Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy, học tập các môn chuyên ngành tại trường cao đẳng du lịch hà nội trong giai đoạn hiện nay

Tôi chọn đề tài "Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy, học tập các môn chuyên ngành tại Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay" mong muốn đóng góp cho yêu cầu nâng ca

Biện phỏp quản lý hoạt động giảng dạy, học tập cỏc mụn chuyờn ngành tại trường Cao đẳng

Du lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

Abstract: Hệ thống húa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy - học tập ở cỏc

trường chuyờn nghiệp núi chung Với đối tượng nghiờn cứu là biện phỏp quản lý của Ban Giỏm hiệu trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, tập trung khảo sỏt thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy, học tập cỏc mụn chuyờn ngành của trường trong thời gian từ năm

2002 đến nay Từ đú, đề xuất định hướng chung và nguyờn tắc xõy dựng cỏc biện phỏp quản lý hoạt động dạy - học mụn chuyờn ngành, nờu bật nhúm biện phỏp dành cho đội ngũ cỏn bộ, giảng viờn, nhúm biờn phỏp dành cho sinh viờn; nhúm biện phỏp quản lý cỏc điều kiện hỗ trợ giảng dạy, học tập, nhằm gúp phần nõng cao chất lượng đào tạo

nghề của nhà trường, đỏp ứng yờu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp

Keywords: Giỏo dục đại học; Giảng dạy; Học tập; Mụn chuyờn ngành; Quản lý giỏo

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã xác định quyết tâm "Đ-a ngành Du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn" Thực hiện chủ tr-ơng của Đảng phát triển ngành Du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế quan quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, Tổng cục Du lịch đã triển khai nhiều ch-ơng trình hành động bám sát với yêu cầu thực tế, một trong những ch-ơng trình then chốt có ảnh h-ởng lớn tới sự phát triển của ngành đó là đào tạo

và phát triển nguồn nhân lực tại các cơ sở phục vụ, kinh doanh Để triển khai ch-ơng trình này Tổng cục đã giao cho các tr-ờng trong hệ thống đào tạo của ngành đổi mới các hoạt động đào tạo, kết hợp với các cơ sở kinh doanh có uy tín bồi d-ỡng nghiệp vụ, đào tạo nhân viên có trình độ nghiệp vụ, tay nghề vững nhằm không ngừng nâng cao chất l-ợng phục vụ của ngành Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội là một trong những tr-ờng đầu tiên trực thuộc Tổng cục

Du lịch Từ ngày thành lập đến nay Nhà tr-ờng luôn coi trọng công tác giáo dục - đào tạo nghề nghiệp cho sinh viên Qua nhiều năm hoạt động Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội luôn xứng đáng là cơ sở đào tạo có uy tín trong ngành Du lịch Với số l-ợng hơn 2000 sinh viên tốt

nghiệp hàng năm, Tr-ờng đã cung cấp nguồn nhân lực đáng kể cho các doanh nghiệp tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, nhiều học sinh của Tr-ờng đã trở thành cán bộ chủ chốt của các cơ

sở kinh doanh

Những năm gần đây ngành Du lịch có cơ hội phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, l-ợng khách du lịch tăng nhanh đặc biệt khách n-ớc ngoài, nhiều cơ sở kinh doanh mới xuất hiện với quy mô lớn, cấp hạng cao, đa dạng về chủng loại và hình thức tổ chức phục vụ, nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất l-ợng cao ngày càng nhiều Nhìn nhận lại hoạt động đào tạo tại Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội chúng tôi nhận thấy chất l-ợng đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất s- phạm, tổ chức giảng dạy còn nhiều bất cập, sản phẩm đào tạo ch-a đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp liên doanh với

n-ớc ngoài Tôi chọn đề tài "Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy, học tập các môn

chuyên ngành tại Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn hiện nay" mong muốn

đóng góp cho yêu cầu nâng cao chất l-ợng đào tạo của Nhà tr-ờng và cho sự nghiệp phát triển ngành Du lịch trong thời kỳ hội nhập

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt

động giảng dạy, học tập các môn chuyên ngành tại tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội nhằm nâng cao chất l-ợng đào tạo chuyên ngành của Nhà tr-ờng

3 Các nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy, học tập ở các tr-ờng chuyên nghiệp

- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành ở tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

- Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học chuyên ngành, góp phần nâng cao chất l-ợng đào tạo nghề tại tr-ờng

4 Khách thể và đối t-ợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành tại tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

4.2 Đối t-ợng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giảng dạy, học tập chuyên ngành tại tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

5 Giả thuyết khoa học

Hiện nay hoạt động giảng dạy, học tập các môn chuyên ngành tại Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội còn nhiều bất cập, ch-a đáp ứng với nhu cầu sử dụng nhân lực có chất l-ợng cao của các doanh nghiệp, nếu đề xuất và áp dụng đ-ợc biện pháp quản lý hoạt dộng dạy - học chuyên ngành một cách hợp lý, khoa học thì chất l-ợng đào tạo của Nhà tr-ờng sẽ đ-ợc nâng cao

6 Ph-ơng pháp nghiên cứu

- Các ph-ơng pháp nghiên cứu lý luận: Bao gồm các ph-ơng pháp phân tích, tổng hợp, hệ

thống những vấn đề lý luận có liên quan

- Các ph-ơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng ph-ơng pháp điều tra bằng phiếu hỏi,

phỏng vấn, đối với sinh viên, giảng viên, cán bộ quản lý, cơ sở thực tập trong khu vực Hà Nội

- Phân tích sử lý số liệu: Dùng ph-ơng pháp thống kê toán học để xử lý những số liệu thu

- Địa bàn nghiên cứu: thực hiện tại Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

- Phạm vi nghiên cứu: các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành khách sạn - nhà hàng

- Phạm vi thời gian: từ năm 2002 đến nay

8 Cấu trúc luận văn

Ch-ơng1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy - học tập ở các tr-ờng chuyên nghiệp

Ch-ơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành tại

tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Ch-ơng 3: Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học các môn chuyên ngành

Ch-ơng 1 cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy - học ở các tr-ờng chuyên nghiệp

1.1 Một số khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà tr-ờng

* Quản lý

Hoạt động quản lý là hoạt động có tính định h-ớng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt đ-ợc mục đích của tổ chức

Đặc điểm chung của hoạt động quản lý:

+ Hoạt động quản lý đ-ợc thực hiện bởi một tổ chức hay một nhóm xã hội

+ Hoạt động quản lý là những tác động có mục đích và có định h-ớng

+ Yếu tố con ng-ời (ng-ời quản lý và ng-ời bị quản lý) giữ vai trò trọng tâm của hoạt

động quản lý

* Quản lý giáo dục

Giáo dục là một hiện t-ợng xã hội, một chức năng của xã hội loài ng-ời đ-ợc thực hiện một cách tự giác Giống nh- mọi hoạt động khác của xã hội, giáo dục cũng cần đ-ợc quản lý Quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức, đ-ợc định h-ớng của chủ thể quản lý lên các thành tố của các hoạt động giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu của giáo dục một cách có hiệu quả Quản lý giáo dục gồm các thành tố: chủ thể quản lý giáo dục, đối t-ợng quản lý giáo dục (khách thể quản lý giáo dục) và cơ chế quản lý giáo dục

1.1.2 Khái niệm hoạt động dạy - học

Hoạt động dạy của thầy là truyền thụ tri thức, tổ chức, chỉ đạo, điều khiển và h-ớng dẫn hoạt động chiếm lĩnh tri thức của ng-ời học

Hoạt động học của học sinh là hoạt động nhận thức d-ới tác động của ng-ời thầy Thông qua học tập ng-ời học biết sử dụng và điều khiển tri thức đã đ-ợc lĩnh hội tạo nên nhân cách của bản thân để có khả năng thích ứng với yêu cầu xã hội

Dạy và học là hai hoạt động có sự thống nhất chặt chẽ, có mối liên hệ hữu cơ giữa thầy và trò, giữa truyền thụ và lĩnh hội, giữa dạy học và kết quả dạy học hiện tại và là hiệu quả trong t-ơng lai

1.1.3 Quản lý hoạt động dạy - học

Quản lý hoạt động dạy học là hệ thống những tác động có mục đích, có khoa học, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong hoạt động dạy học nhằm đạt đ-ợc mục tiêu đề ra Trong nhà tr-ờng quản lý hoạt động dạy học là quản lý quá trình lao động s- phạm của ng-ời thầy và hoạt động học tập, tự giáo dục của học sinh diễn ra trong quá trình dạy học Để quản lý hoạt động dạy học có hiệu quả lãnh đạo nhà tr-ờng phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, các nguyên tắc và các ph-ơng pháp quản lý quá trình dạy học

1.2 Nội dung cơ bản của quản lý hoạt động giảng dạy, học tập tại các tr-ờng chuyên nghiệp

1.2.1 Hoạt động giảng dạy và học tập

Hoạt động giảng dạy và học tập trong nhà tr-ờng bao gồm:

- Mục tiêu đào tạo tại các tr-ờng chuyên nghiệp là mô hình khái quát của sản

phẩm đào tạo, là nhân cách của ng-ời học cần đạt đ-ợc sau khi ra tr-ờng nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất n-ớc nói chung và của ngành nói riêng

- Ch-ơng trình đào tạo là bản thiết kế tổng thể cho một hoạt động đào tạo bao gồm toàn

bộ môn học cần đào tạo, quy trình cần thiết để thực hiện nội dung đào tạo, các ph-ơng pháp

đào tạo và cách thức kiểm tra, dánh giá kết quả học tập, đ-ợc sắp xếp theo một thời gian biểu chặt chẽ

- Hình thức tổ chức dạy học là cách thức tổ chức quá trình học tập cho học sinh phù hợp với mục đích, nội dung bài học, nhằm làm cho bài học đạt đ-ợc kết quả tốt nhất Chọn

đúng hình thức tổ chức dạy học phù hợp với mục đích và nội dung bài học sẽ góp phần nâng cao chất l-ợng dạy học

- Ph-ơng pháp dạy là cách thức giảng viên trình bày tri thức, tổ chức và kiểm tra hoạt

động nhận thức và thực tiễn của ng-ời học nhằm đạt đ-ợc các nhiệm vụ dạy học

- Đánh giá trong dạy học bao gồm việc thu thập thông tin về một lĩnh vực nào đó trong dạy học, nhận xét và phán xét đối t-ợng đó, trên cơ sở đối chiếu các thông tin thu nhận đ-ợc với mục tiêu đã đ-ợc xác định ban đầu Hoạt động kiểm tra đánh giá chi phối đến mọi hoạt

động của quá trình dạy học Nội dung và ph-ơng pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh quy định nội dung và ph-ơng pháp dạy của thầy, ph-ơng pháp học của trò

1.2.2 Quản lý hoạt động giảng dạy, học tập

Quản lý hoạt động giảng dạy, học tập tại các tr-ờng chuyên nghiệp cần tập trung vào các vấn đề:

- Quản lý tổ chức thực hiện mục tiêu, ch-ơng trình đào tạo

- Quản lý hình thức tổ chức giảng dạy, học tập

- Quản lý thực hiện ph-ơng pháp dạy - học

- Quản lý hình thức tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

- Quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho dạy - học

1.3 Những yếu tố ảnh h-ởng đến quản lý hoạt động giảng dạy, học tập tại các tr-ờng chuyên nghiệp

1.3.1 Định h-ớng giảng dạy

Định h-ớng giảng dạy đ-ợc hiểu là ph-ơng h-ớng hành động mà hoạt động giảng dạy cần h-ớng tới Nó đ-ợc cụ thể hoá bằng các ch-ơng trình, kế hoạch giảng dạy trong một thời

gian nhất định Định h-ớng giảng dạy là nền tảng cơ sở, ph-ơng h-ớng và kim chỉ nam cho công tác quản lý giáo dục trong nhà tr-ờng Định h-ớng giảng dạy rõ ràng, hợp lý giúp cho công tác quản lý hoạt động giảng dạy thuận lợi, là cơ sở tạo niềm tin cho đội ngũ giảng viên yên tâm phấn khởi cống hiến khả năng, trí tuệ cho sự nghiệp phát triển giáo dục

1.3.2 Ch-ơng trình giảng dạy

Ch-ơng trình giảng dạy là kế hoạch tổng thể các hoạt động giảng dạy của nhà tr-ờng Ch-ơng trình giảng dạy hợp lý, khoa học và bám sát nhu cầu thực tế giúp cho giảng viên tự tin, triển khai các bài giảng đạt hiệu quả, góp phần tạo kiện thuận lợi cho công tác quản lý

1.3.3 Đội ngũ cán bộ, giảng viên

Đội ngũ cán bộ, giảng viên là lực l-ợng cốt cán giữ vai trò quyết định chất l-ợng và hiệu quả giáo dục, biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực Vì vậy để quản lý hoạt động giảng dạy, học tập có hiệu quả đồng thời đạt đ-ợc mục tiêu giáo dục tr-ớc hết phải thực hiện tốt việc quản lý đội ngũ cán bộ, giảng viên

1.3.4 Ng-ời học

Cùng với giảng viên, ng-ời học vừa là chủ thể của hoạt động dạy học, vừa là đối t-ợng quản lý giáo dục Vì vậy ng-ời học có ảnh h-ởng trực tiếp đến hoạt động quản lý giáo dục nói chung cũng nh- quản lý hoạt động dạy học Để quản lý hoạt động giảng dạy có hiệu quả nhà tr-ờng cần quan tâm quản lý các hoạt động học, đ-a các hoạt động này vào nề nếp

1.3.5 Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho dạy - học

Cơ sở vật chất kỹ thuật là điều kiện cần thiết, cũng là ph-ơng tiện hỗ trợ đắc lực cho hoạt động dào tạo, nó có ảnh h-ởng trực tiếp tới công tác quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà tr-ờng Muốn nâng cao chất l-ợng đào tạo, đáp ứng với yêu cầu thực tế của ngành, nhà tr-ờng phải có chiến l-ợc phát triển dà tạo Một trong những chiến l-ợc phát triển đó là hiện

đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho hoạt động dạy học

1.3.6 Thị tr-ờng lao động

Tại các địa bàn khác nhau, nhu cầu của thị tr-ờng lao động có sự khác nhau về cơ cấu ngành nghề, chất l-ợng nhân lực Điều này đòi hỏi nhà tr-ờng phải đổi mới nội dung ch-ơng trình và ph-ơng pháp giảng dạy cho phù hợp với nhu cầu sử dụng nhân lực tại các cơ sở Đây

là đòi hỏi cấp bách trong công tác quản lý hoạt động dạy học trong giai đoạn hiện nay

1.4 Đặc điểm của hoạt động giảng dạy, học tập các môn chuyên ngành

1.4.1 Khái quát về môn chuyên ngành

Môn chuyên ngành là hệ thống tri thức về một nghề nào đó đ-ợc sắp xếp theo yêu cầu s- phạm để truyền thụ cho ng-ời học

Môn chuyên ngành đ-ợc cấu trúc bởi hai học phần cơ bản: các kiến thức hiểu biết và

kỹ năng thực hành Hai học phần này có mối quan hệ mật thiết với nhau, hỗ trợ và bổ sung cho nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất

1.4.2 Tầm quan trọng của các môn chuyên ngành trong hoạt động đào tạo ở các tr-ờng chuyên nghiệp

Trong hoạt động đào tạo môn chuyên ngành chiếm vi trí đặc biệt quan trọng: là những môn học cơ bản trong đào tạo nghề nghiệp của nhà tr-ờng, chất l-ợng học tập các môn này là cơ sở chủ yếu để các doanh nghiệp trong ngành tuyển dụng nhân lực trong t-ơng lai

1.4.3 Đặc điểm giảng dạy các môn chuyên ngành

- Nội dung môn học đ-ợc biên soạn theo thứ tự từ đơn giản đến phức tạp, từ khái niệm dẫn đến nguyên tắc kỹ thuật, quy trình thực hiện, kỹ năng quản lý, điều hành, giám sát

- Học phần lý thuyết đ-ợc tổ chức theo lớp, học phần thực hành tổ chức theo nhóm để hình thành và rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ

- Quá trình giảng dạy phối hợp nhiều ph-ơng pháp dạy học khác nhau phù hợp với từng nghề, từng ngành

- Kiểm tra, đánh giá chủ yếu kiến thức hiểu biết và kỹ năng thực hành nghề nhiệp

1.4.4 Đặc điểm học tập các môn chuyên ngành

Đặc điểm học tập môn chuyên ngành có liên quan trực tiếp đến đặc điểm giảng dạy:

- Nội dung học tập: là tập hợp các khái niệm, nguyên tắc, quy phạm, quy trình, các kiến thức quản lý và điều hành chuyên sâu về nghề nghiệp, đ-ợc sắp xếp theo logic của môn học

- Hình thức học tập: đ-ợc tổ chức theo lớp hoặc nhóm tuỳ theo mục đích, yêu cầu cầu từng bài học Đối với các môn chuyên ngành yêu cầu hiểu biết sâu, kỹ năng cao, vì vậy hình thức tự học, tự rèn luyện đặc biệt có ý nghĩa quan trọng trong quá trình học tập của ng-ời học

- Kết quả học tập các môn chuyên ngành đ-ợc thể hiện bằng kiến thức hiểu biết và việc vận dụng các kiến thức đó vào hoạt động thực hành và xử lý các tình huống th-ờng gặp trong nghề

Ch-ơng 2 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành tại

tr-ờng cao đẳng du lịch hà nội

2.1 Đặc điểm hoạt động đào tạo ở Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

2.1.1 Khái quát về Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội tiền thân là Tr-ờng Công nhân khách sạn du lịch

đ ợc thành lập ngày 24/07/1972 Tính đến nay trải qua 35 xây dựng và phát triển với các giai

đoạn: (1) Giai đoạn 1972 – 1997; (2) Giai đoạn 1997 – 2003; (3) Giai đoạn 2003 đến nay

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Nhà tr-ờng

2.1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ của Nhà tr-ờng

- Đào tạo và bồi d-ỡng đội ngũ cán bộ có trình Cao đẳng và các trình độ thấp hơn trong các lĩnh vực du lịch, khách sạn và liên quan;

- Bồi d-ỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các cán bộ quản lý du lịch, khách sạn thuộc mọi thành phần kinh tế, liên kết với n-ớc ngoài để tổ chức các lớp nâng cao;

- Hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ yêu cầu phát triển kinh

tế - xã hội

2.1.2.2 Các hệ đào tạo

* Hệ Cao đẳng: có 2 ngành với 6 chuyên ngành đào tạo

* Hệ Trung cấp chuyên nghiệp: có 6 chuyên ngành đào tạo

* Hệ Trung cấp nghề: có 8 chuyên ngành đào tạo

* Hệ đào tạo, bồi d-ỡng ngắn hạn: có 6 nghiệp vụ đào tao, bồi d-ỡng

2.1.3 Đặc điểm đối t-ợng đào tạo của Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

2.1.3.1 Đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức nghề nghiệp

2.1.3.2 Cơ cấu cấp học

Cơ cấu học sinh có nguyện vọng theo học tại tr-ờng có sự biến động lớn: l-ợng sinh viên theo học khối cao đẳng tăng dần, l-ợng học sinh trung học và nghề giảm nhanh

2.1.3.3 Cơ cấu sinh viên theo vùng, miền

Học sinh sinh viên theo học tại tr-ờng phần lớn đến từ các tỉnh phía Bắc, chủ yếu là học sinh nông thôn, trình độ dân trí ch-a cao, khả năng ngoại ngữ có hạn, ch-a quen với đời sống đô thị, ch-a tiếp xúc với nếp sống văn minh và hiện đại Đây là một trong những cản trở

lớn trong việc rèn luyện các kỹ năng nghiệp vụ du lịch, đặc biệt kỹ năng giao tiếp ứng xử với khách n-ớc ngoài

2.1.3.4 Cơ cấu sinh viên theo học nghiệp vụ chuyên ngành

Cơ cấu sinh viên theo học các nghiệp vụ có sự thay đổi lớn dẫn đến tình trạng nơi giảng viên làm không hết việc, nơi thiếu việc làm là trở ngại không nhỏ đến hoạt động quản lý

đào tạo của nhà tr-ờng nói chung, đến hoạt động giảng dạy các môn chuyên ngành nói riêng

2.1.3.5 Trình độ nhận thức, năng lực tiếp thu của ng-ời học

Sinh viên của tr-ờng là những ng-ời không đủ năng lực theo học Đại học,

chỉ số IQ ở mức độ không cao, trình độ nhận thức có nhiều hạn chế Đây là cản trở không nhỏ cho công tác quản lý giảng dạy của nhà tr-ờng

2.1.4 Đặc điểm giảng viên của Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Đội ngũ giảng viên của nhà tr-ờng đ-ợc hình thành từ các nguồn cơ bản:

- Đội ngũ giảng viên đã từng giảng dạy của tr-ờng Du Lịch Việt Nam (tr-ờng dạy nghề từ năm 1972)

- Cán bộ quản lý, kỹ thuật viên từ các khách sạn, nhà hàng có uy tín

- Ng-ời đã tốt nghiệp chuyên ngành Du lịch từ các tr-ờng đại học

2.1.4.1 Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi

Độ tuổi từ 31 đến 40 tuổi chiếm tỷ lệ cao, chiếm khoảng 1/3 tổng số giảng viên trong toàn tr-ờng Theo thống kê đây là độ ngũ gião viên có thâm niên công tác trong giảng dạy trên

Tỷ lệ giảng viên giảng dạy chuyên ngành đạt trình độ C và trên C không nhiều

(khoảng trên 60%), khả năng giao tiếp bằng ngoại ngữ còn hạn chế 2.1.4.3 Cơ cấu giảng viên

theo nghiệp vụ s- phạm, thâm niên công tác

Về nghiệp vụ s- phạm: 100% giảng viên đ-ợc đào tạo qua các lớp s- phạm cấp I và

cấp II, nhiều đồng chí đã tốt nghiệp đại học s- phạm là điều kiện thuận lợi cho triển khai hoạt

động giảng dạy của nhà tr-ờng

Về thâm niên công tác: Phần lớn các giảng viên giảng dạy các môn chuyên ngành có

thời gian công tác từ 3 năm trở lên Tuy nhiên số l-ợng giảng viên đã từng tham gia sản xuất, kinh doanh tại các doanh nghiệp ch-a nhiều

2.1.5 Tổ chức bộ máy quản lý của Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội

2.1.5.1 Hệ thống tổ chức quản lý của Nhà tr-ờng

Hệ thống tổ chức của nhà tr-ờng bao gồm Đảng bộ, Ban Giám hiệu, chính quyền 3 cấp

và các tổ chức quần chúng là: Công đoàn, Đoàn thành niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên

2.1.5.2 Các phòng, trung tâm, khách sạn

2.1.5.3 Sơ đồ tổ chức bộ máy

2.1.6 Cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà tr-ờng

2.1.6.1 Hệ thống phòng học, nhà x-ởng

2.1.6.2 Hệ thống trang thiết bị, ph-ơng tiện dạy - học

2.2 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy - học các môn chuyên ngành

2.2.1 Quản lý thực hiện mục tiêu, ch-ơng trình đào tạo

2.2.1.1 Mục tiêu đào tạo

* Mục tiêu chung

Mục tiêu chung đ-ợc quy định trong khung ch-ơng trình đào tạo của từng hệ đào tạo

do Bộ Giáo dục - Đào tạo quy định

* Mục tiêu cụ thể

Mục tiêu cụ thể cho từng chuyên ngành đ-ợc xây dựng từ các tổ bộ môn, khoa cho từng nghiệp vụ chuyên ngành trên nguyên tắc tập trung dân chủ, có sự t- vấn và h-ớng dẫn kỹ thuật của các chuyên gia ph-ơng pháp của Bộ Giáo dục - Đào tạo, chuyên gia nghiệp vụ chuyên ngành của Tổng cục Du lịch

2.2.1.2 Nội dung đào tạo

Nội dung đào tạo đ-ợc thể hiện thông qua danh mục môn học trong ch-ơng trình đào tạo cho từng hệ, từng chuyên ngành

Nội dung các môn học đã bám sát theo yêu cầu mục tiêu đào tạo đề ra đồng thời đáp ứng những yêu cầu cơ bản thực thế của các doanh nghiệp trong ngành Tuy nhiên chúng tôi thấy còn có những hạn chế sau:

- Một số nội dung trong các môn học của phần kiến thức cơ sở ngành hệ cao đẳng có

sự chồng chéo, ch-a đ-ợc l-ợc bỏ kịp thời

- Số l-ợng môn học kiến thức cơ sở ngành vẫn còn nhiều, cồng kềnh về cấu trúc, lãng phí về thời gian, gây sự nhàm chán cho ng-ời học, nên chăng có ph-ơng

án tích hợp lại

- Một số phần trong nội dung các môn học chuyên ngành ch-a sâu, ch-a tiếp cận đ-ợc với những kiến thức và kỹ năng mới nhất

- Nội dung một số bài giảng lý thuyết, kỹ năng thực hành của các môn nghiệp vụ ch-a

có sự thống nhất giữa các giảng viên trong cùng tổ bộ môn

- Sự phân cấp về nội dung giảng dạy giữa các hệ trong cùng một nghiệp vụ của một số môn ch-a rõ ràng, rất khó cho việc triển khai giảng dạy liên thông

2.2.1.3 Quản lý thực hiện mục tiêu, ch-ơng trình đào tạo

Ch-ơng trình đào tạo đ-ợc ban hành và triển khai kịp thời đến các khoa, tổ bộ môn Nhà tr-ờng đã quán triệt, phổ biến lề lối làm việc, sự phối hợp gữa các phòng, ban, các khoa

và tổ bộ môn trực thuộc trong việc điều hành họat động giảng dạy và phục vụ giảng dạy

Nhìn chung các hoạt động quản lý thực hiện mục tiêu, ch-ơng trình đào tạo của nhà tr-ờng thực hiện nghiêm túc, đ-ợc lãnh đạo Tổng cục Du lịch ghi nhận và đánh giá cao Tuy nhiên công tác quản lý còn một số khiếm khuyết:

- Hoạt động chỉ đạo ch-a th-ờng xuyên, liên tục, đôi lúc ch-a kiên quyết, xử lý một số tr-ờng hợp vi phạm quy chế đào tạo

- Ch-a có các hoạt động thăm dò, lấy ý kiến đóng góp của doanh nghiệp, giảng viên cũng nh- học sinh về nội dung, hình thức tổ chức giảng dạy có vừa tầm, thiết thực với yêu cầu phát triển của ngành, của xã hội hay không

2.2.2 Quản lý hình thức giảng dạy, học tập

Công tác quản lý hình thức giảng dạy, học tập của tr-ờng đối với các môn chuyên ngành đã đạt đ-ợc một số thành công đáng kể, góp phần duy trì đ-ợc chất l-ợng, danh tiếng của nhà tr-ờng Tuy nhiên hoạt động quản lý trong lĩnh vực này còn nhiều bất cập:

- Cách thức tổ chức dạy thực hành theo lớp với biên chế từ 40 đến 50 sinh viên là quá nhiều về số l-ợng sinh viên của một lớp, ch-a hợp lý với mục đích rèn luyện kỹ năng, hình thành kỹ xảo nghề nghiệp cho ng-ời học

- Ch-a chỉ đạo sâu sát các tổ bộ môn trao đổi, học tập và rút kinh nghiệm về cách thức

tổ chức lớp học khoa học

- Công tác tuyên truyền, giáo dục cho giảng viên thực hiện ph-ơng châm dạy học lấy ng-ời học làm trung tâm ch-a phát huy hiệu quả

2.2.3 Quản lý thực hiện ph-ơng pháp giảng dạy, học tập

2.2.3.1 Bồi d-ỡng nâng cao trình độ giảng viên

Vấn đề nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ giảng viên đ-ợc lãnh đạo nhà tr-ờng quan tâm chu đáo thông qua các hoạt động bồi d-ỡng nghiệp vụ s- phạm, sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu khoa học, tham dự các lớp huấn luyện nghiệp vụ chuyên ngành, gửi giảng viên đi đào tạo nghiệp vụ ở n-ớc ngoài, thâm nhập thức tế tai các doanh nghiệp Tuy nhiên để có cơ sở xây dựng đội ngũ giảng viên trong t-ơng lai khi tr-ờng nâng cấp lên đại học, nhà tr-ờng cần phải có kế hoạch tuyển chọn và đào tạo mang tính chiến l-ợc

2.2.3.2 Tổ chức hội thảo đổi mới ph-ơng pháp giảng dạy

Nhà tr-ờng chỉ đạo các hoạt động sinh hoạt chuyên môn từ cơ sở với trọng tâm điều chỉnh nội dung ch-ơng trình giảng dạy và cải tiến ph-ơng pháp giảng dạy theo h-ớng phát huy tính tích cực của ng-ời học, các cuộc thảo luận chuyên đề về ph-ơng pháp giảng dạy đã đ-ợc giảng viên thực hiện nghiêm túc và từng b-ớc vận dụng vào điều kiện thực tế cho từng bài học, môn học

2.2.3.3 Tổ chức hội giảng các cấp

Hoạt động hội giảng đ-ợc lãnh đạo nhà tr-ờng quan tâm từ việc lên kế hoạch cho đến chỉ

đạo thực hiện đảm bảo túc từ cấp cơ sở Qua nhiều kỳ hội giảng, năng lực s- phạm của giảng viên đặc biệt đội ngũ giảng viên trẻ đ-ợc nâng cao góp phần tích cực cải thiện chất l-ợng

giảng dạy của nhà tr-ờng trong những năm qua

2.2.3.4 Tổ chức dự giờ rút kinh nghiệm giảng dạy

Bên cạnh việc tổ chức tốt các hoạt động hội giảng, nhà tr-ờng chỉ đạo, động viên khuyến khích các tổ bộ môn, các cá nhân tham gia dự giờ đồng nghiệp Tuy nhiên hoạt động

dự giờ rút kinh nghiệm không đ-ợc triển khai một cách th-ờng xuyên, liên tục và tạo ra nề nếp

làm việc trong đội ngũ giảng viên của nhà tr-ờng 2.2.3.5 Tổ chức tham gia các hoạt động

khác

Trong những năm qua nhà tr-ờng đã tổ chức nhiều hoạt động (thi học sinh giỏi các cấp, thi tay nghề Asean, gặp gỡ đại diện các doanh nghiệp, thành lập các hội sinh viên, các câu lạc bộ ) có tác dụng hỗ trợ cho giảng dạy các môn chuyên ngành

2.2.4 Quản lý nề nếp giảng dạy và học tập

2.2.4.1 Triển khai quy chế kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Nhà tr-ờng chú trọng chỉ đạo việc thực hiện nghiêm túc các quy chế kiểm tra, thi học

kỳ, thi tốt nghiệp hệ Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành

2.2.4.2 Quy định hồ sơ giảng dạy của giảng viên

Quy định hồ sơ giảng dạy của giảng viên đ-ợc nhà tr-ờng quan tâm và chỉ đạo sâu sát

từ khâu soạn bài giảng cho từng buổi dạy, soạn giáo án lên lớp, chuẩn bị sổ tay giáo viên, quy

định sử dụng sổ đầu bài trong quá trình giảng dạy

2.2.4.3 Quy định giảng dạy gắn liền với hoạt động thực tiễn của các cơ sở kinh doanh, dịch

vụ

Nhà tr-ờng có chủ tr-ơng để giảng viên giảng dạy nghiệp vụ chuyên ngành tiếp cận thực tế tại các doanh nghiệp để tiếp thu những kinh nghiệm từ thực tế sinh động, xây dựng mối quan hệ tốt giữa nhà tr-ờng và cơ sở sử dụng nhân lực Chủ tr-ơng này đã đ-ợc lãnh đao nhà tr-ờng triển khai đến các khoa, tổ chuyên môn Các hoạt động tiếp cận thực thế đạt đ-ợc các kết quả khả quan, góp phần làm phong phú cho hoạt động giảng dạy của nhà tr-ờng

2.2.4.4 Tổ chức sinh hoạt chuyên môn

Nhà tr-ờng đã có quyết định thành lập hội đồng khoa học cấp tr-ờng, hội đồng khoa học các khoa, quy định sinh hoạt tổ chuyên môn th-ờng kỳ Nội dung các kỳ sinh hoạt đã thể hiện đ-ợc các vấn đề chuyên môn, thiết thực với yêu cầu nâng cao chất l-ợng giảng dạy

chuyên ngành, giáo dục ý thức nghề nghiệp cho sinh viên Những vấn đề lớn có tính chiến l-ợc đ-ợc tập trung đề xuất Hội đồng khoa học nhà tr-ờng xem xét

2.2.4.5 Tổ chức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra đánh giá th-ờng kỳ đ-ợc thể hiện với hình thức chủ yếu là các bài

kiểm tra viết đối với các môn lý thuyết, kiểm tra kỹ năng đối với các môn thực hành Nội dung kiểm tra luôn bám sát đề c-ơng chi tiết của môn học

Kiểm tra đánh giá học kỳ đ-ợc thực hiện bằng các bài thi viết lý thuyết, kỹ năng với thực hành Hoạt động thi học kỳ tổ chức nghiêm túc, không chạy theo thành tích, ch-a phát hiện thấy có dấu hiệu tiêu cực Các đề thi và bài kiểm tra bám sát nội dung giảng dạy, phù hợp với mức độ tiếp thu củ ng-ời học

Thi tốt nghiệp cuối khoá học đ-ợc nhà tr-ờng tổ chức chu đáo, nghiêm túc và đúng quy chế Ch-a có biểu hiện tiêu cực trong các khâu ra đề, coi thi và chấm thi Kết quả thi tốt nghiệp cho thấy tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp t-ơng đối cao, tuy nhiên tỷ lệ tốt nghiệp đạt loại khá

và giỏi còn thấp so với yêu cầu nâng cao chất l-ợng đào tạo của nhà tr-ờng Đây là vấn đề

đáng đ-ợc quan tâm

2.2.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ cho giảng dạy

2.2.5.1 Quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật

Vấn đề quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật, học tập của nhà tr-ờng có nhiều -u điểm, hỗ trợ

đắc lực cho giảng dạy các môn chuyên ngành Tuy nhiên số l-ợng phòng dạy thực hành còn quá khiêm tốn, diện tích quá hẹp so với yêu cầu giảng dạy Phần lớn các phòng thực hành đều quá tải về không gian và thời gian sử dụng Vấn đề này hiện ch-a đ-ợc khắc phục

2.2.5.2 Quản lý việc sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính phục vụ cho giảng dạy, học tập

Tr-ờng Cao đẳng Du lịch Hà Nội là đơn vị sự nghiệp hành chính có thu, tài chính của Tr-ờng bao gồm: kinh phí nhà n-ớc cấp và các nguồn thu từ hoạt động thực tế Nguồn tài chính của nhà tr-ờng dựa vào các nguồn thu từ ngân sách nhà n-ớc, từ thu học phí, lệ phí vàtừ các hoạt động dịch vụ Quản lý tài chính của nhà tr-ờng về cơ bản đã phục vụ đắc lực cho hoạt

động giảng dạy, học tập Tuy nhiên chúng tôi thấy quản lý tài chính của nhà tr-ờng còn nhiều hạn chế nh- chăm lo đời sống cho cán bộ, giảng viên ch-a chu đáo, đầu t- cho phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà tr-ờng ch-a nhiều, ch-a t-ơng xứng với nhu cầu phát triển của nhà tr-ờng hiện nay

2.2.5.3 Quản lý các hoạt động khác hỗ trợ cho giảng dạy

Ngoài giảng dạy theo ch-ơng trình đào tạo, nhà tr-ờng còn chỉ đạo nhiều hoạt động vói nội dung và hình thức tổ chức phong phú góp phần hỗ trợ đắc lực cho hoạt động giảng dạy, học tập

2.2.5.4 Từng b-ớc triển khai các điều kiện tiến tới xã hội hoá học tập

Lãnh đạo nhà tr-ờng đã từng b-ớc triển khai các hoạt động nhằm h-ớng tới mục tiêu xã hội hoá giáo dục thông qua các hoạt động tìm kiếm chuyên gia giảng dạy; liên kết đào tạo;

mở các lớp chất l-ợng cao ; hoạt động marketing, xây dựng th-ơng hiệu nhà tr-ờng Các hoạt

động của nhà tr-ờng đã thực hiện phù hợp với điều kiện phát triển của xã hội trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên hiệu quả thực hiện của các hoạt động ch-a thực sự đáp ứng đ-ợc mong

- Đảng uỷ và Ban Giám hiệu nhà tr-ờng có chủ tr-ơng, đ-ờng lối đúng đắn về vấn đề chỉ

đạo các hoạt động giảng dạy của nhà tr-ờng, đặc biệt các môn chuyên ngành tạo điều kiện cho các khoa, bộ môn đạt đ-ợc những thành công nhất định, tạo dựng đ-ợc uy tín của nhà tr-ờng trong điều kiện hiện nay

- Việc tạo điều kiện cho đội ngũ giảng viên có kinh nghiệp nghề nghiệp phát huy tốt năng lực cá nhân tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý giảng dạy các môn chuyên ngành

- Quản lý nề nếp giảng dạy và học tập có nhiều tiến triển: từ khâu định h-ớng đến việc chỉ đạo và triển khai có sự thống nhất về quan điểm, nhất quán về ph-ơng pháp thực hiện đã

có tác dụng tích cực cho hoạt động giảng dạy và học tập các môn chuyên ngành

- Các hoạt động hỗ trợ giảng dạy về cơ bản tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đào tạo của nhà tr-ờng, đặc biệt có ảnh h-ởng tích cực đến các hoạt động quản lý và triển khai gảng dạy, học tập các môn chuyên ngành

2.3.2 Tồn tại

- Vẫn còn lúng túng trong việc giải quyết những mâu thuẫn trong tổ chức quá trình dạy học giữa yêu cầu truyền đạt các kiến thức và kỹ năng nghiệp vụ ngày càng nhiều với quỹ thời gian eo hẹp giành cho các môn chuyên ngành trong ch-ơng trình đào tạo

- Thực tế chất l-ợng đội ngũ giảng viên còn cách xa với yêu cầu nâng cao chất l-ợng dạy học trong tình hình mới Tuy nhiên vấn đề nâng cao chất l-ợng đội ngũ giảng viên còn nhiều nan giải, ch-a có giải pháp hiệu quả trong giai đoạn hiện tại và t-ơng lai

- Công tác quản lý đổi mới ph-ơng pháp giảng dạy ch-a triển khai triệt để, và đồng bộ,

có lúc, có nơi còn buông lỏng

- Lãnh đạo nhà tr-ờng ch-a nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay Việc tuyển chọn đội ngũ quản lý các thiếu quy hoạch và đào tạo cơ bản về quản lý giáo dục dẫn đến hiệu quả quản lý ch-a cao

- Cơ sở vật chất kỹ thuật t-ơng đối đồng bộ, tuy nhiên còn thiếu về số l-ợng và hẹp về không gian Nhà tr-ờng ch-a có các giải pháp mang tính chiến l-ợc để hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật đáp ứng với yêu cầu hiện tại và phát triển trong t-ơng lai

2.3.3 Nguyên nhân

- Nhận thức và triển khai các hoạt động quản lý sự thay đổi của lãnh đạo nhà tr-ờng ch-a theo kịp với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung và của lĩnh vực Giáo dục - Đào tạo nói riêng trong giai đoạn hiện nay

- Việc chỉ đạo của lãnh đạo nhà tr-ờng thiếu th-ờng xuyên, liên tục, có nơi, có lúc ch-a

đ-ợc sâu sâu sát dẫn đến việc triển khai hoạt động của các cơ sở có lúc, có nơi còn rời rạc, thiếu sự ăn ý và nhịp hàng

- Chế độ chính sách đối với giảng viên còn nhiều hạn chế, ch-a động viên khuyến khích đ-ợc nhiều ng-ời phấn đấu v-ơn lên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đ-ợc giao

- Nhà tr-ờng phải tiếp nhận và bố trí việc làm cho nhiều ng-ời không phù hợp với hoạt

động đào tạo do thời kỳ bao cấp để lại

- Chất l-ợng tuyển sinh đầu vào của nhà tr-ờng còn nhiều hạn chế, khó khăn do điều kiện khách quan mang lại