư nhiều kinh phí cho việc mua sắm các trang thiết bị mới Nhưng nếu so với quy mô đào tạo lớn như hiện nay thì việc trang bị những thiết bị hiện nay chưa đáp ứng cho việc học ngoại ngữ

2.2.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động – Xã hội

2.2.2.1 Thực trạng quản lý hoạt động dạy tiếng Anh chuyên ngành của đội ngũ giảng viên trường Đại học Lao động – Xã hội

Rất nhiều năm qua, BMNN cũng đã kết hợp với các phòng ban trong nhà trường như Phòng Đào tạo, Phòng Tổ chức cán bộ quản lý hoạt động chuyên môn cũng như đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng giảng viên Tuy nhiên quá trình quản lý đó đôi khi chưa thực sự đồng bộ

2.2.2.2 Thực trạng quản lý hoạt động học tiếng Anh chuyên ngành của sinh viên trường Đại học Lao động – Xã hội

biết về nội quy, quy chế của nhà trường thông qua tuần sinh hoạt công dân Song trong quá trình học tiếng Anh chuyên ngành, nhiều SV chưa xác định rõ động cơ học tập môn học này Đồng thời, GV đã áp dụng cách tính điểm quá trình một phần dựa vào điểm chuyên cần của SV Tuy nhiên cách tính điểm của mỗi GV lại khác nhau, chưa thống nhất

2.2.3 Đánh giá chung công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học Lao động – Xã hội

2.2.3.1 Ưu điểm

Để quản lý HĐDH tiếng Anh chuyên ngành tốt hơn, bộ môn đã phối kết hợp với các phòng ban khác như Phòng Đào tạo, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng khảo thí chất lượng đưa ra những kế hoạch, biện pháp quản lý khác nhau như quản lý giờ giấc ra, vào lớp của GV và SV, giáo án, cách ra

đề thi, chấm thi và đã thu được những kết quả đáng kể

2.2.3.2 Hạn chế

Còn một số hạn chế đối với công tác quản lý HĐDH tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại học LĐ - XH như: Việc xây dựng chương trình cũng như kế hoạch giảng dạy, sĩ số SV trong một lớp học ngoại ngữ quá đông, nhận thức của SV về môn học này

2.3.3.3 Nguyên nhân

Sau đây là những nguyên nhân chủ quan và khách quan của những hạn chế trên:

- GV trong Bộ môn chưa lựa chọn được PP giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành một cách phù hợp nhằm phát huy tính tích cực học tập của SV

- SV chưa xác định mục tiêu và PP học tiếng Anh chuyên ngành một cách đúng đắn

- Số lượng SV trong một lớp học tiếng Anh của nhà trường tương đối đông

- Việc quản lý hoạt động giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành trong bộ môn còn nhiều bất cập, chưa theo một quy trình thống nhất, chẳng hạn như việc đánh giá kết quả học tập của

SV

- Nội dung, chương trình tiếng Anh chuyên ngành còn nhiều bất cập, chưa thực sự phù hợp với mục tiêu đào tạo chuyên ngành cho SV

- Ngoài ra cần phải kể đến nguyên nhân do sự chưa đồng bộ về trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ cho việc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành, cũng như sự hạn chế về tài liệu phục vụ cho HĐDH tiếng Anh chuyên ngành

Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH

CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

3.1 Nguyên tắc xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên

ngành ở trường Đại học Lao động - Xã hội

3.1.1 Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở trường Đại

học Lao động – Xã hội

3.2.1 Tổ chức đánh giá và phát triển chương trình tiếng Anh chuyên ngành

3.2.1.1 Cơ sở đề xuất biện pháp

Từ khi môn học này được áp dụng vào giảng dạy tại trường Đại học LĐ - XH (từ năm

học 2002), BMNN vẫn chưa có kế hoạch đánh giá chương trình một cách toàn diện Chính vì

vậy, chắc chắn chương trình còn nhiều hạn chế Để đáp ứng với sự tăng lên cả về số lượng

cũng như chất lượng đào tạo của nhà trường nói riêng và của toàn xã hội nói riêng thì việc

đánh giá và phát triển chương trình tiếng Anh chuyên ngành sẽ được ưu tiên thực hiện trong

kế hoạch của Bộ môn

3.2.1.2 Kế hoạch thực hiện cụ thể

1 Rà soát lại các mục tiêu chương trình đào tạo theo các tiêu chí, kỹ năng, kiến thức

mà SV cần có khi kết thúc môn học

2 Lập kế hoạch đánh giá cho từng phần theo các bước cụ thể, chi tiết từ việc xác định

mục tiêu bài giảng đến việc thực hiện đánh giá và hiệu quả

3 Đánh giá tổng kết để xác định hiệu quả của toàn bộ chương trình, của hiệu quả đạt

được mục tiêu đã đề ra nhằm phát triển chương trình và hiệu quả HĐDH tiếng Anh chuyên

ngành Có thể sử dụng thông tin phản hồi từ GV và SV đang học hoặc đã tốt nghiệp để phát

hiện ra điểm mạnh điểm yếu của chương trình và từ đó có quyết định điều chỉnh và nâng cao

hiệu quả

4 Có những đề xuất về phát triển chương trình tiếng Anh chuyên ngành với Ban

Giám hiệu nhà trường cũng như với các phòng, khoa ban có liên quan giúp đỡ, tạo điều kiện

về mọi mặt hơn nữa cho Bộ môn để chương trình tiếng Anh chuyên ngành ngày càng được

phát triển phù hợp với xu hướng mới

3.2.2 Các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy tiếng Anh chuyên ngành của đội

ngũ giảng viên

3.2.2.1 Tăng cường bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

 Cơ sở đề xuất biện pháp

Hiện nay BMNN ở trường LĐ - XH có 19 GV Tuy nhiên số GV có kinh nghiệm trong dạy

tiếng Anh chuyên ngành chỉ là 4 Chính vì vậy việc bồi dưỡng GV tiếng Anh chuyên ngành

để đáp ứng với tình hình tăng lên về số lượng giờ giảng như hiện nay của Bộ môn là một vấn

đề cấp bách

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1.Tăng cường dự giờ giữa các GV để họ có cơ hội học hỏi và tự rút kinh nghiệm

về PP giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành

2 Tổ chức thường xuyên hơn nữa những buổi sinh hoạt chuyên môn, trao đổi kinh

nghiệm cũng như PP giảng dạy môn tiếng Anh chuyên ngành

3 Tiếp tục mở lớp học tập huấn, phát triển chuyên môn với sự tham gia của các

chuyên gia người bản ngữ (người Mỹ, người Anh)

4 Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu chuyên sâu cho GV thông qua hoạt động

nghiên cứu khoa học với những đề tài liên quan tới tiếng Anh chuyên ngành

3.2.2.2 Đánh giá đội ngũ giảng viên

 Cơ sở đề xuất biện pháp

Việc đánh giá đội ngũ GV là một công tác quan trọng trong công tác quản lý và phải được thực hiện thường xuyên

 Kế hoạch thực hiện cụ thể

1 Ban thi đua nhà trường phải xây dựng chuẩn đánh giá GV một cách khoa học, trong

đó nhiệm vụ cần phải làm của GV phải được cụ thể hoá

2 Tổ chức thực hiện đánh giá định kỳ và hỗ trợ điều chỉnh sau đánh giá giúp cho GV chú ý đến những việc cần làm và làm thế nào cho tốt những việc đó để từng bước cải tiến công tác giảng dạy của họ ngày càng tốt hơn Từ đó tạo ra phong cách giảng dạy riêng của bộ môn dựa trên đặc thù môn học, song cơ bản vẫn phải tuân theo quy chế chung của nhà trường

3.2.2.3 Kế hoạch hoá nguồn nhân lực ở bộ môn

 Cơ sở đề xuất biện pháp:

Cùng với quy mô phát triển của nhà trường với nhiều loại hình đào tạo như chính quy, liên thông, liên kết, tại chức nên việc xác định số lượng đội ngũ GV luôn song hành với quy

mô đào tạo của trường Tuy nhiên, dựa vào định mức giờ chuẩn, tính chất của môn học tiếng Anh chuyên ngành như tôi đã đề cập ở trên, Bộ môn cần phải thực hiện kế hoạch hoá nguồn nhân lực, xác định được số lượng GV để đáp ứng với nhu cầu giảng dạy hiện tại và tương lai

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1 Tăng cường về chất lượng:

- Bộ môn nên chuyên môn hoá GV theo từng chuyên ngành cụ thể theo khả năng và thế mạnh của từng người

- Tăng cường những buổi dự giờ trao đổi kinh nghiệm

- Tăng cường những buổi sinh hoạt chuyên môn trong giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành

 Bổ sung tài liệu tiếng Anh chuyên ngành cho GV

- Tổ chức những lớp tập huấn về chuyên ngành cho GV

2 Tăng cường về số lượng: Hai biện pháp chính về phát triển số lượng là: Kiểm kê

nguồn nhân lực và dự báo nguồn nhân lực có nghĩa là Bộ môn phải xác định được lượng GV

mà bộ môn cần cho môn học tiếng Anh chuyên ngành, kèm theo những tiêu chuẩn cụ thể để

có kế hoạch tuyển chọn, bổ sung, thay thế

3.2.2.4 Quản lý hoạt động chuyên môn ở bộ môn

 Cơ sở đề xuất biện pháp:

QL hoạt động chuyên môn của GV ở BMNN không lệ thuộc vào quản lý theo giờ làm việc hành chính thông thường mà là quản lý theo định mức giờ giảng và hiệu quả công việc của

GV Tuy nhiên qui trình quản lý này chưa thực sự phù hợp với tình hình thực tế ở BMNN - Trường Đại học LĐ - XH

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1 Xây dựng nề nếp, kỷ cương của Bộ môn trong việc thực hiện quy chế chuyên môn một cách chặt chẽ

2 Yêu cầu GV thực hiện các nhiệm vụ được phân công theo chức năng của mỗi người một cách nghiêm túc

3 Tổ chức hoạt động đánh giá chuyên môn định kỳ và có kế hoạch phát triển môn học cụ thể

4 Đôn đốc GV cùng hợp tác soạn bài, chuẩn bị phương tiện hỗ trợ và các tài liệu thực cho từng bài giảng để cùng đạt hiệu quả cao

3.2.2.5 Cải tiến nội dung giảng dạy

 Cơ sở đề xuất biện pháp

Nội dung giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành tuy đã được chia ra thành hai phần khác nhau; phần II dành cho SV khoa CTXH, nhưng cả phần I giành lại giành cho cả 3 khoa BH, QLLĐ

và KT Đây là một trong những bất cập về nội dung trong giáo trình tiếng Anh chuyên ngành

và cần phải có những cải tiến kịp thời

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1 Mở rộng các chủ điểm học trong giáo trình và bám sát với các chủ điểm của chuyên ngành đào tạo

2 Biên soạn lại nội dung giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành sao cho phù hợp với trình độ và thoả mãn nhu cầu đào tạo mà SV đang theo học theo ngành học cụ thể

3 Hợp tác với các chuyên gia người Mỹ, Singapore để có những chỉnh sửa về mặt ngữ pháp, về cách viết câu trong giáo trình tiếng Anh chuyên ngành

4 Cải tiến giáo trình theo kiểu 5 kỹ năng, trong đó chú trọng hơn nữa vào kỹ năng đọc, viết và tư duy bằng chính ngoại ngữ đang học

5 Tập trung biên soạn bộ từ điển chuyên ngành lao động xã hội và xây dựng bộ bài tập cũng như bài đọc thêm bổ trợ cho giáo trình tiếng Anh chuyên ngành

6 Tăng phần mềm về tiếng Anh chuyên ngành như những tình huống công việc, hội thoại phỏng vấn… để tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy và học tiếng Anh chuyên ngành

3.2.2.6 Quản lý kế hoạch giảng dạy

 Cơ sở đề xuất biện pháp:

Kế hoạch giảng dạy ở bộ môn phải được xem xét điều chỉnh sao cho phù hợp với yêu cầu cần đạt được của SV sau khi kết thúc môn học Nếu không, nội dung chương trình sẽ quá tải, mà hiệu quả lại không cao

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1 Xây dựng kế hoạch tổng thể của toàn trường trên cơ sở tư vấn của các khoa tổ bộ môn để tránh việc sắp xếp các môn học không khoa học hợp lý

2 Giao kế hoạch giảng dạy cả năm cho từng GV ngay từ đầu năm học để họ chủ động

bố trí thời gian

3 Kế hoạch thi, kiểm tra hết môn phải được thể hiện rõ trong thời khóa biểu của mỗi lớp học và GV giảng dạy lớp đó

4 Bố trí lịch học và hội trường học một cách khoa học hơn nữa để tránh hiện tượng bị trùng giảng đường và lịch giảng của GV bị chồng chéo

5 GV phải lên lịch báo giảng, kế hoạch giảng dạy môn học, soạn giáo án nộp cho Bộ môn khoa và phòng đào tạo trước khi giảng dạy, giúp phòng đào tạo và Bộ hơn dễ dàng trong việc kiểm tra việc thực hiện tiến độ giảng dạy của GV

6 Cần có các biểu mẫu cụ thể cho GV như: Phiếu giao kế hoạch đầu năm, phiếu điểm, giấy đổi giờ, sổ lên lớp, biên bản coi, chấm thi…

3.2.2.7 Cải tiến phương pháp giảng dạy

 Cơ sở đề xuất biện pháp:

Theo khảo sát bằng điều tra, phỏng vấn cho thấy, tiếng Anh chuyên ngành là một môn học tương đối mới ở trường Đại học LĐ - XH Chính vì vậy các GV trong Bộ môn ngoại ngữ vẫn còn nghiêng về PP truyền thống ngữ pháp – dịch, mà chưa thực sự áp dụng một cách triệt

để ưu điểm của PPDH theo đường hướng giao tiếp trong dạy môn học này, khiến cho kết quả chưa thực sự được như mong muốn

 Kế hoạch thực hiện cụ thể:

1 Tăng cường nhận thức đối với các cấp lãnh đạo, QL và GV về "Cải tiến phương

pháp dạy học" và tính cấp thiết của nó

2 Tổ chức thường xuyên hơn nữa các lớp tập huấn cho GV với từng kỹ năng cụ thể:

3 Phát động rộng khắp hội thi GV dạy giỏi ở các cấp, cấp Bộ môn, cấp trường, hoặc những buổi dự giờ qua đó các GV có cơ hội bổ sung và điều chỉnh PP giảng dạy của mình

4 Cam kết thống nhất PP giảng dạy phù hợp ở bộ môn bằng cách yêu cầu giảng viên thực hiện các bước lên lớp theo hướng phát huy tính tích cực sáng tạo của SV, cụ thể

là theo PP giao tiếp, tổ chức các hoạt động sư phạm trên lớp, bám sát nội dung bài học