BỔ SUNG VITAMIN C VÀO THỨC ĂN ĐỂ TĂNG CƯỜNG SỨC ĐỀ KHÁNG VÀ THEO DÕI KHẢ NĂNG TĂNG TRỌNG TRÊN HEO CON GIAI ĐOẠN 28 63 NGÀY TUỔI

viii Danh sách các hình..... Tr ng thái này trong th c tiFn ít khi x y ra, b'i vì trong th c ăn dù ít hay nhi u cũng cĩ vitamin... Nó không nh ng quan tr ng trong vi c thúc ñCy s n xu t

B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O TRƯ NG Đ I H C NÔNG LÂM THÀNH PH H CHÍ MINH

KHÓA LU N T T NGHI P

B SUNG VITAMIN C VÀO TH C ĂN Đ TĂNG CƯ NG

S C Đ KHÁNG VÀ THEO DÕI KH NĂNG TĂNG TR NG

TRÊN HEO CON GIAI ĐO N 28 – 63 NGÀY TU I

H và tên sinh viên : TR N MINH TI N

Niên khóa : 2003 – 2008

Tháng 09/2008

B SUNG VITAMIN C VÀO TH C ĂN Đ TĂNG CƯ NG S C Đ KHÁNG VÀ THEO DÕI KH NĂNG TĂNG TR NG TRÊN HEO CON

GIAI ĐO N 28 – 63 NGÀY TU I

L I C M T

V i t m lòng bi t ơn sâu s c, tôi xin chân thành cám ơn ñ n:

Ban giám hi u trư ng Đ i h c Nông Lâm TP.HCM

Quý th y cô Khoa Chăn Nuôi Thú Y Th y cô ñã t n tình gi ng d y và truy n

ñ t nh ng kinh nghi m quý báu cho tôi trong su t khoá h c

Ban Giám Đ c tr i chăn nuôi Hưng Vi t cùng các cô chú, anh ch cán b công nhân viên ñã nhi t tình giúp ñ và t o m i ñi u ki n thu n l i cho tôi trong su t th i gian th c t p

Xin t lòng kính yêu và bi t ơn sâu s c ñ n Th.S Đ V n Th , th y ñã hư ng

d n, ch! d y t n tình, giúp ñ , ñ ng viên tôi trong th i gian th c t p và hoàn thành

lu n văn

Xin t lòng bi t ơn ñ n Cha M" ñã t o m i ñi u ki n ñ con ñư c h c

TÓM T T LU N VĂN

Qua th i gian kh o sát t# ngày 30/4 ñ n ngày 25/6/2008 t i tr i chăn nuôi Hưng

Vi t v i 3 lô thí nghi m: Lô 1 b$ sung 120 ppm vitamin C/t n TĂ, lô 2 b$ sung 75 ppm vit.C/t n TĂ, lô 3 (lô ñ i ch ng) không b$ sung vit.C, v i 2 l n l&p l i trên heo cai s a có k t lu n sau:

Thí nghi m ñư c chia làm 2 ñ t, m i ñ t chia thành 3 lô và m i lô b trí 50 heo con cai s a

Tr ng lư ng bình quân lúc vào thí nghi m ' lô 1 là 7,9 ± 1,26 kg, lô 2 là 7,9 ± 1,18 kg, lô 3 là 7,9 ± 1,19 kg

Tr ng lư ng bình quân lúc k t thúc thí nghi m ' lô 1 là 19,15 ± 3,2 kg, lô 2 là 18,78 ± 3 kg, lô 3 là 18,66 ± 4 kg

T( l ngày con tiêu ch y ' lô b$ sung 120 ppm vit.C là 2,62%, ' lô b$ sung 75 ppm vit.C là 2,745 và lô không b$ sung vit.C là 2,16%

H s chuy n bi n th c ăn ' lô b$ sung 120 ppm vit.C là th p nh t: 1.85, lô b$ sung 75 ppm vit.C là 1,86, và lô không b$ sung vit.C là 1,87

S ti n l i lô 1 so v i lô 2 là 16.712.905 ñ)ng và lô 1 so v i lô 3 là 16.645.905 ñ)ng.Như v y vi c b$ sung vitamin C vào th c ăn là có hi u qu

M C L C

Trang

Trang t a i

L i c m t ii

Tóm t t lu n văn iii

M*c l*c iv

Danh sách các ch vi t t t vi

Danh sách các b ng vii

Danh sách các bi u ñ) viii

Danh sách các hình ix

Chương 1 M Đ U 1

1.1 Đ+T V,N Đ- 1

1.2 M.C ĐÍCH -YÊU C/U 2

1.2.1 M*c ñích 2

1.2.2 Yêu c u 2

Chương 2 T NG QUAN 3

2.1 T0NG QUAN V- TR1I CHĂN NUÔI HƯNG VI3T 3

2.1.1 V trí ñ a lí 3

2.1.2 L ch s c4a tr i chăn nuôi Hưng Vi t 3

2.1.3 Nhi m v* c4a tr i 3

2.1.4 Cơ c u t$ ch c 4

2.1.5 Gi ng và công tác gi ng 4

2.1.6 Cơ c u ñàn 5

2.2 QUI TRÌNH CHĂM SÓC NUÔI DƯ5NG 5

2.2.1 Chu)ng tr i 5

2.2.2 Th c ăn 7

2.2.3 Nư c u ng 8

2.2.4 Qui trình chăm sóc và nuôi dư ng 8

2.2.5 V sinh thú y 9

2.2.6 Qui trình tiêm phòng 10

2.2.7 B nh và ñi u tr 11

2.3 CƠ S7 LÝ LU8N 12

2.3.1 T$ng quan v vitamin 12

2.3.1.1 Khái ni m 12

2.3.1.2 Các tr ng thái b nh dinh dư ng v vitamin 12

2.3.1.3 9nh hư'ng c4a vitamin trên h th ng kháng th 13

2.3.1.4 S d*ng vitamin ñ tăng cư ng ch c năng kháng th 13

2.3.2 GI:I THI3U V- VITAMIN C 14

2.3.3 Đ&c ñi m sinh lý heo cai s a 18

2.3.4 Các nguyên nhân gây b nh thư ng g&p 19

2.3.4.1 Nguyên nhân gây b nh tiêu ch y trên heo con cai s a 19

2.3.4.2 Nguyên nhân gây b nh viêm ph$i trên heo con cai s a 22

2.3.4.3 Nguyên nhân gây b nh viêm kh p trên heo cai s a 22

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHI M VÀ CH TIÊU QUAN SÁT 23

3.1 TH;I GIAN VÀ Đ<A ĐI=M 23

3.2 Đ>I TƯ?NG KH9O SÁT 23

3.3 PHƯƠNG PHÁP B> TRÍ THÍ NGHI3M 23

3.3.1 B trí thí nghi m 23

3.4 CÁC CH@ TIÊU THEO DÕI 24

Chương 4 K T QU VÀ TH O LU N 25

4.1 K t qu thí nghi m 25

4.1.1 Tr ng lư ng bình quân c4a thí nghiêm 25

4.1.2 H s chuy n bi n th c ăn 27

4.1.3 T( l tiêu ch y và t( l bênh c4a heo thí nghi m 29

4.1.4 T( l nuôi s ng c4a heo thí nghi m 31

4.1.5 Hi u qu kinh t c4a thí nghi m 32

Chương 5 K T LU N VÀ Đ NGH 35

5.1 KAT LU8N 35

5.2 Đ- NGH< 35

TÀI LI U THAM KH O 36

PH L C 37

LTĂTT : Lư ng th c ăn tiêu th*

HSCBTĂ : H s chuy n bi n th c ăn

TLNCTC :T( l ngày con tiêu ch y

TLNCBK : T( l ngày con b nh khác

TLC : T( l ch t

TLBQ : Tr ng lư ng bình quân

TĂTTTB : Th c ăn tiêu th* trung bình

E.coli : Eschrichia coli

DANH SÁCH CÁC B NG

Trang

B ng 2.1 Thành ph n dư ng ch t c4a các lo i cám 7

B ng 2.2 Thành ph n th c li u trong m t mD th c ăn thí nghi m 7

B ng 2.3 Quy trình tiêm phòng cho heo cai s a ' tr i chăn nuôi Hưng Vi t 10

B ng 2.4 Quy trình tiêm phòng c4a tr i chăn nuôi Hưng Vi t 11

B ng 2.5 S phát tri n c4a ng tiêu hoá tương quan v i th i gian 18

B ng 2.6 Đ pH ' nh ng giai ño n khác nhau c4a ng tiêu hoá heo con 19

B ng 3.1 B trí thí nghi m (con) 24

B ng 4.1 Tr ng lư ng bình quân c4a heo thí nghi m 25

B ng 4.2 Ch! s chuy n hoá th c ăn 27

B ng 4.3 M c tăng trư'ng c4a heo cai s a trong kho ng tr ng lư ng 6 – 22 kg 29

B ng 4.4 T( l ngày con tiêu ch y và t! l ngày con b bênh khác 29

B ng 4.5 T( l nuôi s ng c4a heo thí nghi m 32

B ng 4.6 T$ng chi phí th c ăn 32

B ng 4.7 Hi u qu kinh t c4a heo thí nghi m 33

DANH SÁCH CÁC BI U Đ

Trang

Bi u ñ) 4.1 Tr ng lư ng bình quân c4a heo thí nghi m 26

Bi u ñ) 4.2 Ch! s chuy n hóa th c ăn 28

Bi u ñ) 4.3 T( l ngày con tiêu ch y và t( l ngày con b nh khác 30

Bi u ñ) 4.4 Hi u qu kinh t c4a heo thí nghi m 33

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Trang Hình 2.1 Chu)ng nái ñD 5 Hình 2.2 Chu)ng heo cai s a 6 Hình 2.3 C u hình không gian c4a vitamin C 15

Chương 1

M Đ U 1.1 Đ T V!N Đ

Trong nh ng năm g n ñây ngành chăn nuôi nư c ta nói chung ñ&c bi t là chăn nuôi heo ngày càng phát tri n Các trang tr i c4a nhà nư c, tư nhân, công ty nư c ngoài…m c lên như n m v i qui mô l n và k thu t hi n ñ i Cách nuôi b ng thùng

nư c g o v i th c ăn th#a theo ki u ti n b ng ñã lùi vào dĩ vãng

7 nư c ta, heo chính là con v t ñóng góp nhi u nh t cho s phong phú c4a ngày

t t c$ truy n Th tư'ng tư ng xem n u thi u v ng heo thì hương vi t t nguyên ñán

Vi t Nam sB như th nào?

Hơn n a v i s bùng n$ dân s như hi n nay thì yêu c u ph i có loài ñ ng v t nào ñó ñáp ng yêu c u v s lư ng l n ch t lư ng th t Suy xét k thì không loài nào thích h p hơn heo: L n nhanh, t! l th t h u d*ng cao, ñD sai, dF qu n lí…

Làm sao ñ duy trì và phát tri n ngành chăn nuôi heo là v n ñ ñư c các nha khoa h c, các công ty, nhà chăn nuôi quan tâm M t trong nh ng y u t quan tr ng là

v n ñ chăm sóc và dinh dư ng ñ nâng cao s c ñ kháng c4a v t nuôi nh m tránh các

b nh thư ng g&p nhưng gây t$n th t l n như: Tiêu ch y, hô h p, còi c c…Hi n nay, ngư i ta dùng bi n pháp b$ sung kháng sinh vào th c ăn ñ giúp tăng tr ng và phòng ng#a b nh ñư ng ru t Nh ng m&t h n ch c4a phương pháp này là gây ra s kháng thu c, khi ñó vi c dùng thu c ñ ñi u tr cũng như phòng ng#a d ch b nh g&p nhi u khó khăn Bên c nh ñó n u b$ sung không ñúng li u lư ng và th i gian thích h p sB làm t)n dư kháng sinh trong quày th t, gây nh hư'ng x u ñ n s c khoD ngư i tiêu dùng

Ngoài ra, giai ño n heo con cai s a là giai ño n khó khăn Heo ch u nh hư'ng

x u c4a môi trư ng bên ngoài như: Xa m", ghép b y, nhi t ñ và nh hư'ng tr c ti p

là s thay ñ$i th c ăn t# s a m" có ngu)n dinh dư ng cao sang th c ăn thô làm cho cơ

th không có kh năng t$ng h p, phân ti t ñ4 do các tuy n tiêu hoá chưa phát tri n

hoàn ch!nh Vì v y vi c b$ sung vitamin C vào th c ăn ñ tăng s c ñ kháng cho heo

là ñi u c n thi t

Xu t phát t# nhu c u trên, ñư c s ñ)ng ý c4a Khoa Chăn Nuôi Thú Y, Trư ng

Đ i H c Nông Lâm TP.HCM, dư i s hư ng d n c4a Th.S Đ V n Th và ñư c s ñ)ng ý c4a ban Giám Đ c, t$ K Thu t tr i Hưng Vi t Chúng tôi th c hi n ñ tài: “B$ sung vitamin C vào th c ăn ñ tăng cư ng s c ñ kháng và theo dõi kh năng tăng

tr ng trên heo con giai ño n 28 – 63 ngày tu$i ”

1.2 M C ĐÍCH -YÊU C U

1.2.1 M"c ñích

Đánh giá hi u qu c4a vi c b$ sung vitamin C vào th c ăn ñ tăng cư ng s c ñ kháng và theo dõi kh năng tăng tr ng trên heo con cai s a giai ño n 28 – 63 ngày tu$i

Chương 2

T NG QUAN 2.1 T NG QUAN V TR I CHĂN NUÔI HƯNG VI T

th t; chu)ng A3, B3: heo nái khô, nái mang thai; chu)ng A4: heo h u b và ñ c gi ng

2.1.2 L%ch s& c'a tr(i chăn nuôi Hưng Vi*t

Tr i chăn nuôi Hưng Vi t là doanh nghi p tư nhân ñư c thành l p ngày 11 tháng

6 năm 1990

2.1.3 Nhi*m v" c'a tr(i

Cung c p th t heo cho th trư ng tiêu th*

Cung c p con gi ng cho các h chăn nuôi

Cung c p tinh d ch cho các h chăn nuôi trong t!nh và các t!nh lân c n

2.1.4 Cơ c+u t, ch-c

2.1.5 Gi.ng và công tác gi.ng

Đàn heo nái c4a tr i trư c ñây g)m 2 nhóm gi ng Yorkshire, Landrace Tr i ñã

ti n hành cho lai t o và ch n l c ñ t o ra ñàn nái sinh s n, ña s nái là gi ng Yorkshire có ngu)n g c t# M , Yorkshire lai Landrace CP (có ngu)n g c t# France Hybrid CP), Yorkshire cũ (có ngu)n g c t# các tr i chăn nuôi heo ' TP.HCM), Duroc lai Pietrain Hi n nay, tr i ñang phát tri n gi ng Yorkshire có ngu)n g c t# M ñ c i thi n ñàn gi ng c4a tr i

Ban Giám Đ c

Phân xư'ng

chăn nuôi

Phân xư'ng tr)ng tr t

Gián ti p ph*c v*

Ch bi n

th c ăn T$ chăn nuôi bò

T$ chăn nuôi heo

T$ tr)ng

tr t

T$ cơ khí

K toán

B o v Nhà

b p

T$ 2: nhóm ñ c h u b +cái h u b + ñ c làm vi c + nái khô ch a + heo t#

55 ngày tuô! ñ n xu t chu)ng

T$ 1:nhóm nái

nuôi con và heo

con sau cai s a

2.1.6 Cơ c+u ñàn

T$ng ñàn tính ñ n ngày 23/6/2008 là: 1834 con

Nái sinh s n: 200 con

Đ c làm vi c: 6 con

Heo cái h u b : 101 con

Heo con theo m": 446 con

Heo con t# 21 – 55 ngày tu$i: 545 con

Heo con t# 55 ngày tu$i - xu t chu)ng: 536 con

2.2 QUI TRÌNH CHĂM SÓC NUÔI DƯ/NG

2.2.1 Chu0ng tr(i

Chu0ng nái ñ1 và nái nuôi con:

Đư c thi t k d ng chu)ng kín, ñ ñ m b o nhu c u sinh lý c4a heo m" và heo con Đ)ng th i l p ñ&t h th ng qu t hút ' cu i chu)ng và h th ng phun sương ' ñ u chu)ng ñ ñ m b o quá trình ti t s a ' heo nái và gi m b t khí ñ c trong chu)ng Có ñèn sư'i m cho heo con M i chu)ng nái ñD phân thành 2 dãy, m i dãy g)m 16 ô cho nái ñD và nuôi con (d ng chu)ng l)ng, sàn s t) v i kích thư c 2,2 x 1,85 m2

Hình 2.1 Chu)ng nái ñD

Chu0ng nuôi heo cai s2a:

Chu)ng ñư c thi t k ki u nóc ñôi, mái l p ngói, chi u dài 40 m, r ng 12 m,

ñư c chia thành 2 dãy có vách ngăn b ng tư ng cách bi t hoàn toàn Xung quanh

chu)ng ñư c che b ng b t trong su t, nóc chu)ng cũng ñư c che b t kín Cu i chu)ng

có l p h th ng qu t hút, ' ñ u chu)ng là h th ng phun sương có lư i cư c 2 l p Bên trong m i dãy chia làm 11 ô, m i ô kích thư c 4 x 2,5 (m2), chi u cao 0,8 m, riêng

ô cu i chu)ng dùng ñ nuôi heo cai s a s m và heo còi L i ñi c&p vách ngoài có máng ăn 7 ñ u m i ô chu)ng ñư c l p máng ăn bán t ñ ng có l ñi u ch!nh th c ăn rơi xu ng M i ô có 2 núm u ng t ñ ng ñ&t g n góc ô chu)ng, 2 núm u ng cách nhau 0,2 m, luôn ñ m b o có ñ4 nư c s ch cho heo con

Hình 2.2 Chu)ng heo cai s a

Chu0ng nái mang thai và nái khô

Đư c thi t k d ng chu)ng h', chia làm 3 dãy ñ u nhau v i m i dãy là 30 ô cá

th , kích thư c m i ô 2 x 0,8 (m2) và có sân chơi M i dãy ñư c l p h th ng qu t '

gi a và cu i chu)ng, phun sương ' phía trên, gi a và cu i chu)ng có ô cá th riêng dành cho ñ c thí tình nh m kích thích nái nhanh ñ ng d*c tr' l i, ñ)ng th i giúp k thu t viên gieo tinh phát hi n heo lên gi ng kip th i ñ ph i gi ng ñúng th i ñi m

Chu0ng heo ñ3c gi.ng

D ng chu)ng h' , mái l p ngói 2 nóc, ñư c thi t k v i qu t lùa cùng h th ng phun sương, hai bên có thêm mái che ch n ñ gi m b t n ng và tránh gió lùa, chu)ng

ñư c xây d ng v i di n tích 4 m2/con và có sân chơi M i ô ñ u có máng ăn và núm

u ng riêng bi t

Chu0ng heo th%t

D ng chu)ng sàn b ng ñà xi măng, mái l p ngói 2 nóc, chu)ng kín, ' cu i chu)ng ñư c l p ñ&t h th ng qu t hút, ' ñ u chu)ng ñư c l p ñ&t h th ng phun sương, chia làm 2 dãy, sau m i ô chu)ng có h) nư c t m M i dãy có 11 ô, m i ô nuôi t# 10 ñ n 15 con

2.2.2 Th-c ăn

Ph n l n th c ăn cho các lo i heo ñ u ñư c tr i mua nguyên li u v t tr n, bên

c nh ñó tr i còn ch4 ñ ng tr)ng thêm b p, ñ u nành, mì…ñ ch4 ñ ng ngu)n nguyên

li u và gi m chi phí th c ăn Riêng th c ăn heo con theo m" và heo con cai s a giai

ño n ñ u ñư c mua t# công ty Cargill

B4ng 2.1 Thành ph n dư ng ch t c4a các lo i cám

Loai cám

Ch! tiêu

Cám Cargill ñ

Cám Cargill vàng

3.278 88,54 18,59 6,13 3,08 4,84

K t qu ñư c phân tích t i b môn dinh dư ng trư ng Đ i h c Nông Lâm TP.HCM

B4ng 2.2 Thành ph n th c li u trong m t mD th c ăn thí nghi m

2.2.3 Nư c u.ng

Tr i s d*ng nư c ng m ñư c bơm t# các gi ng khoan và ñưa lên b)n ch a l n (20 m3) ñ&t trên cao 10 m so v i m&t ñ t, nư c ñư c phân ph i cho các dãy chu)ng và

ñ n t#ng núm u ng t ñ ng cho m i ô chu)ng

2.2.4 Qui trình chăm sóc và nuôi dư5ng

Nái ñ1 và nái nuôi con Đ.i v i nái:

Đư c theo dõi thư ng xuyên n u th y nái có bi u hi n s p sinh thì chuCn b các d*ng c* như: ñèn úm, khăn lau, c)n Iod, vaselin…Sau khi nái sinh ñ ơc ñ&t kháng sinh Amphoprim bolus ñ tránh viêm nhiFm.N u nái s t thì truy n d ch ñi n gi i k t

h p tiêm Analgin C và vitamin C

Sau khi nái t ng nhau ra ñ4 thì th*t r a t cung b ng thu c tím pha v i nư c m

v i t! l 1/1000, m i ngày 2 l n và liên t*c trong 3 ngày

Ghi vào s$ theo dõi: s heo sơ sinh còn s ng, heo ch t, heo còi, heo b b nh khác Nái sau khi sinh cho ăn cám s 6 c4a tr i t tr n v i m c 1kg/ngày, sau ñó tăng

d n ñ n ngày th 5 thì có th cho ăn t do

Đ.i v i heo con:

Khi m i sinh ñư c lau chùi s ch sB nh t là vùng mũi, mi ng ñ h tr hô h p cho heo con, b m răng, sát trùng r n b ng dung d ch c)n Iod, sau ñó cho bú s a ñ u và cân

tr ng lư ng sơ sinh toàn $

Tuỳ s lư ng con nhi u hay ít mà ti n hành ghép b y, lo i con d t t và nh ng con quá y u hay quá nh

Heo con ñư c gi m b ng bao b s ch và ñèn úm

B m tai và c t ñuôi sau khi ñD 1 ngày

Heo ñư c 3 ngày tu$i thì ñư c tiêm s t l n 1 v i li u 1 ml/con

Heo ñư c 7 – 10 ngày tu$i thì tiêm s t l n 2 v i li u 1 ml/con

Khi heo ñư c 7 ngày tu$i thì tiêm ADE l n 1 v i li u 1 ml/con và b t ñ u t p ăn cám Cargill ñ

Heo ñư c 10 ngày tu$i thì tiêm ADE l n 2 v i li u 2 ml/con

Đ.i v i heo con cai s2a:

Trong 2 tu n ñ u không t m cho heo con mà ch! v sinh n n chu)ng, bu$i t i

b t ñèn úm cho heo

Trong giai ño n này s d*ng cám Cargill ñ và vàng:

4 ngày ñ u: pha tr n v i t! l 2 kg ñ : 1 kg vàng

2 ngày ti p theo: pha tr n v i t! l 1 kg ñ : 1 kg vàng

2 ngày ti p theo: pha tr n v i t! l 1 kg ñ : 2 kg vàng

2 ngày ti p theo: ch! s d*ng cám vàng

Sau 2 ngày ăn cám vàng thì chuy n sang ăn cám Cargill vàng pha tr n v i cám C

V i t! l tương t như giai ño n ăn cám Cargill ñ và vàng Đ n ngày th 15 thì chuy n qua ăn cám C cho ñ n kho ng 61 – 62 ngày tu$i thì tr n v i cám D v i t! l 3 cám C: 1 cám D cho ñ n khi xu t chu)ng

Giai ño n heo ñư c 35 ngày tu$i thì heo ñư c t m lúc 10 gi sáng m i ngày khi

tr i n ng m, n u tr i mưa thì không t m ch! làm v sinh n n chu)ng

Đ.i v i heo ñ3c gi.ng:

M i ngày cho ăn 2 l n vào bu$i sáng lúc 7 gi và 5 gi chi u L y tinh theo chu kì 2 l n/tu n, ñ c gi ng ñư c t m s ch và làm mát lúc tr i nóng

Đ.i v i nái khô và nái mang thai:

Cho ăn ngày 2 l n, lư ng th c ăn tuỳ thu c vào tr ng lư ng và giai ño n mang thai c4a t#ng con (t# 2 – 3,5 kg) Ngày cai s a cho nái nh n ăn, ngày th 2 cho ăn t# (2,4 -4,5 kg), sau 7 ngày n u nái chưa lên gi ng thì cho ăn 2,5 kg/ngày Trư c khi ñD 1 tu n nái ñư c t m r a s ch sB ñ chuy n lên chu)ng nái ñD, lư ng

th c ăn tuỳ thu c vào tình tr ng m p m c4a t#ng con

Quét d n xung quanh, n o vét c ng rãnh, ñư ng mương thoát nư c, làm c xung quanh cho thông thoáng và s ch sB

Công nhân và khách tham quan

Công nhân ñư c khám s c khoD ñ nh kỳ và trang b ñ) b o h lao ñ ng (qu n,

Qui trình tiêm phòng ñư c trình bày ' b ng 2.3

B4ng 2.3 Quy trình tiêm phòng cho heo cai s a ' tr i chăn nuôi Hưng Vi t

Ngày tu$i Lo i vaccine Phòng b nh Li u Đư ng c p

B4ng 2.4 Quy trình tiêm phòng c4a tr i chăn nuôi Hưng Vi t

Heo con cai s a: 2 l n lúc 35 – 37 ngày tu$i và 65 – 68 ngày tu$i

HBPD: 2 l n sau khi ch n ñư c 3 tu n và nh c l i sau ñó 4 tu n Nái sinh s n: 1 l n sau khi ñD 15 – 17 ngày

N c: 2 l n/năm

T* huy t trùng HBPD: 2 l n/năm

Heo sau cai s a: 1 l n lúc 40 ngày tu$i

E.coli Nái sinh s n: 2 l n trư c khi ñD 6 tu n và trư c khi ñD 2 tu n

(Ngu)n: phòng k thu t tr i chăn nuôi Hưng Vi t)

Thu c b$: B-complex, β Glucan, vitamin ADE…

Thu c sát trùng v t thương: xanh Methylen 0,5%

Vi c ñi u tr do b ph n thú y c4a tr i tr c ti p th c hi n

2.3 CƠ S LÝ LU N

2.3.1 T,ng quan v6 vitamin

2.3.1.1 Khái ni*m

Vitamin là h p ch t h u cơ cĩ phân t tr ng tương đ i nh , cĩ trong cơ th v i s

lư ng r t ít, nhưng khơng th thi u đư c, vì nĩ cĩ vai trị r t quan tr ng là tham gia

c u trúc nhĩm ghép trong nhi u h th ng enzyme, xúc tác các ph n ng sinh h c đ duy trì m i ho t đ ng s ng bình thư ng như: sinh trư'ng, sinh s n, b o v cơ th và

s n xu t các s n phCm chăn nuơi…

2.3.1.2 Các tr(ng thái b*nh dinh dư5ng v6 vitamin

Cĩ 3 tr ng thái b nh dinh dư ng v vitamin đư c đ c p đ n:

Tr(ng thái thi7u tuy*t đ.i vitamin

Là tr ng thái thi u 1 ho&c vài lo i vitamin nào đĩ, n u cho thú ăn lo i th c ăn này kéo dài, thú sB m c b nh và xu t hi n các tri u ch ng đ&c trưng

Tr ng thái này trong th c tiFn ít khi x y ra, b'i vì trong th c ăn dù ít hay nhi u cũng cĩ vitamin tr ng thái này x y ra cĩ th do 3 trư ng h p:

Cho thú ăn quá đơn đi u m t vài lo i th c ăn mà khơng b$ sung premix vitamin,

ví d* như: B t c4 mì, t m, cám mà khơng cho thú ăn rau xanh, thú sB m c b nh thi u vitamin A

Th c ăn đ quá lâu, ho&c b peroxid oxy hố các vitamin làm cho nĩ b hư h ng Trong th c ăn cĩ ch t c ch , đ i kháng vitamin Ví d*: Cho thú ăn lịng tr ng

tr ng s ng liên t*c, thú sB thi u vitamin H (biotin)

Tr(ng thái thi7u tương đ.i vitamin

Là tr ng thái thi u h*t so v i nhu c u ch khơng ph i thi u hồn tồn, cĩ nghĩa là trong th c ăn v n cĩ vitamin nhưng s lư ng th p hơn nhu c u tri u ch ng thi u khơng đ&c trưng Ngư i ta c m nh n đư c qua s li u th ng kê v s c s n xu t b suy

gi m, s c kháng b nh cũng gi m Thú dF m n c m v i b nh và v i stress Đ i v i thú làm gi ng thì s thành th*c đơi khi ch m trF Gi m th p m t s ch! tiêu sinh s n như t!

l th* tinh, t! l đ u thai, t! l đD…Khơng dF dàng gì đ chCn đốn b nh m t cách chính xác

Ví d* như: khi thi u tương ñ i vitamin A, ' heo nái có hi n tư ng khô thai nh", t( l p n' c4a gia c m tương ñ i th p, có nhi u tr ng sát Đôi khi nó cũng gi ng v i

nh ng tri u ch ng c4a m t s b nh truy n nhiFm mãn tính

Tr(ng thái dư th8a vitamin

Tr ng thái này ít khi x y ra trong chăn nuôi vì vitamin r t ñ t ti n, song ñôi khi cũng xu t hi n do nhà chăn nuôi s d*ng vitamin tinh khi t b$ sung vào th c ăn không tính toán cCn th n làm cho m t s vitamin dư quá nhi u gây r i lo n trao ñ$i ch t Ví d*: vitamin A khi b$ sung lên ñ n hàng tri u ñơn v trong 1 kg th c ăn thì thú ăn b d

ng r t n&ng, n$i nhi u mCn ñ trên da N u cho ăn quá nhi u vitamin D cũng gây r i

lo n phát tri n b xương Gi a các lo i vitamin thì vitamin tan trong ch t béo n u dư th#a sB có h i hơn các vitamin tan trong nư c, vì cơ th ñào th i vitamin tan trong ch t béo khó khăn hơn

2.3.1.3 nh hư9ng c'a vitamin trên h* th.ng kháng th:

9nh hư'ng c4a khCu ph n, ñ&c bi t là vitamin trên h th ng kháng th là r t l n

Nó không nh ng quan tr ng trong vi c thúc ñCy s n xu t kháng th trong vi c phòng các b nh do vi trùng, siêu vi trùng H u h t các vitamin ñ u tham gia trong nhóm ghép Co-enzyme, nó có tác ñ ng trên h th ng kháng th b'i 2 con ñư ng: Th nh t là nó thúc ñCy cơ th s n xu t ra h th ng t bào kháng th r t ña d ng Th hai là nó thúc ñCy các quá trình sinh hoá h c t bào ñ s n xu t ra nhi u protein kháng th Nh có quá trình này mà cơ th ñã lo i tr# các b nh t t gây ra b'i vi khuCn, virus, n m, ký sinh trùng và các kh i u

2.3.1.4 S& d"ng vitamin ñ: tăng cư;ng ch-c năng kháng th:

Đây là hư ng ñi r t phù h p v i m*c tiêu dinh dư ng hi n ñ i, s d*ng bi n pháp dinh dư ng ñ nâng cao s c ñ kháng b nh, ñ gi m thi u t i ña vi c dùng các kháng sinh và hoá dư c ñ c h i trong chăn nuôi S d*ng gi i pháp dinh dư ng ñ làm cho

s c ñ kháng b nh c4a ñ ng v t nuôi làm th c phCm ñ ơc nâng cao, ñ)ng hành v i m*c tiêu s n xu t th t s ch, không t)n dư các ch t ñ c h i, t o ra th c phCm có giá tr b$ dư ng cao, an toàn cho ngư i s d*ng

Trong các lo i vitamin, ngư i ta nh n th y vitamin ADE và vitamin C thư ng thi u so v i nhu c u trong nh ng trư ng h p stress do hoàn c nh chăn nuôi công nghi p, nhưng các vitamin này có vai trò quan tr ng ñ giúp cho h th ng ñ kháng

c4a cơ th ñư c c4ng c v ng ch c, ch ng l i s xâm nh p c4a vi trùng, virus gây

b nh Ngày nay ngư i ta còn th y nó có ý nghĩa quy t ñ nh ñ thúc ñCy h th ng t bào b ch c u th c bào các t bào ung thư trong máu

2.3.2 GI<I THI U V VITAMIN C

Nhóm ene – diol t=p trung m i ho(t tính c'a vit.C

Vitamin C là d n xu t c4a nhân furan

Liên quan c+u trúc – tác d"ng

D(ng ñ0ng phân: vit.C là d ng acid L – ascorbic, d ng D không có ho t tính Thay th7 trên nhân furan: làm gi m ho&c m t tác ñ ng

Dây nhánh: thay 1 trong 2 nhóm alcol b c I ' v trí 6 ho&c b c II ' v trí 5 b ng

ch c –CH3 v n gi ñư c ho t tính

Nhóm dienol c n thi t ñ có ho t tính nhưng không ph i là quan tr ng

Hình 2.3 C u hình không gian c4a vitamin C

(R) -3,4 – dihydroxy – 5 –((S) – 1,2 dihydroxyethyl ) furan – 2 (5H) - One

Ngu0n g.c

Vitamin C có h u h t trong th c v t xanh, rau c i tươi, trái cây xanh, chua (cam, chanh, bư'i…), n u ñem s y khô thì vitamin C sB b hư h ng

Đư c t$ng h p ' h u h t các loài ñ ng v t tr# ' ngư i, kh! và chu t b Trong

tr ng gà không có vitamin C nhưng n u ñem p 4 ngày khi phôi b t ñ u hình thành và

Tương k> lý hoá h c

Acid ascorbic là ch t có tính kh m nh, kho ng pH b n v ng 4-5

Tương kJ v i các dung d ch tiêm: có tính ki m, dextran, hydrolysat protein Tương kJ v i các thu c khác: aminophillin, epinephrin, hydrocortison, penicilline, vitamin K

Tương kJ v i các kim lo i n&ng khi có l n các v t ñ)ng, v t s t hay các kim lo i khác sB tăng nhanh s phá hu( vitamin này trong không khí

Chuy:n hoá

H p thu dF dàng qua niêm m c ru t Phân ph i h u h t các mô, ñ&c bi t tuy n yên, thư ng th n, não và b ch c u Không tích lu trong cơ th Th i tr# qua nư c ti u

d ng oxalat N u u ng kéo dài li u cao hơn 3 g/ngày có tinh th oxalat và urat ' th n,

r i lo n tiêu hoá Nhu c u h ng ngày tăng khi nhiFm ñ c, nhiFm khuCn, hút thu c, nghi n rư u, u ng thu c ch ng tr m c m, thu c l i ti u Các enzyme có trong trái cây

và rau c i có th xúc tác s oxid hoá vit C Vì lB ñó, các trái cây và rau c i ñ trong không khí, c t r a, b b m d p, n u sB b m t nhi u vit C

Tác d?ng sinh lý

Vitamin C ñóng vai trò 1 h th ng oxid hoá - kh , nó là ch t ch ng oxid hoá

m nh, là cofactor trong m t s ph n ng oxid hoá và amid hoá

Góp ph$n t,ng h@p các thành ph$n c'a mô liên k7t

Vitamin C góp ph n t$ng h p hydroxyprolin t# prolin, t$ng h p hydroxylysin t# lysin t# ñó t$ng h p collagen

Acid dehydroascorbic Acid ascorbic

Prolin hydroxyprolin T$ng h p collagen

Ngoài collagen, vitamin C còn góp ph n t$ng h p proteoglycan và thành ph n

h u cơ khác c4a ch t cơ b n gian bào, t t c ñ t o mô liên k t, lo i mô có trong răng, xương và n i mô mao m ch Do ñó thi u vitamin C nh hư'ng ñ n c u t o răng, xương và m ch máu

Tham gia chuy:n hoá

• Protid: như chuy n hoá phenynalanin và tyrosin

Glucid: vitamin C ñi u hoà men aconitase, men này chuy n acid citric thành acid cisaconitic trong chu trình Krebs ñ chuy n hoá glucid

(Vit.C) aconitase

Acid citric acid cisaconitic