Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học phổ thông ngô thì nhậm thành phố hà nội

Lí do chọn đề tài Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp HĐGDNGLL là sự nối tiếp hoạt động văn hoá bằng các hình thức sinh hoạt hấp dẫn, nội dung phong phú góp phần củng cố, khắc sâu kiến

Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học phổ thông Ngô

Thì Nhậm thành phố Hà Nội

Nguyễn Thị Quỳnh Hoa

Trường Đại học Giáo dục Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh

Năm bảo vệ: 2010

Abstract Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

(GDNGLL) ở trường trung học phổ thông (THPT) Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động GDNGLL của trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà Nội năm học 2009 - 2010 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDNGLL nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà Nội

Đánh giá tính cần thiết và khả thi của một số biện pháp đã thực hiện

Keywords Quản lý giáo dục; Giáo dục trung học; Biện pháp quản lý

Content

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) là sự nối tiếp hoạt động văn hoá bằng các hình thức sinh hoạt hấp dẫn, nội dung phong phú góp phần củng cố, khắc sâu kiến thức, rèn luyện kỹ năng, bồi dưỡng tình cảm, xây dựng ý thức độc lập, tinh thần tự chủ, phát triển tính đoàn kết của học sinh HĐGDNGLL phù hợp với lứa tuổi học sinh nói chung, học sinh THPT nói riêng, phù hợp với yêu cầu của các em như: vui chơi, giải trí, văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao

Trường THPT Ngô Thì Nhậm, huyện Thanh trì, thành phố Hà Nội đã và đang phát triển về chất lượng giáo dục, bởi nhà trường đã mạnh dạn đổi mới phương thức quản lý, bước đầu áp dụng thành công HĐGDNGLL cho học sinh toàn trường Tuy nhiên đứng trước thách thức phát triển của xã hội, trường cần phải làm cho HĐGDNGLL hiệu quả hơn nữa nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Xuất phát từ lý do khách quan và chủ quan như đã trình bày ở trên, tôi chọn đề tài: "

Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Ngô Thì Nhậm- Thành phố Hà Nội ” làm đề tài cho luận văn cao học của mình

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực trạng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để áp dụng vào thực tiễn

- Đề ra những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tại trường THPT Ngô Thì Nhậm- Thành phố Hà nội

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận về quản lý HĐGDNGLL ở trường THPT Đánh giá thực trạng công tác quản lý HĐGDNGLL của trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà nội năm học 2009-

2010 Đề xuất một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của trường THPT Ngô Thì Nhậm Đánh giá tính cần thiết và khả thi của một số biện pháp

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý HĐGDNGLL tại

trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà nội

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý HĐGDNGLL tại

trường THPT Ngô Thì Nhậm, Thành phố Hà nội

4.3 Người được nghiên cứu:

Các thành viên Ban giám hiệu trường THPT Ngô Thì Nhậm Đội ngũ giáo viên, cán bộ Đoàn trường, 240 học sinh của trường và 80 cha mẹ học sinh

5 Giả thuyết khoa học

Người thực hiện đề tài xuất phát từ tình hình thực tiễn và lý luận, đề xuất một số biện pháp

trong công tác quản lý HĐGDNGLL tại trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà Nội, nếu được áp dụng sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

6 Phạm vi đề tài

Nghiên cứu thực trạng quản lý HĐGDNGLL của trường năm học 2009- 2010 và đề xuất biện pháp quản lý HĐGDNGLL trong những năm tiếp theo

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

Phân tích các tài liệu, văn bản để tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ và vấn đề lý luận

liên quan đến HĐGDNGLL và quản lý HĐGDNGLL, đặc điểm tâm lý, phương pháp giáo

dục học sinh THPT

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Quan sát học sinh khi tổ chức hoặc tham gia các HĐGDNGLL Điều tra, tìm hiểu thực trạng quản lý HĐGDNGLL của trường THPT Ngô Thì Nhậm, đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề ra

Tọa đàm, trao đổi với học sinh, giáo viên, phụ huynh học sinh, đánh giá nhận thức, hành vi, thái độ của học sinh

Tổng kết các hoạt động và rút kinh nghiệm

7.3 Nhóm các phương pháp xử lý số liệu:

Sử dụng thuật toán thống kê để xử lý số liệu đã thu thập được, phân tích, so sánh, tổng

hợp và rút ra những nhận xét

8 Cấu trúc luận văn

Cấu trúc chính luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên

lớp ở trường trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

tại trường trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà nội

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

tại trường trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà nội

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài

Từ thời trung cổ đến thế kỷ 20 đã có nhiều nghiên cứu về đổi mới HĐGDNGLL nhằm

phát triển toàn diện cho học sinh, và hình thành nhân cách của học sinh Đến thế kỷ 21, các nghiên cứu trên thế giới đều khẳng định lại mặt tích cực của HĐGDNGLL trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển toàn diện cho học sinh Có rất nhiều nghiên cứu về vai trò, nội dung, hình thức các HĐGDNGLL như: W Braga (2002), E Graaff (2006), P Neto (2008), EP Hobin (2010)…Các nghiên cứu trên thế giới đều khẳng định vai trò của HĐGDNGLL trong việc phát triển toàn diện học sinh THPT

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Từ khi đất nước thống nhất, giáo dục phổ thông đã coi HĐGDNGLL là một loại hình giáo dục không thể thiếu trong mục tiêu phát triển nhân cách và giáo dục toàn diện học sinh THPT

Đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý và các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của HĐGDNGLL như: Bùi Đức Thảo (2007), Khuất Cao Bắc (2008), Đào Xuân Thái (2008), Phạm Thị Khanh (2008)….Các nghiên cứu trong nước đều nhấn mạnh vai trò của HĐGDNGLL trong việc phát triển toàn diện cho học sinh THPT Việc quản lý các HĐGDNGLL cần phải làm thường xuyên, với phương châm luôn đổi mới về hình thức, nội dung để HĐGDNGLL thực sự có vai trò trong công cuộc đổi mới giáo dục, lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tự chủ của học sinh, đào tạo một lớp học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt, chuẩn bị hành trang cho các em bước vào cuộc sống

1.2 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Khái niệm về quản lý

Quản lý là một loại lao động điều khiển mọi hoạt động xã hội về kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục…Các loại hình lao động ngày càng phong phú, phức tạp thì hoạt động quản lý ngày càng có vai trò quan trọng

1.2.2 Khái niệm về quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục (QLGD) là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể, thực hiện các chức năng quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt các mục tiêu giáo dục với hiệu quả mong muốn Bản chất của QLGD là quá trình tác động có

ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý và các thành tố tham gia vào hoạt động giáo dục nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục Trong quá trình QLGD cũng thể hiện đầy

đủ các chức năng quản lý chung, nhưng nó có những đặc trưng riêng theo ngành và theo mỗi quốc gia

1.2.3 Khái niệm về quản lý trường học

Quản lý nhà trường là một loại đặc thù quản lý giáo dục và là cấp độ quản lý giáo dục vi

mô Các biện pháp quản lý nhà trường có thể phân làm bốn nhóm: nhóm biện pháp tổ chức hành chính, nhóm biện pháp kinh tế, nhóm biện pháp giáo dục và nhóm biện pháp tâm lý xã hội

1.2.4 Khái niệm về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Hoạt động GDNGLL mang bản chất của hoạt động chung, nhưng nó có những nét đặc trưng riêng HĐGDNGLL là một hình thức giáo dục ở trường giữ vai trò quan trọng trong quá trình giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, bổ trợ kiến thức, rèn luyện các kỹ năng, tính tự chủ, năng động sáng tạo của học sinh Bên cạnh việc trang bị kiến thức, tri thức khoa học thì việc rèn luyện kỹ năng sống, các kiến thức xã hội, các năng lực hoạt động khác cho học sinh là một yêu cầu cấp thiết đặt ra cho ngành giáo dục

1.2.5 Khái niệm về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Quản lý HĐGDNGLL là quá trình tác động của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh được tiến hành ngoài giờ lên lớp theo chương trình kế hoạch đã đề ra nhằm đạt mục tiêu giáo dục học sinh một cách toàn diện Quản lý HĐGDNGLL thực chất là quản lý về mục tiêu giáo dục, quá trình giáo dục, quản lý về kế hoạch, đội ngũ, công tác kiểm tra, đánh giá, công tác phối hợp các lực lượng giáo dục thực hiện HĐGDNGLL

1.2.6 Khái niệm về biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Biện pháp quản lý HĐGDNGLL là những cách thức quản lý nội dung chương trình, các biện pháp thực hiện chương trình HĐGDNGLL nhằm đạt mục tiêu chương trình đề ra

1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở

trường trung học phổ thông

1.3.1 Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học, mở rộng và nâng cao

hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội

- Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng phù hợp với lứa tuổi THPT như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa, kỹ năng tổ chức quản lý, kỹ năng tham gia các hoạt động, kỹ năng tự kiểm tra, đánh giá kết quả

1.3.2 Vị trí, vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Vị trí: HĐGDNGLL có vị trí trong giáo dục tình cảm, hành vi và thái độ

- Vai trò: Là nơi thể nghiệm, vận dụng và củng cố tri thức trên lớp Là cơ hội để học sinh

bộc lộ nhân cách, từ đó khẳng định vị trí của mình trong tập thể Là môi trường nuôi dưỡng

và phát triển tính chủ thể cho học sinh Là dịp tốt để thu hút cả ba lực lượng giáo dục cùng tham gia giáo dục, đạt tính hiệu quả cao

1.3.3 Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

HĐGDNGLL có một số nhiệm vụ sau: Củng cố tăng cường nhận thức

tri thức Bồi dưỡng thái độ tình cảm Hình thành hệ thống kỹ năng hành vi

1.3.4 Nội dung của chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Nội dung HĐGDNGLL bao gồm tám vấn đề chủ yếu sau:

- Lý tưởng sống của thanh niên

- Tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình

- Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Truyền thống dân tộc và truyền thống cách mạng

- Bảo vệ di sản văn hóa dân tộc

- Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp

- Thanh niên với các vấn đề có tính toàn cầu

- Thanh niên với các vấn đề thế giới

1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Có thể sử dụng tất cả các hình thức tổ chức, tuy nhiên các hình thức hoạt động cần đảm bảo lôi cuốn học sinh tham gia, kích thích tính tích cực hoạt động của học sinh Tăng cường vai trò chủ thể của học sinh trong hoạt động

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học phổ thông

Việc quản lý HĐGDNGLL cần được Hiệu trưởng lên kế hoạch để thực hiện một cách toàn diện bao gồm:

1.4.1 Quản lý về chương trình và kế hoạch thực hiện

Đây là chức năng quan trọng trong công tác quản lý của hiệu trưởng định hướng cho

HĐGDNGLL tại trường trong từng thời điểm của năm học

1.4.2 Quản lý đội ngũ thực hiện kế hoạch

Quản lý các lực lượng tham gia HĐGDNGLL như: GV, cán bộ Đoàn, học sinh, phụ huynh

và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường Việc quản lý phải được thể hiện ở những nội dung: quản lý việc xây dựng kế hoạch, việc triển khai kế hoạch, việc tổ chức thực hiện, phối hợp các lực lượng ngoài nhà trường, và cuối cùng quản lý việc bồi dưỡng học sinh và kiểm tra đánh giá

1.4.3 Quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện khác phục vụ các hoạt động

giáo dục ngoài giờ lên lớp

Bao gồm quản lý sổ sách và các văn bản hướng dẫn, quản lý các trang thiết bị phục vụ cho

các HĐGDNGLL như trang thiết bị về âm thanh, ánh sáng, mô hình học cụ Các thiết bị làm tăng hiệu quả của HĐGDNGLL cần được bảo quản và quản lý tránh thất thoát và hư hỏng

1.4.4 Quản lý việc phối hợp thực hiện các lực lượng giáo dục tham gia hoạt động ngoài

giờ lên lớp

Để học sinh phát triển toàn diện, việc giáo dục học sinh phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa ba môi trường giáo dục: nhà trường, gia đình và xã hội Các lực lượng này cần được quản lý trong quá trình thực hiện kế hoạch để tăng hiệu quả các HĐGDNGLL

1.4.5 Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả

Không kiểm tra coi như không quản lý Bất cứ hoạt động nào cũng cần kiểm tra Kiểm tra

để cải tiến, thay đổi phương pháp, điều chỉnh kế hoạch bên cạnh đó kiểm tra để thấy những

ưu điểm, hạn chế của đội ngũ cũng như của người lãnh đạo

1.5 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và quản lý

hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.5.1 Nhận thức của các lực lượng giáo dục

HĐGDNGLL diễn ra trong nhà trường và ngoài nhà trường, các lực lượng giáo dục có ảnh hưởng tới hoạt động đó là: các giáo viên, học sinh, phụ huynh và các đoàn thể, tổ chức xã hội ngoài nhà trường Nhận thức của các lực lượng này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả HĐGDNGLL

1.5.2 Năng lực của người tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Năng lực người tổ chức ảnh hưởng nhiều đến chất lượng HĐGDNGLL, do vậy người tổ chức phải có những khả năng đáp ứng yêu cầu hoạt động đó là: năng lực tổ chức, năng lực nhận thức trên nhiều lĩnh vực, năng lực thu thập thông tin, khả năng diễn đạt tốt, năng động sáng tạo, luôn có ý thức tìm tòi cái mới biết huy động các thành viên tham gia hoạt động, có năng khiếu trên một số lĩnh vực nhất định

1.5.3 Nội dung chương trình của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Nội dung HĐGDNGLL cần phong phú, cập nhật Ngoài việc cập nhật nội dung phải đảm bảo liên quan đến thực tiễn học tập, rèn luyện hằng ngày của học sinh từng khối, lớp và nhà trường, phải đảm bảo cân đối kiến thức chuyên môn, kiếm thức văn hóa phù hợp với lứa tuổi, bám sát từng chủ đề trên các mặt của thực tiễn xã hội, có như vậy HĐGDNGLL mới đáp ứng mục tiêu chung của giáo dục

1.5.4 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Hình thức tổ chức có ý nghĩa quan trọng đến hiệu quả HĐGDNGLL, nó mang lại sự hấp dẫn của hoạt động, thu hút được nhiều học sinh tham gia nhiệt tình và có kết quả Nếu hình thức tổ chức đơn điệu hoặc lập lại nhàm chán sẽ không gây hứng thú cho học sinh, hoạt động khó có hiệu quả

1.5.5 Sự đánh giá hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Đánh giá HĐGDNGLL sẽ động viên, thúc đẩy hoạt động Cần đánh giá mức độ đạt được của học sinh về khối lượng công việc, số lượng học sinh tham gia các hoạt động, các sản phẩm hoạt động, tinh thần trách nhiệm của học sinh, sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt đông, ý thức thái độ tham gia hoạt động, hứng thú của học sinh đối với hoạt động…Đánh giá cần so sánh với mục tiêu đề ra ban đầu, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm

1.5.6 Các điều kiện để tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có

hiệu quả

Điều kiện tổ chức sẽ làm tăng tính hấp dẫn để hoạt động có hiệu quả Nếu không huy động được kinh phí thì hoạt động khó đạt được kết quả theo ý muốn Thực tiễn các trường THPT nói chung và các trường nông thôn nói riêng, kinh phí cho hoạt động này quá ít nên ảnh hưởng đến kết quả HĐGDNGLL

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN

LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGÔ THÌ NHẬM,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Một số đặc điểm về trường trung học phổ thông Ngô Thì Nhậm, huyện Thanh

trì, thành phố Hà nội

2.1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Thanh trì

Thanh trì là một huyện nằm phía Đông Nam Hà nội, có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp và nghề thủ công của thành phố Nền kinh tế của huyện còn gặp không ít những khó khăn Những năm gần đây tốc độ đô thị hóa nhanh chóng phần lớn dân chưa thích nghi với điều kiện mới, vì vậy chưa kịp chuyển đổi nghề nghiệp rơi vào tình trạng thất nghiệp, thất học nảy sinh nhiều tệ nạn xã hội

2.1.2 Phát triển giáo dục huyện Thanh trì

Huyện có qui mô giáo dục ổn định và có xu thế phát triển vững chắc, đội ngũ cán bộ giáo viên đủ số lượng, đồng bộ về loại hình và có chất lượng cao Cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại

Tuy nhiên chất lượng học sinh không đồng đều, một số giáo viên chưa xác định gắn bó lâu dài với trường, nhận thức của phụ huynh và học sinh về HĐGDNGLL còn hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện cho học sinh

2.1.3 Đặc điểm trường THPT Ngô Thì Nhậm

Trường THPT Ngô Thì Nhậm là một trong 2 trường THPT đóng trên

địa bàn huyện Thanh Trì, Hà nội Trường có 1600 học sinh bao gồm13 lớp 10, 13 lớp 11 và

12 lớp 12 với 94 giáo viên và cán bộ công nhân viên

Bảng 2.1: Kết quả xếp loại về hạnh kiểm và học lực của học sinh

Xếp loại đạo đức

Số

HS

Tốt Khá TB Yếu Kém

SL % SL % SL % SL % SL %

1592 1065 66,90 384 24,12 87 5,46 56 3,52 0 0

Xếp loại học lực

Số

HS

Giỏi Khá TB Yếu Kém

SL % SL % SL % SL % SL %

1592 78 4,90 677 42,53 694 43,59 138 8,67 5 0,31

(Nguồn: Theo báo cáo tổng kết năm học 2009- 2010 của trường)

Qua bảng số liệu xếp loại học lực và đạo đức của trường THPT Ngô Thì Nhậm, chúng tôi nhận thấy nhà trường cần phải nâng cao chất lượng các giờ học chính khóa và các HĐGDNGLL để đạt được kết quả cao hơn trong các năm tiếp theo

2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

tại trường THPT Ngô Thì Nhậm, thành phố Hà nội

2.2.1 Thực trạng nhận thức về tác dụng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với

học sinh

Nhận thức của học sinh: 46,7% cho rằng HĐGDNGLL có tác dụng tốt đến phát triển nhân cách của học sinh, 36,7% số học sinh cho rằng ít có tác dụng, và đặc biệt có tới 16,7 %

số em cho rằng HĐGDNGLL không có tác dụng Trong số 53,4% số học sinh cho rằng HĐGDNGLL ít, hoặc không tác dụng lên việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh có tới 10% học sinh 12, 30% học sinh 11 và 60% học sinh khối 10

Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ Đoàn: 100% cho rằng HĐGDNGLL ảnh hưởng tốt đến việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh THPT Vẫn còn 15% giáo viên bộ môn cho rằng HĐGDNGLL ít ảnh hưởng Kết quả này cho thấy cần nâng cao hiểu biết về vai trò, tác dụng của HĐGDNGLL cho học sinh và giáo viên bộ môn

2.2.2 Thực trạng về hiểu biết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT Ngô

Thì Nhậm

Hiểu biết về bản chất của HĐGDNGLL ở các đối tượng là khác nhau: 100% cán bộ quản

lý, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ Đoàn cho rằng HĐGDNGLL là một hoạt động xã hội, có

tính chất ngoại khóa, mang tính giáo dục và định hướng cao, sử dụng các hình thức của hoạt động vui chơi giải trí Tuy nhiên, 5% số giáo viên bộ môn cho rằng HĐGDNGLL chỉ đơn thuần là hoạt động xã hội, 7,5% cho là hoạt động ngoại khóa hoặc là hoạt động giáo dục, 10% hiểu chỉ là hoạt động vui chơi giải trí đơn thuần

Chỉ có 28,33% học sinh cho rằng HĐGDNGLL là tổng hợp của hoạt động xã hội, hoạt động ngoại khóa, hoạt động giáo dục và hoạt động vui chơi giải trí Có 6,25 % học sinh cho rằng HĐGDNGLL chỉ đơn thuần là hoạt động xã hội, 23,3% coi là hoạt động ngoại khóa, 8,7% cho là hoạt động giáo dục và 33,3% coi HĐGDNGLL là hoạt động vui chơi giải trí Kết quả trên cho thấy nhiều học sinh và một số giáo viên bộ môn vẫn chưa nhận thức được bản chất của HĐGDNGLL Chính vì vậy cần nâng cao nhận thức cho học sinh và giáo viên bộ môn về HĐGDNGLL

2.2.3 Thực trạng về các hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đã được thực

hiện ở trường THPT Ngô Thì Nhậm

Trong 12 hình thức HĐGDNGLL trường THPT Ngô Thì Nhậm tổ chức, chỉ có 4 hình thức có tỷ lệ học sinh tham gia là 100% là sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, các cuộc thi tìm hiểu và hoạt động thể thao 80,8% học sinh tham gia tham quan dã ngoại, 83,3% tham gia làm báo tường nội san, tham gia cắm trại là 96,7%, liên hoan văn nghệ là 93,8% Còn lại các hoạt động khác như: câu lạc bộ bộ môn, trò chơi trí tuệ, hoạt động tình nguyện, hoạt động truyền thông phòng chống tệ nạn xã hội chỉ có khoảng 20% số học sinh tham gia Kết quả trên cho thấy những hoạt động gắn liền với qui định bắt buộc của nhà trường có số học sinh tham gia là 100% Các hoạt động phù hợp với tính cách của học sinh thu hút được một tỷ lệ lớn các em tham gia Các hoạt động khác như câu lạc bộ bộ môn, hoạt động tình nguyện, hoạt động xã hội tỷ lệ các em tham gia thấp Điều này đòi hỏi Nhà trường phải tăng cường giáo dục nhận thức, đổi mới phương pháp và biện pháp quản lí HĐGDNGLL để thu hút được đại

bộ phận học sinh tham gia

Đánh giá tác dụng của từng HĐGDNGLL đối với học sinh: các hoạt động mang tính bắt buộc như sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp và các cuộc thi tìm hiểu vẫn còn khoảng 10 -16% cho rằng chưa có tác dụng tốt, chỉ có 50-70% có hứng thú với các hoạt động này vì cách tổ chức, hình thức và nội dung các hoạt động nghèo nàn, nhàm chán Ngược lại, hoạt động tình nguyện, hoạt động truyền thông phòng chống các tệ nạn xã hội thì 100% các em cho rằng nó

có tác dụng tốt và các em đều hứng thú tham gia

Đánh giá hiệu quả các hình thức HĐGDNGLL các giáo viên cho rằng trong 12 hình thức trường đã thực hiện có 4 hình thức chưa thực sự hiệu quả: 17,5% cho rằng tham quan dã ngoại, 11,25% cho rằng các cuộc thi tìm hiểu, 15% cho rằng làm báo tường nội san, và 18,75% cho rằng cắm trại là những hình thức không có hiệu quả giáo dục tốt cho học sinh Các Thầy Cô cho rằng các hoạt động này cần phải đổi mới cả nội dung và hình thức tổ chức

2.2.4 Đánh giá mức độ ảnh hưởng các yếu tố tới hiệu quả hoạt động

giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh THPT

Đưa ra 10 yếu tố và khảo sát mức độ ảnh hưởng đến hiệu quả HĐGDNGLL: 70% học sinh cho rằng năng lực người tổ chức, 71,7% thấy hình thức và nội dung, 78,8% cho rằng xây dựng kế hoạch và triển khai kế hoạch, 80,8% nghĩ áp lực thi cử, và 73,7% cho rằng điều kiện

và các yếu tố đảm bảo rất ảnh hưởng đến hiệu quả HĐGDNGLL Ngược lại, chỉ có 31,7% học sinh cho rằng thời gian học văn hóa, 27,1% nghĩ kinh phí và phương tiện, 29,6% thấy đánh giá kết quả hoạt động, 31,7% cho rằng nhận thức các lực lượng, và 8,3% học sinh cho rằng sự ủng hộ của gia đình rất ảnh hưởng đến hiệu quả HĐGDNGLL ở trường THPT Ngô Thì Nhậm

Cũng với 10 yếu tố trên, có 3 yếu tố đánh giá của giáo viên ngược với học sinh, còn lại 7 yếu tố học sinh có cùng quan điểm với giáo viên Nếu như chỉ có 27,1% học sinh cho rằng kinh phí và phương tiện, 31,7% nghĩ nhận thức các lực lượng tham gia rất ảnh hưởng đến hiệu quả HĐGDNGLL thì tỷ lệ này ở giáo viên là 90% và 82,5% Tỷ lệ học sinh nghĩ áp lực

thi cử rất ảnh hưởng đến hiệu quả HĐGDNGLL là 80,8%, tỷ lệ này ở giáo viên chỉ là 35%

Sở dĩ có tỷ lệ khác nhau bởi trình độ nhận thức của học sinh khác với giáo viên, điều này đòi hỏi nhà trường cần nâng cao nhận thức HĐGDNGLL hơn nữa cho các em học sinh

2.2.5 Thực trạng kết quả thực hiện các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường

THPT Ngô Thì Nhậm trong thời gian qua

Kết quả thực hiện các HĐGDNGLL được đánh giá như sau: 82,9% học sinh, 82,5% giáo viên bộ môn, 72,5% ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ Đoàn đánh giá kết quả tốt Trong khi đó 2,5% học sinh, 5% giáo viên bộ môn và 20% ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ Đoàn đánh giá kết quả của trường chưa tốt Qua kết quả điều tra chúng tôi thấy các em học sinh và giáo viên bộ môn đánh giá kết quả thực hiện các HĐGDNGLL không khắt khe bằng ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ Đoàn

2.2.6 Thực trạng nhận thức của phụ huynh học sinh về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên

lớp

Kết quả điều tra 80 phụ huynh có 15% cho rằng HĐGDNGLL không có vai trò giáo dục

học sinh phát triển toàn diện và 16,25% cho là HĐGDNGLL không có tác dụng tốt tới học tập và rèn luyện của học sinh Phụ huynh thường coi trọng giờ học trên lớp, chưa hiểu hết bản chất, vai trò, tác dụng của HĐGDNGLL nên có những đánh giá chưa đầy đủ Điều này đặt ra

sự cần thiết phải nâng cao nhận thức về HĐGDNGLL đối với các phụ huynh

2.2.7 Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở

trường THPT Ngô Thì Nhậm

Kết quả đánh giá thực trạng công tác quản lý của trường như sau: việc quản lý xây dựng kế hoạch có 6 nội dung trong đó nội dung xây dựng kế hoạch theo học kỳ và hàng năm, xây dựng kế hoạch theo nội dung chủ đề, và xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí, trang thiết

bị cần thiết được đánh giá 100% đạt mức khá tốt Tuy nhiên, 13,9% người được phỏng vấn cho rằng quản lý việc xây dựng kế hoạch tập huấn bồi dưỡng, 8,4% nghĩ quản lý việc xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, 5,6% thấy quản lý việc xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động chỉ đạt mức trung bình

Vấn đề quản lý CSVC, kinh phí, điều kiện phục vụ bị cho các HĐGDNGLL có 5 nội dung trong 2 nội dung là công tác mua sắm, bổ sung các trang thiết bị phục vụ và kinh phí chi cho việc tổ chức các HĐGDNGLL theo chủ đề mức độ quản lý đạt tốt và khá Nội dung quản

lý các trang thiết bị và chế độ bồi dưỡng cho giáo viên chủ nhiệm có 8,3% đánh giá mức độ quản lý mức trung bình Nội dung huy động các nguồn kinh phí 2,8% số người được phỏng vấn cho là yếu

Việc phối hợp các lực lượng tham gia HĐGDNGLL được đánh giá trên 6 nội dung Các nội dung phối hợp giữa giáo viên và cán lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường đều được đánh giá mức khá, tốt Tuy nhiên, mức độ quản lý việc phối hợp giữa các lực lượng trong nhà trường với phụ huynh và với ngoài nhà trường 8 -15% số người được phỏng vấn cho rằng chỉ đạt mức trung bình và yếu

Trong 6 nội dung của việc kiểm tra đánh giá kết quả các HĐGDNGLL có 4 nội dung

100% số người được phỏng vấn cho rằng, mức độ quản lý đạt kết quả khá và tốt Ở nội dung quản lý đánh giá kiểm tra tình hình phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường có 8,4% số người được phỏng vấn cho rằng chỉ đạt mức trung bình và 5,6% cho rằng đạt mức yếu Thực tế cho thấy quản lý các lực lượng giáo dục trong nhà trường dễ dàng hơn các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường Từ kết quả này cho thấy nhà trường cần đẩy mạnh công tác quản lý trên tất cả các mặt, toàn diện cả các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường

2.3 Nhận xét, đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo

dục ngoài giờ lên lớp tại trường THPT Ngô Thì Nhậm, huyện Thanh trì, thành phố Hà nội

2.3.1 Đánh giá thực trạng

Thực trạng về nhận thức các HĐGDNGLL ở các đối tượng được phỏng

vấn, điều tra có khác nhau Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ Đoàn nhận thức rất tốt về vai trò, vị trí, nội dung, hình thức của HĐGDNGLL Còn một tỷ lệ nhỏ giáo viên bộ môn và nhiều học sinh, phụ huynh học sinh chưa nhận thức đầy đủ đúng đắn về hoạt động này

Các hình thức HĐGDNGLL mà trường THPT Ngô Thì Nhậm đã thực hiện cơ bản phù hợp với tình hình của trường, tuy nhiên cần đa dạng hóa hơn nữa nội dung, phong phú hơn hình thức thể hiện

Thực trạng mức độ quản lý các mặt nhà trường chưa tốt ở việc phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, trong việc đánh giá kết quả các HĐGDNGLL

2.3.2 Nguyên nhân của thực trạng

- Nhận thức về vai trò HĐGDNGLL của một số giáo viên bộ môn chưa tốt, do chưa thường xuyên được tập huấn, tham gia vào các HĐGDNGLL

- Cán em học sinh chưa hiểu rõ về vai trò, tác dụng, bản chất của các HĐGDNGLL trong việc phát triển toàn diện Điều này do chưa được đầu tư đúng mức giáo dục nhận thức,

sự phát triển tâm sinh lý chưa đầy đủ, gia đình chưa tạo điều kiện tốt nhất cho các em được tham gia và HĐGDNGLL

- Phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, tác dụng của HĐGDNGLL trong quá trình học tập và rèn luyện của con em họ bởi chưa được tuyên truyền về HĐGDNGLL

- Kinh phí và điều kiện vật chất đảm bảo còn hạn chế ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng HĐGDNGLL

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGÔ THÌ NHẬM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp

Chúng tôi dựa vào 6 nguyên tắc sau để đề xuất ra các biện pháp quản lý HĐGDNGLL tại trường THPT Ngô Thì Nhậm

- Nguyên tắc đảm bảo đáp ứng mục tiêu giáo dục THPT

- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

- Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh

trung học phổ thông

- Nguyên tắc đảm bảo sự phối hợp giữa các lực lượng

- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tại

trường THPT Ngô Thì Nhậm, Thanh trì, thành phố Hà nội

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích kết quả khảo sát thực tế, dựa

vào các nguyên tắc trên, chúng tôi đề xuất 7 biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng HĐGDNGLL

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh về vai trò của HĐGDNGLL

- Mục tiêu: Giáo viên, học sinh và phụ huynh cần hiểu rõ bản chất, vai trò, tác dụng, nội

dung và các hình thức HĐGDNGLL

- Nội dung và cách thực hiện: Thường xuyên mở lớp bồi dưỡng về những vấn đề cơ bản

của công tác quản lý HĐGDNGLL, các chuyên đề lý luận quản lý cho toàn thể các lực lượng tham gia vào HĐGDNGLL

Đối với giáo viên, đội ngũ cán bộ Đoàn cần tổ chức học tập đầy đủ điều lệ trường THPT, nhiệm vụ năm học, chương trình HĐGDNGLL, để giáo viên và đội ngũ cán bộ Đoàn hiểu rõ trách nhiệm, chức trách, vai trò và vị trí của mình trong tổng thể chương trình HĐGDNGLL

Tuyên truyền cho học sinh hiểu vai trò của HĐGDNGLL đối với sự trưởng thành và phát triển nhân cách Tổ chức tập huấn chương trình HĐGDNGLL cho cán sự lớp thông qua các hoạt động mẫu

Phụ huynh học sinh cần có các buổi gặp mặt riêng, tăng cường lồng ghép trong những buổi họp PHHS định kỳ để nói về các phương pháp, nội dung, mục tiêu HĐGDNGLL cần đạt được, khuyến khích họ ủng hộ con em mình tham gia đầy đủ nhiệt tình, có trách nhiệm các HĐGDNGLL

3.2.2 Tăng cường quản lý việc xây dựng kế hoạch HĐGDNGLL của tiểu ban HĐGDNGLL và của giáo viên chủ nhiệm

- Mục tiêu: Quản lý kế hoạch HĐGDNGLL khoa học, cụ thể, tránh chồng chéo, đảm

bảo xây dựng kế hoạch đầy đủ, hoàn chỉnh, thông suốt tới người thực hiện

- Nội dung và cách thực hiện: Xây dựng toàn bộ chương trình của trường phải căn cứ

vào chương trình do Sở Giáo dục và Đào tạo đề ra và sách giáo viên về HĐGDNGLL Chương trình cả năm và từng quí phải được quản lý chặt chẽ sẽ giúp cho người quản lý có cái nhìn bao quát về HĐGDNGLL diễn ra trong một năm, trong từng quí Quản lý việc xây dựng

kế hoạch theo tháng, phù hợp với chủ đề trong chương trình HĐGDNGLL ở trường THPT Tiểu ban cần định ra kế hoạch cả năm sau đó kế hoạch quí, tháng theo từng chủ đề đã được hiệu trưởng phê duyệt Giáo viên chủ nhiệm căn cứ vào kế hoạch của tiểu ban và tình hình lớp mình để xây dựng kế hoạch

3.2.3 Quản lý giáo viên, tiểu ban, cán bộ Đoàn thực hiện kế hoạch chương trình HĐGDNGLL

- Mục tiêu: Quản lý tốt tiểu ban, giáo viên, cán bộ Đoàn sẽ giúp xây dựng kế hoạch,

triển khai, giúp đỡ đội ngũ giáo viên chủ nhiệm thực hiện các HĐGDNGLL được hiệu quả

- Nội dung và cách thực hiện: Cần lựa chọn các giáo viên có trình độ chuyên môn giỏi,

khả năng quản lý tốt, nhiệt tình, tâm huyết tham gia vào chủ nhiệm lớp Giáo viên chủ nhiệm cần nắm chắc kế hoạch của nhà trường về tổ chức HĐGDNGLL để lập kế hoạch hoạt động cho lớp mình Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ đề xuất và sử dụng kinh phí cơ sở vật chất đảm bảo, tránh lãng phí Trong quá trình xây dựng và thực hiện các hoạt động cần thể hiện rõ

sự phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường Cán bộ tiểu ban và cán bộ Đoàn cần lĩnh hội được tất cả những ý kiến chỉ đạo từ ban giám hiệu Khi đã có kế hoạch, cán bộ tiểu ban phải trực tiếp điều hành việc thực hiện, triển khai kế hoạch trên cơ sở liên kết chặt chẽ với cán bộ Đoàn và giáo viên chủ nhiệm

3.2.4 Quản lý nội dung và hình thức tổ chức HĐGDNGLL

- Mục tiêu: Nội dung cần có tính thẩm mỹ, giáo dục cao Hình thức đa dạng hấp dẫn, để

phát huy tính tích cực của các đối tượng tham gia

- Nội dung và cách thực hiện: Luôn đổi mới nội dung và hình thức các chủ đề, đây là

yếu tố thu hút các lực lượng tham gia đặc biệt là các em học sinh Nội dung bao gồm: các hoạt động xã hội, hoạt động học tập, hoạt động thể thao văn hóa và hoạt động vui chơi giải trí Các dạng hoạt động này có thể tổ chức thành những hoạt động lớn như: hội diễn văn nghệ, hội khỏe phù đổng, câu lạc bộ hay sân chơi trí tuệ, song cũng có thể lồng ghép trong một hoạt động chủ đạo nào đó

3.2.5 Quản lý các điều kiện đảm bảo nguồn lực thực hiện chương trình HĐGDNGLL

- Mục tiêu: Tạo các điều kiện thuận lợi về vật chất, phương tiện, để hoạt động đạt kết quả

cao Tận dụng tiềm năng của xã hội dành cho các HĐGDNGLL

- Nội dung và cách thực hiện: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, tuy nhiên cần phải biết

sử dụng quản lý cơ sở vật chất để tránh lãng phí Ngay từ đầu năm học ban giám hiệu phải xây dựng một kế hoạch dài hạn trình lên Sở Giáo dục và Đào tạo về công tác đảm bảo các HĐGDNGLL Kinh phí hoạt động có thể sử dụng từ ngân sách nhà trường hoặc kinh phí từ quỹ phúc lợi