Công trinh tham dự cuộc thi sinh viên nghiên cứu khóa học , Hy vọng tài liệu này sẽ hữu ích cho các bạn !
Trang 1-o0o -
Công trình tham d Cu c thi
Sinh viên nghiên c u khoa h c Tr ng i h c Ngo i th ng 2013
Tên công trình:
Nhóm ngành: Kinh doanh và Qu n lý 3 (KD)
Hà N i, tháng 5 n m 2013
Trang 2M C L C
M C L C i
DANH M C CÁC T VI T T T iii
DANH M C CÁC HÌNH VÀ B NG BI U TRONG TÀI v
L I M U 1
CH NG 1: CÁC Y U T TÁC NG N FDI VÀ T NG QUAN V QUY N S H U TRÍ TU T I CÁC N C ASEAN 5
1 Khái quát chung v đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) và các y u t tác đ ng t i FDI 5
1.1 Khái ni m và đ c đi m c a đ u t tr c ti p n c ngoài 5
1.1.1 Khái ni m đ u t tr c ti p n c ngoài 5
1.1.2 c đi m c a đ u t tr c ti p n c ngoài 8
1.2 Các y u t tác đ ng đ n dòng v n FDI t góc đ n c ti p nh n đ u t 9 1.2.1 Các y u t kinh t 10
1.2.2 Các y u t phi kinh t 14
1.2.2.1 Khung chính sách 14
1.2.2.2 Y u t t o đi u ki n thu n l i cho kinh doanh 16
2 T ng quan v quy n s h u trí tu 17
2.1 Khái ni m s h u trí tu 17
2.2 Khái ni m quy n s h u trí tu 18
2.3 i t ng c a quy n S h u trí tu 18
2.4 M c đích c a vi c b o h quy n S h u trí tu 21
2.5 M t s hi p đ nh v quy n s h u trí tu trên th gi i mà các qu c gia ASEAN tham gia 22
CH NG 2: TÁC NG C A VI C B O H QUY N S H U TRÍ TU N VI C THU HÚT FDI C A CÁC N C CH NHÀ ASEAN 26
1 Chính sách b o h quy n SHTT và lu ng FDI vào các n c ASEAN 26
1.1 Chính sách b o h quy n SHTT c a các n c Asean 26
Trang 31.2 Xu h ng FDI vào các n c Asean 32
2 Phân tích tác đ ng c a chính sách b o h quy n SHTT t i FDI (phân tích đ nh tính và đ nh l ng) 37
2.1 Phân tích đ nh tính 37
2.2 Phân tích đ nh l ng 41
2.2.1 C s lý thuy t c a mô hình 41
2.2.2 Gi i thi u mô hình 43
Ch ng III: M T S KHUY N NGH I V I VI T NAM LIÊN QUAN T I B O H QUY N S H U TRÍ TU NH M T NG C NG THU HÚT FDI T I VI T NAM 50
1 Tình hình b o h IPR t i Vi t Nam 50
1.1 C s pháp lí cho ho t đ ng b o h SHTT t i Vi t Nam 50
1.1.1 H th ng t ch c ch đ o ho t đ ng và qu n lý s h u công nghi p 50
1.1.2 H th ng đ m b o th c thi quy n s h u công nghi p 51
1.1.3 Các Công c và Hi p c Qu c t v l nh v c S h u Trí tu , các t ch c và các hi p đ nh qu c t s h u trí tu Vi t Nam tham gia 52
1.2 ánh giá các chính sách b o h quy n SHTT đã và đang th c hi n t i Vi t Nam 53
2 M t s khuy n ngh nh m t ng c ng thu hút FDI vào Vi t Nam liên quan đ n IPR 57
2.1 Nhóm khuy n ngh t m vi mô 57
2.2 Nhóm khuy n ngh t m v mô 60
K T LU N 63
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 65
PH L C 68
Trang 4ph ng CAP Common Agricultural Policy Chính sách nông nghi p chung DISM Department of Intellectual
Property, Standardization and
IDA International Development
IPR Intellectual Property Right Quy n s h u trí tu
M&A Mergers And Acquisitions Mua bán và sáp nh p
MDTCC The Ministry of Domestic Trade,
Co-operatives and Consumerism
B Th ng m i trong n c và tiêu dùng
MNE Multinational Enterprise Công ty đa qu c gia
MyIPO Intellectual Property Corporation
Of Malaysia
T ng công ty S h u trí tu Malaysia
OECD Organisation for Economic
Co-operation and Development
T ch c h p tác và phát tri n kinh t
PCT Patent Cooperation Treaty Hi p c H p tác b ng sáng ch
R&D Research and development Nghiên c u và phát tri n
TNC Transnational corporations Công ty xuyên qu c gia
TRIPs Trade Related Aspects of
Intellectual Property Rights
Hi p đ nh liên quan đ n quy n s
h u trí tu UNCTAD United Nations Conference on
Trade and Development
C quan th ng m i và phát tri n LHQ
WIPO World Intellectual Property
Organization
T ch c S h u trí tu th gi i WTO World Trade Organization T ch c th ng m i th gi i
Trang 6DANH M C CÁC HÌNH VÀ B NG BI U TRONG TÀI
Danh m c các hình
Hình 1: Lu ng v n FDI ch y vào các n c ASEAN giai đo n 2000-2011 33 Hình 2: Lu ng v n FDI vào và ra khu v cASEAN giai đo n 2000-2011 34 Hình 3: Top 5 lnh v c thu hút FDI s ch, 2009-2011 36
Danh m c các b ng
B ng 1: K t qu c l ng mô hình RE b ng ph ng pháp GLS 45
B ng 2: K t qu c l ng mô hình h i quy g p 46
B ng 3: Ma tr n t ng quan 48
Trang 7L I M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Toàn c u hóa và cùng s d ch chuy n v n t đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI)
đã t o nên s thay đ i trong c c u các y u t t o nên giá tr hàng hoá và đóng góp tích c c c a khu v c đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) vào vi c th c hi n các m c tiêu kinh t xã h i nh b sung v n, t o công n vi c làm, chuy n giao công ngh , làm thay đ i c c u kinh t c ng nh góp ph n t ng tr ng kinh t và m ra nhi u tri n v ng h p tác đa ph ng, c ng c v trí c a n c nh n đ u t , trong đó có Vi t Nam và các n c trong khu v c Asean
c bi t, khi mà nhi u n c đã chuy n sang n n kinh t tri th c thì hàm l ng trí tu trong s n ph m và d ch v ngày càng l n lên, tr thành m t y u t quy t đ nh tính c nh tranh Theo đó, s h u trí tu không còn là "m t khái ni m pháp lý m
h " mà có nh h ng sâu s c đ n m i m t c a đ i s ng v n hóa, xã h i và th c
s tr thành "m t công c đ c l c" đ phát tri n kinh t (Kamil Idris) Ngoài ra,
vi c b o h sáng ch , công ngh m i c ng là m t công c đ khuy n khích đ u t , chuy n giao công ngh m i
V y, nâng cao b o h quy n s h u trí tu li u có tác đ ng tích c c đ n vi c thu hút FDI các n c nói chung mà còn tác đ ng đ n các n c ASEAN và Vi t Nam nói riêng nh th nào? tr l i cho câu h i trên, nhóm nghiên c u đã quy t
đ nh th c hi n đ tài “Tác đ ng c a vi c b o h quy n s h u trí tu c a các
n c ch nhà đ n FDI vào các n c ASEAN và khuy n ngh cho Vi t Nam”
c ng nh đ a ra các khuy n ngh chính sách vi mô, v mô đ thông qua vi c t ng
c ng b o h quy n s h u trí tu , t đó làm t ng FDI vào Vi t Nam
2 T ng quan tình hình nghiên c u
Trên th gi i có r t nhi u nghiên c u v nh h ng c a b o h quy n s h u trí tu đ n FDI nhi u qu c gia c đ nh tính l n đ nh l ng Các nghiên c u c a WIPO (T ch c S h u trí tu th gi i) trong 30 n m g n đây đ u cho th y t ng
c ng s h u trí tu có tác đ ng tích c c đ n thu hút FDI; m c đ m c a kinh t ,
Trang 8t c đ t ng tr ng c a n n kinh t và đ u t c ng là y u t quy t đ nh quan tr ng
c a FDI Nh ng phát hi n c a các nghiên c u cho th y r ng vi c t ng c ng s h u trí tu ch là m t thành ph n c a nhi u y u t c n thi t đ t i đa hóa ti m n ng c a các n c đang phát tri n đ thu hút FDI Bên c nh đó, n u hàng rào b o h quy n
s h u trí tu quá m nh c ng không t t cho n n kinh t n c nh n đ u t , qua đó
nh h ng tiêu c c đ n thu hút FDI Tuy nhiên, WIPO ch a công b m t nghiên
c u nào riêng cho Vi t Nam và các n c Asean
M t s nghiên c u tiêu bi u mà nhóm nghiên c u đã ti p c n và tham kh o
- Intellectual Property Rights, Investment Climate and FDI in Developing Countries - Samuel Adams - Ghana Institute of Management and Public administration (2010) nghiên c u 75 qu c gia phát tri n trong kho ng th i gian 19
n m (1985 - 2003) cho th y nh h ng tích c c đ n t ng FDI c a vi c b o h quy n s h u trí tu
- Intellectual Property Rights And Foreign Direct Investment - Keith E
Maskus Bài nghiên c u xem xét các lý thuy t và b ng ch ng v cách s h u trí tu gây nh h ng đ n các quy t đ nh v đ u t tr c ti p n c ngoài và chuy n giao công ngh Các d u hi u cho th y t ng c ng quy n s h u trí tu là m t s khuy n khích hi u qu cho FDI vào
- The role of Intellectual Property Rights in the relationship between Foreign Direct Investment and Growth – Mila Kashchiva, Clemson University
(2011) Nghiên c u s d ng k thu t d li u b ng n ng đ ng và m t m u c a 103
qu c gia trên 1970-2009, cho th y r ng m c dù FDI và s h u trí tu có tác đ ng tích c c v t ng tr ng kinh t , nh ng n u quy n s h u trí tu quá l n s gi m nh tác đ ng t ng tr ng c a FDI H n n a, c p cao nh t c a FDI, d ng nh b o h quy n s h u trí tu l ng l o h n có th trong th c t làm t ng t c đ t ng tr ng
Vi t Nam, các nghiên c u v quy n s h u trí tu m i ch ch ra tác đ ng
c a nó đ n vi c thu hút FDI nói chung ch ch a có nghiên c u nào c th là nh
h ng c a IPR vào Vi t Nam nh th nào còn các nghiên c u v FDI thì c ng
ch a xây d ng mô hình đánh giá tác đ ng đ n FDI có bi n liên quan đ n IPR
Trang 9tài c a nhóm s tr c ti p nghiên c u nh h ng c a b o h quy n s h u trí tu đ n thu hút FDI đ n các n c Asean thông qua xây d ng mô hình kinh t
l ng, đ ng th i t vi c tham kh o các nghiên c u qu c t và th c t n n kinh t
Vi t Nam, nhóm đ a ra m t s khuy n ngh chính sách đ t n d ng t t m i quan h
gi a quy n s h u trí tu và FDI
3 i t ng nghiên c u và m c tiêu nghiên c u
3.1 i t ng nghiên c u
tài nghiên c u vi c b o h quy n s h u trí tu và FDI trên c s lí lu n và
th c ti n các n c ASEAN, t đó khuy n ngh gi i pháp thu hút FDI liên quan
Trang 10công c tìm ki m thông tin nh là STATA, m ng Internet, các tài li u t i các di n đàn T đó, rút ra các k t lu n cho các v n đ c n nghiên c u
5 Ph m vi nghiên c u
tài nghiên c u trong ph m vi 9 n c ASEAN ( Vi t Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Brunei, Philipin và Singapore ) trong vòng 11 n m t 2000 – 2010
6 K t qu nghiên c u d ki n
- Tìm ra nh h ng c a vi c b o h quy n s h u trí tu các n c ch nhà
đ n FDI vào các n c ASEAN
- xu t các khuy n ngh gi i pháp đ thu hút FDI thông qua các chính sách
Ch ng I: T ng quan v quy n s h u trí tu c a các n c ASEAN
Ch ng II: Tác đ ng c a vi c b o h quy n SHTT đ n vi c thu hút FDI c a các n c ch nhà ASEAN
Ch ng III: M t s khuy n ngh đ i v i Vi t Nam liên t i b o h quy n s
h u trí tu nh m t ng c ng thu hút FDI t i Vi t Nam
Trang 11CH NG 1: CÁC Y U T TÁC NG N FDI VÀ T NG QUAN V QUY N S H U TRÍ TU T I CÁC N C ASEAN
1 Khái quát chung v đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) và các y u t tác
đ ng t i FDI
1.1 Khái ni m và đ c đi m c a đ u t tr c ti p n c ngoài
1.1.1 Khái ni m đ u t tr c ti p n c ngoài
hi u rõ v đ u t qu c t , tr c h t c n làm rõ khái ni m đ u t Có nhi u khái ni m v đ u t tùy m c đích, góc đ nhìn nh n ‘Theo Salmuelson và Nordhaus, đ u t là s hy sinh tiêu dùng hi n t i nh m t ng tiêu dùng trong t ng
lai Theo t đi n Wikipedia, đ u t theo cách hi u chung nh t là vi c tích l y m t
s tài s n v i mong mu n trong t ng lai có đ c thu nh p t tài s n đó Theo t
đi n Econterms, đ u t là vi c s d ng các ngu n l c v i mong mu n t ng n ng
l c s n xu t ho c t ng thu nhâp trong t ng lai Các khái ni m trên đ u nh n m nh
đ n tính sinh l i c a ho t đ ng đ u t ’1
Theo quan đi m c a kinh t v mô, đ u t ph i g n v i vi c t o ra tài s n m i cho n n kinh t (mua hàng hóa, nguyên v t li u, d tr trong khi, xây d ng các nhà máy m i ho c mua s m các công c s n xu t m i) (Salmuelson $ Nordhaus, 1985)
Theo quan đi m tài chính, tài s n đ u t là tài s n tài chính nh m t o thu nh p cho ch đ u t Còn d i góc đ pháp lý thì tài s n th c (nhà x ng, máy móc, nguyên v t li u ) và tài s n tài chính (c phi u, trái phi u, ch ng khoán phái sinh)
đ u là tài s n đ u t Lu t u t 2005 c a Vi t Nam, v i ph m vi đi u ch nh là
Trang 12Th nh t, đ u t mang tính sinh l i, có th là thu h i v n, l i nhu n, phân
khúc th tr ng, t o v th và th ng hi u cho doanh nghi p hay vì l i ích kinh t xã
h i đ i v i nhà n c nh t o công n vi c làm, s n xu t hàng hóa công c ng và
t ng tr ng kinh t và phát tri n b n v ng
Th hai, đ u t mang tính m o hi m do ho t h ng đ u t th ng di n ra trong
m t th i gian dài Quá trình đ u t ch u tác đ ng c a nhi u y u t khách quan và
ch quan khi n cho k t qu đ u t khác v i d tính ban đ u, th m chí là l , đi u này đòi h i ch đ u t ph i là ng i dám ch p nh n r i ro hay th t b i
l i nhu n và/ho c l i ích kinh t xã h i
D a trên các tiêu chí khác nhau mà chúng ta có th phân lo i đ u t Theo quy n ki m soát đ i v i ho t đ ng đ u t , có th chia thành đ u t tr c ti p và đ u
t gián ti p Theo ch đ u t , có th phân lo i thành đ u t t nhân, đ u t chính
th c Theo th i gian, có đ u t ng n h n, trung h n và dài h n Cùng v i s phát tri n c a kinh t xã h i, ho t đ ng đ u t không nh ng ch bó h p trong ph m vi biên gi i qu c gia, mà còn m r ng ra các n c khác, vì v y theo ngu n v n, đ u t
đ c chia thành đ u t trong n c và đ u t n c ngoài
Nh v y, đ u t n c ngoài, hay đ u t qu c t là hai tên g i c a cùng m t
ph ng th c đ u t ‘ ng trên góc đ c a m t qu c gia đ xem xét ho t đ ng đ u t t
qu c gia này sang qu c gia khác ho c ng c l i ta có thu t ng “đ u t n c ngoài”,
Trang 13Nhìn chung, đ u t qu c t là vi c các nhà đ u t (pháp nhân ho c cá nhân)
đ a v n ho c b t k hình th c giá tr nào khác vào n c ti p nh n đ u t đ th c
hi n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m thu l i nhu n ho c đ t các hi u qu
xã h i Có nhi u tiêu chí khác nhau đ phân lo i đ u t qu c t : theo ch đ u t , theo th i h n đ u t , theo quan h gi a ch đ u t và đ i t ng ti p nh n đ u t Theo khái ni m c a Qu ti n t qu c t IMF (Balance of Payments
Manual 5th Edition (BPM5,1993): u t tr c ti p n c ngoài (Foreign Direct Investment – FDI) là m t ho t đ ng đ u t đ c th c hi n nh m đ t đ c nh ng
l i ích lâu dài trong m t doanh nghi p ho t đ ng trên lãnh th c a m t n n kinh t khác n n kinh t n c ch đ u t , m c đích c a ch đ u t là giành quy n qu n lý
th c s doanh nghi p
Lu t đ u t n m 2005 cu Vi t Nam ( i u 3): u t tr c ti p n c ngoài
là hình th c đ u t do nhà đ u n c ngoài b v n đ u t và tham gia qu n lý ho t
đ ng đ u t Vi t Nam ho c nhà đ u t Vi t Nam b v n đ u t và tham gia qu n
lý ho t đ ng đ u t n c ngoài theo quy đ nh c a lu t này và các quy đ nh khác
c a pháp lu t có liên quan
Khái ni m c a T ch c H p tác và phát tri n Kinh t OECD (Benchmark
Definition 3rd Edition, 1996): u t tr c ti p n c ngoài là ho t đ ng đ u t
đ c th c hi n nh m thi t l p các m i quan h kinh t lâu dài v i m t doanh nghi p đ c bi t là nh ng kho n đ u t mang l i kh n ng t o nh h ng đ i v i
vi c qu n lý doanh nghi p nói trên b ng cách:
- Thành l p ho c m r ng m t doanh nghi p ho c m t chi nhánh thu c toàn quy n qu n lý c a ch đ u t ;
- Mua l i toàn b doanh nghi p đã có;
- Tham gia vào m t doanh nghi p m i;
- C p tín d ng dài h n (trên 5 n m);
- Quy n ki m soát: n m t 10% c phi u th ng ho c quy n bi u quy t tr lên
Trang 14Tóm l i có th hi u đ u t tr c ti p n c ngoài là hình th c đ u t qu c t trong đó ch đ u t n c ngoài đ u t toàn b ho c m t ph n v n đ l n vào d
án đ u t , cho phép h giành quy n qu n lý ho c tr c ti p tham gia qu n lý d
án đ u t
1.1.2 c đi m c a đ u t tr c ti p n c ngoài
Tìm ki m l i nhu n: Theo cách phân lo i đ u t n c ngoài c a IMF và
OECD, FDI là đ u t t nhân Do ch th là t nhân nên FDI có m c đích u tiên hàng đ u là l i nhu n Các n c nh n đ u t , nh t là các n c đang phát tri n c n
l u ý đi u này khi ti n hành thu hút FDI, ph i xây d ng cho mình m t hành lang pháp lý đ m nh và các chính sách thu hút FDI h p lý đ h ng FDI vào ph c v cho các m c tiêu phát tri n kinh t , xã h i c a n c mình, tránh tình tr ng FDI ch
ph c v cho m c đích tìm ki m l i nhu n c a các ch đ u t
Quy n ki m soát: Các ch đ u t n c ngoài ph i đóng góp m t t l v n t i
thi u trong v n pháp đ nh ho c v n đi u l tu theo quy đ nh c a lu t pháp t ng
n c đ giành quy n ki m soát ho c tham gia ki m soát doanh nghi p nh n đ u t
Lu t các n c th ng quy đ nh không gi ng nhau v v n đ này Lu t M quy đ nh
t l này là 10%, Pháp và Anh là 20%, Vi t Nam theo lu t hi n hành là 30% (đi u 8
Lu t u t n c ngoài 1996), tr nh ng tr ng h p do Chính ph quy đ nh thì nhà
đ u t n c ngoài có th góp v n v i t l th p h n nh ng không d i 20% ( i u
14 m c 2 Ngh đ nh 24/2000 N -CP), theo lu t đ u t đ c Qu c h i thông qua ngày 29/11/2005 thì Vi t Nam không quy đ nh v n t i thi u c a ch đ u t n c ngoài n a Ngoài ra, theo qui đ nh c a OECD (1996) thì t l này là 10% các c phi u th ng ho c quy n bi u quy t c a doanh nghi p - m c đ c công nh n cho phép nhà đ u t n c ngoài tham gia th c s vào qu n lý doanh nghi p
Quy n và ngh a v c a m i bên: T l đóng góp c a các bên trong v n đi u
l ho c v n pháp đ nh s quy đ nh quy n và ngh a v c a m i bên, đ ng th i l i nhu n và r i ro c ng đ c phân chia d a vào t l này Theo Lu t đ u t n c ngoài c a Vi t Nam, trong doanh nghi p liên doanh, các bên ch đ nh ng i c a
Trang 15mình tham gia vào H i đ ng qu n tr theo t l t ng ng v i ph n v n góp vào vào v n pháp đ nh c a liên doanh
Thu nh p ph thu c k t qu đ u t : Thu nh p mà ch đ u t thu đ c ph
thu c vào k t qu kinh doanh c a doanh nghi p mà h b v n đ u t , nó mang tính
ch t thu nh p kinh doanh ch không ph i l i t c
Ch đ u t t quy t đ nh đ u t : Ch đ u t t quy t đ nh s n xu t kinh
doanh và t ch u trách nhi m v l lãi Nhà đ u t n c ngoài đ c quy n t l a
ch n l nh v c đ u t , hình th c đ u t , th tr ng đ u t , quy mô đ u t c ng nh công ngh cho mình, do đó s t đ a ra nh ng quy t đ nh có l i nh t cho h Vì th , hình th c này mang tính kh thi và hi u qu kinh t cao, không có nh ng ràng bu c
v chính tr , không đ l i gánh n ng n n n cho n n kinh t n c nh n đ u t
Chuy n giao công ngh : FDI th ng kèm theo chuy n giao công ngh cho
các n c ti p nh n đ u t Vai trò này đ c th hi n qua hai khía c nh chính là chuy n giao công ngh s n có t bên ngoài vào và phát tri n kh n ng công ngh
s n có c a các c s nghiên c u, ng d ng c a n c ch nhà
- Chuy n giao công ngh thông qua FDI th ng đ c th c hi n ch y u b i các TNCs, d i các hình th c: Chuy n giao trong n i b gi a các chi nhánh c a
m t TNCs và chuy n giao gi a các chi nhánh c a các TNCs
- Bên c nh chuy n giao công ngh s n có, thông qua FDI các TNCs còn góp
ph n tích c c đ i v i t ng c ng n ng l c nghiên c u và phát tri n công ngh c a
n c ch nhà Các k t qu cho th y ph n l n các ho t đ ng R&D c a các chi nhánh TNCs n c ngoài là c i bi n công ngh cho phù h p v i đi u ki n s d ng c a
đ a ph ng.Ví d trong l nh v c b u chính vi n thông c a Vi t Nam, h u h t công ngh m i trong l nh v c này có đ c nh chuy n giao công ngh t n c ngoài
1.2 Các y u t tác đ ng đ n dòng v n FDI t góc đ n c ti p nh n đ u t
i v i các n c nh n đ u t , dòng v n FDI mang l i r t nhi u tác đ ng tích
c c đ n n n kinh t Th nh t, FDI không đ l i gánh n ng n cho chính ph n c
ti p nh n đ u t Th c hi n liên doanh v i n c ngoài, vi c b v n đ u t c a các
Trang 16doanh nghi p trong n c có th gi m đ c r i ro v tài chính Th hai, do đ c đi m
và b n ch t c a FDI, nhà đ u t không d dàng rút v n ra kh i n c s t i nh đ u
t gián ti p Th ba, FDI không đ n thu n là v n, mà kèm theo đó là công ngh , k thu t, ph ng th c qu n lý tiên ti n, cho phép t o ra nh ng s n ph m m i, m ra th
tr ng m i… cho n c ti p nh n đ u t Th t , thông qua ti p nh n FDI, n c
ti p nh n đ u t có đi u ki n thu n l i đ g n k t n n kinh t trong n c v i h
th ng phân ph i, trao đ i qu c t thúc đ y quá trình h i nh p kinh t qu c t Th
n m, FDI có th duy trì s d ng lâu dài, t khi m t n n kinh t còn m c phát tri n
th p cho đ n khi đ t đ c trình đ phát tri n cao
Tóm l i đ i v i m t qu c gia, đ c bi t là các qu c gia đang phát tri n, v n FDI có vai trò đ c bi t quan tr ng Nó góp ph n vào t ng GDP c a n n kinh t ; cung c p v n cho CNH, H H đ t n c; chuy n d ch c c u kinh t theo h ng
hi n đ i, t o vi c làm và t ng thu nh p cho ng i lao đ ng B i nh ng l đó, các
n c ch nhà th ng ra s c thu hút v n đ u t n c ngoài Tuy nhiên không ph i
n c nào v i cùng m t thi n chí s thu hút đ c ngu n FDI nh nhau, mà FDI ph thu c r t nhi u vào các y u t c a b n thân n c nh n đ u t
1.2.1 Các y u t kinh t
Th nh t, quy mô th tr ng - Quy mô và ti m n ng phát tri n c a th
tr ng là m t trong nh ng nhân t quan tr ng trong vi c thu hút đ u t n c ngoài Khi đ c p đ n qui mô c a th tr ng, t ng giá tr GDP - ch s đo l ng qui mô
c a n n kinh t - th ng đ c quan tâm Theo UNCTAD, qui mô th tr ng là c
s quan tr ng trong vi c thu hút đ u t t i t t c các qu c gia và các n n kinh t Nhi u nghiên c u cho th y FDI là hàm s ph thu c vào qui mô th tr ng c a
n c m i g i đ u t Nh m duy trì và m r ng th ph n, các công ty đa qu c gia (MNEs) th ng thi t l p các nhà máy s n xu t các n c d a theo chi n l c thay
th nh p kh u c a các n c này Các nghiên c u khác c ng ch ra r ng, m c t ng
tr ng GDP c ng là tín hi u t t cho vi c thu hút FDI Bên c nh đó, nhi u nhà đ u
t v i chi n l c “đi t t đón đ u” c ng s m nh d n đ u t vào nh ng n i có nhi u
k v ng t ng tr ng nhanh trong t ng lai và có các c h i m r ng ra các th
Trang 17tr ng lân c n Khi l a ch n đ a đi m đ đ u t trong m t n c, các nhà đ u t
n c ngoài c ng nh m đ n nh ng vùng t p trung đông dân c – th tr ng ti m
n ng c a h
Th hai, chi phí s n xu t - Nhi u nghiên c u cho th y, ph n đông các MNEs
đ u t vào các n c là đ khai thác các ti m n ng, l i th v chi phí Trong đó, chi phí v lao đ ng th ng đ c xem là nhân t quan tr ng nh t khi ra quy t đ nh đ u
t Nhi u nghiên c u cho th y, đ i v i các n c đang phát tri n, l i th chi phí lao
đ ng th p là c h i đ thu hút đ u t tr c ti p c a n c ngoài trong các th p k qua Khi giá nhân công t ng lên, đ u t n c ngoài có khuynh h ng gi m rõ r ch Bên c nh đó, ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài cho phép các công ty tránh
đ c ho c gi m thi u các chi phí v n chuy n và do v y có th nâng cao n ng l c
c nh tranh, ki m soát đ c tr c ti p các ngu n cung c p nguyên nhiên v t li u v i giá r , nh n đ c các u đãi v đ u t và thu , c ng nh các chi phí s d ng đ t Ngoài chi phí v n chuy n và các khía c nh chi phí khác, c ng c n nh n m nh đ n
đ ng c đ u t c a các công ty xuyên qu c gia nh m tránh nh h ng c a hàng rào quan thu và phi quan thu , c ng nh giúp gi m thi u đáng k chi phí xu t nh p
kh u Trong m t cu c đi u tra các MNEs có m t t i Philippines ho t đ ng trên nhi u l nh v c khác nhau cho th y v trí đ a lý, chi phí nhân công th p và th tr ng
n i đ a là ba nhân t c b n có tính quy t đ nh đ n vi c thu hút đ u t n c ngoài vào các vùng khác nhau qu c gia này Trong khi đó, nh ng nhân t quan tr ng nh t giúp thu hút đ u t n c ngoài vào các đ a ph ng c a Thái Lan là chi phí nhân công th p, các đi u ki n u đãi đ u t c a chính quy n đ a ph ng và s s n có v tài nguyên thiên nhiên
Th ba, trình đ lao đ ng - i ng nhân l c có k thu t cao là đi u ki n hàng đ u đ m t n c và đ a ph ng v t qua đ c nh ng h n ch v tài nguyên thiên nhiên và tr nên h p d n các nhà đ u t n c ngoài ( TNN) Vi c thi u các nhân l c k thu t lành ngh , các nhà lãnh đ o, qu n lý cao c p, các nhà doanh nghi p tài ba và s l c h u v trình đ khoa h c-công ngh trong n c s khó lòng đáp ng đ c các yêu c u c a nhà đ u t , làm ch m và thu h p l i dòng v n
n c ngoài ch y vào trong n c.Khi quy t đ nh đ u t m t c s s n xu t m i
Trang 18m t n c đang phát tri n, các MNEs c ng nh m đ n vi c khai thác ngu n nhân l c
tr và t ng đ i th a thãi các n c này Thông th ng ngu n lao đ ng ph thông luôn đ c đáp ng đ y đ và có th th a mãn yêu c u c a các công ty Tuy v y, ch
có th tìm đ c các nhà qu n lý gi i, c ng nh cán b k thu t có trình đ và kinh nghi m các thành ph l n ng c , thái đ làm vi c c a ng i lao đ ng c ng là
y u t quan tr ng trong vi c xem xét, l a ch n đ a đi m đ đ u t
Th t , b i c nh kinh t v mô, tình hình l m phát, kh ng ho ng và suy
thoái kinh t - ây là đi u ki n tiên quy t nh m gi m thi u nh ng r i ro kinh t chính tr c a v n FDI v t kh i s ki m soát c a ch TNN Nh ng b t n đ nh kinh t nh l m phát cao, th t nghi p cao, h th ng tài chính khó ki m soát không
ch làm cho dòng v n này b ch ng l i, thu h p, mà còn làm cho dòng v n t trong
n c ch y ng c ra ngoài, tìm đ n nh ng n i "trú n" m i an toàn và h p d n h n trên th gi i thu hút đ c FDI, n n kinh t đ a ph ng ph i là n i an toàn cho
s v n đ ng c a v n đ u t , và là n i có kh n ng sinh l i cao h n các n i khác S
an toàn đòi h i môi tr ng v mô n đ nh, h n n a ph i gi đ c môi tr ng kinh
t v mô n đ nh thì m i có đi u ki n s d ng t t FDI M c đ n đ nh kinh t v
mô đ c đánh giá thông qua tiêu chí: ch ng l m phát và n đ nh ti n t Tiêu chí này đ c th c hi n thông qua các c ng c c a chính sách tài chính ti n t nh lãi
su t, t giá h i đoái, t l d tr b t bu c, các công c th tr ng m đ ng th i ph i
ki m soát đ c m c thâm h t ngân sách ho c gi cho ngân sách cân b ng
M t minh ch ng cho th y nh h ng c a kh ng ho ng kinh t toàn c u tác
đ ng t i thu hút FDI, đó là: cu c kh ng ho ng b t đ u t i M n m 2008 sau đó lan
ra toàn th gi i, v i tính ch t bao trùm toàn c u c a nó đã ng n c n m i dòng FDI,
k c t các n n kinh t ch ch t đ n các chi nhánh c a các t p đoàn xuyên qu c gia
t i các n c th 3 vào các n n kinh t nh hai n c Vi t Nam, Trung Qu c Và do
v y, dòng FDI vào Vi t Nam c ng nh Trung Qu c s t gi m v i t l cao trong
n m 2009 là đi u không th tránh kh i Trong b i c nh qu c t nh v y, c n nh n
m nh thêm đ c đi m phát tri n đ c thù c a n n kinh t Vi t Nam trong n m 2008:
n a đ u n m l m phát cao và n a cu i n m r i vào tình tr ng gi m phát S đ o chi u t l m phát sang gi m phát ph n ánh tính b t n c a n n kinh t v mô lúc này
Trang 19và theo đó, các công ty, k c các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài g p r t nhi u khó kh n trong vi c khôi ph c l i s n xu t kinh doanh sau nhi u tháng ch ng
l i úng vào lúc cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u chuy n hoá thành cu c suy thoái kinh t toàn c u, s m đ m c a n n kinh t th gi i tr thành đi m ngo t nh
h ng t i quá trình hình thành các d án FDI m i c ng nh v n đ th c thi các d
án FDI đã phê duy t Vi t Nam
Th n m, tài s n đ c bi t (công ngh , phát minh, th ng hi u) Các n ng
l c sáng t o và c s h t ng s n xu t là nh ng nhân t đ a đi m quan tr ng đ i v i FDI đ nh h ng hi u qu , đ c bi t là FDI c a các TNC theo đu i các chi n l c h i
d nh n ng l c công ngh và qu n lý), kh n ng (ví d b trí các tài s n t o ra thu
nh p m t cách hi u qu ) và các m i quan h (quan h v i ng i khác ho c v i chính ph ); các ki n th c liên quan đ n s n ph m và quy trình, R&D, thi t k ,
qu ng cáo và phân ph i; và thông tin
Vai trò c a các ngu n l c và tài s n d a trên tri th c trong s n xu t đã t ng lên đáng k trong nh ng n m g n đây Vì th s s n có c a m t ho c nhi u ngu n l c và tài s n này t i m c giá c nh tranh tr thành m t nhân t quy t đ nh FDI quan tr ng c a n c ch nhà đ i v i các công ty tìm cách duy trì kh n ng
c nh tranh Thêm vào đó, vì kh n ng k t n i gi a các công ty con chuyên môn hóa
v i nhau và v i công ty m trong các m ng l i có các ho t đ ng đ c tr i r ng v
m t đ a lý c a TNC là quan tr ng đ i v i FDI tìm ki m hi u qu , m t nhóm tài s n sáng t o khác - c s h t ng, đ c bi t h th ng giao thông đáng tin c y và h th ng
vi n thông ch t l ng cao - là m t nhân t b sung c a n c ch nhà giúp thu hút
lo i FDI này
Trang 20ti p n c ngoài ó là nh ng quy đ nh liên quan đ n vi c thành l p và ho t đ ng
c a doanh nghi p, nh ng quy đ nh v b o h đ u t và các tiêu chu n đ i x v i nhà đ u t n c ngoài Khung chính sách vòng ngoài là nh ng chính sách liên quan gián ti p đ n FDI nh chính sách th ng m i, chính sách t nhân hóa, chính sách M&A, chính sách thu , tài chính…
H th ng pháp lu t đ u t c a n c s t i ph i đ m b o s an toàn v v n và
cu c s ng cá nhân cho nhà đ u t khi ho t đ ng c a h không làm ph ng h i đ n
an ninh qu c gia, b o đ m pháp lý đ i v i tài s n t nhân và môi tr ng c nh tranh lành m nh, đ m b o vi c di chuy n l i nhu n v n c cho các nhà đ u t đ c d dàng, thu n l i nh t cho ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài N i dung c a h
th ng pháp lu t càng đ ng b , ch t ch , tiên ti n, nh ng c i m , phù h p v i lu t pháp và thông l qu c t thì kh n ng h p d n c a FDI càng cao
Trong nghiên c u này c a nhóm ch y u đ c p đ n tác đ ng c a Lu t S h u trí tu c a n c s t i đ n vi c thu hút ngu n v n FDI M t công ty đa qu c gia có nhi u l a ch n khác nhau đ xâm nh p và chi m l nh th tr ng n c ngoài H có
th đ u t tr c ti p (t c là tr c ti p ch n đ a đi m đ u t , xây d ng nhà máy và đi u hành s n xu t), ho c liên doanh v i doanh nghi p đ a ph ng thông qua góp v n, công ngh , nhân l c hay đ n gi n nh t là chuy n giao công ngh Vi c l a ch n
Trang 21hình th c đ u t và kinh doanh c a nhà đ u t ph thu c vào th tr ng và h th ng
lu t pháp c a n c s t i, trong đó h th ng b o h SHTT đóng m t vai trò quan
tr ng Nét đ c tr ng c a các công ty đa qu c gia là chúng th ng s h u nh ng kho n tài s n vô hình r t l n, trong đó công ngh là m t trong nh ng lo i tài s n vô hình quan tr ng nh t Xét trên góc đ quy n SHTT, đó là các nhãn hi u n i ti ng (there are well knows, patents), các sáng ch đã t o nên danh ti ng c a công ty và là
m t ph n không th m t đi c a công ty Các công ty đa qu c gia có xu h ng xây
d ng các công ty 100% v n c a mình t i các n c có h th ng b o h quy n SHTT
m nh, đ i v i nhà đ u t , u đi m c a hình th c này là có th b o h t t bí m t công ngh và nhãn hi u hàng hóa, còn nh c đi m c a nó là t n kém, không t n
d ng đ c h t các u th mà đ a ph ng đem l i và qu c gia đ c đ u t không
th t ch t quy n SHTT s không có nh h ng đáng k đ n FDI nh ng công ngh
y i v i các công ngh tân ti n thì th t ch c quy n SHTT s thu hút FDI, khuy n khích chuy n giao công ngh , nh t là lo i d b t chu c Lý do là b ng phát minh,
b n quy n và th ng hi u s làm t ng giá tr c a “tài s n tri th c”, và cách khai thác
lo i tài s n đó h u hi u nh t là trong n i b xí nghi p (thay vì qua c ch th
tr ng) Trong ph ng di n này, c ng nên xem đ n y u t khác (lo i công ngh , trình đ b t ch c, m c đ c nh tranh) trong n c Ngoài ra, m t ch đ quy n SHTT r ng rãi và th c thi c ng khuy n khích các công ty n c ngòai tìm ki m công ngh thích h p v i đ a ph ng
nh h ng c a quy n SHTT đ n m c đ cho thuê công ngh (licensing) c ng
là đáng chú ý Theo nhi u mô hình, ch c ch hoá quy n SHTT s t ng m c đ licensing (thay vì FDI ho c xu t kh u) c a các công ty ngo i cho các công ty n i, vì
Trang 22l quy n SHTT càng m nh thì phí licensing càng th p (vì d tr ng ph t các công ty
nh n license song l i ti t l bí m t) Tuy nhiên c ng có ng i cho r ng các công ty
n c ngoài s nghiêng v FDI thay vì c p license vì h ng i ti t l bí quy t công ngh do th t c licensing đòi h i
- n đ nh chính tr
i u ki n này không ch bao g m các yêu c u v duy trì s n đ nh phát tri n kinh t và tr t t xã h i c n thi t cho s v n hành bình th ng c a đ t n c, s hoàn chnh h u hi u và tính có th d báo đ c c a h th ng pháp lu t đ u t theo
xu h ng ngày càng ti p c n tiêu chu n và thông l qu c t , mà còn ph i duy trì
đ c d lu n và tâm lý xã h i chung thu n l i và ng h các nhà đ u t n c ngoài
B t k s b t n đ nh chính tr nào, các xung đ t khu v c, n i chi n hay s hoài nghi, t y chay, thi u thi n c m và "gây khó d " c a gi i lãnh đ o và nhân dân đ i
v i v n TNN, đ u là nh ng nhân t nh y c m tác đ ng tiêu c c đ n tâm lý và hành đ ng th c t c a các ch TNN, c ng nh làm ch m l i các c i cách chính sách c n thi t đ i v i vi c thu hút FDI c a n c ch nhà
Các y u t t o đi u ki n cho kinh doanh t i n c nh n đ u t là các bi n pháp
mà chính ph h tr cho ho t đ ng kinh doanh c a nhà đ u t n c ngoài g m:
ho t đ ng xúc ti n đ u t , các bi n pháp khuy n khích đ u t (mi n, gi m thu , thu u đãi, u đãi thuê m t b ng…); các bi n pháp nh m gi m tiêu c c phí (minh
b ch và đ n gi n hóa th t c hành chính, t ng hi u qu công tác qu n lý, gi m và
lo i tr tham nh ng); các bi n pháp c i thi n và nâng cao ch t l ng d ch v ti n ích, công c ng nh m nâng cao ch t l ng s ng c a con ng i
- Ho t đ ng xúc ti n đ u t g m vi c qu ng bá ra bên ngoài v hình nh, chính sách, l i th , ti m n ng c a n c nh n đ u t nh m cung c p thông tin trung
th c nh t, c p nh t nh t đ nhà đ u t hi u đúng v môi tr ng kinh doanh c a
qu c gia mình M c đích c a ho t đ ng này là t ng c ng thu hút ngu n v n đ u t
n c ngoài
Trang 23- Các bi n pháp khuy n khích đ u t là nh ng bi n pháp c a chính ph n c
s t i, là l i th kinh t có th đo l ng đ c đ i v i m t doanh nghi p (nhà đ u t )
nh t đ nh, nh m t ng t l l i nhu n và gi m các chi phí c ng nh r i ro Các hình
th c khuy n khích đ u t ch y u là khuy n khích v tài khóa nh gi m t l thu thu nh p doanh nghi p, tr c p đ u t và tái đ u t , mi n gi m thu , khuy n khích
v tài chính nh h tr c a chính ph d i d ng tín d ng tr c p, tham gia v n nhà
n c, b o hi m tín d ng c a chính ph Ngoài ra, còn có các u đãi v th tr ng
nh h tr đ c quy n, b o v c nh tranh nh p kh u, các h p đ ng chính ph u tiên (trong các ch ng trình mua s m công) và đ i x u đãi v trao đ i ngo i h i và
d ch v c s h t ng
- Bi n pháp ki m soát các lo i tiêu c c phí và đ m b o công b ng các d ch v
ti n ích ây là y u t có th gi m s h p d n đ i v i nhà đ u t n u không ki m soát đ c ch t ch tình tr ng quan liêu, tham nh ng và c a quy n c a các c quan công quy n Hi n nay, tình tr ng này r t ph bi n các n c đang và ch m phát tri n và là m i lo không ch c a các doanh nghi p n c ngoài mà còn c các doanh nghi p trong n c mu n làm n bình đ ng và c nh tranh lành m nh
- Các d ch v h tr sau đ u t là các bi n pháp, quy đ nh c a chính ph nh m
t o đi u ki n cho các nhà đ u t thi t l p các cho nhánh n c ngoài đ gi i quy t các công vi c hàng ngày M t khi nhà đ u t làm n có hi u qu thì h s mu n duy trì ho t đ ng c a mình lâu dài n c s t i b ng cách tái đ u t thu nh p c a mình (tái đ u t ) M t khác, khi t l tái đ u t càng l n, s các nhà đ u t mong mu n tái đ u t m t n c ti p nh n đ u t càng t ng, thì ch ng t môi tr ng đ u t
c a n c đó t t, h p d n và vì th c ng s lôi kép các nhà đ u t khác c ng tham gia đ u t vào qu c gia đó
2 T ng quan v quy n s h u trí tu
2.1 Khái ni m s h u trí tu
Khái ni m s h u trí tu theo quan đi m c a WIPO, s h u trí tu , có n i
hàm r t r ng, có ngh a là các quy n h p pháp đ i v i k t qu c a ho t đ ng trí tu trong lnh v c khoa h c, v n h c và ngh thu t, công nghi p Qu c gia có lu t b o
Trang 24v s h u trí tu vì hai lý do chính M t là đ a ra khái ni m lu t đ nh v quy n nhân thân và kinh t c a ng i sáng t o trong tác ph m c a mình và quy n l i c a công chúng trong vi c ti p c n nh ng sáng t o đó Th hai là đ thúc đ y, nh m t hành
đ ng có ch ý c a chính sách c a Chính ph , s sáng t o và ph bi n, ng d ng k t
qu và đ khuy n khích kinh doanh lành m nh góp ph n phát tri n kinh t và xã h i
Theo Lu t SHTT c a Vi t Nam, s h u trí tu , hay có khi còn g i là tài s n
trí tu , là nh ng s n ph m sáng t o c a b óc con ng i Ðó có th là tác ph m v n
h c, âm nh c, ph n m m máy tính, phát minh, sáng ch , gi i pháp h u ích, ki u dáng công nghi p, v.v
2.2 Khái ni m quy n s h u trí tu
Theo quan đi m c a WIPO, pháp lu t s h u trí tu nh m b o v ng i sáng
t o và các t ch c s n xu t hàng hóa và d ch v trí tu b ng cách trao cho h nh ng quy n có gi i h n th i gian đ ki m soát vi c s d ng các s n ph m đó S h u trí tu theo truy n th ng đ c chia thành hai nhánh, "s h u công nghi p" và "b n quy n"
Theo Lu t SHTT c a Vi t Nam, quy n s h u trí tu là quy n đ i v i các
đ i t ng s h u trí tu Quy n s h u trí tu g m ba b ph n c u thành là Quy n
s h u công nghi p; Quy n tác gi và quy n liên quan; Quy n đ i v i gi ng cây
tr ng m i Các đ i t ng s h u công nghi p là sáng ch , ki u dáng công nghi p, nhãn hi u, ch d n đ a lý, thi t k , tên th ng m i, quy n ch ng c nh tranh không lành m nh
Trang 25- Ki u dáng công nghi p
- Nh n hi u hàng hóa, nhãn hi u d ch v , tên th ng m i và ch d n đ a lí
- B o h ch ng c nh tranh không lành m nh
(**) Theo hi p đ nh TRIPs, đ i t ng quy n SHTT g m:
- B n quy n và các quy n liên quan
(***) Theo Lu t S h u trí tu Vi t Nam đ c s a đ i và b sung n m
2009, đ i t ng c a quy n s h u trí tu đ c nêu c th nh sau:
- Quy n tác gi : i t ng đ c b o h các tác ph m v n h c, ngh thu t,
khoa h c đ c sáng t o, th hi n d i m t hình th c nh t đ nh và có tính nguyên
g c, không phân bi t hình th c, ngôn ng th hi n và ch t l ng c a tác ph m
i u đáng l u ý đây là nh ng tác ph m d ch t ngôn ng này sang ngôn ng khác, tác ph m phóng tác, c i biên, chuy n th , biên so n, chú gi i, tuy n ch n – tác
ph m phái sinh c ng là đ i t ng đ c b o h , có quy n l i nh m t tác ph m sáng t o đ c l p
- Quy n liên quan (còn g i là quy n liên quan đ n quy n tác gi ): i t ng
b o h là các cu c bi u di n, b n ghi âm, ghi hình, các ch ng trình phát sóng và tín hi u v tinh mang ch ng trình đ c mã hóa
- Quy n s h u công nghi p: i t ng b o h là
Sáng ch : gi i pháp k thu t d i d ng s n ph m ho c quy trình nh m gi i quy t m t v n đ xác đ nh b ng vi c ng d ng các quy lu t t nhiên
Trang 26Ki u dáng công nghi p: hình dáng bên ngoài c a s n ph m đ c th hi n
b ng hình kh i, đ ng nét, màu s c ho c s k t h p nh ng y u t này
M ch tích h p bán d n: s n ph m d i d ng thành ph m ho c bán thành
ph m, trong đó các ph n t v i ít nh t m t ph n t tích c c và m t s ho c t t c các m i liên k t đ c g n li n bên trong ho c bên trên t m v t li u bán d n nh m
th c hi n ch c n ng đi n t M ch tích h p đ ng ngh a v i IC, chip và m ch vi
(c) Nhãn hi u liên k t là các nhãn hi u do cùng m t ch th đ ng ký, trùng
ho c t ng t nhau dùng cho s n ph m, d ch v cùng lo i ho c t ng t nhau ho c
có liên quan v i nhau
(d) Nhãn hi u n i ti ng là nhãn hi u đ c ng i tiêu dùng bi t đ n r ng rãi trên toàn lãnh th Vi t Nam
Tên th ng m i: là tên g i c a t ch c, cá nhân dùng trong ho t đ ng kinh
doanh đ phân bi t ch th kinh doanh mang tên g i đó v i ch th kinh doanh khác trong cùng lnh v c và khu v c kinh doanh - khu v c đ a lý n i ch th kinh doanh
có b n hàng, khách hàng ho c có danh ti ng
Trang 27Ch d n đ a lý: d u hi u dùng đ ch s n ph m có ngu n g c t khu v c, đ a
ph ng, vùng lãnh th hay qu c gia c th
Bí m t kinh doanh: thông tin thu đ c t ho t đ ng đ u t tài chính, trí tu ,
ch a đ c b c l và có kh n ng s d ng trong kinh doanh
Quy n ch ng c nh tranh không lành m nh: bao g m : s d ng các ch d n
th ng m i đ làm sai l ch nh n th c và thông tin v ch th kinh doanh, c s kinh doanh, ho t đ ng kinh doanh, hàng hoá, d ch v ; chi m đo t, s d ng thành
v ng c a xã h i L i th c nh tranh trên th tr ng ch y u ngày càng ph thu c vào
kh n ng phát tri n và ng d ng khoa h c – công ngh vào s n xu t
S h u trí tu , hay có khi còn g i là tài s n trí tu , là nh ng s n ph m sáng t o
c a b óc con ng i Ðó có th là tác ph m v n h c, âm nh c, ph n m m máy tính, phát minh, sáng ch , gi i pháp h u ích, ki u dáng công nghi p, v.v… S h u trí tu
là s n ph m t s lao đ ng trí óc, m t giá tr đ c t o ra b ng hao phí lao đ ng
đ c “đ n bù” b ng Quy n s h u trí tu - các quy n đ i v i nh ng s n ph m sáng
t o nói trên
- T góc đ v t ch t, b o h quy n s h u trí tu là nh m đ m b o cho ng i sáng t o có th khai thác giá tr kinh t t các s n ph m sáng t o c a mình đ bù
đ p l i công lao sáng t o nh ng s n ph m c a h s không b đánh c p vì v y h s thu h i đ c v n mà h đã đ u t đ nghiên c u và sáng t o
- Ngoài ra, vi c b o h sáng ch , công ngh m i c ng là m t công c đ khuy n khích đ u t , chuy n giao công ngh m i B o h s h u trí tu là b o h
Trang 28đ c quy n s d ng và không cho phép ng i khác s d ng công ngh sáng ch trong m t th i gian nh t đ nh i l i, ch s h u quy n ph i b c l các thông tin
Nh vi c b c l thông tin đó mà xã h i bi t đ n nh ng công ngh m i, sáng ch
m i đ không có nh ng đ u t sáng ch trùng l p, tránh chi phí vô ích T vi c ti t
ki m chi phí, h có kh n ng đ u t đ phát tri n công ngh đó lên ho c t o ra m t
s n ph m sáng ch khác B ng c ch đó, vi c b o h s h u trí tu s khuy n khích các nhà sáng t o, các doanh nghi p trong n c đ u t vào nghiên c u và phát tri n các công ngh m i, t đó nâng cao giá tr gia t ng trong các s n ph m, nâng cao s c c nh tranh c a n n kinh t
Xu th ngày nay kh ng đ nh tài s n trí tu và quy n s h u tài s n trí tu ngày càng tr nên quan tr ng, b o h s h u trí tu đ c xem là m t nguyên t c c b n trong s v n đ ng c a n n kinh t th gi i Có s b o v và nh n đ c quy n l i thích đáng mà quy n s h u trí tu mang l i, ng i sang ch có them nhi u đ ng
l c đ thúc đ y ho t đ ng nghiên c u và phát tri n Anh ta đ c đ ng viên đ có
th t o ra thêm nhi u s n ph m sáng t o b ng hao phí lao đ ng trí óc c a mình, tin
t ng có th làm qu c gia phát tri n Th c t này c ng đ t ra yêu c u ph i gia t ng
m i quan tâm t i v n đ S h u trí tu c trên ph ng di n lý lu n l n th c ti n cho
m i qu c gia n u mu n t n t i và h i nh p thành công
2.5 M t s hi p đ nh v quy n s h u trí tu trên th gi i mà các qu c gia ASEAN tham gia
Công c Paris n m 1883 v B o h s h u công nghi p
ây là m t trong nh ng công c quan tr ng nh t v s h u công nghi p,
đ c ký k t s m nh t Công c mang tính n n t ng cho s ra đ i c a các đi u c
qu c t đi u ch nh vi c b o h t ng đ i t ng riêng bi t (nh tho c Madrid v
đ ng ký nhãn hi u hàng hoá, Công c Lahay v đ ng ký ki u dáng công nghi p,
Hi p c h p tác trong l nh v c cung c p v n b ng b o h sáng ch … đ u đ c ký
k t trong khuôn kh c a công c Paris)
Công c Bern n m 1886 v b o h tác ph m v n h c và ngh thu t
Trang 29L n đ u tiên thi t l p và b o v quy n tác gi gi a các qu c gia có ch quy n
Nó đ c hình thành sau các n l c v n đ ng c a Victor Hugo Tr c khi có công
c Bern, các qu c gia th ng t ch i quy n tác gi c a các tác ph m ngo i qu c Các qu c gia tuân th công c Bern công nh n quy n tác gi c a các tác ph m
xu t b n t i các qu c gia khác cùng tuân th công c này
Công c Stockholm n m 1967 thành l p nên WIPO (t ch c S h u trí
tu th gi i), v i m c tiêu chính là "đ y m nh ho t đ ng trí tu sáng t o và t o đi u
ki n chuy n giao công ngh liên quan đ n s h u trí tu sang các n c đang phát tri n nh m m c tiêu đ y nhanh t c đ phát tri n kinh t , xã h i và v n hoá” và
ph m vi ho t đ ng là "khuy n khích s sáng t o c a nhân lo i và b o v quy n s
h u trí tu trên toàn th gi i”
Th a c Madrid n m 1891 v đ ng ký qu c t v nhãn hi u và Ngh
đ nh th liên quan đ n th a c n m 1989
Là c s pháp lý cho H th ng đ ng ký qu c t (ti ng Anh: Madrid system) là
h th ng qu c t đ t o đi u ki n thu n l i cho vi c đ ng ký nhãn hi u hàng hoá nhi u t i các n c trên th gi i
Hi p c h p tác qu c t v b ng sáng ch (PCT) n m 1970 b t đ u khi
Ban i u hành Công c Paris v B o h Quy n S h u trí tu kêu g i nghiên c u tìm cách gi m b t nh ng gánh n ng có liên quan t i vi c l p h s và đ c c p
b ng cho cùng m t phát minh sáng ch các qu c gia khác nhau đ i v i nh ng
ng i đ ng ký và c quan c p b ng phát minh sáng ch Nh đ n gi n hóa quá trình
l p h s đ ng ký b ng phát minh sáng ch nên PCT đã giúp nh ng nhà phát minh
đ c b o h b ng c a h trên toàn th gi i Hi p đ nh này c ng góp ph n khuy n khích các doanh nghi p nh và các cá nhân tìm cách b o h b ng phát minh sáng
ch c a h n c ngoài
Công c Rome n m 1961 v b o h ng i bi u di n, nhà xu t b n, ghi
âm và t ch c phát sóng
Trang 30Theo đó, các cá nhân, doanh nghi p hay đài phát thanh, đài truy n hình có nhu c u
s d ng các ch ng trình bi u di n, b n ghi âm, ch ng trình phát sóng c a các n c thành viên công c này s bu c ph i xin phép và th a thu n vi c s d ng v i đ i tác
B o h ch ng trình bi u di n, công c ch ng l i các hành vi không đ c s
đ ng ý c a ng i bi u di n, g m: phát sóng ho c đ nh hình các ch ng trình bi u di n
tr c ti p c a h , sao chép, ho c sao chép sai l ch v i m c đích xin phép ban đ u
T ng t , nhà s n xu t b n ghi âm đ c h ng quy n cho phép ho c c m sao chép tr c ti p ho c gián ti p các b n ghi âm c a h
T ch c phát sóng đ c h ng quy n cho phép ho c c m vi c tái phát sóng,
đ nh hình ch ng trình phát sóng c a h , sao chép, truy n đ t đ n công chúng các
ch ng trình phát sóng truy n hình t i n i công chúng ph i mua vé vào c a
Tuy nhiên, công c Rome cho phép các ngo i l đ i v i các quy n nêu trên trong tr ng h p s d ng các trích đo n ng n trong vi c đ a tin th i s ho c s
d ng cá nhân i u này, n u mu n, các qu c gia thành viên ph i quy đ nh c th trong lu t pháp c a mình
Công c Rome b o h ít nh t 20 n m tính t n m ti p theo n m công b
gi , ng i bi u di n, nhà s n xu t b n ghi âm và các t ch c phát sóng và tin t ng
r ng m t h th ng qu c t đ c thành l p đ đ t ra các bi n pháp nh m ng n ch n các nhà phân ph i tr c vi c phân ph i các tín hi u mang ch ng trình đ c truy n
Trang 31qua v tinh không ch đ nh dành cho h Các Qu c gia ý th c đ c s c n thi t không đ c làm nh h ng d i b t k hình th c nào đ n các tho thu n qu c t đã
có hi u l c, bao g m Công c Vi n thông Qu c t và các Quy đ nh sóng Ra đi ô
đ c ghi trong ph n ph l c c a Công c, và đ c bi t là không làm ph ng h i
đ n vi c ch p nh n r ng rãi h n n a Công c Rome dành s b o h đ i v i ng i
Trang 32CH NG 2: TÁC NG C A VI C B O H QUY N S H U TRÍ
TU N VI C THU HÚT FDI C A CÁC N C CH NHÀ ASEAN
1 Chính sách b o h quy n SHTT và lu ng FDI vào các n c ASEAN 1.1 Chính sách b o h quy n SHTT c a các n c Asean
Trong xu h ng toàn c u hóa m nh m nh hi n nay c ng nh s mong mu n thu hút đ u t n c ngoài, các n c ASEAN đang t p trung phát tri n và hoàn thi n
h th ng quy n s h u trí tu , đem l i l i ích cho ng i s h u s n ph m trí tu và phát tri n xã h i ASEAN Tuy nhiên, WIPO và các chuyên gia đ u nh n đ nh r ng
vi c th c thi nh ng chính sách b o h quy n SHTT Asean còn nhi u h n ch và còn c n nhi u s a đ i và hoàn thi n thêm C th chính sách b o h quy n SHTT
c a các n c Asean trong ph m vi nghiên c u:
Singapore
C quan hang đ u b o v s h u trí tu t i Singapore là C c S h u trí tu Singapore (IPOS) C quan Phát tri n Infocomm Singapore (IDA) cung c p h tr trong các lnh v c thông tin-truy n thông
cân b ng gi a vi c b o v quy n l i cho các ch công trình sáng t o và
t ng c ng ti p c n công khai s h u trí tu , Singapore đã đ m b o r ng s h u trí
tu và lu t b n quy n đ c hài hòa v i các nguyên t c c b n c a pháp lu t qu c t
v quy n SHTT Ví d , s h u trí tu đ c dành các tiêu chu n b o v theo quy
đ nh c a đi u c qu c t nh các khía c nh Hi p đ nh T ch c Th ng m i Th
gi i Th ng m i liên quan đ n quy n s h u trí tu (TRIPS), Công c Berne và Công c Paris
o lu t B n quy n (Cap 63) đã đ c s a đ i trong tháng Tám n m 1999
c ng c cam k t c a Singapore đ cung c p m t ch đ s h u trí tu m nh m và thu n l i đ khuy n khích s phát tri n c a m t n n kinh t d a trên tri th c và thúc
đ y th ng m i đi n t và đ i m i sáng t o S a đ i nh m m c đích:
Trang 33- T ng c ng b o v quy n tác gi và các bi n pháp th c thi cho ch s h u quy n tác gi trong môi tr ng k thu t s , do đó thúc đ y vi c s d ng Internet cho kinh doanh
vi ph m
- Thúc đ y pháp lý trong vi c s d ng Internet b ng cách làm rõ các quy n và ngh a v c a ch s h u quy n, trung gian nh các nhà cung c p d ch v m ng, và
ng i s d ng
S a đ i cho phép ng i s d ng duy t các tài li u đã có s n trên Internet Vi c
s a đ i c ng đ c nêu ra khi trung gian nh các nhà cung c p d ch v Internet đ c
mi n trách nhi m
Thái Lan
Thái Lan theo c m nh n c a nhi u ng i cho là m t thiên đ ng hàng gi và
vi ph m b n quy n Nh ng hi n nay chính ph Thái Lan đang c h t s c đ t o m t môi tr ng cho Quy n s h u trí tu phát tri n
Các công vi c c a U ban Qu c gia v chính sách s h u trí tu : Trong báo cáo n m 2009, y ban Qu c Thái Lan đã đ c p đ n vi c ch ng và ng n ch n các
vi ph m quy n s h u trí tu , đ c thành l p và đ c H i đ ng B tr ng thông qua t i cu c h p H i đ ng đ u tiên vào ngày 13/1/2009 y ban này sau đó đ i tên thành y ban qu c gia v chính sách s h u trí tu đ ph n ánh b n ch t trên di n r ng
c a s h u trí tu , không ch trong vi c th c thi Trách nhi m c a y ban bao g m xây
d ng chính sách và chi n l c đ thúc đ y s h u trí tu , ch ng vi ph m quy n t t c
Trang 34các c p và c i thi n các lu t s h u trí tu và các ng d ng c a chúng
Chi n l c IP qu c gia: U ban Qu c gia v S h u trí tu đã có th đ m b o
s ch p thu n c a chính ph cho Chi n l c IP qu c gia đ u tiên đ đ c th c hi n chính xác nh các c quan ch qu n.M c tiêu là đ c n c vào s phát tri n kinh t
t ng lai c a đ t n c v s sáng t o, b ng vi c có th d a vào s giàu có sáng t o riêng c a mình và c nh tranh c p qu c t trong n m 2010
- T ng c ng ph i h p và h p tác v ng n ch n hàng gi và vi ph m b n quy n: Ti u ban phòng, ch ng và ng n ch n các vi ph m quy n s h u trí tu , đ c thành l p theo y ban Qu c gia v chính sách s h u trí tu đ t p trung vào các
ho t đ ng đàn áp Các c quan th c thi pháp lu t c th là C c i u tra đ c bi t,
C nh sát Hoàng gia Thái Lan và C c H i quan đã theo đu i các cu c t n công m nh
m và b t gi hàng hóa vi ph m t i biên gi i và sau biên gi i Các c quan th c thi pháp lu t trình báo cáo hàng ngày đ Ch t ch c a Ti u ban Ti u ban báo cáo v i Chính ph hàng tháng
C i cách pháp lu t: Hi n đ i hóa pháp lu t s h u trí tu là m t trong nh ng
ch ng trình ngh s c a chính ph M t s lu t IP đang đ c xem xét s a đ i và
đã có ti n b đáng k trong vi c thay đ i pháp lý c n thi t nh Lu t ch ng r a ti n B.E 2542 n m 1999, thi hành biên gi i t ng c ng, lu t Phòng ch ng máy quay phim và vi ph m b n quy n Internet
Tính ch t đa di n c a s h u trí tu đã đ t ra m t thách th c và c h i cho phát tri n kinh t và xã h i c a Thái Lan C n c vào ch ng trình ngh s qu c gia
c a chính quy n hi n nay và phù h p v i ngh a v qu c t c a đ t n c, Chính ph Hoàng gia Thái Lan s ti p t c n l c đ đ m b o vi c th c thi có hi u qu quy n
s h u trí tu , nâng cao nh n th c c ng đ ng, b o v quy n con ng i c b n, và khuy n khích đ i m i và sáng t o
Malaysia
B o v s h u trí tu t i Malaysia bao g m b ng sáng ch , nhãn hi u, ki u dáng công nghi p, b n quy n, ch d n đ a lý và thi t k b trí m ch tích h p
Trang 35Malaysia là m t thành viên c a WIPO và tham gia ký k t Công c Paris và Công
c Berne chi ph i các quy n s h u trí tu
Ngoài ra, Malaysia c ng tham gia ký k t TRIPS đ c ký k t d i s b o tr
c a T ch c Th ng m i Th gi i (WTO).Malaysia cung c p s b o h đ y đ cho nhà đ u t trong và ngoài n c Pháp lu t s h u trí tu c a Malaysia phù h p v i tiêu chu n qu c t và đã đ c xem xét b i H i đ ng TRIPS theo đ nh k
Malaysia đã tham gia Hi p c PCT trong n m 2006 và có hi u l c t 16 tháng 8 n m 2006, các ng d ng qu c t PCT có th đ c th c hi n t i Công ty S
h u trí tu c a Malaysia (MyIPO)
Malaysia tham gia Công c đ các Hi p đ nh Nice and Vienna vào ngày 28 tháng sáu n m 2007 đã đ c thi hành vào ngày 28 Tháng Chín 2007 Th a c Nice là liên quan đ n s phân lo i qu c t hàng hóa và d ch v v i m c đích đ ng
ký nhãn hi u trong khi Hi p đ nh Vienna thi t l p m t phân lo i cho các nhãn hi u, trong đó có ch a các y u t hình C hai th a thu n này là quan tr ng đ t o đi u
ki n đ ng ký nhãn hi u th ng m i
B o v ki u dáng công nghi p t i Malaysia đ c đi u ch nh b i o lu t công nghi p n m 1996 và ki u dáng công nghi p quy đ nh n m 1999 o lu t cung c p quy n ki u dáng công nghi p đã đ ng ký nh c a m t tài s n cá nhân có kh n ng chuy n nh ng và truy n đ ng b i ho t đ ng c a pháp lu t
đ đi u ki n đ ng ký, ki u dáng công nghi p ph i là m i m và không có
ph ng pháp xây d ng ho c thi t k đ c quy t đ nh ch b ng ch c n ng
ng viên đ a ph ng có th n p đ ng ký cá nhân ho c thông qua m t đ i lý
đ ng ký ki u dáng công nghi p.Tuy nhiên, các ng viên n c ngoài s c n ph i tìm
ki m các d ch v c a m t đ i lý đ ng ký ki u dáng công nghi p ng ký ki u dáng công nghi p đ c b o h trong th i gian đ u c a n m n m có th đ c kéo dài thêm hai nhi m k 5 n m m t, cung c p m t th i gian b o v t ng c ng 15 n m
Trang 36o lu t B n quy n 1987 cung c p b o v toàn di n cho các công trình có b n quy n o lu t này v ch ra b n ch t c a tác ph m thu c quy n tác gi (trong đó bao g m các ch ng trình máy tính), ph m vi b o h , và cách th c b o h
M t tính n ng đ c đáo c a o lu t là s bao g m các quy đ nh cho vi c th c thi Vi c s a đ i Lu t B n quy n n m 1987, đã đ c áp d ng vào ngày 01 Tháng
M i n m 2003 trao quy n l c (bao g m b t gi mà không c n l nh) cho cán b
th c thi c a B N i th ng, MDTCC tr c đây g i là B Th ng m i trong n c
và tiêu dùng Nhóm đ c bi t c a cán b MDTCC đ c ch đ nh đ th c thi o lu t
và có quy n có c s nghi ng có b n sao vi ph m và đ tìm ki m và n m b t các
b n sao vi ph m
Lào
Chính ph C ng hòa Dân ch nhân dân Lào (Lào), th a nh n vai trò quan tr ng
c a s h u trí tu , và b o v c a nó, trong s phát tri n c a đ t n c và đ c tham gia chính trong vi c hi n đ i hóa và t ng c ng qu n lý s h u trí tu c a mình
Ho t đ ng s h u trí tu đ c coi là m t y u t quan tr ng trong chính sách
c a Chính ph Lào cho phát tri n kinh t -xã h i H th ng s h u trí tu đ c thành
l p t n m 1993 thu c trách nhi m c a c c Tiêu chu n s h u trí tu và o l ng (DISM), C quan Qu c gia v khoa h c công ngh và là m t ph n c a V n phòng
Th t ng Chính ph
đ m b o các ho t đ ng c a Th t ng Chính ph Ngh đ nh v nhãn hi u hàng hoá và các quy đ nh cho vi c th c hi n đã đ c ban hành t n m 1995 và
2002, đ n nay g n 10.000 đ n đ ng ký nhãn hi u hàng hóa đã đ c c p, trong đó 96% ng d ng đ n t n c ngoài Trên th c t các đ n đ ng ký nhãn hi u hàng hóa
đã đ c ch p nh n t cu i n m 1991 b ng cách s d ng các h ng d n c a các B Khoa h c và Công ngh c ng nh C quan Qu c gia v khoa h c công ngh đáp ng đ y đ h n các ngh a v theo Công c 1979 Paris v b o h s h u công nghi p, mà Lào tham gia trong n m 1998, C c S h u trí tu , tiêu chu n và o
l ng, C quan Qu c gia v khoa h c công ngh trong các v n phòng Th t ng
Trang 37Chính ph , đã đ c Th t ng Chính ph ban hành Ngh đ nh v sáng ch và ki u dáng công nghi p, c ng nh Quy ch c a mình đ th c hi n k t n m 2002 Vào
đ u n m nay, Lu t S h u trí tu c a v n phòng T ng th ng c a Lào s 06/PO ngày
14 Tháng 1 n m 2008 đã đ c ban hành Lu t SHTT này đã bao g m t t c các v n
đ liên quan đ n s h u trí tu nh s h u công nghi p, gi ng cây tr ng, quy n tác
gi và quy n liên quan
H p tác: Lào bây gi tr thành m t thành viên th ng tr c c a ASEAN và đã tham gia h p tác nhi u m t trên s h u trí tu v i quan SHTT c a các qu c gia đ c
bi t đ tham gia các h th ng l u tr chung c a ASEAN v Th ng hi u và B ng sáng ch s đ c thi t l p và ho t đ ng trong t ng lai g n
Lào c ng là m t thành viên c a WIPO t n m 1995 và gia nh p Công c Paris t n m 1998 và là thành viên c a PCT vào n m 2006 và c ng đang tìm ki m
đ tuân th các công c khác và các giao th c qu c t v các quy n s h u trí tu
Myanmar
C i cách chính tr và kinh t Myanmar hi n nay khá m i, báo tr c m t lo t các c h i cho các doanh nghi p tìm ki m th tr ng m i.Nh ng đ i quy n b o v
s h u trí tu thì Myanmar v n đang trên nh ng b c đ u phát tri n và hoàn thi n
Hi n nay, Myanmar v n ch a có m t đi u lu t b o h s h u trí tu nào và
c ng ch a có m t c quan l p pháp s h u trí tu Tuy nhiên, Quy n s h u trí tu
đ c nh c đ n nh m t đi u lu t trong n c nh trong lu t hình s Myanmar, lu t
b n quy n , lu t đ u t n c ngoài, lu t phát tri n khoa h c máy tính,…
Myanmar đ c xem là đ c bi t nguy hi m đ i v i nhi u công ty n c ngoài
b i vì nó thi u s b o v pháp lý và quy trình t pháp minh b ch.Tuy v y nh ng Myanmar c ng có r t nhi u ti m n ng t ng tr ng, vì v y các công ty nh Microsoft đã bày t suy ngh v làm th nào đ thi t l p m t ch đ s h u trí tu
m nh m trong c n c đ có th đ u t
"Không có h th ng IP, không có đ ng ký nhãn hi u hàng hóa, vì v y h đang
b t đ u t đ u," Wee Choo Hua, giám đ c khu v c châu Á-Thái Bình D ng c a
Trang 38chính sách các ph n m m, các v n đ pháp lý c a doanh nghi p t i Microsoft cho
bi t "Cùng v i đó có c h i t t, b i vì khi b n b t đ u t đ u, b n có th áp d ng
lu t t t nh t và có h th ng."
Bi n pháp tr ng ph t kinh t hi n nay chính ph M đã đ t ra đ i v i Myanmar ng n ch n Microsoft t có b t k giao d ch tr c ti p v i chính ph Myanmar ho c các doanh nghi p t n c Các ti n ích công ngh cao nh iPad
ho c các h th ng ph n m m ph c t p không ph bi n đó
Nh ng các quan ch c M đã n i l ng m t s h n ch đ i v i đ t n c, và h
đã báo hi u h ti p t c có th m c a cho các công ty nh Microsoft, n u chính ph
hi n nay c a Myanmar, trong đó đ a ra m t lo t các c i cách kinh t và chính tr trong n m qua, ti p t c thay đ i sau nhi u th p k c a ch đ quân s kh c nghi t Myanmar đã đ c l p đ y v i công ngh th p, bao g m c n c ng t ,túi xách
và hàng tiêu dùng khác b t ch c gi ng các th ng hi u ph ng Tây, c ng nh DVD l u và các s n ph m gi m o khác
Trong khi h u h t các n c trong khu v c châu Á Thái Bình D ng đã có pháp lu t s h u trí tu v ng ch c và m t s qu c gia đang ti n b , các nhà phân tích, hy v ng Myanmar có th làm theo
1.2 Xu h ng FDI vào các n c Asean
Trang 39Hình 1: Lu ng v n FDI ch y vào các n c ASEAN giai đo n 2000-2011
Source: UNCTAD, based on the FDI/TNC database
Trang 40Hình 2: Lu ng v n FDI vào và ra khu v c ASEAN giai đo n 2000-2011
Source: UNCTAD, based on the FDI/TNC database (http://unctadstat.unctad.org/ReportFolders/reportFolders.aspx)
Th nh t, v quy mô ngu n v n FDI vào ASEAN trong h n 10 n m qua có
nhi u b c bi n chuy n m nh m Liên t c t ng và t ng nhanh trong giai đo n 2000 – 2007 v i đ nh cao h n 80 t đô la M nh ng l i đ t ng t gi m m nh trong n m
2008, 2009 và k t thúc n m 2011 v i t c đ ph c h i th n kì tr l i, đ t m c thu hút FDI cao h n nh ng n m tr c kh ng ho ng ( kho ng 120 t đô la M ) S bi n
đ i th t th ng c a dòng v n FDI vào ASEAN ph n ánh sát sao tình hình “s c
kh e” c a n n kinh t th gi i – s t ng tr ng m nh m vào đ u nh ng n m 2000, suy thoái kinh t toàn c u n m 2008 và d âm lan r ng n m 2009, cu i cùng là s
ph c h i tr l i đ y kh i s c Theo d báo c a các chuyên gia, trong th i gian t
n m 2012-2014, ASEAN s ti p t c tr thành m t trong nh ng đi m đ n ch y u
c a các nhà đ u t tr c ti p trên th gi i
Th hai, v xu h ng dòng v n vào ASEAN
Singapore hi n là qu c gia thu hút FDI l n nh t ông Nam Á Liên t c các
n m, Singapore luôn là qu c gia đ ng đ u và b xa các n c trong khu v c v
lu ng v n FDI ch y vào N m 2011, dòng v n đ u t tr c ti p n c ngoài rót vào