Tác động của việc gia nhập WTO đến phát triển nông nghiệp việt nam

Nguyễn Thị Thư Năm bảo vệ: 2008 Abstract: Đưa ra những nhận xột ban đầu về những cam kết trong lĩnh vực nụng nghiệp của Việt Nam khi gia nhập WTO: cam kết về mức thuế, về lộ trỡnh cắt

Tỏc động của việc gia nhập WTO đến phỏt

triển nụng nghiệp Việt Nam

Nguyễn Thị Tươi

Trường Đại học Kinh tế Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế chớnh trị; Mó số: 60 31 01

Người hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Thư

Năm bảo vệ: 2008

Abstract: Đưa ra những nhận xột ban đầu về những cam kết trong lĩnh vực nụng

nghiệp của Việt Nam khi gia nhập WTO: cam kết về mức thuế, về lộ trỡnh cắt giảm thuế đối với hàng nụng sản và trợ cấp với nụng nghiệp Phõn tớch những tỏc động tớch cực của việc gia nhập WTO đối với sự phỏt triển của nụng nghiệp Việt Nam trong cỏc lĩnh vực sản xuất nụng nghiệp, lưu thụng và tiờu dựng Chỉ ra những khú khăn, thỏch thức và những tỏc động tiờu cực của ngành nụng nghiệp nước ta khi gia nhập WTO Đưa ra và luận giải hệ thống cỏc giải phỏp nhằm khắc phục những khú khăn, hạn chế những tỏc động tiờu cực do việc gia nhập WTO gõy ra cho ngành nụng nghiệp Việt Nam: nõng cao năng lực và hiệu quả lónh đạo của Đảng đối với nụng nghiệp, nụng thụn; hoàn thiện hệ thống chớnh sỏch, phỏp luật của Nhà nước như phỏp luật về cạnh tranh, về chống độc quyền, chống bỏn phỏp giỏ đối với thị trường nụng sản; cải cỏch thủ tục hành chớnh trong lĩnh vực nụng nghiệp; đẩy mạnh hơn nữa hoạt động khuyến

nụng

Keywords: Nụng nghiệp; Phỏt triển nụng nghiệp; Tổ chức thương mại thế giới

Content

MỞ ĐẦU

1 Tớnh cấp thiết của đề tài

Năm 2006 là năm đỏnh dấu rất nhiều sự kiện lớn của nước ta Trong số đú thỡ việc Việt Nam trở thành thành viờn thứ 150 của WTO là một trong những sự kiện được nhắc tới nhiều nhất Ngày 7 thỏng 11 năm 2006 là ngày Việt Nam chớnh thức trở thành thành viờn của

tổ chức Thương mại thế giới (WTO) WTO tỏc động đến tất cả cỏc lĩnh vực của đời sống xó hội, đặc biệt đối với ngành nụng nghiệp Nụng nghiệp nước ta sẽ phỏt huy được những lợi thế của một nền nụng nghiệp nhiệt đới với hệ thống cõy trồng, vật nuụi đa dạng về chủng loại Chỳng ta cũng sẽ giải quyết được một lượng lao động lớn trong xó hội cú cụng ăn việc làm thường xuyờn Tổng giỏ trị đúng gúp vào GDP hàng năm từ lĩnh vực nụng nghiệp sẽ ngày càng tăng lờn Ch-a bao giờ nông nghiệp Việt Nam lại đứng tr-ớc nhiều cơ hội và nhiều thử thách lớn nh- vậy Việt Nam nói chung, nông nghiệp Việt Nam nói riêng tỏ ra vô cùng lúng

túng và ch-a biết làm thế nào để vừa khắc phục đ-ợc những yếu kém, khó khăn, bất cập đồng thời lại có thể phát huy đ-ợc lợi thế của ngành nông nghiệp

Nhìn lại sau một năm (thời điểm cuối năm 2007) gia nhập WTO, nông nghiệp Việt Nam ch-a thấy chuyển biến gì thực sự hứa hẹn Những mặt yếu kém đã nảy sinh từ rất nhiều khâu, nhiều chủ thể trong ngành nông nghiệp Từ góc độ nghiên cứu, đòi hỏi phải xem xét lại những vấn đề liên quan đến cam kết của Việt Nam trong lĩnh vực nông nghiệp, đánh giá một cách đúng đắn nhất đến những tác động của gia nhập WTO đến ngành nông nghiệp, trên cơ sở

đó tìm ra những nguyên nhân và đ-a ra các giải pháp khắc phục Đó là lí do để tôi lựa chọn đề

tài: “ Tác động của việc gia nhập WTO đến phát triển nông nghiệp Việt Nam” làm đề tài cho

luận văn Thạc sĩ chuyên ngành kinh tế chính trị

2 Tỡnh hỡnh nghiờn cứu

Nghiờn cứu về WTO và những ảnh hưởng của việc gia nhập WTO đến cỏc lĩnh vực phỏt triển của nước ta là một vấn đề khụng mới Đó cú rất nhiều cụng trỡnh nghiờn cứu về cỏc vấn đề này:

- Điển hình nhất là công trình: “Khi Việt Nam đó vào WTO”, đây là cụng trỡnh nghiờn cứu thuộc dạng sỏch chuyờn khảo của PGS.TSKH Nguyễn Văn Đặng và đồng chớ Lương Văn Tự làm đồng chủ biờn, do NXB Chớnh trị Quốc gia xuất bản năm 2007;

- Bờn cạnh đú là những tài liệu nghiờn cứu về những tỏc động của WTO đến sự phỏt triển của Việt Nam trờn nhiều lĩnh vực của đời sống xó hội, nhất là lĩnh vực kinh tế Trong dú cũng cú rất nhiều đề tài bàn đến những tỏc động của WTO đến ngành nụng nghiệp và khu vực kinh tế nụng thụn Như cụng trỡnh nghiờn cứu của ThS.Tống Văn Chung: “Tỏc động của WTO đối với nụng nghiệp VN”; PGS.TS Hoàng Phước Hiệp “Lộ trỡnh WTO và tỏc động đối với nụng nghiệp Việt Nam”,…

Tuy nhiờn ảnh hưởng của việc gia nhập WTO đến sự phỏt triển của nụng nghiệp Việt Nam cho đến nay vẫn là vấn đề cần tiếp tục được nghiờn cứu Đó là lí do vấn đề này vẫn cần

đ-ợc khai thác và làm rõ một số luận điểm có giá trị về lý luận và thực tiễn Vì vậy đề tài

:“ Tác động của việc gia nhập WTO đến phát triển nông nghiệp Việt Nam” vẫn còn rất nhiều

điểm mới cần đ-ợc tiếp tục nghiên cứu

3 Mục đớch nghiờn cứu

Tỏc giả muốn đạt được một số mục đớch nghiờn cứu sau:

Về mặt lý luận, đề tài dựa trờn cơ sở của sự tổng kết cú tớnh khỏi quỏt nhất về WTO,

về những ảnh hưởng của việc gia nhập WTO tới sự phỏt triển của nụng nghiệp Việt Nam

Về mặt thực tiễn: tỏc giả mong muốn gúp phần vào việc nhỡn nhận, phõn tớch, đỏnh giỏ

những tỏc động của việc gia nhập WTO tới sự phỏt triển của nụng nghiệp Việt Nam Trờn cơ

sở đú đề ra một số giải phỏp cú tớnh chất khả thi nhằm phỏt huy được những lợi thế và khắc phục những khú khăn cho ngành nụng nghiệp Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiờn cứu

Đề tài tập trung làm rõ một số vấn đề nh-:

- Tổ chức thương mại thế giới WTO;

- Tiến trỡnh gia nhập WTO của Việt Nam: từ năm 1995 đến 7/11/2006;

- Những cam kết gia nhập WTO trong lĩnh vực nụng nghiệp của Việt Nam;

- Ứng phú của Việt Nam trước những cam kết khi gia nhập WTO;

- Những tỏc động của việc gia nhập WTO đến sự phỏt triển của nụng nghiệp Việt Nam Khoảng thời gian khai thỏc nghiờn cứu đề tài: giai đoạn từ năm 1995 đến trước thời điểm gia nhập; giai đoạn từ khi gia nhập đến nay (từ 7/11/2006 đến cuối năm 2008) Khoảng thời gian nghiên cứu của tác giả dành cho đề tài: từ năm 2006 đến cuối năm 2008

Phạm vi nghiờn cứu của đề tài là khu vực kinh tế nụng nghiệp, nông thôn Việt Nam trong bối cảnh hội nhập WTO

5 Phương phỏp nghiờn cứu

Đề tài đó sử dụng một số phương phỏp nghiờn cứu cụ thể như sau: phương phỏp nền tảng của mọi khoa học nhất là khoa học xó hội núi chung đú là phhương phỏp Duy vật biện chứng Bờn cạnh phương phỏp duy vật biện chứng người nghiờn cứu cũn sử dụng cỏc phương phỏp khỏc như: phương phỏp trừu tượng húa khoa học; lụgic kết hợp với lịch sử; phõn tớch và tổng hợp; thống kờ; so sỏnh; phõn tớch số liệu; phương phỏp chọn mẫu, ;

6 Những đúng gúp của luận văn

- Đưa ra và nhận xột ban đầu về những cam kết trong lĩnh vực nụng nghiệp của Việt Nam khi gia nhập WTO;

- Phõn tớch những tỏc động tớch cực của việc gia nhập WTO đến phỏt triển nụng nghiệp nước ta;

- Chỉ ra những khú khăn, thỏch thức và những tỏc động tiờu cực của ngành nụng nghiệp nước

ta khi gia nhập WTO;

- Đưa ra và luận giải hệ thống cỏc giải phỏp nhằm khắc phục những khú khăn, hạn chế những tỏc động tiờu cực do việc gia nhập WTO gõy ra cho ngành nụng nghiệp Việt Nam

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm 3 chương:

- Chương 1: Cam kết của Việt Nam trong lĩnh vực nụng nghiệp khi gia nhập WTO;

- Chương 2: Tỏc động của việc gia nhập WTO đến phỏt triển nụng nghiệp Việt Nam;

- Chương 3: Định hướng giải pháp để khắc phục khó khăn và hạn chế tác động tiêu cực của

việc gia nhập WTO đối với nông nghiệp Việt Nam

CHƯƠNG 1 CAM KẾT CỦA VIỆT NAM TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP KHI GIA NHẬP

WTO

1.1 TỔNG QUAN VỀ WTO

1.1.1 Lịch sử ra đời của WTO

WTO là tên viết tắt của World Trade Organization – tổ chức Thương mại Thế giới WTO được thành lập vào ngày 01/01/1995, nó được coi là sự kế tục và mở rộng phạm vi điều tiết thương mại của GATT- hiệp định chung về Thuế quan Thương mại GATT ra đời sau chiến tranh thế giới thứ hai, khi mà trào lưu hình thành hàng loạt cơ chế đa biên điều tiết các hoạt động kinh tế quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ, điển hình là sự ra đời của WB (Ngân hàng thế giới) và IMF (Quỹ tiền tệ quốc tế) Tuy nhiên, từ thập kỷ 70 và đặc biệt từ hiệp định Uruguay (1986- 1994) do thương mại quốc tế không ngừng phát triển nên GATT đã mở rộng hoạt động của mình Không chỉ dừng lại ở các hiệp định về thuế quan, nó còn tập trung xây dựng các hiệp định hình thành các chuẩn mực, luật chơi điều tiết các hàng rào phi thuế quan

về nhiều lĩnh vực Đó là lí do để GATT vốn chỉ dừng lại ở một liên minh về thuế quan và thương mại đã không còn phù hợp nữa Ngày 15/4/1994, tại Maroc, các bên đã hoàn thành hiệp định thành lập tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm tiếp tục phát triển GATT Ngày 01/01/1995, WTO chính thức được thành lập, độc lập với hệ thống của Liên Hợp Quốc

1.1.2 Tổ chức WTO và ảnh hưởng của nó tới sự phát triển của nhân loại

Theo các quy định tại điều IV của hiệp định thành lập WTO, các cấp độ quyền lực của WTO gồm: Hội nghị Bộ trưởng, Đại hội đồng và các tiểu ban Hội nghị Bộ trưởng là cơ quan

có quyền lực cao nhất, có quyền quyết định những vấn đề trọng đại của tổ chức này Tháng

11, năm 2007, Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của WTO

Chức năng của WTO trong điều III của hiệp định thành lập, gồm:

(1) WTO tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi, quản lý, điều hành và những mục tiêu khác cuả hiệp định thành lập WTO, các hiệp định đa biên của WTO Đồng thời cung cấp một khuôn khổ để thực thi, quản lý và điều hành việc thực hiện các hiệp định nhiều bên;

(2) WTO là một diễn đàn cho các cuộc đàm phán giữa các nước thành viên về những quan hệ thương mại đa biên trong khuôn khổ những quy định của WTO Đồng thời WTO còn

là một thiết chế để thực thi các kết quả từ việc đàm phán đó hoặc thực thi các quyết định do Hội nghị Bộ trưởng đưa ra;

(3) WTO thi hành thỏa thuận về những quy tắc và thủ tục điều chỉnh việc giải quyết tranh chấp giữa các thành viên;

(4) WTO thi hành chính sách rà soát chính sách thương mại của các nước thành viên;

(5) WTO hợp tác với Quỹ tiền tệ quốc tế IMF, Ngân hàng thế giới WB và các cơ quan trực thuộc nó

1.2 qu¸ tr×nh gia nhËp wto cña viÖt nam vµ ¶nh h-ëng cña nã tíi ngµnh n«ng nghiÖp

1.2.1 Lộ trình gia nhập WTO của Việt Nam

Bước 1: Nộp đơn xin gia nhập

Đây là bước đầu tiên bắt buộc đối với mọi quốc gia khi xin gia nhập vào tổ chức WTO Ngày 1/1/1995, Việt Nam đã nộp đơn xin gia nhập WTO, WTO đã tiếp nhận đơn của Việt Nam cho phép Việt Nam trở thành quan sát viên Ngày 31/1/1995, WTO đã thành lập nhóm cộng tác của WTO về việc xem xét đơn xin gia nhập của Việt Nam

Bước 2: Đàm phán gia nhập

Giai đoạn đàm phán bao gồm các bước sau:

- Minh bạch hóa chính sách;

- Đàm phán mở cửa thị trường

Bước 3: Kết nạp

Theo thông lệ, khi nhóm công tác đã kết thúc việc xem xét chế độ ngoại thương của nước xin gia nhập, các cuộc đàm phán song phương, đa phương về mở của thị trường kết thúc thì thủ tục kết nạp được xúc tiến Nhóm công tác sẽ dự thảo một bản báo cáo gia nhập của nước xin gia nhập, bao gồm một Nghị định thư gia nhập và một danh mục ghi các cam kết của nước xin gia nhập

Tất cả các văn bản trên sẽ được trình lên Đại hội đồng hoặc Hội nghị Bộ trưởng Nếu

số thành viên của WTO có từ 2/3 tán thành, quyết định việc gia nhập WTO sẽ được thông qua Sau đó, Nghị định thư gia nhập của Việt Nam sẽ được Tổng giám đốc WTO và chính phủ Việt Nam ký, Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của WTO vào ngày 7/11/2006

1.2.2 Thời cơ và thách thức của việc gia nhập WTO đối với ngành nông nghiệp Việt Nam

Khi gia nhập WTO, nông nghiệp Việt Nam mở rộng được thị trường ra bên ngoài, giải quyết được bài toán nan giải về nơi tiêu thụ hàng hóa, giúp cho nông nghiệp Việt Nam tiến dần đến nền sản xuất hàng hóa lớn, hiện đại Trong môi trường cạnh tranh của WTO, nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam ngày càng năng động, nhạy bén và chắc chắn hiệu quả sản xuất sẽ tăng lên nhanh chóng, nông dân Việt Nam không ngừng học hỏi, tiếp thu những khinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh cũng như những thành tựu về khoa học công nghệ trong lĩnh vực này Đây sẽ là bước đi “rút ngắn”, là bước “đi tắt đón đầu” của nông nghiệp Việt Nam

Tuy nhiên, khi gia nhập vào WTO, nông nghiệp Việt Nam cũng đối mặt với rất nhiều thách thức lớn Việt Nam phải cam kết cắt giảm trợ cấp đối với nông nghiệp Lĩnh vực dịch

vụ nhất là kiểu cung ứng dịch vụ nhỏ lẻ, phân tán cũng được coi là sẽ gặp bất lợi do năng lực cạnh tranh kém,

Nông nghiệp Việt Nam phải vượt qua được những thách thức, nắm lấy thời cơ để phát

triển

1.3 CAM KÕT CñA VIÖT NAM TRONG LÜNH VùC N¤NG NGHIÖP KHI GIA NHËP WTO

Là thành viên WTO nông nghiệp phải thoả mãn hai điều kiện:

(1) Tăng mức độ mở của thị trường của mình, hay nói cách khác, là tăng sự tiếp cận thị trường cho các quốc gia thành viên của WTO;

(2) Giảm trợ cấp nông nghiệp, bao gồm cả trợ cấp xuất khẩu và sản xuất

1.3.1 Cam kết về mức thuế của các mặt hàng nông sản

1.3.1.1 §èi víi hµng nhËp khÈu

Thứ nhất, thuế suất dành cho nhóm các mặt hàng nông sản dao động trong khoảng từ

0%- 150%;

Thứ hai, các mặt hàng tươi sống thường có thuế suất thấp hơn các mặt hàng đã qua sơ

chế hoặc chế biến thành phẩm;

Thứ ba, thuế suất của một số mặt hàng thiết yếu ở mức khá cao Cụ thể nhất là mặt

hàng lúa gạo Trong khi những mặt hàng khác của nhóm sản phẩm ngũ cốc đều thấp thì lúa gạo vẫn ở mức 40%- 50% (gạo làm chín sơ ở mức 50%);

Thứ tư, thuế cam kết cắt giảm ở các mặt hàng có khác biệt rất lớn;

Thứ năm, quyền đàm phán ban đầu thuộc về nhiều quốc gia khác nhau trong tổ chức

Đồng thời, phần phụ thu nhập khẩu của tất cả các mặt hàng đều là 0%

1.3.1.2 §èi víi hµng xuÊt khÈu

Quy định đối với hàng nông sản xuất khẩu, bao gồm:

Chấm dứt trợ giỏ xuất khẩu đối với mọi nụng sản sau khi gia nhập;

Tiếp tục cho phộp khuyến khớch thương mại nếu khụng trợ giỏ xuất khẩu trực tiếp;

Từ sau năm 2009 bói bỏ độc quyền xuất khẩu gạo của doanh nghiệp nhà nước;

Hạn chế xuất khẩu cho một số sản phẩm như gạo vẫn được phộp tiến hành, cỏc hỡnh thức kiểm tra xuất khẩu phải phự hợp tinh thần của quy định WTO (minh bạch và khụng phõn biệt đối xử)

1.3.2 Những cam kết về lộ trỡnh cắt giảm thuế đối với hàng nụng sản

Qua biểu cam kết về thuế quan, ta nhận thấy lộ trỡnh cắt giảm thuế của cỏc mặt hàng nụng sản là khụng giống nhau Lộ trỡnh chủ yếu là tới năm 2010 và 2012 Lộ trỡnh thực hiện càng ngắn thỡ thỏch thức đối với lĩnh vực nụng nghiệp núi riờng, tổng thể nền kinh tế núi chung càng lớn

1.3.3 Cam kết trong lĩnh vực trợ cấp đối với nụng nghiệp

Cam kết trợ cấp cho nụng nghiệp là một nội dung lớn trong biểu cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO Hiệp định nụng nghiệp của WTO yờu cầu cỏc nước phải giảm cỏc hỡnh thức trợ cấp búp mộo thương mại và chia trợ cấp thành cỏc nhúm: hộp Xanh lỏ cõy, hộp Xanh lơ, hộp Hổ Túm lại, những cam kết trong lĩnh vực nụng nghiệp của Việt Nam khi gia nhập WTO là một vấn đề hết sức phức tạp và nhạy cảm Nú ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực và nhiều mối quan hệ trong xó hội Đồng thời liờn quan và ảnh hưởng một cỏch trực tiếp và giỏn tiếp tới lợi ớch của người lao động núi chung, nụng dõn núi riờng

CHƯƠNG 2 TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC GIA NHẬP WTO ĐẾN PHÁT TRIỂN NễNG NGHIỆP VIỆT

NAM

2.1 NHỮNG TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC CỦA VIỆC GIA NHẬP WTO ĐẾN PHÁT TRIỂN NễNG NGHIỆP VIỆT NAM

2.1.1 Trong lĩnh vực sản xuất nụng nghiệp

2.1.1.1 Tỏc động của WTO đến ngành trồng trọt

Khi gia nhập WTO, ngành trồng trọt Việt Nam sẽ có đ-ợc những cơ hội lớn để phát triển Do các loại thuế phải đ-ợc cắt giảm theo đúng lộ trình nên dẫn tới ngành trồng trọt có những lợi thế sau để phát triển:

Khi thuế nhập khẩu vật t- nông nghiệp đ-ợc cắt giảm dần thì ng-ời nông dân có cơ hội

đ-ợc mua các loại vật t- nông nghiệp với giá rẻ hơn tr-ớc đây;

Khi thuế suất cam kết đối với giống cõy trồng nhập khẩu được cắt giảm xuống mức rất thấp thỡ rất nhiều bà con nụng dõn cú cơ hội được sử dụng những loại cõy trồng cú ưu thế hơn hẳn về cả năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế Những giống cõy này cũn giỳp người sản xuất cú khả năng tiờu thụ nụng sản của mỡnh một cỏch dễ dàng hơn nhờ đỏp ứng những yờu cầu mà khỏch hàng ở cỏc nước mong đợi;

Khi Việt Nam gia nhập WTO, ngành trồng trọt đó cú những dấu hiệu khởi sắc Cụ thể

là những biến đổi như sau:

Tỡnh trạng độc canh cõy lỳa trong trồng trọt khụng cũn nữa, thay vào đú là sự thõm canh, xen canh rất rừ rệt trờn mọi vựng miền kinh tế;

Tỡnh trạng sản xuất khộp kớn theo kiểu tự cung, tự cấp ở nhiều địa phương được thay thế bởi một nền kinh tế thị trường đang trong giai đoạn hỡnh thành phỏt triển;

Từ chỗ chỉ đủ cung cấp lương thực, thực phẩm một cỏch hết sức hạn chế cho nhu cầu tiờu dựng trong nước tới chỗ hướng mạnh ra xuất khẩu;

Việc ứng dụng cỏc thành tựu vào trong sản xuất nụng nghiệp núi chung và trong ngành trồng trọt núi riờng ngày càng được đẩy mạnh về cả chiều rộng lẫn chiều sõu;

Do những quy định ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm nờn ngành nụng nghiệp Việt Nam cũng ngày càng quan tõm đến yếu tố chất lượng và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, hướng tới một ngành nụng nghiệp sạch;

Nhờ có sự can thiệp của khoa học kỹ thuật, với giống cây mới, điều kiện chăm sóc đặc biệt đã làm cho nhiều loại cây trồng cho thu hoạch quanh năm;

Khi tham gia vào tổ chức WTO nhiều sản phẩm nh- gạo, cà phê, rau quả, cao su, mía

đ-ờng,… củ a Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận với thị tr-ờng của hơn năm m-ơi quốc gia thành viên Ngoài ra, việc gia nhập WTO cho phép các nhà sản xuất tiếp cận đ-ợc với nguồn vốn vay -u đãi của các tổ chức tín dụng quốc tế

2.1.1.2 Tác động của gia nhập WTO đến ngành chăn nuôi

Khi Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức WTO, ngành chăn nuôi cũng đã có những chuyển biến đáng kể Cụ thể:

năng suất, sản l-ợng và chất l-ợng của ngành chăn nuôi không ngừng tăng lên;

Cơ cấu vật nuôi cũng có sự chuyển biến rõ rệt Từ chỗ chỉ tập trung nuôi những vật nuôi truyền thống chuyển sang nuôi những vật nuôi có giá trị kinh tế cao, thị tr-ờng tiêu thụ rộng lớn;

Mục đích của chăn nuôi thay đổi dẫn tới cách thức, động cơ của ngành này cũng có sự

điều chỉnh Đó cũng là lí do mà nhiều nông dân từ chỗ chỉ biết áp dụng những ph-ơng tiện và

ph-ơng pháp thủ công nay đã biết tiếp cận với khoa học công nghệ, nhất là những công nghệ mới;

Ngành chăn nuôi cũng ngày càng thể hiện rõ tính tập trung Từ chỗ chủ yếu là những

đơn vị sản xuất nhỏ lẻ, sử dụng sức lao động thủ công là chủ yếu sang mô hình các trang trại chăn nuôi với quy mô lớn;

Theo dự báo, ngành thủy sản Việt Nam năm 2008 đạt giá trị xuất khẩu khoảng 3,5 tỷ USD, con số này sẽ tăng lên 7,5- 8tỷ USD vào năm 2020

2.1.1.3 Tác động của gia nhập WTO đến ngành công nghiệp chế bến nông sản

Việc gia nhập WTO đã thúc đẩy công nghiệp chế biến phát triển cả về quy mô, cơ cấu

và hiệu quả kinh tế: về quy mô, công nghiệp chế biến từ chỗ chủ yếu là các cơ sở chế biến vừa

và nhỏ, nay đã có rất nhiều doanh nghiệp mới, với quy mô lớn đ-ợc hình thành Về loại hình,

có thể khẳng định có rất nhiều loại hình của công nghiệp chế biến ra đời Loại hình phổ biến nhất hiện nay là d-ới dạng các doanh nghiệp kiểu doanh nghiệp t- nhân, doanh nghiệp nhà n-ớc hay công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần,… Một biến đổi hết sức rõ nét trong lĩnh vực này chính là việc hình thành và phát triển của các khu công nghiệp chế xuất Nhờ đó

mà việc chế biến nông sản mang tính tập trung và hiệu quả hơn

2.1.1.4 Tác động của gia nhập WTO đến các ngành sản xuất có liên quan đến nông nghiệp

Ngành công nghiệp sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, chất bảo quản thực phẩm,… (hay còn gọi là vật t- nông nghiệp)

Các ngành liên quan đến kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn cũng t-ơng tự nh- các ngành sản xuất vật t- nông nghiệp, nh-: công nghiệp điện phục vụ sản xuất nông nghiệp, thuỷ lợi với hệ thống kênh m-ơng, hệ thống đ-ờng giao thông nông thôn,….Nông nghiệp có phát triển theo h-ớng một nền nông nghiệp hàng hoá lớn hiện đại hay không phụ thuộc một phần không nhỏ vào những ngành này

2.1.2 Trong lĩnh vực l-u thông nông sản

2.1.2.1 Tác động của gia nhập WTO đến thị tr-ờng tiêu thụ nông sản

Gia nhập WTO đã tác động rất lớn đến thị tr-ờng tiêu thụ nông sản Biểu hiện ở những thị tr-ờng sau: Thị tr-ờng lúa gạo: gia nhập WTO, gạo Việt Nam dễ dàng xâm nhập vào thị tr-ờng nhiều quốc gia trên thế giới với mức thuế suất -u đãi dành cho các n-ớc thành viên; thị tr-ờng cà phê; thị tr-ờng rau quả và các thực phẩm thông dùng khác,…

Có thể nói sự tác động của WTO tới thị tr-ờng nông sản n-ớc ta là rất lớn Thông qua

sự tác động đến thị tr-ờng, nó đã làm thay đổi nhiều thói quen, nhiều mối quan hệ trong khu

vực nông nghiệp, nông thôn B-ớc đầu nhận thấy những thay đổi đó là thích hợp và cần thiết

2.1.2.2 Tác động của gia nhập WTO đến thị tr-ờng các yếu tố sản xuất nông nghiệp

Thị tr-ờng tài chính- tín dụng: ngày nay vốn đ-ợc huy động từ rất nhiều nguồn khác

nhau Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách là nguồn vốn từ các ngân hàng và các tổ chức tín dụng, nguồn vốn vay và viện trợ từ n-ớc ngoài, vốn huy dụng từ tín dụng nhân dân,… Trong

xu thế hội nhập, cách thức hoạt động và cho vay của các tổ chức tài chính- tín dụng cũng thay

đổi rất nhiều Lãi suất có thể -u đãi nh-ng vẫn phải có, thời hạn vay có thể dài hơn nh-ng vẫn phải xác định và cam kết trả nợ đúng hạn

Thị tr-ờng lao động: gia nhập WTO đã làm cho thị tr-ờng lao động nói chung, thị

tr-ờng lao động trong khu vực nông nghiệp, nông thôn nói riêng có nhiều chuyển biến Bộ phận lao động đ-ợc đào tạo có xu h-ớng tăng lên, lao động cũng tập trung hơn Một bộ phận không nhỏ ng-ời dân đã dần hình thành t- duy: “li nông bất li h-ơng”, họ chuyển sang làm nhiều công việc phi nông nghiệp nh-ng lại liên quan mật thiết với nông nghiệp mà không phải rời bỏ quê h-ơng của mình

Thị tr-ờng khoa học công nghệ: một nền nông nghiệp truyền thống đang dần bị thay

thế bởi một nền nông nghiệp hàng hoá hiện đại Khoa học công nghệ ngày càng có vai trò quan trọng, đôi khi là quyết định đối với sự phát triển của nông nghiệp n-ớc ta Hàm l-ợng khoa học công nghệ trong nông sản ngày càng cao thì mới đáp ứng đ-ợc yêu cầu của thị tr-ờng quốc tế nhất là ở các n-ớc phát triển

2.1.3 Trong lĩnh vực tiêu dùng

2.1.3.1 Tác động của gia nhập WTO đến việc tiêu dùng hàng nông sản

Khi thực hiện các cam kết của WTO trong lĩnh vực nông sản, hàng nông sản ở các n-ớc dễ dàng xâm nhập vào Việt Nam hơn Chính vì lí do đó mà hàng nông sản nhập khẩu rẻ hơn một cách t-ơng đối so với tr-ớc đây Nông sản Việt Nam đ-ợc tiêu thụ nhiều hơn trên thị tr-ờng quốc tế Riêng đối với một bộ phận nông dân, do thu nhập từ lĩnh vực nông nghiệp tăng nên họ dành nhiều hơn cho nhu cầu tiêu dùng Trong đó, họ tiêu dùng hàng hoá của các ngành sản xuất khác và kích thích việc sản xuất các loại hàng hoá này tăng lên ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu

2.1.3.2 Tác động của gia nhập WTO đến việc tiêu dùng các hàng hóa có liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp

Tiêu dùng các hàng hoá có liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp có xu h-ớng tăng lên Tr-ớc hết là thị tr-ờng phân bón, thuốc trừ sâu và thuốc bảo vệ thực vật, thuốc bảo quản Thuốc bảo vệ thực vật cùng với phân bón đã trở thành mặt hàng thiết yếu của ngành trồng trọt

Xu h-ớng chung là sự chuyển dần sang chế tạo các sản phẩm có nguồn gốc sinh học Sản phẩm này độc hại ít hơn rất nhiều so với các sản phẩm hoá học th-ờng dùng tr-ớc đây Trong t-ơng lai không xa, do xu thế hội nhập hiện nay mà các sản phẩm dạng sinh học sẽ trở nên rẻ hơn và đ-ợc dùng phổ biến hơn trong ngành trồng trọt Thức ăn chăn nuôi là mặt hàng không