e Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham chơi, không chịu học hành thì sau này càng khó có niềm vui trong cuộc sống.. e Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không
Trang 1Giáo viên: VŨ TRỌNG HOÀNG
Trang 2TOÁN THPT
Tiết 102
Tập làm văn
Trang 3MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: - Củng cố chắc chắn hơn những hiểu biết và cách thức
trình bày luận điểm
- Vận dụng hiểu biết vào tìm , sắp xếp trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận
2 Kỹ năng: -Tìm ý – tìm luận điểm( phát triển luận điểm thành các
luận cứ, sắp xếp luận cứ thành dàn ý
- Biết viết đoạn văn trình bày luận điểm theo hình thức diễn dịch, quy nạp
- Biết vận dụng để viết văn nghị luận
3.Tư tưởng: Có ý thức xây dưng luận điểm trên thực tế.
•
Trang 4TOÁN THPT
Tiết 102
Tập làm văn
Văn nghị luận: Văn bản viết ra nhằm xác lập cho người đọc,
người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó thông qua các luận điểm, luận cứ rõ ràng thuyết phục
Luận điểm: Là ý kiến thể hiện tư tưởng quan điểm của
người viết hoặc người nói trong bài văn nghị luận
Luận cứ: Là những lí lẽ, dẫn chứng được đưa ra làm cơ sở
cho luận điểm
Cách lập luận: Là lựa chọn sắp xếp trình bày luận cứ làm rõ
luận điểm
Trang 5Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
Trang 6TOÁN THPT
Đề bài : “Hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp
cần phải học tập chăm chỉ hơn”.
Một bạn dự định đưa vào bài viết của mình những luận điểm dưới đây:
a) Lớp ta có nhiều bạn học giỏi, lao động tốt, làm vui lòng thầy cô, cha
mẹ, xứng đáng là tấm gương sáng cho mọi người noi theo.
b) Các thầy,cô giáo và nhiều bậc phụ huynh của lớp ta rất lo buồn.
c) Thế mà một số bạn trong lớp còn tỏ ra chểnh mảng trong học tập d) Vậy thì ngay từ lúc này, các bạn ấy hãy chuyên cần học tập hơn.
e) Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham chơi, không chịu học
hành thì sau này càng khó có niềm vui trong cuộc sống.
Hệ thống luận điểm này có chỗ nào chưa chính xác?
Nếu có, thì theo em, bạn ấy cần phải điều chỉnh, sắp xếp lại như thế
nào?
Trang 7a) Lớp ta có nhiều bạn học
giỏi,lao động tốt, làm vui lòng
thầy cô, cha mẹ, xứng đáng là
tấm gương sáng cho mọi người
d) Vậy thì ngay từ lúc này, các bạn
ấy hãy chuyên cần học tập hơn
e) Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây
giờ càng ham chơi, không chịu
Trang 8TOÁN THPT
Có thể bổ sung, sắp xếp lại như sau:
a) Chúng ta đang rất cần những người tài giỏi để đưa đất nước tiến lên “đài vinh quang”, sánh kịp với bạn bè năm châu.
b) Quanh ta đang có nhiều tấm gương của các bạn học sinh phấn
đấu học giỏi nhằm đáp ứng yêu cầu của đất nước.
c) Muốn học giỏi, muốn thành tài thì trước hết phải học chăm d) Thế mà một số bạn trong lớp ta còn tỏ ra chểnh mảng
trong học tập làm cho thầy,cô giáo và các bậc cha mẹ
rất lo buồn.
e) Các bạn ấy chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi, không
chịu học hành thì sau này càng khó có niềm vui trong cuộc sống.
g) Vậy thì ngay từ lúc này, các bạn ấy hãy chuyên cần học tập hơn
để trở thành người có ích cho cuộc sống và tìm được niềm vui chân chính, lâu bền.
Trang 9Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
- Chính xác
- Đầy đủ
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II/ Trình bày luận điểm
1/ Giới thiệu luận điểm
(?) Hãy nhắc lại những yêu cầu cơ bản khi xây dựng hệ thống luận
điểm.
(?) Nêu các bước trình bày luận điểm
Trang 10TOÁN THPT
(1)Tuy nhiên, các bạn ấy chưa
thấy rằng, bây giờ càng ham
vui chơi,không chịu học hành
thì sau này càng khó có được
niềm vui trong cuộc sống
(2) Do đó, các bạn ấy chưa
thấy rằng, bây giờ càng ham
vui chơi thì sau này càng khó
có được niềm vui trong cuộc
sống.
(3) Nhưng các bạn có nên
chểnh mảng trong học tập như
thế hay không? Xin hãy nhớ
rằng,bây giờ càng ham vui
chơi, không chịu học hành thì
sau này càng khó có được
niềm vui trong cuộc sống.
Em chọn câu nào để giới thiệu luận điểm của câu (e) ? Vì sao?
- Chọn : câu (1) hoặc câu (3)
- Câu (2) : dùng quan hệ từ không phù hợp
Em hãy điều chỉnh lại câu (2) cho phù hợp với yêu cầu giới thiệu luận điểm (e)
Nhưng rất đáng tiếc, đáng buồn là một số bạn trong lớp ta chưa thấy rằng, bây giờ càng ham vui chơi thì sau này càng khó có được niềm vui trong cuộc sống.
Hãy nghĩ thêm một vài câu giới thiệu luận điểm khác
Trang 11Có thể có một số câu giưới
thiệu luận điểm như sau:
• Nhưng đáng buồn là một số bạn lớp ta chưa thấy rằng bây giờ
càng ham vui chơi, không chịu học hành thì sau này càng khó
có được niềm vui trong cuộc sống
• “ Tuổi học trò là tuổi vui chơi, tội gì không chơi cho thoải mái
đi – một số bạn đã phát biểu như vây nhưng các bạn ấy chưa thấy rằng bây giờ càng ham vui chơi, không chịu học hành thì sau này càng khó có được niêm vui trong cuộc sống
Trang 12TOÁN THPT
Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
II/ Trình bày luận điểm
1/ Giới thiệu luận điểm
Như vậy câu chủ đề chính là câu văn mang luận điểm.
2/ Sắp xếp luận cứ
Trang 13(1)Sau này, khi lớn lên, bạn sẽ sống
trong thời đại mà trình độ khoa
học- kĩ thuật và văn hóa- nghệ
thuật ngày một nâng cao.
(2) Trong xã hội ấy, làm việc gì cũng
cần phải có tri thức.
(3) Muốn có tri thức thì phải chăm
chỉ học tập,ngay từ khi còn ngồi
trên ghế nhà trường.
(4) Do đó, người học sinh hôm nay
càng ham vui chơi, không chăm
học thì ngày mai càng khó có thể
làm được việc gì có ý nghĩa, và do
đó, càng khó có được niềm vui
trong cuộc sống.
(?) Cách sắp xếp luận cứ như thế đã đảm bảo cho luận điểm được trình bày sáng, rõ chưa?
Sắp xếp luận cứ theo trình tự (1)-
(2)- (3)- (4) là hợp lí.
(?) Có cách sắp xếp nào khác không? Nếu có thì phải thêm yêu cầu gì?
Có thể sắp xếp theo trình tự :
(2)- (3)- (1)- (4); (4) –(1)- (2)- (3);
(3)-(1)-(2)-(4)…nhưng phải thay đổi cách viết câu cho phù hợp.
Trang 14TOÁN THPT
Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
II/ Trình bày luận điểm
1/ Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu chủ đề
Trang 15Yêu cầu đạt ra là:
• Đảm bảo tính liên kết
• Đảm bảo tính mạch lạc
Trang 16TOÁN THPT
Sau này, khi lớn lên, bạn sẽ
sống trong thời đại mà trình độ khoa
học- kĩ thuật và văn hóa-nghệ thuật
ngày một nâng cao.Trong xã hội ấy,
làm việc gì cũng cần phải có tri thức.
Muốn có tri thức thì phải chăm chỉ
học tập,ngay từ khi còn ngồi trên
ghế nhà trường Do đó,người học
sinh hôm nay càng ham vui chơi,
không chăm học thì ngày mai càng
khó có thể làm được việc gì có ý
nghĩa, và do đó, càng khó có được
niềm vui trong cuộc sống.
(?) Đây là đoạn văn diễn dịch hay quy nạp?
Vì sao?
- Đoạn văn quy nạp
- Câu chủ đề ở cuối đoạn văn
(?) Em có thể biến đổi đoạn văn ấy từ quy nạp thành diễn dịch (hoặc
ngược lại) được không? Bằng cách nào?
-Biến đổi được-Bằng cách:
+ Thay đổi vị trí câu chủ đề+Thêm bớt từ ngữ hoặc viết lại câu cho phù hợp
Trang 17Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
- Chính xác
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II/ Trình bày luận điểm
1/ Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu chủ đề.
Trang 18TOÁN THPT
Bạn em muốn kết thúc đoạn văn
bằng một câu hỏi giống câu kết
đoạn trong văn bản “ Hịch tướng
sĩ”: “Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi
muốn vui vẻ phỏng có được
không?”
Theo em, nên viết câu kết đoạn
như thế nào cho phù hợp với yêu
Trang 19Hãy viết một số kết đoạn khác
- Không chăm chỉ học tập là con đường đi vào ngõ cụt của tuổi trẻ học đường.
…
Trang 20TOÁN THPT
Tiết 102:
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
I/ Xây dựng hệ thống luận điểm:
- Chính xác
- Phù hợp
- Sắp xếp hợp lí
II/ Trình bày luận điểm
1/ Giới thiệu luận điểm
Thể hiện luận điểm trong câu chủ đề.
Trang 21BÀI TẬP CỦNG CỐ
Sau bài học này các em hãy :
Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho đề bài:
“Hãy viết một bài báo tường để khuyên một
số bạn trong lớp cần phải chăm chỉ học tập hơn”
Trang 22TOÁN THPT
CỦNG CỐ
Vẽ bản đồ tư duy về cách xây dựng và trình bày luận điểm
Trang 24TOÁN THPT
Giờ học kết thúc !
Xin chân thành cảm ơn Chúc các em chăm ngoan, học giỏi !