Thuế Thu nhập cá nhân (thuế TNCN) là một sắc thuế trực thu có vai trò hết sức quan trọng trong nguồn thu của ngân sách. Thuế TNCN điều tiết vào thu nhập của các pháp nhân kinh doanh, thể nhân và các cá nhân thể hiện rõ nghĩa vụ của công dân đối với đất nước và được căn cứ trên các nguyên tắc: lợi ích, công bằng và khả năng nộp thuế. Đối với công tác tổ chức triển khai thực hiện việc quyết toán thuế TNCN năm 2015 theo thông tư số 111/2013/TT-BTC cũng phát sinh nhiều vướng mắc, tiến độ thực hiện quyết toán thuế TNCN chậm. Theo quy định, việc quyết toán thuế TNCN tại cơ quan chi trả thu nhập được áp dụng đối với cá nhân trong năm chỉ có thu nhập duy nhất tại một nơi. Đối với cá nhân trong năm có 2 nguồn thu nhập trở lên, cá nhân đăng ký nộp thuế tại cơ quan thuế và các trường hợp khác thì phải thực hiện quyết toán thuế tại cơ quan thuế, nơi cá nhân đăng ký giảm trừ gia cảnh hoặc tại cơ quan thuế cá nhân đăng ký quản lý. Trong giai đoạn 2015 – 2019, Chi cục thuế quận Đống Đa có số lượng cá nhân có 2 nguồn thu nhập trở lên phải tự quyết toán là: 2.488 cá nhân thuộc số lượng 1.179 doanh nghiệp và tổ chức; số tiền đóng góp vào NSNN đạt hơn 17,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên thực tế quy mô địa bàn rộng lớn, với hơn 3,2 triệu người lao động và là Quận trung tâm phát triển kinh tế của thanh phố Hà Nội, hiệu quả của kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên không đạt kết quả cao; số cá nhân lên làm việc với cơ quan thuế không đạt được như mong muốn, số tiền thuế truy thu và phạt chậm nộp vào NSNN không cao. Trong khi đó, việc kiểm tra của Chi cục thuế quận Đống Đa đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên chưa được quan tâm đúng mức; đối với người có thu nhập cao chưa bao quát hết thu nhập thuộc diện chịu thuế và chưa quản lý hết đối tượng nộp thuế thu nhập. Trình độ cán bộ kiểm tra ở Chi cục còn hạn chế, khả năng phân tích rủi ro kém dẫn đến kiểm tra tràn lan, không phân tích lựa chọn đúng đối tượng, gây lãng phí thời gian và nguồn lực; đồng thời khả năng đánh giá các chỉ tiêu trên quyết toán thuế TNCN của cán bộ kiểm tra thuế không cao dẫn đến chất lượng và kết quả kiểm tra quyết toán thuế TNCN còn thấp. Cùng với việc đổi mới cơ chế quản lý thuế (từ cơ chế cơ quan thuế tính và ra thông báo thuế chuyển sang cơ chế người nộp thuế (NNT) tự kê khai, tự tính thuế, tự nộp thuế) và việc mở rộng đối tượng điều chỉnh của luật thuế TNCN, ngoài việc tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ NNT, Chi cục thuế quận Đống Đa cần có những giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên. Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề, học viên đã lựa chọn đề tài: “Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội” là đề tài nghiên cứu Luận văn Thạc sĩ của mình.
Trang 1ĐINH THỊ HƯƠNG GIANG
KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP
CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP
TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐA –
CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Hà Nội, Năm 2020
Trang 2ĐINH THỊ HƯƠNG GIANG
KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP
CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP
TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐA –
CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ SỐ: 8340410
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS BÙI VĂN HUYỀN
Trang 4Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi với sự
hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học: PGS TS Bùi Văn Huyền Tất cả các số
liệu tham khảo trung thực và nguồn gốc rõ ràng
Tác giả luận văn
Đinh Thị Hương Giang
Trang 5Trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý Kinh tế
và Chính sách với đề tài “Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá
nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội”, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Bùi Văn Huyền,
người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình viết luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn quý Thầy, Cô trong Khoa Khoa học quản lý, Việnđào tạo sau đại học, Đại học Kinh tế Quốc dân, đã tận tình giảng dạy truyền đạt kiếnthức trong những năm tôi học tập Những kiến thức được tiếp thu trong quá trìnhhọc không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu luận văn mà còn là hành trangquý báu trong việc thực hiện nhiệm vụ và cuộc sống
Xin cảm ơn cán bộ, nhân viên hiện đang công tác tại Chi cục thuế quận Đống
Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luậnvăn
Xin chân thành cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp đã đóng góp những ý kiếnquý báu để tôi hoàn thành luận văn này
Luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được các QuýThầy, Cô và toàn thể các bạn đóng góp ý kiến
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày … tháng 11 năm 2020
Tác giả luận văn
Đinh Thị Hương Giang
Trang 6LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, HÌNH
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ 7 1.1 Thuế thu nhập cá nhân và quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 7
1.1.1 Thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tạichi cục thuế 71.1.2 Quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhậptrở lên tại chi cục thuế 10
1.2 Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 10
1.2.1 Khái niệm kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 101.2.2 Mục tiêu kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 111.2.3 Nội dung kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 111.2.4 Bộ máy kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 121.2.5 Hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 131.2.6 Quy trình kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 15
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế 16
1.3.1 Các nhân tố thuộc về Chi cục thuế 161.3.2 Các nhân tố môi trường bên ngoài chi cục thuế 18
Trang 7thuế quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 20
1.4.1 Kinh nghiệm tại một số chi cục thuế 20
1.4.2 Bài học cho Chi cục thuế quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 23
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐA GIAI ĐOẠN 2015 – 2019 26
2.1 Giới thiệu về Chi cục thuế quận Đống Đa 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 26
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ 26
2.1.3 Kết quả hoạt động của Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn 2015 – 2019 27
2.2 Thu thuế thu nhập cá nhân và quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn 2015 – 2019 29
2.2.1 Kết quả thu thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 29
2.2.2 Kết quả quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 31
2.3 Phân tích thực trạng kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 31
2.3.1 Nội dung kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 31
2.3.2 Bộ máy kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 34
2.3.3 Hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 41
2.3.4 Tình hình thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 44
2.4 Đánh giá chung về kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội 51
2.4.1 Đánh giá thực hiện mục tiêu kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội 51
Trang 82.4.3 Hạn chế của kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố
Hà Nội 55
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 59
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN ĐỐNG ĐA 60
3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa đến năm 2025 60
3.1.1 Định hướng về thuế thu nhập cá nhân của Chi cục thuế quận Đống Đa, Cục thuế thành phố Hà Nội đến năm 2025 60
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa đến năm 2025 61
3.2 Các giải pháp hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa đến năm 2025 63
3.2.1 Hoàn thiện nội dung kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 63
3.2.2 Hoàn thiện bộ máy kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 67
3.2.3 Hoàn thiện hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 72
3.2.4 Hoàn thiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên 76
3.2.5 Giải pháp khác 81
3.3 Một số kiến nghị 85
3.3.1 Kiến nghị với Cục thuế Hà Nội 85
3.3.2 Kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực thuế ở Trung ương 86
3.3.3 Kiến nghị với người nộp thuế thu nhập cá nhân 90
KẾT LUẬN 92
Trang 10STT Chữ viết tắt Tên đầy đủ
Trang 11Bảng 2.1 Các loại hình doanh nghiệp tại Chi cục thuế quận Đống Đa 28Bảng 2.2 Kết quả thu ngân sách tại Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn 2015 – 2019 28Bảng 2.3 Kết quả kiểm tra thuế tại Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn 2015 – 2019 29Bảng 2.4 Kết quả thu thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại
Chi cục thuế quận Đống Đa 29Bảng 2.5 Kết quả quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở
lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 31Bảng 2.6 Kết quả thực hiện nội dung kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá
nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 33Bảng 2.7 Quy mô CBCC kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai
nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 38Bảng 2.8 Tỷ trọng nhân lực kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai
nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 40Bảng 2.9 Đánh giá của đội ngũ CBCC về bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN
đối với cá nhân có 2 nguồn thu nhập trở lên 41Bảng 2.10 Hình thức kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn
thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 42Bảng 2.11 Kết quả thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại Trụ sở Chi cục thuế quận Đống Đa 48Bảng 2.12 Đánh giá của đội ngũ CBCC trong thực hiện quy trình kiểm tra quyết
toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Trụ sởChi cục thuế quận Đống Đa 49Bảng 2.13 Tình hình thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá
nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa giaiđoạn 2015 – 2019 50Bảng 2.14 Đánh giá của đội ngũ CBCC trong kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối
với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Trụ sở NNT 51
Trang 12Đa giai đoạn 2015 – 2019 53Bảng 2.16 Kết quả số tiền đã thu vào NSNN sau kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 54
HÌNH
Hình 1.1 Mô hình tổ chức bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế 12Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa 35Hình 2.2 Trình độ chuyên môn CBCC kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có
hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa (người) 39Hình 2.3 Quy trình thực hiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có
hai nguồn thu nhập tại Trụ sở Chi cục thuế quận Đống Đa 46
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Thuế Thu nhập cá nhân (thuế TNCN) là một sắc thuế trực thu có vai trò hếtsức quan trọng trong nguồn thu của ngân sách Thuế TNCN điều tiết vào thu nhậpcủa các pháp nhân kinh doanh, thể nhân và các cá nhân thể hiện rõ nghĩa vụ củacông dân đối với đất nước và được căn cứ trên các nguyên tắc: lợi ích, công bằng vàkhả năng nộp thuế
Đối với công tác tổ chức triển khai thực hiện việc quyết toán thuế TNCN năm
2015 theo thông tư số 111/2013/TT-BTC cũng phát sinh nhiều vướng mắc, tiến độthực hiện quyết toán thuế TNCN chậm Theo quy định, việc quyết toán thuế TNCNtại cơ quan chi trả thu nhập được áp dụng đối với cá nhân trong năm chỉ có thu nhậpduy nhất tại một nơi Đối với cá nhân trong năm có 2 nguồn thu nhập trở lên, cánhân đăng ký nộp thuế tại cơ quan thuế và các trường hợp khác thì phải thực hiệnquyết toán thuế tại cơ quan thuế, nơi cá nhân đăng ký giảm trừ gia cảnh hoặc tại cơquan thuế cá nhân đăng ký quản lý
Trong giai đoạn 2015 – 2019, Chi cục thuế quận Đống Đa có số lượng cá nhân
có 2 nguồn thu nhập trở lên phải tự quyết toán là: 2.488 cá nhân thuộc số lượng1.179 doanh nghiệp và tổ chức; số tiền đóng góp vào NSNN đạt hơn 17,2 tỷ đồng.Tuy nhiên, trên thực tế quy mô địa bàn rộng lớn, với hơn 3,2 triệu người lao động
và là Quận trung tâm phát triển kinh tế của thanh phố Hà Nội, hiệu quả của kiểm traquyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên không đạt kếtquả cao; số cá nhân lên làm việc với cơ quan thuế không đạt được như mong muốn,
số tiền thuế truy thu và phạt chậm nộp vào NSNN không cao
Trong khi đó, việc kiểm tra của Chi cục thuế quận Đống Đa đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên chưa được quan tâm đúng mức; đối với người có thunhập cao chưa bao quát hết thu nhập thuộc diện chịu thuế và chưa quản lý hết đốitượng nộp thuế thu nhập Trình độ cán bộ kiểm tra ở Chi cục còn hạn chế, khả năngphân tích rủi ro kém dẫn đến kiểm tra tràn lan, không phân tích lựa chọn đúng đối
Trang 14tượng, gây lãng phí thời gian và nguồn lực; đồng thời khả năng đánh giá các chỉ tiêutrên quyết toán thuế TNCN của cán bộ kiểm tra thuế không cao dẫn đến chất lượng
và kết quả kiểm tra quyết toán thuế TNCN còn thấp
Cùng với việc đổi mới cơ chế quản lý thuế (từ cơ chế cơ quan thuế tính và rathông báo thuế chuyển sang cơ chế người nộp thuế (NNT) tự kê khai, tự tính thuế,
tự nộp thuế) và việc mở rộng đối tượng điều chỉnh của luật thuế TNCN, ngoài việctăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ NNT, Chi cục thuế quận Đống Đa cần cónhững giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên
Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề, học viên đã lựa chọn đề tài: “Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa – Cục thuế thành phố Hà Nội” là đề tài
nghiên cứu Luận văn Thạc sĩ của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đối với các công trình nghiên cứu về chính sách hoặc cơ chế quản lý thuếTNCN nói chung đã có những giáo trình thuế đặt móng cho những lý thuyết về kinh
tế nói chung và thuế nói riêng Ngoài ra, có thể có một số công trình, đề tài nghiêncứu xung quanh vấn đề quản lý thuế TNCN nói chung và kiểm tra quyết toán thuếTNCN nói riêng, cụ thể:
Lê Xuân Trường (2010), “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý nợ thuế và
cưỡng chế thuế ở Việt Nam”, Luận án Tiến sỹ Đại học Kinh tế Quốc dân Đây là
công trình nghiên cứu khá toàn diện về quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế ở ViệtNam Làm rõ các vấn đề về lý luận, đánh giá khá toàn diện thực trạng quản lý nợthuế và cưỡng chế thuế ở Việt Nam trên cơ sở phân tích số liệu tổng hợp của ngànhThuế Từ đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nợ và cưỡngchế thuế ở Việt Nam Tuy nhiên, công trình còn đưa ra các giải pháp trong ngắnhạn, chưa đưa ra các giải pháp trong dài hạn
Nguyễn Hoàng (2013), “Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thuế thu nhập
cá nhân”, Luận án Tiến sĩ trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội Tác giả khẳng
Trang 15định trong hoạt động quản lý này, Nhà nước đã tác động vào việc huy động cácnguồn thu từ thuế TNCN vào ngân sách nhà nước thông qua việc tổ chức thực thicác văn bản pháp lý, các phương pháp và các tổ chức, cơ quan chức năng nhằm thựchiện mục tiêu kinh tế - xã hội được đặt ra Bên cạnh đó, tác giả còn phân tích hoạtđộng quản lý thuế TNCN được thực hiện ở tất cả ba cấp độ: cấp cán bộ thuế, cấp cơquan thuế và trong cả bộ máy quản lý nhà nước đối với thuế TNCN.
Nguyễn Xuân Thành (2018), “Giải pháp thu hồi nợ thuế TNCN sau thanh tra
tại Cục thuế TP Hà Nội”, bài báo đăng trên Tạp chí Tài chính số 3 (569) 2018 Bài
viết đã phấn tích khá rõ các nguyên nhân đặc biệt các nguyên nhân từ phía cơ quanthuế (tại các phòng thanh tra, phòng kiểm tra, quản lý nợ, kê khai và kế toán thuế)
để từ đó đề xuất một số giải pháp Tuy nhiên, bài viết không nghiên cứu toàn diện
về quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế TNCN mà chỉ nghiên cứu giải pháp quản lý,thu hồi nợ thuế sau thanh tra tại TP Hà Nội
Nguyễn Thị Mai Dung (2018), “Hoàn thiện pháp luật quản lý Thuế thu nhập
cá nhân ở Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sỹ Luật tại Viện hàn lâm khoa học xã
hội Việt Nam, Học viện Khoa học Xã hội Trong luận án tác giả đã bộc lộ những
bất cập của Luật Thuế thu nhập cá nhân, đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêmnhững vấ đề lý luận về quản lý Thuế thu nhập cá nhân, pháp luật quản lý Thuế thunhập cá nhân và các tiêu chí đánh giá sự hoàn thiện của pháp luật quản lý Thuế thunhập cá nhânở Việt Nam hiện nay Từ đó kiến nghị các giải pháp hoàn thiện phápluật quản lý Thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam hiện nay
Các đề tài đều tập trung một số giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý ThuếTNCN ở Việt Nam, tuy nhiên, chưa có bất cứ đề tài nào nghiên cứu tập trung trongkiểm tra quyết toán thuế TNCN tại Đơn vị Chi cục thuế Trong nội dung luận văn,tác giả đi sâu phân tích về việc kiểm tra kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế TNCNcủa các cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa, nhằm
đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa Do đó, tác
giả cam kết đề tài " Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có
Trang 16hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa - Cục thuế Thành phố Hà Nội" chưa từng thực hiện tại Chi cục thuế quận Đống Đa và không trùng lặp
với các công trình nghiên cứu khác
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Xây dựng được khung nghiên cứu về kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đốivới cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
- Phân tích thực trạng kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa - Cục Thuế Thành phố HàNội giai đoạn 2015 – 2019
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa - Cục ThuếThành phố Hà Nội đến năm 2025
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với cá nhân có
hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: nghiên cứu nội dung kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa, bộ máykiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên củaChi cục thuế quận Đống Đa, hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán Thuế TNCNđối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa vàtình hình thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán Thuế TNCN đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Đống Đa
+ Về không gian: Nghiên cứu tại Chi cục Thuế quận Đống Đa
+ Về thời gian: Dữ liệu thứ cấp được thu thập cho giai đoạn 2015 – 2019, dữliệu sơ cấp được thu thập vào tháng 04 năm 2020 và đề xuất giải pháp cho giai đoạnđến năm 2025
Trang 175 Phương pháp nghiên cứu
(1) Nội dung kiểmtra
(2) Bộ máy kiểmtra
(3) Hình thức vàcông cụ
(4) Quy trình kiểmra
Cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Tổ chức sử dụng lao động
Mục tiêu kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên:
- Đảm bảo tuân thủpháp luật trong quyếttoán Thuế TNCN
- Nâng cao ý thứcchấp hành pháp luậtthuế của NNT
- Góp phần đảm bảonguồn thu NSNN
Hình 1 Khung nghiên cứu Luận văn
(Nguồn: tác giả tổng hợp)
5.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu
Nội dung luận văn được xây dựng và triển khai theo quy trình và phương pháp
nghiên cứu cụ thể:
Bước 1: Nghiên cứu cơ sở lý luận chung về kiểm tra và kiểm tra quyết toán
Thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế
Bước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu thứ cấp được lấy từ các báo cáo của
Tổng cục thuế, Tổng cục thống kê, các trang mạng điện tử, bài báo khoa học, số
liệu, tài liệu tại Chi cục thuế quận Đống Đa - Cục Thuế Thành phố Hà Nội để minh
chứng cho vấn đề nghiên cứu
Bước 3: Để đánh giá một cách khách quan nhất, tác giả còn sử dụng phương
Trang 18pháp phiếu điều tra Trong phiếu điều tra, tác giả đã sử dụng loại câu hỏi đóng, câuhỏi mở, câu hỏi ở nhiều sự lựa chọn, câu hỏi xếp hạng thứ tự kiểm tra đối với cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa- Cục ThuếThành phố Hà Nội.
- Đối tượng điều tra: 30 cán bộ tại Chi cục thuế quận Đống Đa
- Phương pháp điều tra: phát phiếu điều tra
Bảng câu hỏi theo Phụ lục:Phiếu khảo sát cán bộ của Chi cục thuế quận Đống Đa
Bước 4: Phân tích thực trạng việc kiểm tra đối với cá nhân có hai nguồn thu
nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa - Cục Thuế Thành phố Hà Nội Để thựchiện việc nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng tổng hợp các phương pháp như:thống kê, phân tích, mô tả, điều tra, tổng hợp so sánh
Bước 5: Đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá
nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đađến năm 2025
6 Kết cấu đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, các bảng biểu, các phụ lục, danh mụctài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 03 chương:
Chương 1: Khung nghiên cứu và và kinh nghiệm thực tiễn về kiểm tra quyết toán
thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Chương 2: Phân tích thực trạng kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối
với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn
2016 – 2019
Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá
nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế quận Đống Đađến năm 2025
Trang 19CHƯƠNG 1 KHUNG NGHIÊN CỨU VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN
VỀ KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP TRỞ LÊN
TẠI CHI CỤC THUẾ
1.1 Thuế thu nhập cá nhân và quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
1.1.1 Thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
1.1.1.1 Khái niệm thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu
nhập trở lên tại chi cục thuế
Theo Quốc hội (2019) quy định: “Thuế là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắtbuộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế”.Khái niệm thuế thu nhập là thuế đánh vào thu nhập của cá nhân và pháp nhân.Trong trường hợp thuế đánh vào thu nhập của pháp nhân được gọi là thuế thu nhậpdoanh nghiệp, trường hợp đánh vào thu nhập của cá nhân gọi là thuế TNCN
Khái niệm thuế TNCN: “Thuế TNCN là loại thuế trực thu đánh vào thu nhậpthực nhận được của cá nhân trong một kỳ tính thuế nhất định (thường là một năm)không phân biệt nguồn gốc phát sinh thu nhập”
Như vậy, thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cụcthuế là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập thực nhận được của cá nhân từ tiềnlương, tiền công khi làm việc tại nhiều doanh nghiệp trong một kỳ tính thuế nhấtđịnh (thường là một năm) không phân biệt nguồn gốc phát sinh thu nhập
1.1.1.2 Đặc điểm thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Là một chính sách trong hệ thống thuế, thuế TNCN nói chung và thuế TNCNđối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên mang đầy đủ tính chất cơ bản củathuế nói chung: Đó là tính quyền lực, tính cưỡng chế và tính pháp lý cao, được xác
Trang 20lập trên nền tảng kinh tế các vấn đề kinh tế, xã hội của người làm nhiệm vụ đóngthuế và tính không hoàn trả trực tiếp (Nguyễn Xuân Thành, 2018) Ngoài những đặcđiểm chung đó thì thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên còn cócác đặc điểm sau:
Thứ nhất, thuế TNCN là một hình thức động viên mang tính bắt buộc trên
nguyên tắc theo luật định Phân phối khoản thu nhập qua thuế TNCN gắn với quyềnlực, sức mạnh của Nhà nước
Thứ hai, Thuế TNCN là khoản đóng góp không hoàn trả trực tiếp cho người
nộp Nó vận động một chiều, không phải là khoản thù lao mà NNT phải trả cho Nhànước do được hưởng các dịch vụ Nhà nước cung cấp
Thứ ba, Thuế TNCN là thuế trực thu, đánh vào thu nhập chính đáng của từng
cá nhân Do đó nó phản ánh sự đồng nhất giữa đối tượng nộp thuế theo luật và đốitượng chịu thuế theo ý nghĩa kinh tế NNT cũng là người chịu thuế, người chịu thuếTNCN không có khả năng chuyển giao gánh nặng thuế sang cho các đối tượng kháctại thời điểm đánh thuế
Thứ tư, Thuế TNCN luôn gắn với chính sách xã hội của mỗi quốc gia Hầu hết
các quốc gia đều gắn chính sách thuế TNCN với một số chính sách xã hội khác(như phúc lợi công cộng, chăm sóc sức khỏe…)
Thứ năm, Thuế TNCN có diện thu thuế rất rộng Đối tượng chịu thuế là tất cả
các cá nhân có thu nhập bao gồm: công dân nước sở tại và người nước ngoài cư trúthường xuyên hay không thường xuyên tại nước đó và hầu như tất cả số thu nhập cóđược của các cá nhân đều phải tính thuế không kể nguồn thu nhập phát sinh trongnước hay ngoài nước Chính vì vậy, khả năng tạo nguồn thu cho ngân sách của nhànước rất cao
Thứ sáu, Thuế TNCN thường áp dụng theo nguyên tắc thuế suất lũy tiến từng
phần Đặc điểm này xuất phát từ vai trò chủ yếu của thuế TNCN là điều tiết mạnhngười có thu nhập cao, góp phần thực hiện công bằng xã hội Do vậy, việc sử dụngthuế suất lũy tiến từng phần sẽ đáp ứng được nhu cầu đó vì phần thu nhập tăng thêmcàng cao thì sẽ phải tính thuế suất càng cao
Trang 21Thứ bảy, Xét về góc độ kinh tế, thuế TNCN không ảnh hưởng nhiều đến sự thay
đổi cơ cấu kinh tế và có tính trung lập cao hơn so với các loại thuế khác Việc tăng haygiảm thuế TNCN hầu như không kéo theo những biến đổi về cơ cấu kinh tế
1.1.1.3 Cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuếđược xác định theo công thức sau: (Nguyễn Thị Mai Dung, 2018)
(1) Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất
- Các khoản được miễn thuế (Các khoản không tính vào thu nhập chịu thuếTNCN) bao gồm: Tiền ăn giữa ca, ăn trưa; Mức khoán chi văn phòng phẩm, công tácphí, điện thoại, trang phục; Tiền thuê nhà trả thay không vượt quá 15% tổng thu nhậpchịu thuế (chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện nước và dịch vụ kèm theo); Tiền làm thêmgiờ vào ngày nghỉ, lễ, làm việc ban đêm được trả cao hơn; Khoản tiền đám hiếu, hỉ;Tiền mua bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ; Tiền mua vé máy bay khứ hồi cho ngườinước ngoài về nước 1 lần/1 năm và một số khoản miễn thuế khác
- Các khoản giảm trừ bao gồm: Giảm trừ gia cảnh; Các khoản bảo hiểm bắtbuộc; Các khoản đóng góp từ thiện , nhân đạo, khuyến học
- Thuế suất thuế TNCN: được áp dụng theo Biểu thuế lũy tiến từng phần
Trang 221.1.2 Quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Quyết toán là việc kiểm tra, thống kê, tập hợp lại tất cả những dữ liệu về khốilượng, giá trị, tính đúng đắn, hợp lệ của toàn bộ công việc đã làm của một đơn vị cơquan đối với một đơn vị, cá nhân nào khác (Mai Văn Bưu, Đỗ Hoàng Nam, 2016).Quyết toán thuế là việc thống kê, thu nhập, xác định các số liệu liên quan đếncác khoản thuế của doanh nghiệp
Như vậy, tác giả đưa ra khái niệm: “Quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế: là việc xác định số thuế phải nộp củanăm tính thuế hoặc thời gian từ đầu năm tính thuế đến khi chấm dứt hoạt động phátsinh nghĩa vụ thuế hoặc thời gian tính từ khi phát sinh đến khi chấm dứt hoạt độngphát sinh nghĩa vụ thuế của cá nhân có hai nguồn hu nhập trở lên theo quy định củapháp luật”
Chủ thể khai quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trởlên tại chi cục thuế là:
- Cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên nằm trong diện nộp thuế TNCNtrong trường hợp không ủy quyền cho cá nhân/ tổ chức đứng ra khai quyết toánthuế TNCN
- Tổ chức chi trả thu nhập cho cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên trongtrường hợp được cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên ủy quyền quyết toán thay cánhân đó
1.2 Kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
1.2.1 Khái niệm kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Kiểm tra thuế là hoạt động của cơ quan thuế trong việc xem xét tình hình thực
tế của đối tượng kiểm tra, từ đó đối chiếu với chức năng, nhiệm vụ yêu cầu đặt rađối với đối tượng kiểm tra để có những nhận xét, đánh giá (Nguyễn Hoàng, 2013).Kiểm tra thuế là công việc thường xuyên mang tính chất nghiệp vụ của cơquan thuế Xử lý vi phạm pháp luật thuế chính là việc cơ quan có thẩm quyền tiến
Trang 23hành các hoạt động nhất định để áp dụng chế tài đối với các chủ thể vi phạm phápluật thuế.
Tóm lại, tác giả đưa ra khái niệm: “Kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế là hoạt động cơ quan Chi cụcthuế địa phương thực hiện trên cơ sở phân tích thông tin, dữ liệu liên quan đến cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên đã nộp đến cơ quan thuế trên quyết toán thuếTNCN hàng năm, đánh giá việc chấp hành pháp luật của NNT, xác minh và thuthập chứng cứ để xác định hành vi vi phạm pháp luật về thuế”
1.2.2 Mục tiêu kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lêntại chi cục thuế nhằm thực hiện mục tiêu:
- Thu thập thông tin phản hồi về thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thunhập trở lên do chi cục thuế quản mý
- Kịp thời phát hiện những sai lệch trong Tờ khai quyết toán thuế TNCN đốivới cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
- Đưa ra giải pháp xử lý và khắc phục hậu quả những hành vi vi phạm, chốngthất thu thuế; đảm bảo tuân thủ pháp luật trong quyết toán thuế TNCN
Các mục tiêu kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thunhập trở lên tại chi cục thuế được cụ thể hóa bằng các chỉ số:
- Hoàn thành số cuộc kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có 2nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
- Tỷ lệ hoàn thành thu thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trởlên sau kiểm tra quyết toán đã nộp vào NSNN
- Tỷ lệ các vi phạm về thuế TNCN được phát hiện sau kiểm tra quyết toán đãnộp vào NSNN
1.2.3 Nội dung kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lêntại chi cục thuế thực hiện trên cơ sở kiểm tra và đối chiếu nội dung tờ khai quyết
Trang 24toán thuế TNCN (theo mẫu 02/QTT-TNCN) so với dữ liệu từ “Gói TNCN” do củaCục thuế địa phương gửi đến chi cục thuế địa phương trực thuộc:
- Kiểm tra và đối chiếu tổng thu nhập chịu thuế trong kỳ: dựa trên chứng từchứng minh tổng thu nhập chịu thuế có xác nhận thu nhập tại doanh nghiệp có chitrả tiền lương, tiền công
- Kiểm tra và đối chiếu các khoản giảm trừ: gồm có các khoản giảm trừ chobản thân hoặc cho người phụ thuộc
- Kiểm tra và đối chiếu tổng thu nhập tính thuế
- Kiểm tra và đối chiếu tổng số thuế TNCN phát sinh trong kỳ
- Kiểm tra và đối chiếu tổng số thuế đã tạm nộp, đã khấu trừ, đã nộp trong kì:dựa trên chứng từ do doanh nghiệp cung cấp
- Kiểm tra và đối chiếu tổng số thuế còn phải nộp trong kỳ
1.2.4 Bộ máy kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Mô hình tổ chức của bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế gồm những chủ thể cơ bản với chứcnăng, nhiệm vụ được quy định cụ thể như sau:
Hình 1.1 Mô hình tổ chức bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có
hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
(Nguồn: Quyết định 746/QĐ-TCT ngày 20/4/2015)
Trang 25- Chi cục trưởng Chi cục thuế: có trách nhiệm thường xuyên nắm bắt và đônđốc bộ phận kiểm tra, công chức làm công tác kiểm tra thực hiện hiện nghiêm túccác công việc trên nhằm mục đích triển khai tốt công tác quản lý, kiểm tra thuế theo
cơ chế quản lý rủi ro trong quản lý thuế TNCN
- Phó chi cục trưởng: có trách nhiệm hỗ trợ chi cục trưởng và phê duyệt cácquyết định ban hành trong quá trình triển khai kiểm tra quyết toán thuế TNCN đốivới cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
- Bộ phận kiểm tra thuế là bộ phận được giao nhiệm vụ ttrực tiếp hực hiệnkiểm tra quyết toán thuế TNCN, soạn thảo Biên bản làm việc, quyết định xử phạt viphạm hành chính, công văn phối hợp để hoàn thiện kiểm tra kiểm tra quyết toánthuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
- Các bộ phận phối hợp gồm có:
+ Bộ phận Trước bạ, thu khác và thuế TNCN: có trách nhiệm phối hợp vớiĐội kiểm tra nội bộ để đôn đốc, giám sát quá trình thực hiện kiểm tra quyết toánthuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
+ Bộ phận Kê khai kế toán thuế - Tin học: có trách nhiệm rà soát số liệu, phâncông và chuyển dữ liệu “ Gói TNCN” đến các Đội kiểm tra thuế; thực hiện gửithông báo qua thư điện tử tới toàn bộ các tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập thuộc “Gói TNCN”
Để bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thunhập trở lên tại chi cục thuế đạt hiệu quả, đội ngũ nhân sự kiểm tra quyết toán thuếTNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế cần đáp ứng
đủ số lượng, kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp phù hợp
1.2.5 Hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
1.2.5.1 Hình thức kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Thứ nhất, Nếu căn cứ theo tần suất, có 3 hình thức kiểm tra: Kiểm tra theo kế
hoạch, Kiểm tra đột xuất và kiểm tra thường xuyên
Trang 26- Kiểm tra theo kế hoạch là kiểm tra theo kế hoạch đã được phê duyệt Căn cứvào nguồn lực hiện có, tình hình chấp hành pháp luật thuế trên địa bàn và mục tiêuquản lý thuế xây dựng kế hoạch kiểm tra và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và
tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra thuế đã được phê duyệt
- Kiểm tra đột xuất được tiến hành khi tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạmpháp luật thuế, hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại tố cáo hoặc do cơquan quản lý Nhà nước có thẩm quyền giao
- Kiểm tra thường xuyên được tiến hành tại trụ sở chi cục thuế đối với cáctrường hợp nằm trong diện kiểm tra thuế
Thứ hai, Căn cứ vào phạm vi kiểm tra thì có 2 hình thức: kiểm tra toàn diện và
kiểm tra hạn chế
- Kiểm tra toàn diện là loại hình kiểm tra tổng hợp toàn diện tình hình tuân thủpháp luật thuế của Doanh nghiệp, mà Doanh nghiệp có nghĩa vụ tuân thủ và ngànhthuế chịu trách nhiệm quản lý
- Kiểm tra chuyên đề: là kiểm tra trong phạm vi hẹp như : kiểm tra một sắcthuế hay kiểm tra một kỳ tính thuế
Thứ ba, Căn cứ vào địa điểm tiến hành kiểm tra thì có 2 hình thức: Kiểm tra
tại trụ sở chi cục thuế và kiểm tra tại trụ sở NNT
- Kiểm tra tại trụ sở chi cục thuế được thực hiện thường xuyên đối với các hồ
sơ thuế nhằm đánh giá tính đầy đủ, chính xác của các thông tin, chứng từ trong hồ
sơ thuế, sự tuân thủ pháp luật thuế của NNT Kiểm tra tại trụ sở chi cục thuế là việc
so sánh, đối chiếu các nguồn thông tin kê khai của NNT, phân tích so sánh thông tin
về người nộp thuế qua các kỳ với nhau và với các biến động của ngành để xác địnhmức độ ổn định và tuân thủ của NNT
- Kiểm tra tại trụ sở NNT là hình thức kiểm tra thực tế về hoạt động sản xuấtkinh doanh tại doanh nghiệp
1.2.5.2 Công cụ kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
Trong quá trình thực hiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế, cán bộ kiểm tra áp dụng các công cụ cơbản như:
Trang 27- Công cụ pháp lý bao gồm hệ thống văn bản pháp luật quy định của Luậtquản lý thuế; quy định về quy trình kiểm tra thuế và quy chế làm việc củangành thuế
- Kế hoạch kiểm tra được phê duyệt trong kỳ
- Cơ sở dữ liệu của Cục thuế địa phương đã tổng hợp thu nhập chịu thuế từtiền lương, tiền công phát sinh trong năm trên toàn quốc của cá nhân thuộc doanhnghiệp do chi cục thuế quản lý
- Phần mềm phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, các chương trình tínhtoán dữ liệu
1.2.6 Quy trình kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế
1.2.6.1 Tại chi cục thuế
Trên cơ sở phân công nhiệm vụ kiểm tra thuế TNCN, cán bộ kiểm tra thựchiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thunhập trở lên theo các bước:
Bước 1: dựa trên dữ liệu tổng hợp quyết toán thuế TNCN năm n-1 của các tổchức, cục thuế địa phương đưa dữ liệu về cá nhân có hai nguồn thu nhập cần kiểmtra đến các chi cục thuế được gọi là “Gói TNCN”
Bước 2: Chi cục thuế tiếp nhận dữ liệu, gửi thông báo đến cá nhân có 2 nguồnthu nhập
Bước 3: Cá nhân sau khi nhận thông báo sẽ lên làm việc trực tiếp tại trụ sở chicục thuế Trong trường hợp cá nhân ủy quyền cho tổ chức thì đại diện tổ chức lênlàm việc Cá nhân/ đại diện sẽ làm việc trực tiếp với cán bộ kiểm tra tại các độikiểm tra thuế thuộc chi cục thuế
Bước 4: Cán bộ thực hiện kiểm tra và đối chiếu hồ sơ do cá nhân cung cấp với
dữ liệu từ “Gói TNCN” và chốt số thuế TNCN mà cá nhân còn phải nộp trong kì.Bước 5: Cán bộ kiểm tra lập biên bản làm việc
Bước 6: Xử lý kết quả sau kiểm tra quyết toán thuế TNCN và ra Quyết định
xử phạt vi phạm hành chính sau khi cá nhân hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế TNCN
Trang 28Trong trường hợp cá nhân ko ủy quyền/ ko liên hệ lên làm việc, chi cục thuếgửi công văn phối hợp đến các chi cục thuế có liên quan đang quản lý các tổ chức
có chi trả thu nhập cho cá nhân đó
1.2.6.2 Tại trụ sở người nộp thuế
Kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lênđược thực hiện tại trụ sở NNT theo kế hoạch kiểm tra thuế được phê duyệt trongnăm Quy trình thực hiện kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên được thực hiện tại trụ sở NNT gồm các bước:
Bước 1: Lập kế hoạch và lên danh sách tổ chức nằm trong diện kiểm tra quyếttoán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Bước 2: Chi cục trưởng chi cục thuế ra quyết định kiểm tra thuế tại trụ sởNNT và gửi cho NNT
Bước 3: Thực hiệm kiểm tra thuế tại trụ sở NNT (chậm nhất là mười ngày làmviệc, kể từ ngày ban hành quyết định) và công bố Biên bản kiểm tra trước Đoànkiểm tra và NNT được kiểm tra Biên bản kiểm tra phải được Trưởng đoàn kiểm tra
và NNT) ký vào từng trang, đóng dấu của tổ chức
Bước 4: Xử lý kết quả kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên Trường hợp kết quả kiểm tra dẫn đến phải xử lý về thuế, xửphạt vi phạm hành chính thì trong thời hạn không quá mười ngày làm việc kể từngày ký biên bản, thủ trưởng cơ quan thuế phải ban hành quyết định xử lý về thuế
và xử phạt vi phạm hành chính
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại Chi cục thuế
1.3.1 Các nhân tố thuộc về Chi cục thuế
Thứ nhất, Cơ cấu tổ chức bộ máy Chi cục thuế
Chi cục thuế có bộ máy quản lý theo mô hình tổ chức theo chức năng Theo
mô hình này, Chi cục thuế tổ chức ra các Đội thuế chức năng riêng rẽ, mỗi Đội thựchiện một công việc nghiệp vụ cụ thể có liên quan đến tất cả các sắc thuế
Trang 29Do mỗi Đội thuế được chuyên môn hóa thực hiện một công việc nghiệp vụ cụthể trong quy trình quản lý thuế nên buộc các Đội thuế phải có những mối quan hệtheo dây chuyền với nhau
Bên cạnh ưu điểm kể trên, mô hình tổ chức theo chức năng cũng có một sốmặt hạn chế Do mỗi Đội chức năng chỉ tập trung vào một khía cạnh hẹp của đốitượng nộp thuế, nên khi muốn có thông tin đầy đủ về một đối tượng nộp thuế thìphải tập hợp thông tin từ rất nhiều Đội chức năng khác nhau Điều đó sẽ làm giảmtính thời sự của những thông tin về một đối tượng nộp thuế và làm giảm hiệu lựccủa việc cung cấp các dịch vụ cho đối tượng nộp thuế
Thứ hai, quản lý nguồn nhân lực tại Chi cục thuế
Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý thuế tinh giản, có trình độ, có đạo đức làmục tiêu và cơ sở nền tảng để Chi cục Thuế quản lý thuế tốt hơn Để hoàn thànhnhiệm vụ nhà nước giao, Chi cục Thuế rất chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhânlực cho tổ chức bộ máy quản lý thuế
Mặc dù vậy, nhiều Chi cục Thuế với cơ sở vật chất kỹ thuật lạc hậu, thiếu thốncác nguồn lực nên đội ngũ CBCC tại cục thuế các tỉnh chưa thực sự hoàn thiện cả
về số lượng và chất lượng Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của côngtác quản lý thuế nói chung, công tác quản lý thuế TNCN nói riêng
Thứ ba, quản lý thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Quản lý thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên nếu nhậnđược sự quan tâm của Ban lãnh đạo chi cục thuế, cũng như sự sát sao trong quátrình triển khai quản lý thuế TNCN sẽ góp phần kiểm soát các khoản thu nhập củaNNT, hạn chế những trường hợp cá nhân có 2 nguồn thu nhập và nằm trong diệnnộp thuế TNCN nhưng chưa xử lý được
Thứ tư, cơ sở vật chất phục vụ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên
Sự đầu tư về cơ sở vật chất và phương tiện làm việc có tác động không nhỏđến hiệu quả và chất lượng kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên Cơ sở vật chất và phương tiện làm việc hiện đại giúp nâng
Trang 30cao hiệu suất làm việc của cán bộ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân
có hai nguồn thu nhập trở lên
Thứ năm, hệ thống thông tin phục vụ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Hệ thống thông tin được đầy đủ dữ liệu sẽ là cơ sở để lựa chọn đúng đối tượngthanh tra; là cơ sở để lựa chọn phương pháp và phạm vi, trọng tâm tiến hành thanhtra; là cơ sở để xác định có hay không hành vi vi phạm pháp luật thuế của đối tượngthanh tra Cơ sở dữ liệu thông tin càng đầy đủ, chính xác và kịp thời thì hiệu quảkiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên càngcao Thông tin được tổng hợp xử lý tốt hay không phụ thuộc vào việc ứng dụngcông nghệ thông tin vào kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hainguồn thu nhập trở lên Do đó, cơ sở dữ liệu thông tin về NNT và trình độ ứng dụngcông nghệ thông tin có ý nghĩa rất quan trọng trong kiểm tra quyết toán thuế TNCNđối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
1.3.2 Các nhân tố môi trường bên ngoài chi cục thuế
Thứ nhất, môi trường chính trị pháp lý
Pháp luật càng hoàn thiện thì càng tạo ra một cơ sở pháp lý rõ ràng, đầy đủ,vững chắc, tin cậy, làm cho hoạt động kiểm tra, kiểm tra quyết toán thuế TNCN đốivới cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên được thuận lợi, hiệu quả Pháp luật hoànthiện, có tính áp dụng lâu dài giúp người dân và người thực thi pháp luật an tâm làmviệc, không lo lắng không cập nhật pháp luật kịp thời Pháp luật thiếu tính ổn định
về thời gian áp dụng, không rõ ràng, minh bạch thì dễ gây nhầm lẫn, cơ sở xác địnhsai phạm không vững chắc, thiếu niềm tin, có thể gây những tranh luận không cóhồi kết về mức độ đúng sai trong hành vi của người nộp thuế và của cơ quan thuế.Pháp luật không đầy đủ, rõ ràng thì không có cơ sở pháp lý vững chắc để tiến hànhmột số nội dung kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thunhập trở lên cần thiết
Trang 31Thứ hai, môi trường kinh tế
Môi trường kinh tế có ảnh hưởng chung đến tình hình hoạt động kinh doanhcủa các doanh nghiệp, cũng như thu nhập của cá nhân có hai nguồn thu nhập trởlên Môi trường kinh tế ổn định và phát triển sẽ góp phần đảm bảo mức thu nhậpcủa cá nhân và khi mức thu nhập ổn định, cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên sẽsẵn sàng thực hiện các nghĩa vụ về thuế TNCN để đảm bảo quyền lợi của mình vàngược lại
Thứ ba, môi trường văn hóa xã hội
Người dân có tác động đến kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên trên hai phương diện: Họ là người nộp thuế, là đối tượngcủa kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên;
Họ là quần chúng nhân dân có thông tin về đối tượng thanh tra Trên phương diệnthứ nhất, với trình độ dân trí cao và ý thức chấp hành pháp luật tốt thì người nộpthuế phối hợp tốt với cơ quan thanh tra; tạo sự thuận lợi cho công tác thanh tra Hơnnữa, trình độ dân trí cao, ý thức chấp hành pháp luật thuế tốt sẽ giúp giảm khốilượng kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trởlên Trên phương diện thứ hai, trình độ dân trí càng cao thì người dân càng chủđộng đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật nói chung và pháp luật thuế nóiriêng, người dân sẽ tích cực giúp đỡ cơ quan thuế trong quá trình kiểm tra quyếttoán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Thứ tư, môi trường công nghệ
Môi trường công nghệ có tác động đến quá trình triển khai kiểm tra quyết toánthuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên Môi trường công nghệđược hiện đại hóa, sẽ góp phần tăng cường sự phối hợp của các đơn vị có liên quantrong việc xác định thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời về tình hình hoạt động kinhdoanh và tình hình chấp hành pháp luật thuế của NNT
Thứ năm, môi trường quốc tế
Môi trường quốc tế ảnh hưởng đến kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên trong những trường hợp cá nhân do tổ chức cóyếu tố nước ngoài thực hiện chi trả Thu nhập của những cá nhân tại tổ chức có yếu
Trang 32tố nước ngoài thường cao hơn so với mặt bằng thu nhập chung của người lao độngViệt Nam, do đó, nếu môi trường quốc tế thuận lợi, sẽ ảnh hưởng tích cực đến tìnhhình hoạt động của tổ chức có yếu tố nước ngoài, cũng như kiểm tra quyết toán thuếTNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại tổ chức này.
1.4 Kinh nghiệm kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên của một số chi cục thuế và bài học cho Chi cục thuế quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
1.4.1 Kinh nghiệm tại một số chi cục thuế
1.4.1.1 Kinh nghiệm của Chi cục thuế quận Thanh Xuân
Trong giai đoạn 2015 – 2019, Chi cục thuế quận Thanh Xuân cũng đã thu đượcnhiều kết quả trong kiểm tra quyết toán thuế TNCN của cá nhân có hai nguồn thu nhậptrở lên, kết quả năm sau luôn cao hơn năm trước Sau kiểm tra quyết toán, số thuếTNCN của cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên đã thu vào NSNN tăng từ 3.158 triệuđồng vào năm 2015 lên 7.911 triệu đồng vào năm 2019 Qua số liệu thu cho thấy Chicục thuế quận Thanh Xuân đã rất nỗ lực trong kiểm tra quyết toán thuế TNCN của cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại địa bàn quận Thanh Xuân Cụ thể:
Về bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên:Với mục tiêu kiện toàn tổ chức bộ máy kiểm tra quyết toán thuế
TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên, Chi cục thuế quận ThanhXuân thực hiện bổ nhiệm đối với 02 đồng chí Đội trưởng, điều động bổ nhiệm 07đồng chí Đội trưởng, 06 đồng chí Phó Đội trưởng giữa các Đội Thuế
Đồng thời, kiện toàn công tác tổ chức cán bộ: Sáp nhập 02 Đội (Đội Kê khai
kế toán thuế & Tin học và Đội Tổng hợp nghiệp vụ dự toán) thành Đội Tổng hợpNghiệp vụ Dự toán - Kê khai kế toán thuế & Tin học;
Về nội dung kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Trong kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn
thu nhập trở lên thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại trụ sởNNT, Điểm mới trong xây dựng kế hoạch kiểm tra của Chi cục thuế quận ThanhXuân là giao cho 1 bộ phận kiểm tra chịu trách nhiệm đầu mối gán điểm rủi ro cho
Trang 33các doanh nghiệp trên địa bàn quản lý Sau khi sàng lọc rủi ro từ cao xuống thấp,danh sách NNT phân tích rủi ro được công khai, lấy ý kiến phản hồi từ bộ phậnkiểm tra thuế và các bộ phận kê khai kế toán thuế nhằm thu thập thêm thông tin,sàng lọc kỹ đối tượng kiểm tra.
Về hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Chi cục thuế quận Thanh Xuân đã tăng cường ứng dụng
công cụ hỗ trợ cho công tác kiểm tra có hiệu quả như: phân loại nhóm doanh nghiệp
có dấu hiệu rủi ro, nhóm doanh nghiệp trọng điểm, nhóm ngành nghề cần đi sâuphân tích Khai thác từ hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý thuế các thông tin liên quanđến các khoản, mục nhiều khả năng xảy ra rủi ro…
Về việc thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Chi cục thuế quận Thanh Xuân quy định thời gian giải
quyết hồ sơ quyết toán/hoàn thuế của từng bộ phận có liên quan thuộc Chi cục thuếđược quy định theo các bước công việc cụ thể nêu tại Quy trình này: tiếp nhận hồ sơ
- 1 ngày, kiểm tra và phân loại- 5 ngày, hoàn thuế - 1 ngày theo CTT-DLK Theo Báo cáo tổng kết cuối năm 2019, công tác xử lý kết quả kiểm traquyết toán thuế TNCN của cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên thì 85% hồ sơ xinhoàn thuế TNCN được xử lý đúng hẹn
QT751-01/TNCN-1.4.1.2 Chi cục thuế quận Long Biên
Với đội ngũ cán bộ nhiều kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn cao, có sựchuyên nghiệp hóa trong công tác do đó Chi cục thuế quận Long Biên cũng đã đạtđược kết quả cao trong Chi cục thuế quận Long Biên về việc kiểm tra quyết toánthuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên trong giai đoạn 2015 –
2019 Sau kiểm tra quyết toán, số thuế TNCN của cá nhân có hai nguồn thu nhậptrở lên đã thu vào NSNN tăng từ 2.760 triệu đồng vào năm 2015 lên 5.208 triệuđồng vào năm 2019
Ngay từ khi bắt đầu triển khai “ Gói TNCN” của Cục thuế TP Hà Nội năm 2015,Chi cục thuế quận Long Biên đã thực hiện triển khai ngay việc năm bắt tình hình kêkhai, đăng ký thuế của cá nhân có 2 nguồn thu nhập phải tự quyết toán thuế TNCN
Trang 34Về bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Chi cục Thuế quận Long Biên đã chủ động rà soát đề xuất chủ trương
quy hoạch giai đoạn 2016 - 2021 và giai đoạn 2021- 2026 đối với lãnh đạo Chi cục
và lãnh đạo Đội; xây dựng chương trình công tác hàng năm nhằm kiện toàn tổ chức
bộ máy nói chung và bộ máy tổ chức kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cánhân có hai nguồn thu nhập trở lên
Về nội dung kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Chi cục Thuế quận Long Biên thực hiện hệ thống hóa một số hành vi
vi phạm, các thủ đoạn gian lận, trốn thuế TNCN nói chung và thuế TNCN đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập đã được phát hiện trong địa bàn trong thời gian qua
để phổ biến cho lực lượng các bộ làm công tác kiểm tra thuế nghiên cứu và có biệnpháp ứng dụng trong thực tế kiểm tra
Về hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Từ các hệ thống tra cứu của ngành như: TMS,
ihtkk các bộ đã kiểm tra được các nguồn thu nhập của các cá nhân một cách dễdàng, đối chiếu các khoản giảm trừ bản thân, giảm trừ gia cảnh, giảm trừ cho ngườiphụ thuộc, các khoản được miễn, giảm thuế từ đó tính ra số thuế phải nộp một cáchchính xác và khách quan
Về việc thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên:
Chi cục Thuế quận Long Biên đã triển khai việc gửi thông báo tới các doanhnghiệp trên địa bàn quản lý thuế có trong danh sách phải rà soát Thường xuyên tổchức các buổi trao đổi kinh nghiệm kiểm tra quyết toán thuế TNCN cho toàn thểcán bộ thuộc Đội kiểm tra thuế
Đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền theo phương thức điện tử, đảm bảothiết thực, hiệu quả, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của xã hội; Tăng cường đối thoại, hỗtrợ theo loại hình, đối tượng; Kịp thời khen thưởng và tôn vinh NNT thực hiện tốtchính sách pháp luật thuế, các tổ chức, cá nhân ngoài ngành có thành tích xuất sắc,đồng hành cùng cơ quan thuế trong công tác quản lý thuế Tiếp tục công khai danh
Trang 35sách các doanh nghiệp nợ thuế, vi phạm pháp luật thuế trên các phương tiện thôngtin đại chúng, đảm bảo minh bạch, công bằng và đúng quy định
1.4.2 Bài học cho Chi cục thuế quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
Trên cơ sở kinh nghiệm hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhânđối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Thanh Xuân vàChi cục thuế quận Long Biên, tác giả rút ra một số bài học đối với Chi cục thuếquận Đống Đa, cụ thể:
Về bộ máy kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Xây dựng bộ máy tổ chức quản lý thuế TNCN và đội ngũ cán bộ công
chức quản lý thuế TNCN có phẩm chất đạo đức tốt, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ,thành thạo về tin học, giao tiếp được ngoại ngữ nhất là tiếng Anh hoặc theo hướngchuyên sâu về từng lĩnh vực
Về nội dung kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Xử lý kịp thời các trường hợp vướng mắc chính sách thuế phát sinh
trong quá trình kiểm tra thuế để các cuộc kiểm tra thuế hoàn thành trong thời gianngắn nhất
Về hình thức và công cụ kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên: Để quản lý được thu nhập của các cá nhân nhất thiết
phải ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế Không có công nghệ thông tinthì hiệu quả quản lý thuế TNCN sẽ không cao, không kiểm soát được thu nhập củacác cá nhân có thu nhập ở nhiều nơi, có nhiều loại thu nhập Tăng cường hình thứckiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên theohình thức thường cuyên
Về việc thực hiện quy trình kiểm tra quyết toán thuế TNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên:
Thực hiện xây dựng các tiêu chí phân loại NNT theo các nhóm đối tượng đểquản lý hoặc phân cho cán bộ công chức quản lý thuế theo thu nhập như: thu nhập
từ tiền lương, tiền công; thu nhập từ đầu tư vốn, thu nhập từ chuyển nhượng bấtđộng sản từ đó tìm ra các biện pháp quản lý, phương thức hỗ trợ thích hợp
Trang 36Tăng cường công tác tuyên truyền hỗ trợ NNT, thành lập các tổ chức tư vấnthuế, thông qua các tổ chức tư vấn thuế giúp cho NNT nâng cao tinh thần tráchnhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế, hạn chế được rủi ro về thuế, tăng cường công tácthanh tra, kiểm tra NNT
Tăng cường sự phối kết hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước với cơquan thuế nhằm quản lý được NNT một cách có hiệu quả, tăng thu NSNN vềthuế TNCN
Thực hiện thường xuyên cập nhập dữ liệu về thuế TNCN đối với cá nhân cóhai nguồn thu nhập trở lên để lưu trữ trên Hệ thống
Trang 37KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trong nội dung Chương 1, tác giả đã xây dựng khung nghiên cứu về thuếTNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên và kiểm tra quyết toán thuếTNCN đối với cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên tại chi cục thuế Đồng thời,trên cơ sở kinh nghiệm hoàn thiện kiểm tra quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với
cá nhân có hai nguồn thu nhập trở lên của Chi cục thuế quận Thanh Xuân và Chicục thuế quận Long Biên, tác giả rút ra một số bài học đối với Chi cục thuế quậnĐống Đa, thành phố Hà Nội
Trang 38CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM TRA QUYẾT TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁ NHÂN CÓ HAI NGUỒN THU NHẬP TRỞ LÊN TẠI CHI CỤC THUẾ
QUẬN ĐỐNG ĐA GIAI ĐOẠN 2015 – 2019
2.1 Giới thiệu về Chi cục thuế quận Đống Đa
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Chi cục thuế quận Đống Đa cùng với các Chi cục Thuế các quận, huyện trongtrong cả nước được thành lập ngày 10/10/1990 trên cơ sở sáp nhập 3 tổ chức: Thuquốc doanh, thuế công thương nghiệp và thuế nông nghiệp Từ ngày 10/10/1990,Chi Cục thuế chính thức hoạt động trong hệ thống ngành thuế thống nhất từ trungương đến địa phương
Chi cục thuế quận Đống Đa là cơ quan hành chính nhà nước thuộc hệ thốngngành thuế Việt Nam, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Cục thuế Thành phố Hà Nội vàchỉ đạo song trùng của UBND quận Đống Đa Hiện tại Chi cục có trụ sở đặt tại số
185 Đặng Tiến Đông, Phường Trung liệt, quận Đống Đa, TP Hà Nội
Tính đến thời điểm tháng 12 năm 2019 là 209 cán bộ, trong đó: Biên chế gồm
198 cán bộ, hợp đồng 11 cán bộ Trình độ chuyên môn của cán bộ gồm: 50 Thạc sỹ,
190 cán bộ có trình độ Đại học, 03 cán bộ có trình độ Cao đẳng; Trung cấp là 23cán bộ Nhìn chung chất lượng đội ngũ cán bộ thuế tại Chi cục thuế quận Đống Đa
cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý thuế
2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ
2.1.2.1 Chức năng
Chi cục Thuế quận Đống Đa tổ chức trực thuộc Cục Thuế, có chức năng tổchức thực hiện công tác quản lý thuế, phí, lệ phí, các khoản thu khác của ngân sáchnhà nước thuộc phạm vi nhiệm vụ của ngành thuế trên địa bàn hành chính quậnĐống Đa
Trang 39Chi cục Thuế có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, được mở tài khoản tại Khobạc Nhà nước theo quy định của pháp luật.
2.1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn
Chi cục Thuế thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm theo qui định củaLuật Quản lý thuế, các luật thuế, các qui định pháp luật khác có liên quan và cácnhiệm vụ, quyền hạn cụ thể sau đây:
- Tổ chức triển khai thực hiện thống nhất các văn bản qui phạm pháp luật vềthuế; quy trình, biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế trên địa bàn;
- Tổ chức thực hiện dự toán thu thuế hàng năm được giao; tổng hợp, phân tích,đánh giá công tác quản lý thuế; tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa phương vềcông tác lập và chấp hành dự toán thu ngân sách Nhà nước, về công tác quản lý thuếtrên địa bàn; phối hợp chặt chẽ với các ngành, cơ quan, đơn vị liên quan để thựchiện nhiệm vụ được giao;
- Tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích chính sáchthuế của Nhà nước; hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn thực hiện nghĩa vụ nộp thuếtheo đúng quy định của pháp luật
- Các nhiệm vụ khác theo Quyết định số 110/QĐ-BTC
Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, căn cứ Quyết định số TCT ngày 29/03/2010 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế về việc quy định chứcnăng, nhiệm vụ của các đội thuộc Chi cục Thuế theo đó tổ chức bộ máy Chi cụcthuế được kiện toàn theo mô hình gồm Ban lãnh đạo và 09 Đội thuế chức năng cùng
504/QĐ-6 Đội thuế phường trực thuộc Chi cục thuế
2.1.3 Kết quả hoạt động của Chi cục thuế quận Đống Đa giai đoạn 2015 – 2019
Trong những năm gần đây, số lượng các doanh nghiệp thuộc phân cấp quản lýcủa Chi cục thuế quận Đống Đa tăng lên khá nhanh, đến thời điểm cuối năm 2019,toàn Chi cục có 15.482 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh và 9.984
hộ cá nhân kinh doanh với các loại hình, lĩnh vực đa dạng nên công tác quản lýthuế nói chung và công tác quản lý thu thuế TNCN nói riêng tương đối phức tạp
Trang 40Bảng 2.1 Các loại hình doanh nghiệp tại Chi cục thuế quận Đống Đa
(Đơn vị tính: doanh nghiệp)
doanh nghiệp NQD
Năm 2015
Năm 2016
Năm 2017
Năm 2018
Năm 2019
(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động qua các năm tại Chi cục thuế quận Đống Đa)
Tuy còn nhiều khó khăn trong công tác quản lý thuế, nhưng dưới sự quan tâmchỉ đạo sát sao từ các cấp Ủy Đảng cũng như của Chính quyền địa phương cùng với
sự cố gắng nỗ lực của toàn bộ công nhân viên trong Chi cục Hàng năm, Chi cụcthuế quận Đống Đa luôn cố gắng hoàn thành vượt mức kế hoạch thu thuế do Cụcthuế Hà Nội và UBND thành phố giao, kết quả thu cụ thể như sau:
Bảng 2.2 Kết quả thu ngân sách tại Chi cục thuế quận Đống Đa
Năm 2017
Năm 2018
Năm 2019
1 Kế hoạch giao 3.141.000 5.057.000 6.705.000 8.379.900 10.594.000
2 Thực hiện 4.221.488 5.911.557 7.084.235 8.562.235 11.070.202
3 Tỷ lệ hoàn thành
(Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động qua các năm tại Chi cục thuế quận Đống Đa)
Từ năm 2015 đến năm 2019, công tác kiểm tra đã đạt được kết quả khả quan,kết quả kiểm tra năm sau luôn tăng cao so với năm trước (tăng cả về số lượng vàchất lượng), đặc biệt từ năm 2016 đến năm 2019, Chi cục đã có 4 năm liên tiếphoàn thành vượt số lượng kế hoạch kiểm tra góp phần nâng cao kết quả thu ngânsách, cụ thể:
Bảng 2.3 Kết quả kiểm tra thuế tại Chi cục thuế quận Đống Đa
