Các biện pháp quản lý giáo dục sức khỏe thể chất cho học sinh trung học phổ thông ở trường trung học phổ thông an lão hải phòng

Các biện pháp quản lý giáo dục sức khỏe thể chất cho học sinh Trung học phổ thông ở trường Trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng Nguyễn Ngọc Thịnh Trường Đại học Giáo dục Luận văn Thạc

Các biện pháp quản lý giáo dục sức khỏe thể chất cho học sinh Trung học phổ thông ở trường Trung học phổ thông An Lão - Hải

Phòng Nguyễn Ngọc Thịnh

Trường Đại học Giáo dục Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Ngọc Hùng

Năm bảo vệ: 2009

Abstract: Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý GDSKTC cho học

sinh trung học phổ thông Khảo sát thực trạng GDSKTC và thực trạng quản lý GDSKTC cho học sinh ở Trường THPT An Lão - Hải Phòng, lý giải nguyên nhân của thực trạng Đề xuất những biện pháp khả thi trong quản lý GDSKTC cho học sinh ở

Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề quản lý GDSKTC trong nhà trường nói chung và trong trường THPT nói riêng

Là một cán bộ Đoàn nhiều năm trong trường THPT, tôi đã giành nhiều thời gian trực tiếp làm công tác GDSKTC thông qua chỉ đạo, tổ chức thực hiện các hoạt động của tổ chức Đoàn thanh niên Do đó, khi nghiên cứu vấn đề này tôi sẽ có điều kiện áp dụng kiến thức quản

lý giáo dục đã học được vào đánh giá, tổng kết kinh nghiệm và kiểm chứng một số luận điểm khoa học, gợi ra suy nghĩ cần thiết để không ngừng cải tiến nhằm nâng cao chất lượng GDSKTC cho học sinh Với những lý do nêu trên, tôi đã chọn đề tài:

"Các biện pháp quản lý giáo dục sức khoẻ thể chất cho học sinh trung học phổ thông ở Trường trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng"

2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý GDSKTC, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý GDSKTC cho học sinh trung học phổ thông kết hợp với khảo sát thực trạng GDSKTC và quản lý GDSKTC cho học sinh ở Trường THPT An Lão - Hải Phòng, lý giải nguyên nhân của thực trạng qua đó đề xuất những biện pháp khả thi trong quản lý GDSKTC

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý giáo dục sức khoẻ thể chất cho học sinh trung học phổ thông ở Trường trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng

5 Giả thiết khoa học

Hiện tại, việc quản lý GDSKTC cho học sinh trung học phổ ở Thành phố Hải Phòng nói chung và ở Trường THPT An Lão - Hải Phòng nói riêng: bên cạnh những thành tựu đã đạt được vẫn còn những hạn chế và bất cập nhất định Trong điều kiện hiện nay GDSKTC cho học sinh ở Trường trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng sẽ đạt hiệu quả cao nếu thực hiện đồng bộ, triệt để các biện pháp quản lý

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Được giới hạn trong Trường THPT An Lão - Hải Phòng trong thời gian năm học 2008

- 2009

7 Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu

- Ý nghĩa khoa học: phát hiện những vấn đề và xây dựng mô hình GDSKTC linh hoạt, mềm dẻo, có tính khả thi đối với nhà trường

- Góp phần xây dựng môi trường giáo dục toàn diện, tạo ra lớp học sinh có sức khoẻ thể chất tốt, năng động, sáng tạo qua đó nâng cao được vị thế và vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên trong nhà trường

8 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của khoa học quản

lý giáo dục

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát, điều tra, khảo nghiệm, tổng kết kinh nghiệm, phân tích sản phẩm hoạt động

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo luận văn được trình bày trong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động giáo dục sức khoẻ thể chất trong

trường trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục sức khoẻ thể chất ở Trường trung học phổ

thông An Lão - Hải Phòng

Chương 3: Một số vấn đề nâng cao chất lượng và hiệu quả các biện pháp quản lý giáo

dục sức khoẻ thể chất ở Trường trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC SỨC KHOẺ

THỂ CHẤT TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Khái niệm về quản lý

Qua những quan niệm về quản lý của các tác giả trong nước và nước ngoài các tác giả tuy có khác nhau về cách tiếp cận nhưng tất cả đều toát lên những điểm chung nhất về quản lý như sau:

Quản lý:

Là một quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản

lý nhằm đạt được mục đích nhất định Là công cụ hoạt động thiết yếu đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được những mục đích của nhóm Là phương thức hoạt động tốt nhất để một nhóm, một tổ chức đạt được mục tiêu chung

1.1.2 Bản chất của quản lý

Là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đến một hiệu quả mong muốn

1.1.3 Chức năng quản lý

Có 4 chức năng cơ bản : Kế hoạch-Tổ chức-Chỉ đạo-Kiểm tra

Có thể biểu diễn sự liên kết các chức năng đó bằng sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1: Chu trình quản lý 1.1.4 Các nguyên tắc quản lý

Khi tiến hành quản lý, các nhà quản lý thường tập trung vào các nguyên tắc cơ bản sau: Đảm bảo tính pháp lý, tính tập trung dân chủ, tính khoa học, thực tiễn và tính Đảng

1.2 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.1 Quản lý giáo dục (QLGD)

QLGD là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội và như vậy giáo dục sẽ được hiểu

theo nghĩa (rộng nhất) Tuy nhiên các nhà nghiên cứu trong nước và nước ngoài về giáo dục và

Kế hoạch hoá Thông tin

Chỉ đạo

Tổ chức Kiểm tra

QLGD đã đưa ra nhiều định nghĩa về QLGD khác nhau Các quan điểm tuy có những cách diễn đạt khác nhau, nhưng đều nêu ra được bản chất của quản lý giáo dục: QLGD là sự tác động có tổ chức, có tính định hướng, phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý ở các cấp lên đối tượng quản lý, nhằm đưa hoạt động giáo dục ở cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định

1.2.2 Quản lý nhà trường

Quản lý trường học là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, có kế hoạch,

có hệ thống) mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh

và những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động cùng cộng tác, phối hợp tham gia vào mọi hoạt động của nhà trường làm cho quá trình này vận hành tới việc hoàn thành những mục đích dự kiến

1.3 Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục thể chất

Quản lý TDTT góp phần đắc lực vào việc thực hiện mục tiêu xã hội của Đảng và nhà nước, xúc tiến quá trình xã hội qua đó xác định những mục tiêu thực tế có nhu cầu cho TDTT phối hợp với các cơ quan nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết để giải quyết các nhiệm

vụ, mục tiêu của TDTT

Quản lý GDSKTC phải đảm bảo tiến hành một cách khoa học, kết hợp chặt chẽ giữa TDTT chính khoá và TDTT ngoại khoá

1.3.1 Khái niệm cơ bản về Giáo dục thể chất

1.3.1.1 Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục sức khoẻ thể chất

1.3.1.2 Quan điểm của Đảng ta về vấn đề giáo dục sức khoẻ thể chất

Nghị quyết Trung ương 4 (khóa VII) nêu rõ : Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

1.3.1.3 Khái niệm sức khoẻ

Theo Tổ chức Y tế thế giới thì: “Sức khoẻ là một trạng thái thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không chỉ không có bệnh hay thương tật” Như vậy, chúng ta có thể hiểu

sức khoẻ gồm 3 mặt: Sức khoẻ thể chất, Sức khoẻ tinh thần, Sức khoẻ xã hội

1.3.1.4 Khái niệm Giáo dục thể chất

Là quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người

1.3.1.5 Văn hoá thể chất

1.3.1.6 Phong trào thể thao

1.3.1.7 Phát triển sức khoẻ thể chất

Là quá trình hình thành, biến đổi tuần tự theo quy luật về các mặt hình thái chức năng

và cả những tố chất thể lực và năng lực vận động Để thực sự có được sự phát triển sức khoẻ thể chất cần phải có thêm nhiều tác động của nhiều yếu tố khác, trong đó có GDSKTC Như vậy có thể nói phát triển sức khoẻ thể chất là hệ quả của GDSKTC

1.3.1.8 Chuẩn bị thể lực

Là một nội dung của một quá trình GDSKTC

1.3.1.9 Trình độ thể lực

Là kết quả quá trình chuẩn bị thể lực, kỹ năng vận động, nâng cao khả năng làm việc

của cơ thể để tiếp thu hoặc thực hiện một loại hình hoạt động của con người

1.3.1.10 Hoàn thiện thể chất

Là mức độ quy định có tính chu kỳ tiết học và thời gian về sức khoẻ, phát triển toàn diện năng lực thể chất, để phù hợp với những yêu cầu hoạt động của con người trong những điều kiện cụ thể, và kéo dài tuổi thọ

1.3.1.11 Học vấn thể chất

Là xác định bởi tri thức chung, các hệ thống kỹ năng, kỹ xảo phong phú để điều khiển mọi hoạt động cơ thể trong không gian và thời gian, biết sử dụng các kỹ năng, kỹ xảo vận động trong những điều kiện sống và hoạt động khác nhau của con người

1.3.2 Chương trình giáo dục thể chất

Chương trình GDTC là văn bản chính thức quy định mục đích, mục tiêu, yêu cầu, nội dung kiến thức và kĩ năng, cấu trúc tổng thể các bộ môn, giữa lý thuyết và thực hành, quy định phương thức, phương tiện, cơ sở vật chất, chứng chỉ và văn bằng tốt nghiệp của các cơ

sở giáo dục và đào tạo

Trong khuôn khổ luận văn này chúng tôi quan tâm đến các biện pháp quản lý để công tác GDSKTC ở trường THPT An Lão - Hải Phòng đạt hiệu quả cao

1.4 Khái niệm dạy - học

1.5 Quản lý đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên thể dục thể thao nói riêng

1.5.1 Đặc điểm lao động của đội ngũ giáo viên

1.5.2 Lao động của người giáo viên mang tính chất đặc biệt

Thông qua những đặc điểm lao động của người giáo viên/giáo viên giáo dục thể chất, chúng ta thấy giáo viên cần phải có những phẩm chất và năng lực nhất định của một nhà giáo dục và nhà thể thao

1.6 Vị trí, nhiệm vụ chương trình giáo dục thể chất và phân phối chương trình bậc THPT

1.6.1 Vị trí, nhiệm vụ của giáo dục thể chất trong trường THPT ở nước ta

Bằng những hoạt động phong phú của mình, GDTC góp phần quan trọng trong việc rèn luyện, hình thành và phát triển cho HS những phẩm chất, ý chí, lòng dũng cảm, tính quyết đoán, kiên trì, ý thức tổ chức kỷ luật tạo nên nếp sống lành mạnh, vui tươi góp phần đẩy lùi, xoá bỏ những hành vi xấu và tệ nạn xã hội

1.6.2 Yếu tố đảm bảo cho GDTC trong các trường THPT

GDTC là một mặt của giáo dục toàn diện trong nhà trường phổ thông

1.6.3 Khái niệm quản lý GDSKTC

Quản lý GDSKTC là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý (cán bộ quản lý giáo

dục) tới khách thể quản lý (giáo viên TDTT, học sinh) nhằm đưa GDSKTC đạt kết quả mong

muốn bằng cách hiệu quả nhất

1.6.3.3 Nội dung quản lý GDSKTC

Nội dung quản lý GDSKTC cho học sinh ở trường THPT bao gồm là việc chỉ đạo công tác xây dựng kế hoạch GDSKTC

1.6.3.4.Phương pháp quản lý GDSKTC

- Phương pháp tổ chức hành chính, Các phương pháp kinh tế, phương pháp tâm lý –

xã hội

Quản lý GDSKTC có thể mô tả theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.3 Mô hình về quản lý GDSKTC

1.6.4 Tầm quan trọng của việc quản lý nhằm nâng cao chất lượng GDSKTC

Các biện pháp quản

lý GDSKTC

Hiệu quả quản lý GDSKTC

1.6.4.1 Tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng GDSKTC

1.6.4.2 Tầm quan trọng của việc quản lý nhằm nâng cao chất lượng GDSKTC

Trên đây là những cơ sở lý luận của quản lý hoạt động GDSKTC trong trường THPT

và là những tiền đề vững chắc để tác giả tiến hành những khảo sát, đánh giá thực trạng quản

lý GDSKTC ở trường THPT An Lão - Hải Phòng

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC SỨC KHOẺ THỂ CHẤT Ở TRƯỜNG TRUNG

HỌC PHỔ THÔNG AN LÃO - HẢI PHÒNG

2.1 Vài nét về Trường trung học phổ thông An Lão - Hải Phòng

Trường THPT An Lão - Hải Phòng được thành lập tháng 9 năm 1965

Về truyền thống văn hiến

Trường THPT An Lão được đặt trên mảnh đất có truyền thống hiếu học

Bảng 2.1: Đánh giá mức độ hiệu quả của các biện pháp quản lý GDSKTC được thực hiện

trong thời gian qua

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng

- Việc đánh giá về ý nghĩa, vai trò của GDSKTC chƣa đúng mức

- Kinh phí dành cho các hoạt động đặc thù này còn thấp

- Tƣ duy trong một số nhà lãnh đạo, quản lý cũng nhƣ giáo viên làm GDSKTC còn chƣa đồng nhất với mục tiêu giáo dục toàn diện

2.2.2.2 Đánh giá về những kết quả mà GDSKTC đã mang lại

Bảng 2.2: Đánh giá chung về những kết quả của GDSKTC

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng Tỷ lệ %

1 Theo đồng chí đánh giá, bao nhiêu phần trăm học sinh của

trường đạt:

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng Tỷ lệ %

2 Theo đồng chí đánh giá chất lượng GDSKTC của trường

thuộc loại nào?

Vấn đề đặt ra là để nâng cao chất lượng GDSKTC của trường thì cần phải thực hiện các biện pháp nào? Sau đây là các ý kiến trả lời và được trình bày tóm tắt trong bảng sau đây:

Bảng 2.3 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng

GDSKTC

Theo đồng chí, để nâng cao chất lượng GDSKTC của trường cần

Biện pháp 1: Tăng cường năng lực cán bộ lãnh đạo, quản lý trong

Biện pháp 7: Bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn nghiệp vụ cho

Biện pháp 8: Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học Thể dục ở

Biện pháp 9: Tăng cường cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ công tác

2.2.2.3 Kết quả hỏi ý kiến học sinh về GDSKTC:

Tác giả đã tiến hành hỏi ý kiến học sinh thuộc 3 khối lớp (khối lớp 10, khối lớp 11, khối lớp 12) với 7 nội dung (được trình bày ở bảng sau)

Số phiếu hỏi phát ra là 360 Số phiếu thu về là 355/360 đạt tỷ lệ 98.61% Kết quả khảo sát học sinh được trình bày trong bảng dưới đây :

Bảng 2.4: Kết quả hỏi ý kiến học sinh

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng

Số

Ý kiến trả lời

Số lượng

Bên cạnh đó một bộ phận không nhỏ học sinh nhận thức chƣa đầy đủ tầm quan trọng của GDSKTC trong sự phát triển toàn diện, một số cán bộ quản lý, giáo viên cũng chƣa thực

sự đánh giá đúng tầm quan trọng của GDSKTC

Với trên 98% ý kiến cho rằng Đoàn thanh niên là "cần thiết" và "rất cần thiết" trong GDSKTC đã gợi mở một vấn đề mới đó là: các biện pháp quản lý GDSKTC đƣợc thực hiện trong thời gian tới cần phải lấy tổ chức Đoàn thanh niên làm trọng tâm

Chương 3

MỘT SỐ VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ CÁC BIỆN PHÁP QUẢN

LÝ GIÁO DỤC SỨC KHOẺ THỂ CHẤT

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG AN LÃO - HẢI PHÒNG

3.1 Những căn cứ để xây dựng biện pháp

Dựa trên những quan điểm, đường lối lãnh đạo của Đảng, Nhà nước về công tác TDTT cùng với chiến lược phát triển con người toàn diện đã được quán triệt trong các văn kiện, các Chỉ thị, Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam

* Căn cứ vào phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo

* Căn cứ vào những kết luận, đánh giá thực trạng quản lý công tác dạy - học môn GDTC cũng như các hoạt động ở Trường THPT An Lão

* Căn cứ vào những điều kiện nhằm đảm bảo cơ sở vật chất, kinh phí, đội ngũ giáo viên, công tác tổ chức quản lý quá trình hoạt động

3.2 Các biện pháp quản lý GDSKTC cho học sinh Trường trung học phổ thông An Lão

- Hải Phòng

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao năng lực, nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, công

nhân viên và học sinh về GDSKTC

- Tổ chức Hội thảo hàng năm về quản lý GDSKTC cũng như GDSKTC cho học sinh

3.2.1.4 Điều kiện thực hiện

Cần có sự ủng hộ của tổ chức Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể cả về chủ trương, đường lối cũng như đầu tư cơ sở vật chất, tài lực

3.2.1.5 Kết quả mong đợi

Nâng cao được năng lực, nhận thức và ý thức trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc quản lý GDSKTC cho học sinh

3.2.2 Biện pháp 2: Tăng cường kiểm tra, đánh giá, giám sát việc GDSKTC