Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm lý - Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng Nguyễn Văn Thành Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Qu
Trang 1Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm lý - Giáo dục
học trường Đại học Hải Phòng
Nguyễn Văn Thành
Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Văn Quân
Năm bảo vệ: 2008
Abstract: Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy ở cấp khoa thuộc
trường Đại học Hải Phòng Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Trường, quá trình hình thành và phát triển của khoa Tâm lý – Giáo dục Qua đó, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý giảng dạy của khoa Tâm lý – Giáo dục học của Trường Đề xuất các giải pháp: tăng cường công tác lập kế hoạch quản lý giảng dạy; Cải tiến công tác chỉ đạo hoạt động giảng dạy của giảng viên; Cải tiến công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ cho đội ngũ giảng viên và năng lực quản lý của tổ trưởng bộ môn; Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá và thanh tra chuyên môn, thanh tra giảng dạy; Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy nhằm tăng cường hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa, nâng cao chất lượng giảng dạy phục vụ yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực, góp phần phát triển kinh tế xã hội của nước ta trong thời kỳ CNH, HĐH
Keywords: Giảng viên; Hoạt động giảng dạy; Khoa Tâm lý giáo dục; Quản lý giáo dục;
Hải Phòng
Content
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đào tạo nguồn nhân lực cao với khả năng định hướng nhân văn - đây là một trong những mục tiêu quan trọng của ngành giáo dục và đào tạo và được thể hiện trong các nội dung sau: (1) Đảm bảo kiến thức nền tảng tối thiểu cần thiết; (2) Tạo ra những phương pháp tư duy tổng quát,
hệ thống, có thể áp dụng cho nhiều lĩnh vực khác nhau; (3) Cung cấp cho người học những khả
Trang 2năng lao động sáng tạo với định hướng nhân văn; (4) Cung cấp cho người học những khả năng thích nghi cao với những biến động, khả năng đổi mới tư duy, khả năng độc lập ra quyết định với tầm nhìn mang tính chiến lược
Chiến lược giáo dục ở nước ta 2001 – 2010 đã khẳng định: ― Cần đổi mới cơ bản phương thức và tư duy quản lý giáo dục… Tập trung làm tốt ba nhiệm vụ chủ yếu là: xây dựng chiến lược quy hoạch và kế hoạch phát triển giáo dục, xây dựng cơ chế chính sách và quy chế quản lý nội dung chất lượng đào tạo, tổ chức kiểm tra thanh tra‖… Chiến lược nhấn mạnh bảy nhóm giải pháp lớn cần tập trung thực hiện để đạt được mục tiêu chung, trong đó đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục là các giải pháp trọng tâm, đổi mới quản lý giáo dục là khâu đột phá
Trong đó giáo dục đại học là khâu trực tiếp tạo ra nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp
hóa, hiện đại hoá nước nhà, là đòn bẩy đảm bảo thực hiện đầy đủ và chất lượng Chiến lược phát triển giáo dục2001 – 2010
Trường Đại học Hải Phòng là một trường thuộc hệ thống các trường Đại học và Cao Đẳng trên cả nước đã và đang đào tạo đội ngũ nguồn nhân lực có chất lượng cao phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội
Khoa Tâm lí - Giáo dục học(TLGDH) trường Đại học Hải Phòng là một khoa tương đối non trẻ ngoài việc tham gia đào tạo môn Tâm lí, môn Giáo dục và môn Công Tác Đội cho khối
sư phạm thì hiện nay đang đào tạo một chuyên ngành Công Tác Xã Hội Với đội ngũ cán bộ giảng viên gồm 20 người, trong đó 2 tiến sĩ, 2 nghiên cứu sinh và 15 Thạc sĩ 1 Cử nhân đã phần nào đáp ứng được nhu cầu đào tạo hiện nay Tuy nhiên trong thời gian tới nếu không có biện pháp tốt thì khoa TLGDH sẽ khó có thể đáp ứng được nhu cầu đào tạo cho chuyên ngành mới
Do vậy cần có sự đổi mới hơn nữa trong quản lý, tổ chức để làm chuyển biến một bước quan trọng thì mới đáp ứng được không chỉ về số lượng mà quan trọng hơn là chất lượng đội ngũ cán
bộ giảng dạy để từ đó nâng cao chất lượng đào tạo của khoa
Xuất phát từ những lý do trên và mong muốn đi tìm câu trả lời cho vấn đề này mà người viết đã chọn hướng đi nghiên cứu đề tài:
Biện pháp tăng cường quản lí hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm lý-Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất biện pháp quản tăng cường lý hoạt động giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
3 khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giảng dạy tại khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
4 Giả thuyết khoa học
Việc quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng bước đầu đã có kết quả, song còn một số hạn chế về biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên trong khoa Việc hoàn thiện đổi mới một số biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên có căn cứ khoa học, thực tiễn và khả thi sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của khoa trong giai đoạn hiện nay
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 3- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy ở cấp khoa thuộc trường Đại học Hải Phòng
- Khảo sát thực trạng quản lý giảng dạy của khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng, đánh giá và chỉ ra ưu điểm và những hạn chế, lý giải nguyên nhân của những hạn chế đó
- Đề xuất một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy phục vụ yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực góp phần phát triển kinh tế xã hội của nước ta trong thời kỳ CNH, HĐH
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của quá trình quản lý giảng dạy tại khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng nằm trong hệ thống các trường đào tạo của nước Cộng hoà XHCN Việt nam Từ đó đề xuất một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở khoa Tâm lí – Giáo dục học trường ĐHHP
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp này dùng để sưu tầm, hệ thống hoá các vấn đề lý luận về quản lý và hoạt động dạy của khoa Tâm lí – Giáo dục học trường ĐHHP
Mặt khác tìm hiểu cơ sở lý luận phù hợp với quản lý khoa Tâm lí – Giáo dục học trong giai đoạn hiện nay
Phương pháp nghiên cứu lý luận gồm: Phân tích, tổng hợp các tài liệu, văn kiện rút ra những luận điểm quan trọng có tính chất chỉ đạo trong quá trình nghiên cứu
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp này dùng để nghiên cứu thực trạng của khoa Tâm lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng, làm cơ sở cho việc đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo là:
- Công tác quản lý chương trình, kế hoạch đào tạo của khoa TLGDH
- Quản lý dạy của giáo viên và học của học sinh trong khoa
- Quản lý các phương tiện, thiết bị và các điều kiện phục vụ qúa trình dạy học cuả khoa
7.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết các kinh nghiệm dạy và học của khoa Tâm lí – Giáo dục học
7.4 Phương pháp chuyên gia
Toạ đàm, trao đổi kinh nghiệm, lấy ý kíên của các chuyên gia có kinh nghiệm trong công tác quản lý giáo dục đào tạo nhằm tìm hiểu các vấn đề bức xúc trong công tác quản lý khoa Tâm
lí – Giáo dục học cũng như tổng kết kinh nghiệm trong công tác quản lý dạy học ở khoa của các trường Đại học hiện nay
7.4 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
Sử dụng phiếu hỏi và phỏng vấn trực tiếp về các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động giảng dạy tại khoa TLGDH trường ĐHHP
7.5 Phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến trình bày trong 3 chương
Chương 1 Cơ sở lý luận về biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy cảu các khoa trong trường Đại học
Chương 2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm
lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
Trang 4Chương3 Biên pháp tăng cường quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên tại khoa Tâm
lí – Giáo dục học trường Đại học Hải Phòng
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
ĐÀO TẠO CỦA CÁC KHOA TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Ở nước ta một số công trình nghiên cứu như: ―Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục‖ của các tác giả Nguyễn Ngọc Quang; ― Quản lý, quản lý giáo dục tiếp cận từ những mô hình‖ của Đặng Quốc Bảo Những công trình nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy nói riêng đã đóng góp lớn trong sự nghiệp phát triển giáo dục nước nhà
Những năm gần đây vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở các trường cao đẳng, đại học đã
có nhiều tác giả nghiên cứu, nhiều luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục như: ― Giải pháp quản lý hoạt động giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở trường Cao đẳng sư phạm Bắc Giang‖ của tác giả Nguyễn Thị Thanh Sơn; ― Một số biện pháp tăng cường quản lý hoạt động dạy học ở trường đại học Sư phạm kỹ thuật Hưng Yên‖ của tác giả Hoàng Thị Bình; ― Nghiên cứu một số giải pháp quản lý quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo hệ chính quy tại trường Đại học Công đoàn Việt Nam‖ của tác giả Trần Thị Đoan Trang…
Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung nghiên cứu quản lý quá trình đào tạo và dạy học, hoạt động dạy học ở các trường đại học và cao đẳng Vì vậy cần thiết phải nghiên cứu các biện pháp tăng cường quản lí hoạt động giảng dạy của giảng viên
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Khái niệm về Quản lý
Có nhiều tác giả khác nhau đã đưa ra quan niệm khác nhau về Quản lí:
- Frederich Winslon Taylor (1855-1915) cho rằng :"Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đố hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất"
- Theo tác giả người Đức Baranger cho rằng, quản lý là cai trị một tổ chức bằng cách đặt
ra các mục tiêu và hoàn chỉnh các mục tiêu cần phải đạt, là lựa chọn, sử dụng các phương tiện nhằm đạt được các mục tiêu đã định
- Theo Harold Koontz, "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức"
- Theo A.N.Kolmogorov, nhà toán học ―Quản lý là gia công thông tin thành tín hiệu điều chỉnh hoạt động của máy móc hay cơ thể sống‖
Ngoài những tác giả trên thì vẫn còn rất nhiều tác giả khác cũng có tầm ảnh hưởng không nhỏ đến lĩnh vực quản lý như: Henry Fayol (1841-1925); Mary Parkor Pollet (1868-1933); Harold Koontz… và một số tác giả Việt Nam như: Nguyễn Hoàng Toàn, Nguyễn Ngọc Quang, Hồ văn Vĩnh, Phạm Minh Hạc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Duy Quý, Bùi Trọng Tuân (Nguyễn Thị
Doan, Đỗ Minh Cương, Phương Ký Sơn, Các học thuyết quản lí, NXB Chính trị Quốc gia, H., 1996; Trần Kiểm, Khoa học quản lí giáo dục – một số vấn đề lí luận và thực tiễn, NXB Giáo
dục, H., 2006)
Tuy nhiên Với cách hiểu quản lí là quản lí tổ chức của con người, hoạt động của con người, có thể định nghĩa khái niệm quản lí như sau:
Quản lý là quá trình tiến hành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lí theo kế hoạch chủ động và phù hợp với quy luật khách quan để gây ảnh hưởng đến đối tượng quản lí nhằm tạo ra sự thay đổi cần thiết vì sự tồn
Trang 5tại (duy trì), ổn định và phát triển của tổ chức trong một môi trường luôn biến động (Bùi Văn
Quân, Giáo trình Quản lí giáo dục, NXB Giáo dục Hà Nội, 2007)
a) Quản lí giáo dục
Theo khái niệm quản lí đã trình bày, có thể định nghĩa khái niệm quản lí giáo dục như sau:
Quản lí giáo dục là một dạng của quản lí xã hội trong đó diễn ra quá trình tiến hành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lí theo kế hoạch chủ động để gây ảnh hưởng đến đối tượng quản lí được thực hiện trong lĩnh vực giáo dục, nhằm thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự ổn định và phát triển của giáo dục trong việc đáp ứng các yêu cầu mà xã hội đặt ra đối với giáo dục (Bùi Văn Quân, Giáo trình Quản lí giáo dục, NXB Giáo dục Hà Nội, 2007)
b) Quản lý nhà trường
Quản lí quá trình giáo dục là trọng tâm, là nét bản chất của quản lí nhà trường, do vậy,
Quản lí nhà trường (Việt Nam) là thực hiện quan điểm, đường lối của Đảng (trong phạm vi trách nhiệm) trong việc thực hiện các hoạt động khai thác, sử dụng, tổ chức, thực hiện các nguồn lực và những tác động của chủ thể quản lí đến các thành tố của quá trình giáo dục diễn
ra trong nhà trường, đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí giáo dục để đạt tới mục tiêu giáo dục - mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ, với từng học sinh (Phạm Minh Hạc)
1.2.2 Giảng viên
Luật Giáo dục nước CHXHXN Việt Nam đã chỉ rõ: ― nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác; nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên‖ ( Luật Giáo dục, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005)
1.2.3 Hoạt động giảng dạy
Hoạt động dạy là hoạt động chuyên biệt của những người được đào tạo, nghề dạy học thực hiện việc tổ chức và điều khiển hoạt động học của người học nhằm giúp người học lĩnh hội nền văn hoá - xã hội, tạo ra sự phát triển tâm lý, hình thành và phát triển nhân cách
1.3 Hoạt động giảng dạy của giảng viên trường đại học
1.3.1 Trường đại học trong hệ thống giáo dục Quốc dân
a) Nhiệm vụ của trường đại học
- Đào tạo nhân lực có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo, có sức khỏe, có năng lực thích ứng với việc làm trong
xã hội, tự tạo việc làm cho mình và cho những người khác, có khả năng hợp tác bình đẳng trong quan hệ quốc tế, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc
-Tiến hành nghiên cứu khoa học vầ phát triển công nghệ, kết hợp đào tạo với nghiên cứu khoa học và sản xuất, dịch vụ khoa học và công nghệ theo quy định của Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Giáo dục và các quy định khác của pháp luật
- Giữ gìn và phát triển những di sản và bản sắc văn hóa dân tộc
- Phát hiện và bồi dưỡng nhân tài trong những người học và trong đội ngũ cán bộ giảng viên của trường
- Quản lý giảng viên, cán bộ, nhân viên, xây dựng đội ngũ giảng viên của trường đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu tuổi và giới
- Tuyển sinh và quản lý người học
- Phối hợp với gia đình người học, các tổ chức, cá nhân trong hoạt động giáo dục
- Tổ chức cho giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học tham gia các hoạt động xã hội phù hợp với ngành nghề đào tạo và nhu cầu của xã hội
Trang 6- Quản lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
b) Quyền hạn và trách nhiệm của trường Đại học
Trường Đại học được quyền tự chủ và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và điều lệ trường Đại học về quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà trường, tổ chức các hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ, tài chính, quan hệ quốc tế, tổ chức và nhân sự Cụ thể là:
- Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà trường phù hợp với các ngành nghề nhà trường được phép đào tạo trên cơ sở chương trình khung do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành
- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo
- Đăng ký tham gia tuyển chọn và thực hiện nhiệm vụ khoa học và cộng nghệ do cơ quan,
tổ chức có thẩm quyền giao - Được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chuyển nhượng kết quả hoạt động khoa học và công nghệ, công bố kết quả hoạt động khoa học và công nghệ
- Hợp tác, liên doanh, nhận tài trợ của các tổ chức, cá nhân, góp vốn bằng tiền, tài sản, giá trị quyền sở hữu trí tuệ để tiến hành các hoạt động khoa học và công nghệ, sản xuất kinh doanh
- Được Nhà nước giao đất, được thuê đất, vay vốn, được miễn, giảm thuế theo quy định của Nhà nước
- Tổ chức bộ máy nhà trường, thành lập và giải thể các tổ chức khoa học và công nghệ, các đơn vị sự nghiệp và các doanh nghiệp của trường theo quy định của Nhà nước
- Thực hiện dân chủ, bình đẳng, công khai trong việc bố trí và thực hiện các nhiệm vụ đào tạp, khoa học và công nghệ và hoạt động tài chính
- Thực hiện chế độ báo cáo cơ quan chủ quản và các cơ quan cấp trên về các hoạt động của trường theo quy định hiện hành
c) Tổ chức và quản lí
Tổ chức và quản lí của trường đại học được qui định như sau:
- Hội đồng trường (đối với các trường công lập) và Hội đồng quản trị (đối với các trường
bán công, dân lập, tư thục gọi chung là các trường ngoài công lập)
- Hiệu trưởng trường Đại học: người đại diện theo pháp luật của nhà trường; chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý và điều hành các hoạt động của nhà trường theo các quy định của pháp luật và Điều lệ trường Đại học
- Phó hiệu trưởng trường Đại học giúp việc cho hiệu trưởng
- Hội đồng khoa học và Đào tạo là tổ chức tư vấn cho hiệu trưởng về:
Mục tiêu, chương trình Đào tạo
Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, cán bộ, nhân viên
- Các phòng có nhiệm vụ tham mưu và giúp hiệu trưởng trong việc quản lý, tổng hợp, đề xuất ý kiến, tổ chức thực hiện các mảng công việc chủ yếu của trường
- Các khoa và bộ môn trực thuộc trường
- Các tổ chức khoa học và công nghệ, các doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp
- Các cơ sở phục vụ đào tạo, khoa học và công nghệ
- Tổ chức Đảng và các đoàn thể
1.3.2 Khoa và Bộ môn - đơn vị quản lí trực tiếp hoạt động giảng dạy của giảng viên a) Khoa trong trường đại học
Khoa là đơn vị quản lý hành chính cơ sở của trường, có các nhiệm vụ sau:
Trang 7- Xây dựng chương trình kế hoạch giảng dạy, học tập
-Tổ chức hoạt động khoa học và công nghệ
- Quản lý giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học thuộc khoa theo phân cấp của hiệu trưởng
- Quản lý chất lượng, nội dung, phương pháp đào tạo và nghiên cứu khoa học
- Tổ chức biên soạn chương trình, giáo trình môn học do hiệu trưởng giao
- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho đội ngũ giảng viên, cán bộ, nhân viên và người học
Trên cơ sở quyết nghị của Hội đồng trường về kế hoạch phát triển của trường, hiệu trưởng quyết dịnh thành lập và giải thể các khoa
Đứng đầu các khoa là các trưởng khoa do hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm Giúp việc cho các trưởng khoa có các phó trưởng khoa do hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của trưởng khoa
Trưởng khoa, phó trưởng khoa được chọn trong số các giảng viên có uy tín, có kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoa học, quản lý Trưởng khoa phải có học vị tiến sĩ Tuổi khi bổ nhiệm trưởng khoa, phó trưởng khoa các trường công lập không quá 55 đối với nam và 50 đối với nữ
Trong khoa có các Hội đồng Khoa học và Đào tạo của khoa
b) Bộ môn
Bộ môn là đơn vị cơ sở để đào tạo khoa học và công nghệ của trường Đại học
Bộ môn có nhiệm vụ sau đây:
- Chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng, tiến độ giảng dạy, học tập một số môn học trong chương trình, kế hoạch giảng dạy chung của trường, của khoa
- Xây dựng và hoàn thiện nội dung, chương trình, biên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo liên quan đến chuyên ngành đào tạo và môn học được khoa và trường giao
- Nghiên cứu cải tiến phương pháp giảng dạy, tổ chức các hoạt động học thuật nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
Tiến hành nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và cung ứng các dịch vụ khoa học
và công nghệ theo kế hoạch của trường và khoa giao
- Xây dựng và đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học của bộ môn
- Chủ trì việc đào tạo chuyên ngành cho một hoặc một số chuyên ngành
- Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị của bộ môn
Đứng đầu bộ môn là trưởng bộ môn Trưởng bộ môn do hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm trên
cơ sở đề nghị của trưởng khoa
1.3.3.Hoạt động giảng dạy của giảng viên tại các Khoa và Bộ môn
a) Chuẩn bị giờ dạy và tổ chức giờ dạy cho các lớp sinh viên
- Chuẩn bị giờ dạy
Việc làm trước tiên để chuẩn bị bài giảng là xác định rõ đối tượng SV tại các lớp mà GV sẽ
giảng dạy
Viết kế hoạch bài giảng: Kế hoạch bài giảng là văn bản ghi chép một cách chi tiết theo một trình
tự lôgic những gì mà GV mong muốn sẽ diễn ra trong giờ lên lớp của mình
- Thực hiện giờ dạy
Thực hiện giờ dạy cho lớp sinh viên là lao động đầy tính khoa học và nghệ thuật của GV Trên thực tế, không phải bao giờ các kế hoạch bài giảng cũng được thực hiện đúng như thiết kế Những tình huống dạy học khác nhau nảy sinh trong tiến trình của giờ học đòi hỏi người giảng viên phải có sự ứng xử khéo léo mới có thể duy trì giờ học đạt đến các mục tiêu đã định
Trang 8b) Tư vấn, giám sát, hướng dẫn, cố vấn cho sinh viên
+ Giám sát các hoạt động của sinh viên như hoạt động tại giảng đường, hoạt động thực tập, học dã ngoại…
+ Tư vấn cho sinh viên về các nguồn tài liệu, các phương pháp thực hiện nhiệm vụ học tập một cách có hiệu quả; tư vấn cho sinh viên về các đề tài nghiên cứu, luận văn…
+ Tư vấn cho sinh viên về nghề nghiệp, học thuật…
- Công tác nghiệp vụ sư phạm
+ Tham gia các hoạt động nhằm phát triển về mặt chuyên môn, nghiệp vụ
+ Tham gia đánh giá hoạt động giảng dạy của đồng nghiệp
+ Hướng dẫn các nghiên cứu về nghiệp vụ sư phạm
1.4 Quản lí hoạt động giảng dạy của giảng viên ở cấp khoa
1.4.1 Quản lý đào tạo ở cấp khoa
Hoạt động đào tạo của trường được thực hiện ở cấp khoa Nói cách khác, khoa là đơn vị đào tạo trong bộ máy quản lí của trường đại học Hoạt động đào tạo ở cấp khoa có một số đặc điểm
- Tính chất chuyên ngành sâu sắc
- Tính độc lập tương đối Các biện pháp quản lí thường được sử dụng để thực hiện chương trình giảng dạy ở cấp khoa trong trường đại học là
+ Thiết kế kế hoạch dạy học (thời khoá biểu) tổng thể của khoa trên cơ sở kế hoạch tổng thể của nhà trường
+ Hướng dẫn những thay đổi (nếu có) về chương trình dạy học
+ Tổ chức hoạt động dạy học để triển khai chương trình dạy học
+ Kiểm điểm, đánh giá tình hình thực hiện chương trình dạy học theo định kì để phát hiện sai lệch và tiến hành điều chỉnh
Lãnh đạo khoa trực tiếp và thông qua bộ môn để quản lí hoạt động giảng dạy của giảng viên với các nội dung
+ Kiểm tra công tác lập kế hoạch dạy học của bộ môn và của từng giảng viên, phê duyệt kế hoạch dạy học của bộ môn
+ Quản lí giờ lên lớp của nhà giáo
+ Quản lí công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học do nhà giáo thực hiện + Chỉ đạo các chuyên đề nhằm nâng cao chất lượng giờ lên lớp của nhà giáo trong toàn trường
+ Đánh giá hoạt động giảng dạy của nhà giáo
Bộ môn quản lí hoạt động giảng dạy của giảng viên
+ Căn cứ vào kế hoạch năm học, học kì của nhà trường, khoa, trưởng bộ môn chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động của bộ môn
+ Hướng dẫn những thay đổi (nếu có) về chương trình môn học
+ Phân công nhà giáo giảng dạy theo thời khoá biểu và bồi dưỡng nhà giáo theo kế hoạch của trường và kế hoạch của bộ môn
+ Kiểm điểm, đánh giá tình hình thực hiện chương trình môn học theo định kì để phát hiện sai lệch và tiến hành điều chỉnh
+ Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch dạy học của từng nhà giáo
+ Giám sát, kiểm tra đánh giá giờ lên lớp, việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học do nhà giáo thực hiện
+ Tổ chức các chuyên đề về giờ lên lớp và các chuyên đề chuyên môn, chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học môn học
Trang 9- Giảng viên quản lí hoạt động giảng dạy của bản thân
Nội dung tự quản lí hoạt động giảng dạy của GV bao gồm :
Thực hiện chương trình dạy học được phân công
+ Lập kế hoạch dạy học cá nhân (chuẩn bị cho hoạt động giảng dạy)
+ Lên lớp theo thời khoá biểu
Quản lí hoạt động học tập của người học
+ Quản lí hoạt động nhận thức của người học
+ Quản lí hoạt động giao tiếp của người học trong quá trình học tập
+ Điều khiển người học tự quản lí hoạt động của bản thân
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN
TẠI KHOA TÂM LÝ – GIÁO DỤC HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
2.1 Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của trường Đại học Hải Phòng
Trường Đại học Sư phạm Hải Phòng được thành lập ngày 20/4/2000 theo Quyết định số 48/2000/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở sát nhập 04 đơn vị đào tạo là: Trường Cao đẳng Sư phạm Hải Phòng, trường Đại học Tại chức Hải Phòng, Trung tâm đào tạo giáo viên
và bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục, Trung tâm ngoại ngữ Ngày 09/04/2004 theo Quyết định
số 60/2004/QĐTTg của Thủ tướng Chính phủ, trường ĐHSP Hải Phòng đã được đổi tên thành trường ĐH Hải Phòng
2.1.1 Quy mô và cơ cấu tổ chức
Mô hình tổ chức đào tạo hiện nay của Trường Đại học Hải Phòng gồm có 2 cấp
- Cấp trường
- Cấp Khoa, Phòng
Tổng số có 34 đơn vị trực thuộc Ban Giám hiệu trong đó có 13 Khoa, 04 Trung tâm, 13 phòng và 04 Trường thực hành
2.1.2 Đội ngũ cán bộ giảng dạy
Tổng số cán bộ viên chức tính đến tháng 4 năm 2008: 641 người
Trong đó:
+ Số giảng viên tham gia giảng dạy, đào tạo đại học, cao đẳng (trực tiếp hoặc kiêm nhiệm):
467 người, chiếm tỷ lệ: 73%
+ Số cán bộ quản lý hành chính, nhân viên phục vụ: 174 người, chiếm lệ: 27%
2.2 Sự hình thành và phát triển của Khoa Tâm lý–Giáo dục học
Khoa Tâm lý – Giáo dục học là một trong 13 khoa của trường được thành lập từ năm
2000 trên cơ sở Tổ tâm lí – Giáo dục học
2.2.1 Mục tiêu đào tạo của Khoa
Đào tạo cử nhân Công tác xã hội có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, có ý thức phục vụ nhân dân, có sức khỏe, có tinh thần say mê yêu nghề, nắm vững kiến thức chuyên môn
và kỹ năng thực hành về nghề Công tác xã hội, có khả năng phát hiện, giải quyết những vấn đề trong mối quan hệ xã hội và nâng cao năng lực con người
Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, nhu cầu đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực CTXH càng trở lên cần thiết Hướng đào tạo của Khoa kết hợp giữa đào tạo cở bản và chuyên sâu
Dự kiến khoa sẽ xây dựng luận cứ khoa học để mở các chuyên ngành: CTXH với người già; CTXH với trẻ em; CTXH với người khuyết tật … để đáp ứng yêu cầu của xã hội và góp phần xây dựng xã hội công bằng, bình đẳng, văn minh
2.2.2 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ giảng viên của Khoa
Trang 10Khoa có 03 tổ bộ môn: Tổ bộ môn Tâm lí học, tổ bộ môn Giáo dục học và tổ bộ môn Công tác Đoàn đội
Khoa có 20 giảng viên và giảng viên kiêm chức trong đó có 02 tiến sỹ, 02 nghiên cứu sinh,
15 thạc sỹ, 01 đang học cao học
2.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy của giảng viên tại Khoa Tâm lí – Giáo dục học
2.3.1 Thực trạng phân cấp quản lý hoạt động dạy ở cấp khoa trường Đại học Hải Phòng
Những năm học vừa qua, nhà trường đã nhiều lần tổ chức hội thảo giữa giám hiệu và các đơn
vị trong trường về phân cấp quản lý đào tạo Qua các lần hội thảo nhà trường đều tôn trọng ý kiến của các Khoa, Bộ môn từ đó giao cho các phòng chức năng dự thảo văn bản trình ban giám hiệu duyệt Trước khi ban giám hiệu duyệt ký, văn bản dự thảo được gửi xuống các đơn vị thuộc trường một lần nữa sau đó mới hoàn chỉnh, ký ban hành văn bản
2.3.2 Đội ngũ giảng viên tham gia giảng dạy tại khoa Tâm lý-Giáo dục học
Khoa TLGDH có tổng cộng 20 cán bộ giảng viên trong đó
+ 10% giảng viên có trình độ tiến sỹ Trong đó giảng viên là 10%; giảng viên kiêm chức : 10%
+ 95% giảng viên có trình độ thạc sỹ trong đó giảng viên : 95%, giảng viên kiêm chức : 30% + 5% có trình độ cao học trong đó giảng viên kiêm chức 5%
+ Không ai có trình độ cử nhân
2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên
a) Thực trạng phân công giảng dạy cho giảng viên cơ hữu của khoa
Bảng 2.2: Những tiêu chuẩn được sử dụng để phân công giảng dạy cho giảng viên Stt Căn cứ phân công giảng dạy
Đánh giá của giảng viên
Ý kiÕn PhÇn
tr¨m(%)
2 Hoàn cảnh, điều kiện cá nhân 17 85
3 Nguyện vọng cá nhân của GV 18 90
Các Bộ môn đã phân công giảng dạy cho giảng viên chủ yếu căn cứ vào năng lực chuyên môn theo chức danh của mỗi giảng viên (100% ý kiến) và theo nguyện vọng cá nhân của GV (với 90% ý kiến giảng viên đồng ývới ý kiến này)
Bảng 2.3: Các hình thức phân công giảng dạy cho giảng viên
Stt Hình thức phân công Đánh giá của giảng viên
1 Dạy theo khối lớp từ năm thứ
Số liệu bảng trên cho thấy:
Có 85% số ý kiến khẳng định Khoa đã lựa chọn hình thức phân công giảng dạy cùng buổi (2 lớp trong cùng buổi dạy) cho giảng viên
Chi có 25% ý kiến khẳng định hình thức phân công giảng viên dạy theo khối sinh viên từ năm thứ nhất đến năm thứ 4, 90% ý kiến đồng ý với việc phân công dạy một khối nhiều năm
