Công trình này đã giành đc giải nhì (dự thi cấp bộ ) mình để ở chế độ xem trước tối đa để các bạn tham khảo , click xem thêm để đọc đc nhiều nội dung tài liệu nhé !
Trang 1-o0o -
Công trình tham d Cu c thi
Sinh viên nghiên c u khoa h c Tr ng i h c Ngo i th ng 2013
Trang 2M C L C
M C L C 2
DANH M C B NG, BI U VÀ HÌNH 5
L I M U 7
CH NG 1: NH NG V N LÝ LU N C B N V CH NG TRÌNH H TR TI N L NG 11
1.1 T ng quan v ch ng trình h tr ti n l ng (Wage Subsidy Scheme) 11
1.1.1 Khái ni m 11
1.1.2 Phân lo i 12
1.1.2.1 D a vào đ i t ng đ c h ng đ n 12
1.1.2.2 D a vào hình th c h tr 13
1.2 Ho t đ ng c a m t ch ng trình h tr ti n l ng 14
1.β.1 dài ch ng trình 14
1.2.2 M c đ h tr 15
1.β.γ Các đi u ki n tham gia ch ng trình 15
1.2.4 Ki m tra vi c tuân th ch ng trình 16
1.2.5 Các y u t c n cân nh c khác 16
1.3 Nh ng tác đ ng c a ch ng trình h tr ti n l ng 16
1.γ.1 Tác đ ng tích c c c a ch ng trình h tr ti n l ng 16
1.γ.Tác đ ng tiêu c c ngoài ý mu n c a ch ng trình h tr ti n l ng 19
1.4 M t s mô hình ho t đ ng c a ch ng trình h tr ti n l ng 21
1.4.1 Các mô hình theo lý thuy t kinh t vi mô 21
1.4.1 Các mô hình theo lý thuy t kinh t v mô 22
CH NG 2: KINH NGHI M V CH NG TRÌNH H TR TI N L NG T I M T S QU C GIA TRÊN TH GI I 27
β.1 Ch ng trình h tr ti n l ng c a V ng Qu c Anh 27
2.1.1 T ng quan v tình hình kinh t , xã h i c a V ng Qu c Anh tr c khi áp d ng ch ng trình h tr ti n l ng 27
2.1.1.1 Tình hình kinh t c a V ng Qu c Anh giai đo n tr c1998 27
2.1.1.2 Tình hình th tr ng lao đ ng c a V ng Qu c Anh tr c n m 1998 31
Trang 3β.1.β Ch ng trình h tr ti n l ng c a V ng Qu c Anh - "S th a thu n m i dành
cho nh ng lao đ ng tr "– New Deal for Youth Employment (1998 – 2001) 32
2.1.2.1 Nh ng đ c đi m chính c a ch ng trình h tr ti n l ng t i Anh 32
2.1.2.2 K t qu ch ng trình 35
β.1.γ ánh giá v ch ng trình h tr ti n l ng c a Anh 37
β.1.γ.1 ánh giá tác đ ng c a ch ng trình đ i v i tình hình kinh t v mô c a V ng Qu c Anh 37
β.1.γ.β ánh giá chung v tính hi u qu c a ch ng trình 39
β β Ch ng trình h tr ti n l ng t i M 40
2.2.1 Tình hình kinh t xã h i t i M trong nh ng n m 1970 40
β.β.β Ch ng trình h tr thu cho nh ng vi c làm trong m c tiêu t i M - Targeted Jobs Tax Credit (TJTC) 42
2.2.2.1 Gi i thi u chung v ch ng trình h tr thu cho nh ng vi c làm trong m c tiêu t i M 42
2.2.2.2 Nh ng n l c c a doanh nghi p trong vi c tuy n d ng, s d ng và duy trì lao đ ng thu c các nhóm lao đ ng m c tiêu c a ch ng trình h tr ti n l ng TJTC 44
2.2.2.3 Mô t nh ng ng i lao đ ng và s d ng lao đ ng tham gia ch ng trình TJTC 46
β.β.γ ánh giá v ch ng trình h tr ti n l ng c a M 48
β.γ Ch ng trình h tr ti n l ng t i Australia 50
2.3.1 Tình hình kinh t - xã h i c a Australia tr c khi áp d ng ch ng trình h tr ti n l ng 50
β.γ.β Ch ng trình “ ào t o và vi c làm đ c bi t dành cho gi i tr ”t i Australia 53
β.γ.γ ánh giá tác đ ng c a ch ng trình h tr ti n l ng c a Australia 56
CH NG 3: M T S XU T XÂY D NG CH NG TRÌNH H TR TI N L NG T I VI T NAM 61
γ.1 i u ki n phát tri n kinh t , ho t đ ng c a doanh nghi p và th tr ng lao đ ng Vi t Nam hi n nay 61
3.1.1 Tình hình phát tri n n n kinh t Vi t Nam 61
3.1.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Vi t Nam 63
3.1.3 Tình hình th tr ng lao đ ng t i Vi t Nam 67
Trang 43.1.3.1 H th ng các v n b n pháp lý v ch đ ti n l ng, thu nh p c a ng i lao
đ ng t i Vi t Nam 67
3.1.3.2 Tình hình thu nh p c a ng i lao đ ng t i Vi t Nam trong th i gian g n đây 68
3.1.3.3 Ch t l ng lao đ ng t i Vi t Nam hi n nay 70
γ.β xu t Mô hình ch ng trình h tr ti n l ng t i Vi t Nam 73
γ.β.1 Mô hình ch ng trình h tr ti n l ng t i Vi t Nam 73
3.2.1.1 Ph m vi ngành đ c h tr 73
γ.β.1.γ σhóm đ i t ng m c tiêu 74
3.2.1.2 Hình th c h tr 74
3.2.2 D ki n s b chi phí c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ xu t t i Vi t Nam76 γ.β.β.1 i v i các lao đ ng đư có vi c làm 76
γ.β.β.β i v i các lao đ ng ch a có vi c làm 77
3.2.2.3 Phí phát hành th ngân hàng đ tr ti n h tr tr c ti p cho ng i lao đ ng78 3.2.2.4 T ng chi phí d ki n c a Ch ng trình h tr ti n l ng 78
3.2.3 K t qu d ki n c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ xu t t i Vi t Nam 79
3.2.3.1 D ki n tác đ ng c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ i v i tình hình lao đ ng Vi t Nam 79
3.2.3.2 D ki n tác đ ng c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ i v i n n kinh t s d ng hàm s n xu t Cobb-Douglas 80
3.2.3.2 D ki n tác đ ng c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ i v i Ngân sách Nhà n c 83
K T LU N 86
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 88
PH L C 92
Ph l c 1: Ph m vi các ngành trong Ch ng trình h tr ti n l ng 92
Ph l c 2: Tính toán chi tiêu bình quân/tháng c a ng i dân Vi t Nam 97
Ph l c 3: S li u v tình hình GDP, Lao đ ng và V n đ u t theo thành ph n kinh t c a Vi t σam giai đo n 2000-2012 99
Ph l c 4: Tình hình σgân sách nhà n c giai đo n 2000 - 2012 100
Trang 5DANH M C B NG, BI U VÀ HÌNH
B ng β.1: ánh giá hi u qu c a các l a ch n trong ch ng trình "S th a thu n m i dành
cho nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh 34
Hình 2.1: Tóm t t ch ng trình "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh 35
B ng 2.2: K t qu đi u tra s l ng ch ng nh n TJTC trên toàn n c M , phân lo i theo nhóm lao đ ng m c tiêu, n m 1988 47
B ng 2.3: K t qu đi u tra m c l ng kh i đi m, phân lo i theo nhóm lao đ ng m c tiêu, n m 1988 47
B ng 2.4 M c l ng trung bình c a lao đ ng m i t i Australia trong giai đo n 1977 đ n 1981 55
B ng 2.5: Thu nh p trung bình theo tu n c a các nhóm lao đ ng t i Australia giai đo n 1981 - 1985 58
B ng 3.1: S li u th ng kê l c l ng lao đ ng và s ng i có vi c làm t 15 tu i tr lên n m β010, β011, β01β 68
B ng 3.2: Thu nh p c a ng i lao đ ng t 15 tu i tr lên n m β010, β011, β01β 69
B ng 3.3: L c l ng lao đ ng t 15 tu i tr lên chia theo trình đ chuyên môn k thu t và gi i tính t n m β010 đ n h t quỦ γ n m β012 71
B ng 3.4: T l thi u vi c làm làm và th t nghi p, giai đo n 2009 – 2012 72
B ng 3.5: Giá tr c a Ch ng trình h tr ti n l ng đ i v i ng i lao đ ng đư có vi c làm trong 1 n m 76
B ng 3.6: Tóm t t t ng chi phí c a Ch ng trình h tr ti n l ng 78
B ng γ.7: Tình hình t ng tr ng vi c làm t i Vi t σam giai đo n 2000 – 2012 79
Bi u đ β.1: T ng tr ng GDP giai đo n Quý I 1980 – Quý II 1998 c a các n c G7 27
Bi u đ 2.2: L m phát giai đo n 1980 - 1998 c a các n c G7 28
Bi u đ 2 3: L m phát giá nhà t i Anh giai đo n 1986 - 1997 29
Bi u đ 2.4: T l ti t ki m cá nhân t i Anh giai đo n 1980 – 1997 (%GDP) 29
Bi u đ 2.5: T l vay n trong T ng n ph i tr c a các doanh nghi p t nhân phi tài chính Anh 1987 - 1997 29
Bi u đ 2.6: Bi n đ ng t giá h i đoái c a các n c G7 giai đo n tháng 1/1980 - tháng 10/1998 30
Bi u đ 2.7: S l ng ng i th t nghi p có h ng tr c p t i V ng Qu c Anh – T ng và S l ng th t nghi p dài h n (trên m t n m) 31
Bi u đ 2.8: S l ng ng i th t nghi p t 18 đ n 24 tu i có h ng tr c p t i V ng Qu c Anh – T ng, s l ng th t nghi p ng n và dài h n (trên m t n m) 32
Bi u đ 2.9: S l ng lao đ ng tham gia ch ng trình "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh tính t i cu i m i tháng 35
t 01/1998 đ n 10/2001 35
Trang 6Bi u đ 2.10: S l ng lao đ ng tham gia ch ng trình "S th a thu n m i dành cho
nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh tính theo s l n tham gia 36
(tính đ n 10/2001) 36
Bi u đ 2.11: S l ng lao đ ng tham gia ch ng trình có vi c làm 37
phân theo lo i hình vi c làm 37
Bi u đ β.1β: Thay đ i trong lao đ ng th t nghi p dài h n 38
gi a tháng 4/1998 và tháng 10/2001 t i V ng Qu c Anh 38
Bi u đ 2.13: GDP th c c a M , ti p c n theo ph ng pháp tính chi phí, t n m 1970 đ n 1990, n m c s : β005 (đ n v tính: t USD) 41
Bi u đ 2.14: S li u CPI c a M t n m 1970 đ n 1990 (đ n v : %) 49
Bi u đ 2.15: T l l m phát c a Australia trong giai đo n 1971 - 1979 51
Bi u đ 2.16: T l th t nghi p t i Australia trong giai đo n 1960 – β001 ( n v : %) 52
Bi u đ 2.17: M c t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i t i Australia giai đo n 1971 - 1979 52
Bi u đ 2.18: Bi n đ ng m c l ng trung bình c a các nhóm lao đ ng t i Australia trong giai đo n 1981 - 1985 59
Bi u đ 3.1: S l ng doanh nghi p đ ng kỦ thành l p m i m i n m, t 2001 - 2012 64
Bi u đ 3.2: Thu nh p c a ng i lao đ ng t 15 tu i tr lên n m β010, β011, β01β 70
Bi u đ 3.3: Tình tr ng σgân sách σhà n c giai đo n 2000 - 2012 84
Hình 1 1: Mô hình h tr ti n l ng c a Dreze và Sneessens (1997) 21
Hình 1.β: Tác đ ng c a h tr ti n l ng đ n l ng lao đ ng có vi c làm theo mô hình c a Snower (1994) 26
Hình 3.1: K t qu h i quy h s c a Hàm Cobb-Douglas đ i v i toàn b n n kinh t Vi t σam giai đo n 2000 - 2012 81
Hình 3.2: K t qu h i quy h s c a Hàm Cobb-Douglas đ i v i khu v c kinh t phi nhà n c giai đo n 2000 - 2012 82
Trang 7L I M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Nh ng tác đ ng tiêu c c c a cu c kh ng ho ng tài chính th gi i b t đ u t
cu i n m β008 đư m đ u cho s t t d c nghiêm tr ng c a n n kinh t Vi t Nam
Sau g n 4 n m, tình hình suy thoái kinh t trong n c v n không đ c c i thi n
c bi t, t kho ng cu i n m β011 và trong su t c n m β01β, t l hàng t n kho
t ng cao và khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n vay t ngân hàng đ u cùng d n
đ n m t h u qu duy nh t: đó là s thu h p s n xu t, th m chí là d n đ n phá s n
c a hàng lo t các doanh nghi p v a và nh i u này khi n cho tình tr ng th t
nghi p c a Vi t Nam tr nên r t nghiêm tr ng, nh t là tình tr ng th t nghi p trong
b ph n lao đ ng thanh niên 15-24 tu i Ngay c đ i v i nh ng lao đ ng đư có vi c làm, đ c bi t là các lao đ ng t i nh ng doanh nghi p s n xu t ngoài nhà n c, thì
tình hình l m phát cùng v i ch s giá tiêu dùng không ng ng gia t ng trong th i
gian qua, trong khi m c l ng l i quá th p không đ đ trang tr i các chi phí bình
quân t i thi u trong m t tháng khi n cho ng i lao đ ng có thu nh p th p lâm vào
tình tr ng túng qu n Vì v y, các lao đ ng th t nghi p và có thu nh p th p t i Vi t
Nam r t c n có m t ch ng trình h tr ti n l ng đ có th n đ nh cu c s ng trong giai đo n kinh t khó kh n nh hi n nay
Ch ng trình h tr ti n l ng (Wage Subsidies) nh m h tr nh ng lao
đ ng n m trong m c tiêu c a ch ng trình, th ng là các lao đ ng đang th t
nghi p, có thu nh p th p, ho c có hoàn c nh khó kh n Ch ng trình này đư và đang đ c ti n hành nhi u qu c gia trên th gi i t nh ng n m 70 c a th k
tr c và đư mang l i nhi u tác đ ng tích c c cho th tr ng lao đ ng t i các qu c gia mà ch ng trình đ c ti n hành
T i Vi t Nam khi mà tình tr ng th t nghi p còn m c cao, trong khi m c
l ng ph bi n dành cho ng i lao đ ng, đ c bi t là các lao đ ng tr ho c lao đ ng
Trang 8giá t ng th v các đ c đi m, lo i hình và các đ xu t thay đ i đ ch ng trình h
tr ti n l ng này có th ho t đ ng hi u qu trong đi u ki n kinh t , xã h i Vi t
Nam Xu t phát t th c t đó, nhóm nghiên c u đư l a ch n v n đ “Ch ng trình
h tr ti n l ng: Kinh nghi m th gi i và đ xu t cho Vi t Nam” làm đ tài cho
công trình nghiên c u khoa h c c a mình
2 T ng quan tình hình nghiên c u
Các ch ng trình h tr c a Chính ph không ph i là m t chính sách xa l ,
th m chí c th h n là các Chính sách h tr ti n l ng đư đ c nhi u qu c gia trên
th gi i áp d ng t lâu S m nh t có th k đ n Ch ng trình ào t o đ c bi t dành cho ng i lao đ ng tr - m t ch ng trình h tr ti n l ng nh ng ít chú tr ng vào đào t o c a Chính ph Australia trong giai đo n 1976-1985; hay g n đây nh t là
Ch ng trình Apoyo Directo al Empleo (PADE) – ch ng trình h tr ti n l ng
cho các doanh nghi p v a và nh c a Chính ph Colombia trong giai đo n β006 Các c quan có liên quan t ng qu c gia và trên Th gi i nh World Bank hay Asia Development Bank đ u đư có nh ng báo cáo đánh giá m c đ hi u qu và tác đ ng c a các ch ng trình này
2000-Cách xây d ng các mô hình h tr ti n l ng t i u c ng là đ tài c a nhi u
nghiên c u Tiêu bi u có th k đ n các đ tài: Xây d ng mô hình h tr ti n l ng
t i u cho m i công nhân: B y th t nghi p, T ng tr ng vi c làm và Thu xu t c a
tác gi Pierre M PICARD; Thi t k h th ng h tr cho các gia đình: T ng h p v
nh ng phát hi n trong khi nghiên c u chính sách c a T ch c The Urban Institute; hay H tr ti n l ng trong ch ng trình phát tri n kinh t c a i h c Qu n lí
Singapore
T i Vi t σam, các Ch ng trình h tr ng i lao đ ng c ng đư nhi u l n áp
d ng Tuy nhiên các ch ng trình này m i ch d ng m c h tr b đ ng cho lao
đ ng th t nghi p (vì không khuy n khích đ c ng i lao đ ng tích c c t tìm vi c
làm) ho c h tr d i d ng chính sách nh đào t o ngh , hay gi i thi u vi c làm
Chính vì th , Vi t Nam, h u nh ch a có m t nghiên c u nào v tính kh thi c a
Trang 9ch ng trình h tr ti n l ng đ i v i th tr ng lao đ ng trong n c nói riêng, và
tình hình kinh t nói ch ng
3 M c tiêu nghiên c u
Trên c s nghiên c u các ch ng trình h tr ti n l ng c a m t s qu c gia
trên th gi i, m c tiêu nghiên c u c a đ tài là đ a ra m t s đ xu t xây d ng mô hình ch ng trình h tr ti n l ng t i Vi t Nam trong đi u ki n phát tri n kinh t
xu t xây d ng mô hình ch ng trình h tr ti n l ng t i Vi t Nam và d
ki n nh ng chi phí c ng nh tác đ ng c a ch ng trình trên c s nghiên
c u kinh nghi m c a các n c
4 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u: Ch ng trình h tr ti n l ng cho doanh nghi p
Ph m vi nghiên c u: tài nghiên c u kinh nghi m xây d ng và tri n khai
ch ng trình h tr ti n l ng t i Anh, M , Úc và t i Vi t Nam
M u kh o sát: h th ng doanh nghi p c p 2 theo Quy t đ nh s 10/β007/Q
-TTg c a Th t ng Chính ph ban hành ngày 23/01/2007 v Ban hành H
th ng ngành kinh t c a Vi t Nam
5 Ph ng pháp nghiên c u
Phân tích tài li u: nghiên c u các ngu n thông tin, d li u đư có trong sách
v , các bài báo, công trình khoa h c tr c đó và thông tin trên m ng Internet làm c s cho lý lu n và ch ng minh các l p lu n
Liên h v i m t s c quan doanh nghi p (t i Hà N i) đ tìm hi u v ch đ
l ng hi n hành
Trang 10 Ph ng pháp quan sát th c ti n đ t đó rút ra đ c đi m n n kinh t xã h i
Vi t Nam và so sánh nh ng đ c đi m đó v i các n c khác trên th gi i
Trang 11CH NG 1: NH NG V N Lụ LU N C B N V CH NG TRÌNH
1.1 T ng quan v ch ng trình h tr ti n l ng (Wage Subsidy Scheme)
1.1.1 Khái ni m
Ch ng trình h tr ti n l ng (Wage Subsidies Scheme) ho c h tr lao
đ ng (Employment Subsidies) là m t trong hai hình th c chính c a Ch ng trình
th tr ng lao đ ng (Labour Market Programs), hình th c còn l i là ào t o
Ch ng trình th tr ng lao đ ng là m t hình th c can thi p c a chính ph vào th
tr ng lao đ ng v i m c đích t o ra l i ích cho nh ng nhóm ng i lao đ ng đ c
nâng cao tình tr ng lao đ ng có vi c làm, thông qua vi c gi m chi phí lao đ ng cho
các doanh nghi p ho c t ng m c l ng mà ng i lao đ ng nh n đ c
Ch ng trình h tr ti n l ng đ c coi là m t chính sách "ch đ ng" và
"tích c c" h n so v i nh ng lo i hình chính sách khác trong vi c t o ra l i ích và h
tr thu nh p cho ng i lao đ ng Ch ng trình h tr ti n l ng có m c đích cu i
cùng là t o ra công n vi c làm cho ng i lao đ ng, không gi ng nh ng ph ng
th c gián ti p khác, ví d nh ào t o ch giúp nâng cao ch t l ng c a ng i lao
đ ng tham gia vào th tr ng lao đ ng ho c Tr c p th t nghi p ch giúp h tr thu
nh p trong ng n h n mà không nâng cao kh n ng tìm đ c vi c làm trong dài h n
Ph n l n các n c thu c T ch c H p tác và Phát tri n Kinh t (τECD) nh Pháp, c, Tây Ban σha, và Anh đ u đư t ng áp d ng các hình th c h tr ti n
l ng và coi đây là m t chính sách "ch đ ng" và "c n thi t" M t s qu c gia có
thu nh p trung bình nh Chile, Hàn Qu c, Mê-hi-cô, C ng hòa Slovakia và Th σh
Trang 12K c ng đư áp d ng m t s ch ng trình h tr ti n l ng trong th i k suy thoái
kinh t toàn c u do th t nghi p t ng cao
1.1.2 Phân lo i
Các ch ng trình h tr ti n l ng th ng có nhi u hình th c khá đa d ng
do m i qu c gia khi áp d ng đ u có nh ng thay đ i cho phù h p v i hoàn c nh và
đi u ki n kinh t c a n c mình Tuy nhiên, có th phân lo i các ch ng trình h
tr ti n l ng d a trên m t s tiêu chí chung sau đây:
1.1.2.1 D a vào đ i t ng đ c h ng đ n
- Ch ng trình h tr ti n l ng không có đ i t ng c th (còn có tên là
Wage Bill Subsidy): hình th c h tr đ c áp d ng cho m i đ i t ng, k c ng i lao đ ng đang có vi c làm ho c đang th t nghi p Hình th c này ít đ c áp d ng vì
chi phí quá l n trong khi hi u qu không cao vì ngu n l c phân tán
Ví d : Ch ng trình h tr thu cho nh ng vi c làm m i (New Jobs Tax
Credit – σJTC) là ch ng trình h tr lao đ ng không phân lo i theo hình th c cho
mi n gi m thu đ c th c hi n Hoa Kì trong giai đo n 1977 – 1978 Ch ng trình này đ c đánh giá là đư t ng s l ng vi c làm trong ngành bán l và xây
ph s tr m t ph n còn l i ho c có nh ng hình th c u tiên t ng đ ng đ i v i
doanh nghi p đ đ m b o ng i lao đ ng nh n đ c m t m c l ng t i thi u Vì
v y, ch ng trình này còn có tên g i là Marginal Stock Subsidy
Trang 13Ví d : Ch ng trình Program de Apoyo Directo al Empleo (PADE) h ng
đ n nh ng đ i t ng là các công nhân có hoàn c nh đ c bi t nh : các bà m ph i đi làm, ng i tàn t t ho c các c u chi n binh, đ c th c hi n trong giai đo n 2002 –
2006 t i Colombia Ch ng trình này h tr ti n l ng cho các doanh nghi p v a
và nh
+ Ch ng trình h tr ti n l ng cho nh ng lao đ ng đang th t nghi p
hay nh ng ng i lao đ ng thuê m i c a doanh nghi p (còn đ c g i là
Recruitment Subsidy) Trong ch ng trình này, đ i t ng m c tiêu c ng có th
đ c chia nh h n d a vào đ tu i ho c gi i tính, ho c các tiêu chí khác T ng t
nh đ i v i ch ng trình h tr ti n l ng cho nh ng ng i lao đ ng hi n t i c a
doanh nghi p, doanh nghi p s chi tr m t ph n ti n l ng và chính ph s chi tr
ph n còn l i đ đ m b o m c l ng t i thi u c a ng i lao đ ng ho c có nh ng
hình th c u tiên t ng đ ng đ i v i doanh nghi p Tuy nhiên, trong tr ng h p
này thì t l đóng góp c a chính ph s cao h n đ khuy n khích doanh nghi p t o
đ ng tr , 43,000 vi c làm m i cho ph n
1.1.2.2 D a vào hình th c h tr
- H tr b ng ti n m t: ây là hình th c h tr ph bi n nh t, trong đó
chính ph h tr chi tr b ng ti n m t S ti n h tr có th đ c chính ph tr tr c
ti p hàng tháng cho ng i lao đ ng sau khi h có vi c làm ho c hoàn tr cho doanh
nghi p sau khi h đư tr ti n công cho ng i lao đ ng
- H tr phi ti n m t: ây là hình th c h tr trong đó chính ph không tr
ti n m t, mà cho phép doanh nghi p thuê nh ng ng i lao đ ng trong m c tiêu
Trang 14đ c h ng nh ng u đưi nh mi n ho c gi m các kho n đóng góp xư h i hay kh u
tr thu thu nh p doanh nghi p
Ví d 1: Ch ng trình Intervention Works Programme h ng t i đ i t ng
là toàn b nh ng ng i lao đ ng th t nghi p b ng cách h tr ti n l ng và chi phí
b o hi m xã h i, đ c ti n hành gi a nh ng n m 1990 t i Ba Lan
Ví d β: Ch ng trình Targeted Jobs Tax Credit (TJTC) nh m h tr nh ng
ng i tr tu i có hoàn c nh kinh t khó kh n b ng vi c c p cho nh ng doanh
nghi p thuê các lao đ ng này m t kho n tín d ng thu , đ c ti n hành trong giai
đo n 1979 – 1994 t i Hoa Kì Ch ng trình này đư giúp các doanh nghi p tham gia
ch ng trình gi m đ c kho ng 15% chi phí trong nh ng n m 1990
Khi v n hành m t ch ng trình h tr ti n l ng, các nhà ho ch đ nh luôn
ph i cân nh c nh ng l a ch n liên quan đ n th i gian áp d ng ch ng trình, l ng
ti n chi tr , các đi u ki n tham gia, và cách th c ki m tra i v i b t k ch ng
trình h tr ti n l ng, quy mô, đ dài và m c đ mà các kho n ti n s chi tr đ u
nh h ng đ n tính hi u qu c a ch ng trình M t v n đ c b n đ i v i các nhà
ho ch đ nh là li u vi c dành m t l ng ti n nh t đ nh cho m t s l ng l n ng i lao đ ng tham gia trong đó m i ng i lao đ ng ch nh n đ c m t s ti n tr giúp
nh ho c trong th i gian ng n s hi u qu h n; hay vi c gi m s l ng ng i lao
đ ng tham gia đ t ng s ti n ho c kho ng th i gian mà m i ng i đ c tr giúp s
hi u qu h n Tuy nhiên, dù quy t đ nh đ c đi m c a ch ng trình ra sao thì v n
ph i b o đ m h t m c có th r ng nh ng ng i lao đ ng có m c thu nh p th p ho c đang th t nghi p có th tham gia vào th tr ng lao đ ng trong m t th i gian càng
dài càng t t
1.2.1 dài ch ng trình
M t trong nh ng l i ích c b n c a ch ng trình h tr ti n l ng là ng i lao đ ng đ c tham gia càng dài thì h càng có đi u ki n trau d i k n ng và kinh
Trang 15nghi m, tay ngh c a h càng đ c nâng cao và vì v y, c h i h có th tìm đ c
vi c làm dài h n sau khi ch ng trình k t thúc c ng s càng cao
1.2.2 M c đ h tr
M c đ h tr c a m t ch ng trình h tr ti n l ng th ng có liên quan
vào các y u t sau:
a i u ki n kinh t
Có th đ t ra các m c h tr cao h n t i nh ng khu v c có t l th t nghi p
cao so v i các khu v c có t l th t nghi p h n Tuy nhiên đi u ki n này ch áp
d ng trong tr ng h p ch ng trình h tr ti n l ng không có đ i t ng c th Thêm vào đó, các đi u ki n v th tr ng lao đ ng, t l đói nghèo, các d li u liên
quan khác và li u các bi n pháp ít mang tính phân bi t h n có th đ c áp d ng không c ng c n đ c xem xét
b Kho ng th i gian th t nghi p
Th i đi m t t nh t đ can thi p b ng m t ch ng trình h tr ti n l ng là
khi m t ng i v a b th t nghi p, b i vì th i gian th t nghi p càng dài thì càng khó
tham gia tr l i vào th tr ng lao đ ng M t v n đ quan tr ng là li u l ng ti n h
tr có nên đ c g n v i th i gian th t nghi p hay không M t trong nh ng nguy c
c a vi c s d ng kho ng th i gian th t nghi p làm c s đ tính toán l ng ti n h
tr là vi c doanh nghi p có th trì hoãn vi c thuê nhân công đ đ c h ng m c h
tr cao h n
c Các y u t r i ro liên quan đ n ng i lao đ ng
Các y u t r i ro liên quan đ n ng i lao đ ng có th bao g m trình đ giáo
d c, gi i tính, dân t c, Tuy nhiên, vi c tính toán d a trên nh ng y u t này s r t
ph c t p và làm t ng thêm nh ng khó kh n hành chính
1.2.3 Các đi u ki n tham gia ch ng trình
Các đi u ki n tham gia ch ng trình h tr ti n l ng không nên quá khó
kh n đ xác minh Ví d , chính ph Argentina đư ph i đ i m t v i r t nhi u tr ng i trong ch ng trình Heads of Household Programme b i vì r t khó đ ki m tra li u
Trang 16m t ng i có th t s th t nghi p và là tr c t c a m t h gia đình hay không
T ng t , rât khó đ ki m tra xem m t ng i có th c s làm vi c trong nh ng gi quy đ nh trong ch ng trình đ c đ t ra hay không
1.2.4 Ki m tra vi c tuân th ch ng trình
Có m t m i liên h rõ ràng gi a các đi u ki n tham gia c a m t ch ng trình
h tr ti n l ng và các yêu c u v vi c ki m tra hi u qu Càng d đ xác minh các
đi u ki n tham gia thì càng d đ ki m tra vi c tuân th ch ng trình Ví d , c n
ph i ki m tra li u các doanh nghi p có thuê ng i lao đ ng thu c đúng nhóm đ i
t ng c a ch ng trình h tr ti n l ng, đi u ki n làm vi c, ch t l ng công vi c
và li u ng i lao đ ng có làm vi c trong đúng th i gian quy đ nh hay không
1.2.5 Các y u t c n cân nh c khác
M c dù ch a có nh ng b ng ch ng c th v tác đ ng c a chúng, m t s
hi u ng không mong mu n nh kho n m t tr ng (deadweight loss), hi u ng đ i
ch (displacement effect) ho c hi u ng thay th (substitution effect) trong m t s ngành có th s quá cao
1.3.1 Tác đ ng tích c c c a ch ng trình h tr ti n l ng
a Gi m t l th t nghi p
M c tiêu c b n c a ph n l n các ch ng trình h tr ti n l ng là gi m t
l th t nghi p c a n n kinh t , đ c bi t là t l th t nghi p dài h n
Th nh t, h tr ti n l ng s giúp các doanh nghi p gi m chi phí lao đ ng
t ng đ i so v i các y u t đ u vào khác Theo mô hình c đi n, lao đ ng và v n s
cân b ng đ t i đa hóa l i nhu n Vi c gi m chi phí lao đ ng s t o ra đ ng l c cho
m t doanh nghi p t i đa hóa l i nhu n thay th v n b ng lao đ ng Sau đó, có kh
n ng t o ra thêm hi u ng quy mô do chi phí lao đ ng th p d n đ n t ng c u hàng
hóa do giá gi m, t đó m r ng quy mô s n xu t c a doanh nghi p, và quay l i t ng
s l ng lao đ ng đ c thuê
Trang 17Th hai, ch ng trình h tr ti n l ng t o c h i cho ng i lao đ ng, đ c
bi t là nh ng ng i lao đ ng tr th t nghi p ti p c n v i vi c làm, t đó tích l y
thêm kinh nghi m làm vi c M t trong nh ng nguyên nhân khi n các doanh nghi p không mu n thuê các lao đ ng m i là do e ng i nh ng r i ro liên quan đ n tay ngh
và s thi u kinh nghi m c a h Vì v y, thông qua vi c làm do ch ng trình h tr
ti n l ng t o ra, ng i lao đ ng, đ c bi t là nh ng lao đ ng ch a có kinh nghi m,
có đi u ki n tích l y thêm kinh nghi m Nh v y, k c khi h b sa th i sau khi
ch ng trình k t thúc, thì kinh nghi m thu th p đ c trong quá trình đi làm c ng
giúp h t ng kh n ng tìm đ c vi c làm m i sau đó Chính vì lí do nay mà ch ng
trình h tr ti n l ng có tác d ng làm gi m t l th t nghi p trong dài h n h n là
trong ng n h n
b Chính sách an sinh xã h i
M c tiêu th hai c a ch ng trình h tr ti n l ng là th c hi n chính sách
an sinh xã h i: tr giúp nh ng b ph n ng i lao đ ng có hoàn c nh khó kh n ho c
có đi u ki n b t l i, đ c bi t trong tình tr ng n n kinh t suy thoái Ch ng trình
đ m b o nh ng ng i lao đ ng thu nh p th p có m t m c l ng t i thi u đ đ duy
trì m t m c s ng bình th ng, và/ho c nh ng lao đ ng th t nghi p có th tìm đ c
c th nên có th nâng cao hi u qu c a công tác h tr , đ ng th i tránh gây lãng phí H n n a, ch ng trình h tr ti n l ng còn có tác d ng t ng h p t t h n hai
hình th c chính sách xã h i khác là ào t o và Tr c p th t nghi p M t m t,
ch ng trình cho phép nh ng ng i lao đ ng, đ c bi t là lao đ ng tr ch a có kinh
nghi m đ c tr c ti p làm vi c đ tích l y và trau d i kinh nghi m th c t M t khác, ch ng trình đ m b o m c l ng t i thi u cho ng i lao đ ng, mà không
khi n h l i vào ti n tr c p gi ng nh ch ng trình Tr c p th t nghi p vì ng i lao đ ng ph i tìm đ c vi c làm m i có th đ c h ng thêm tr c p ti n l ng
c H tr doanh nghi p
M c tiêu th ba c a ch ng trình h tr ti n l ng là cung c p s h tr nh t
đ nh cho các doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p v a và nh b ng vi c giúp
Trang 18h c t gi m chi phí Trong tình tr ng suy thái kinh t , các doanh nghi p v a và nh chính là nh ng ch th ch u nhi u tác đ ng tiêu c c nh t vì ít có kh n ng ch ng
ch u lâu dài đ i v i nh ng bi n đ ng và b t l i kinh t - xã h i σh đư đ c p trong
ph n phân lo i, s h tr này có th tr c ti p b ng ti n m t, giúp gi m chi phí lao
đ ng; ho c gián ti p thông qua vi c cho doanh nghi p h ng các kho n c p tín
d ng t vi c gi m các kho n đóng góp b o hi m xã h i ho c mi n ho c gi m ti n
thu thu nh p Hình th c h tr doanh nghi p này không ch giúp doanh nghi p
gi m chi phí s n xu t, t đó h giá thành s n ph m và t ng l ng tiêu th , mà còn
giúp doanh nghi p m r ng s n xu t thông qua t ng c u tiêu th và thuê thêm các
nhân công n m trong di n đ c h tr Vì v y, ch ng trình h tr ti n l ng đ c
bi t có tác d ng h tr đ i v i doanh nghi p trong tình tr ng kinh t suy thoái
d M t s tác đ ng tích c c khác c a ch ng trình h tr ti n l ng
Ngoài nh ng tác đ ng nh các m c tiêu chính đư nêu trên, ch ng trình h
tr ti n l ng còn đ c k v ng, n u đ c s d ng m t cách h p lý và hi u qu , s
mang l i nh ng tác đ ng tích c c khác nh :
- Ch ng trình h tr ti n l ng có th mang l i hi u qu kinh t v mô
thông qua vi c gi m l m phát b ng v i m c th t nghi p đư gi m ho c thông qua
vi c c i thi n cán cân thanh toán nh gi m chi phí s n xu t cho các doanh nghi p
trong n c M t m c tiêu kinh t v mô khác có th đ t đ c là phân ph i l i ngu n
l c c ng nh t ng công b ng trong thu nh p Nói cách khác, h tr ti n l ng cho
nh ng đ i t ng g p hoàn c nh khó kh n t ng công b ng xã h i b ng cách thu h p
kho ng cách gi a lao đ ng tay ngh cao và lao đ ng tay ngh th p trong th tr ng lao đ ng
- Ch ng trình h tr ti n l ng,n u đ c s d ng m t cách h p lý còn có
th là m t công c xóa đói gi m nghèo h u hi u M t mô hình đ c nh c đ n r ng
rãi là Tín d ng Thu cho Thu nh p nh n đ c c a Hoa K - U.S Earned Income
Tax Credit, cung c p h tr cho nh ng gia đình lao đ ng nghèo có tham gia vào th
tr ng lao đ ng có tr l ng
Trang 19- Ch ng trình h tr ti n l ng c ng có th đ t đ c hi u qu trong vi c t o
thêm th i gian đ ti n hành nh ng s thay đ i, giúp cho nh ng lao đ ng đ c h
tr có thêm c h i và th i gian đ thích nghi v i nh ng thay đ i trong đi u ki n c a
th tr ng lao đ ng Vì v y, tác d ng trong dài h n c a h tr ti n l ng là c i thi n
n ng su t, vi n c nh có vi c làm và l ng c a nhóm lao đ ng m c tiêu
1.3.Tác đ ng tiêu c c ngoài ý mu n c a ch ng trình h tr ti n l ng
σói đ n nh ng tác đ ng tiêu c c c a ch ng trình h tr ti n l ng, các nhà
nghiên c u th ng đ c p đ n 3 v n đ sau:
- S m t tr ng (deadweight loss): x y ra khi vi c thuê m t nhóm lao đ ng
m c tiêu v n s di n ra k c khi ch ng trình h tr ti n l ng không đ c th c
hi n N u thi t h i này trong m t ch ng trình là quá l n, hi u qu c a nó nh là
m t ph ng ti n đ c i thi n v trí trên th tr ng lao đ ng c a nh ng ng i th t
nghi p s g p ph i h n ch Trong m t vài tr ng h p, s m t tr ng này là quá l n,
ví d nh trong Ch ng trình đ ng l c vi c làm c a Ai Len – Irish Employment Incentive Scheme Trong ch ng trình này, 91% s lao đ ng thuê m i v n có th
đ c thuê dù có ch ng trình hay không, và trong đó, βγ% s lao đ ng b đ y lên
tr c th i h n Ngoài ra, các doanh nghi p có th vì l i nhu n mà t o ra nh ng công
vi c kém ho c không quan tr ng đ nh n nh ng lao đ ng đ c h tr , khi n cho chi
phí m t tr ng càng tr nên nghiêm tr ng
- Hi u ng đ i ch (displacement effect): là kh n ng c t gi m vi c làm t i
m t khu v c nào đó trong n n kinh t vì s c nh tranh trên th tr ng hàng hóa
Hi u ng này s y ra khi m t doanh nghi p có lao đ ng đ c h tr t ng l ng
thành ph m đ u ra, nh ng l i chi m ch c a nh ng thành ph m do nh ng doanh
nghi p không có lao đ ng đ c h tr s n xu t ra σh v y, ch ng trình h tr
ti n l ng l i có k t qu lo i b vi c làm; tác đ ng này c n ph i đ c tính đ n khi
cân nh c các chính sách c a ch ng trình
- Hi u ng thay th (substitution effect): x y ra đ i v i các ch ng trình
h tr ti n l ng có đ i t ng c th , khi mà doanh nghi p thay th nh ng nh ng lao đ ng không đ c h tr , nh ng ng i không thu c nhóm đ i t ng h ng t i,
Trang 20b ng nh ng lao đ ng đ c h tr Tuy nhiên, hi u ng thay th ph thu c vào m c
đ co dãn c a c u lao đ ng đ c h tr và không đ c h tr Ngoài ra, ti n h tr
đ thuê lao đ ng th t nghi p dài h n có th d n đ n nh ng hành đ ng thuê nhân
công không hi u qu và s phân bi t đ i v i lao đ ng th t nghi p ng n h n
σgoài ra, các ch ng trình h tr ti n l ng có th còn gây ra m t s tác
đ ng tiêu c c khác nh sau:
- Ch ng trình h tr ti n l ng có th gây ra s bài xích đ i v i m t b
ph n lao d ng m c tiêu trong con m t c a các doanh nghi p S bài xích này có th
là m t d u hi u tiêu c c đ i v i nh ng doanh nghi p thuê lao đ ng ti m n ng v
n ng su t và đ ng l c làm vi c c a nh ng lao đ ng có đi u ki n khó kh n M t
nghiên c u Hoa K đư ch ra r ng nh ng ng i tham gia có phi u h tr thu tr c
ti p ho c tín d ng thu đ xu t trình cho doanh nghi p thuê th ng ít tìm đ c vi c làm h n nh ng ng i không có phi u Trong tr ng h p này, nhóm đ i t ng m c
tiêu c n đ c m r ng h n
- Các doanh nghi p có th c tình duy trì m c l ng th p đ h ng h tr
Trong tình hu ng này, c ch c a ch ng trình và quy trình ki m tra hi u qu s là
ph ng ti n đ kh c ph c h u qu tiêu c c này Ngoài ra, các doanh nghi p thuê lao
đ ng đ c h tr còn ph i ch u gánh n ng hành chính C th , đ nh n đ c h tr ,
doanh nghi p th ng ph i t g i các thông tin v đi u ki n th a mãn c a ng i lao
đ ng đ n các c quan lao đ ng đ a ph ng, mà quá trình này th ng khá m t th i
gian và t n kém Vì v y, các nhà ho ch đ nh chính sách nên cân nh c đ ch ng
trình h tr ti n l ng có bao g m c kho n chi phí này đ gi m b t gánh n ng cho
các doanh nghi p và khuy n khích h tham gia
- M t tác đ ng tiêu c c khác c a ch ng trình h tr ti n l ng là chi phí tài
khóa b i vì ch ng trình này có v đư làm t ng chi phí công c ng và t o ra thâm
h t H n n a, h tr ti n l ng còn đ c cho là h tr vi c s d ng lao đ ng không
hi u qu vì nó có xu h ng khi n cho các doanh nghi p đánh giá th p ng i lao
đ ng vì chi phí lao đ ng không hoàn toàn do doanh nghi p tr C ng c n ph i cân
nh c v s công b ng trong ch ng trình h tr ti n l ng vì nó di chuy n thu nh p
t nhóm lao đ ng nguy c th p sang nhóm lao đ ng nguy c cao
Trang 211.4 M t s mô hình ho t đ ng c a ch ng trình h tr ti n l ng
1.4.1 Các mô hình theo lý thuy t kinh t vi mô
a Mô hình c a Dreze và Sneessensv t ng c u lao đ ng
Mô hình c a Dreze và Sneessens(1997) mô t mô hình ho t đ ng c a
ch ng trình h tr ti n l ng, nh ng ch y u d a trên lý thuy t kinh t vi mô
Theo mô hình này, th tr ng lao đ ng có m t m c l ng t i thi u và th tr ng có
phân m nh, t i đó nh ng ng i lao đ ng tay ngh th p ho t đ ng trong nh ng th
tr ng khác nhau s có m c l ng khác nhau Ch ng trình h tr ti n l ng do
mô hình này minh h a h ng đ n nh ng ng i th t nghi p tr tu i và nh ng ng i lao đ ng có thu nh p th p ng c u lao đ ng là LD, đ ng cung lao đ ng là LS,
trong th tr ng c nh tranh hai đ ng này giao nhau cho k t qu là m c l ng và
l ng lao đ ng A (w*, L*) M c l ng t i thi u là w+, cho k t qu c u lao đ ng
B, v i l ng c u lao đ ng là L+; trong khi k t qu cung lao đ ng là D, v i
l ng cung lao đ ng là L# L ng lao đ ng th t nghi p là m c chênh l ch (L# -
Trang 22Ngoài ra, mô hình c a Dreze và Sneessens (1997) còn mô t "hi u ng b c thang" n i th tr ng lao đ ng tay ngh th p và tay ngh cao Theo đó, n u m c
l ng c a lao đ ng có tay ngh cao h th p kh n ng có vi c làm c a nh ng lao
đ ng có tay ngh b c cao h n ti p theo, thì nh ng ng i th t nghi p th tr ng lao đ ng tay ngh cao có th tr thành m t b ph n c a ngu n cung c a th tr ng lao đ ng tay ngh th p C u lao đ ng s có hi u ng thay th , khi mà m c l ng
c a lao đ ng tay ngh th p có liên h v i nh ng m c l ng khác Ch ng trình h
tr ti n l ng có th nâng cao kh n ng tìm đ c vi c c a m t ng i b ng cách
gi m chi phí doanh nghi p ph i b ra đ thuê ng i đó
b Mô hình c a Katz
Katz (1996) c ng bàn v đ ng l c cân b ng c a ch ng trình h tr ti n
l ng trong mô hình đ c minh h a t i Hình 1.1 Trong mô hình c a Katz, th
tr ng lao đ ng là th tr ng c a ng i lao đ ng có thu nh p th p, thay vì c a
ng i lao đ ng tay ngh th p Katz c ng cân nh c m t đ ng cung lao đ ng đ c
bi t co dãn hi u qu , gi ng nh trong tr ng h p th t nghi p c c u khi mà đ ng
LS trong Hình 1.1 n m ngang Trong tr ng h p này, h tr ti n l ng không làm
nh h ng đ n l ng nh ng m r ng vi c làm theo t l so v i đ co dãn c a c u lao đ ng tay ngh th p (ho c có thu nh p th p) co dãn hi u qu theo l ng c a
c cung và c u lao đ ng là chìa khóa đ i v i nh h ng c a tr c p Tuy nhiên, Katz c ng ch ra r ng trong th c t , nh ng v n đ trong thi t k , hành chính, doanh
nghi p c ng đ u nh h ng đ n tác d ng c a tr c p
1.4.1 Các mô hình theo lý thuy t kinh t v mô
a Mô hình c a Layarad v m i quan h c a ti n l ng vƠ l m phát
Layarad (1991, 1997) đư g n k t vi c h tr ti n l ng v i khái ni m "kh
n ng có vi c làm"("employability") trong m t mô hình đ ng xoáy l ng-giá ây
đ c xem nh m t mô hình t ng quát hi u qu vì nó g n k t khái ni m NAIRU (t
l th t nghi p t nhiên) v i đ ng cong Phillips, g n k t l m phát và th t nghi p
v i chính sách h n ch t th t nghi p Mô hình này đ t ra m t n n t ng kinh t v mô
Trang 23c b n cho nh ng phân tích v các tác đ ng c a h tr ti n l ng đ i v i các bi n
s kinh t và nh ng quá trình nh h ng đ n t l có vi c làm và t l th t nghi p Theo đ nh ngh a c a Layard (1997), "kh n ng có vi c làm" đ c p đ n n ng l c
c a m t ng i có th phù h p vào m t công vi c còn tr ng, là s k t h p c a c quá
trình tìm vi c và tay ngh lao đ ng C u lao đ ng trong m t giai đo n có d ng:
(1) H = f (V, cU) v i (f 1 , f 2 >0)
V i H là t ng s lao đ ng th t nghi p th t nghi p đ c thuê trong m t giai
đo n; V là s l ng công vi c còn tr ng; U là s l ng lao đ ng th t nghi p; f là
hàm s và f1, f2 là các đ o hàm b c nh t và b c hai; và c là "kh n ng có vi c làm"
trung bình c a m i ng i lao đ ng th t nghi p, v i ci là "kh n ng có vi c làm" c a
m t cá nhân Cho r ng logarith c a giá (p) là ph n thêm vào c a giá tr k v ng c a logarith c a l ng (we), t o ra m t công th c đ n gi n: (2) p ậ w e = 0
Logarith c a l ng (w) c ng đ c coi là ph n thêm vào c a giá tr k v ng
c a logarith c a giá (pe), v i ph n thêm vào b nh h ng b i s c ép c a l m phát
gi i thi u thông qua xác su t tìm đ c vi c c a m t ng i v i kh n ng nh t đ nh
(H/cU), thay vì ø: (5) w - w e = 0 + y 0 + y 1 (H/cU)
M c l ng th c t m c tiêu t ng cùng v i t l ng i th t nghi p tìm đ c
vi c làm Gi thi t t l th t nghi p là không đ i, trong tr ng thái cân b ng, đ t ng
s lao đ ng đ c thuê (H) b ng t ng s lao đ ng thôi vi c (sσ), trong đó s là t l
thôi vi c và N là s lao đ ng có vi c làm, nh v y l ng s b ng l ng k v ng và
m c l ng th c t ph thu c vào: (6) w = w e = 0 + y0 + y 1 (sN/cU)
Trang 24Vì v y, Layard k t lu n r ng đ i v i m t l trình l m phát cho tr c, th t
nghi p t l ngh ch v i "kh n ng có vi c làm" trung bình c a ng i th t nghi p
Ti p theo, ông cho r ng có hai lo i th t nghi p: th t nghi p ng n h n và th t nghi p dài h n, và th t nghi p dài h n khi n cho lao đ ng gi m "kh n ng có vi c làm",
cL< cS (7) c S U S + c L U L = const
H tr ti n l ng đ c cho là làm t ng "kh n ng có vi c làm" c a nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n mà ch ng trình này h ng t i Chi phí c a doanh
nghi p đ thuê nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n này s đ c gi m b t nh h
tr , vì v y mà doanh nghi p thuê nh ng ng i này S l ng th t nghi p ng n h n
không b nh h ng, nh ng s l ng th t nghi p dài h n UL l i đ c h th p v i
cùng t l mà "kh n ng có vi c làm" trung bình dài h n cL đ c nâng lên Y u t
th i gian là đi m m u ch t c a mô hình này, b i vi c thuê nh ng lao đ ng th t
nghi p t ng lên khi chuy n sang đi m cân b ng ti p theo do có s t ng lên trong t
l thuê nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n Vi c h tr ti n l ng có s liên quan
đ n "kh n ng có vi c làm", vì nh ng ng i th t nghi p dài h n là m c tiêu c a
ch ng trình tr c ti p l p vào nh ng công vi c còn tr ng, m c dù đó ch là m t s
có vi c làm đ c h tr Vi c làm có h tr làm t ng "kh n ng có vi c làm" c a
nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n, đ sau đó h ti p t c làm công vi c đó khi
ch ng trình h tr k t thúc ho c tìm m t công vi c khác
b Mô hình c a Millard và Mortenson
Millard và Mortenson (1997) c ng phát tri n m t mô hình khác v vi c t o
thành và h y b c a vi c làm Có m t quá trinh t ng thích hai m t t i đó ng i lao
đ ng tìm ki m và doanh nghi p thuê nhân công, nh ng có m t ma sát trong quá trình t ng thích và ti n l ng đ c quy t đ nh thông qua th a thu n, và ti n l ng thúc đ y tác đ ng c a ch ng trình h tr ti n l ng không có đ i t ng c th
Trong mô hình này, m t kho n h tr thuê lao đ ng m i đ c th y là có th làm
gi m đi m th t nghi p cân b ng, ch khi các kho n chi phí sa th i b ng 0 i u này
trên th c t là phù h p v i nh ng th tr ng lao đ ng l ng th p ho c tay ngh
th p, m c dù đi u này đư không đ c bàn đ n
Trang 25c Mô hình c a Snower v s chuy n đ i gi a các lo i chi phí
Snower (1994) đư mô t vi c h tr ti n l ng trong mô hình c a mình nh
là m t s "chuy n giao l i ích" ây là do đi u ki n ông đ t ra r ng m c đ h tr
có liên quan đ n m c đ ích l i th t nghi p mà m t ng i th t nghi p đáng l s
đ c nh n thay vì h tr vi c làm S h tr này, m t l n n a, đ c coi là có th
kh c ph c nh ng s thi u hi u qu c a th tr ng lao đ ng, nh nh ng h th ng ích
l i, ti n l ng hi u qu , quá trình ng i bên trong-ng i bên ngoài ho c công đoàn Snower đư thi t k giá tr h tr ph thu c d ng vào kho ng th i gian th t nghi p
và kh i l ng đào t o mà doanh nghi p cung c p trong ch ng trình h tr Nh ng
đ c đi m này đ c thêm vào đ h n ch b t tác đ ng c a hi u ng đ i ch và s
m t tr ng, d a vào kh n ng nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n ph i ch u xác su t tìm đ c vi c làm th p và nguy c sa th i nh ng lao đ ng đ c đào t o t i m t
doanh nghi p
Mô hình c a Snower t p trung vào các doanh nghi p t i đa hoad l i nhu n Theo đó, s l ng doanh nghi p là c đ nh, s n xu t đ u ra s d ng các đ u vào là lao đ ng (L), v i hàm doanh thu là hàm đ ng bi n c a L và chi phí sa th i (f) là
M i doanh nghi p thuê m t s l ng lao đ ng m i là Le, và t t c lao đ ng
có t l t vong là đ c đ t b ng t l sinh, và nh ng lao đ ng m i tr thành lao
đ ng chính th c sau m t kho ng th i gian đ c thuê v i t l (1 – ) M c l ng
th c t đ c xác đ nh tr c khi doanh nghi p cân nh c vi c thuê lao đ ng Nh ng lao đông chính th c nh n m c l ng th tr ng w* Nh ng lao đ ng m i vào (Le) không có s c m nh th tr ng, vì v y ch nh n đ c m c l ng b ng m c l i ích
th t nghi p dôi d (b) M c h tr (v) t c là doanh nghi p s tr cho nh ng lao đông m i m c l ng là (b – v) M c chênh l ch trong doanh thu c n biên và chi phí
c n biên v i y u t chi t kh u th i gian b ng 0 là: (9) (a ậ cL - w*) /
Nh ng lao đ ng m i đ c thuê cho t i khi giá tr hi n t i c a m c chênh
l ch b ng 0: (10) [(a - cL) ậ b + v] + (1 - ) (a ậ cL - w*) / = 0
Trang 26s thay đ i trong m c có vi c làm do có h tr (b L), trong đó L là m c chênh
l ch gi a m c có vi c làm cân b ng khi không có h tr (L) và có h tr (L*): b L
Trang 272.1.1.1 Tình hình kinh t c a V ng Qu c Anh giai đo n tr c1998
Trong hai chu k kinh t : 1978 – gi a 1986 và gi a 1986 – gi a 1997, tình
hình kinh t v mô c a V ng Qu c Anh là r t x u so v i các n c khác trong
nhóm G7 Trong giai đo n này, V ng Qu c Anh t l l m phát g n nh cao nh t
trong nhóm và t c đ t ng tr ng d i m c trung bình; ph i ch u đ ng hai cu c suy
thoái kinh t sâu s c nh t và kéo dài nh t trong l ch s sau chi n tranh M c đ bi n
đ ng c a s n l ng s n xu t và l m phát cao h n các n c khác, v i t c đ t ng
tr ng dao đ ng t -β.β5% đ n 5.25%, l m phát dao đ ng trong kho ng β% đ n
21% Lãi su t và thâm h t tài khóa dao đ ng cao g p g n hai l n so v i Pháp, c
và Hoa K
- B t n trong t ng tr ng, l m phát và tiêu dùng:
Bi u đ 2.1: T ng tr ng GDP giai đo n Quý I 1980 ậ Quý II 1998 c a các n c G7
Trang 28Ngu n: www.hm-treasury.gov.uk
Bi u đ 2.1 cho th y t c đ t ng tr ng trong s n l ng s n xu t c a V ng
Qu c Anh có m c bi n đ ng cao h n so v i các n c khác trong nhóm G7, ngo i
tr Canada i u này đư gi i thích t i sao GDP bình quân đ u ng i c a n c này
l i đ ng m c th p nh t trong G7, và đ ng m c th 9 trong khu v c EU
Bi u đ 2.2: L m phát giai đo n 1980 - 1998 c a các n c G7
Ngu n: www.hm-treasury.gov.uk
Bi u đ 2.2 cho th y t n m 1980, trong s các n c G7, V ng Qu c Anh
có t l l m phát trung bình cao th hai và vì th có m c đ bi n đ ng m nh h n các n c khác, tr Pháp và Italia Bi u đ c ng cho th y m i quan h thu n chi u
gi a m c đ l m phát và s bi n đ ng c a nó: l m phát bi n đ ng làm t ng s b t
n và vì v y làm t ng chi phí c a l m phát không d đoán tr c
L m phát giá nhà do vi c rút đ u t đ tiêu dùng đư tr thành m t v n đ
l n trong giai đo n kinh t này Giá nhà t ng m c k l c là 35% vào tháng 10/1988; sau đó b t đ u gi m vào th i k suy thoái kinh t b t đ u t n m 1990 và kéo dài cho đ n n m 1996 m i b t đ u t ng tr l i
Trang 29Bi u đ 2 3: L m phát giá nhà t i Anh giai đo n 1986 - 1997
Ngu n: www.hm-treasury.gov.uk
Xu h ng tiêu dùng c a ng i dân t i V ng Qu c Anh c ng thay đ i
Trong nh ng n m 1980, t l ti t ki m cá nhân (% so v i GDP) luôn gi m m nh,
đ t đáy n m 1988; thì b t đ u t cu c suy thoái kinh t 1990, t l này l i t ng v t,
m c dù có gi m d n t n m 199β Các doanh nghi p t nhân c ng có xu h ng
Lãi su t dao đ ng m nh trong hai chu k kinh t đ c đ c p t i này Lãi
su t c b n bi n đ ng lên xu ng trong giai đoan 1980 m nh h n so v i giai đo n
Trang 301990 i u này ph n ánh th c tr ng r ng lãi su t th ng đ c s d ng đ đ nh
h ng các bi n s tài chính khác ngoài l m phát i u này càng đ c kh ng đ nh sau khi V ng Qu c Anh tham gia C ch T giá h i đoái (ERM) và chú tr ng đ n
các m c tiêu trung h n Ch sau khi V ng Qu c Anh r i kh i C ch này thì h
m i b t đ u t p trung vào đ nh h ng l m phát m t cách tr c ti p Tuy nhiên, xét
v c b n, trong giai đo n tr c 1998, lãi su t danh ngh a c a V ng Qu c Anh
v n có m c bi n đ ng cao nh t so v i các n c khác trong nhóm G7 S bi n đ ng
trong chính sách lãi su t và ti n t đư tác đ ng tiêu c c đ n kh n ng lên k ho ch
tài chính c a các doanh nghi p và ng i tiêu dùng
Bi u đ 2.6: Bi n đ ng t giá h i đoái c a các n c G7
giai đo n tháng 1/1980 - tháng 10/1998
Ngu n: www.hm-treasury.gov.uk
M c thâm h t tài khóa c a V ng Qu c Anh c ng bi n đ ng m nh trong
th i k này, ph n ánh nh ng chính sách tài khóa không n đ nh c a chính ph Trong giai đo n này, cân b ng tài chính so v i GDP c a Chính ph Anh ch đ ng
sau Nh t B n v m c đ dao đ ng xét trong các n c G7 S dao đ ng m nh trong
m c đ thâm h t c a Anh m t ph n th hi n vi c n c này thi u nh ng m c tiêu
chính sách tài khóa rõ ràng và nh t quán Trong hai chu k kinh t này, các m c tiêu chính sách tài khóa đ u b thay đ i d a trên nh ng tình hu ng c th , c ng có ngh a
là các chính sách này không đ c tuân th đ bù đ p cho s tr t giá Thêm vào đó,
vi c không tính đ n nh ng tác đ ng c a chu k kinh t đư d n đ n nh ng hi u bi t
Trang 31sai l ch v s c m nh c a khu v c tài chính công, gây ra s thi u th n tr ng và
nh ng quy t đ nh không phù h p Thi u các chính sách nh t quán đư khi n cho các
kho n n gia t ng, t ng gánh n ng chi phí lưi vay đ i v i các kho n tài tr c a
chính ph và t o nên áp l c t ng lãi su t
2.1.1.2 Tình hình th tr ng lao đ ng c a V ng Qu c Anh tr c n m 1998
Tình hình lao đ ng c a V ng Qu c Anh tr c n m 1998 có nhi u nét
t ng đ ng v i các n c Châu Âu K t n m 1960, s l ng ng i th t nghi p
liên t c t ng khá đ u đ n, đ c bi t là giai đo n sau n m 1979 Cho đ n đ u nh ng
n m 1990, đáy c a m i cu c suy thoái kinh t đ u đi kèm v i s l ng ng i th t
nghi p cao h n so v i nh ng l n kinh t t t d c tr c đó H n n a, k t sau n m
1980, bi n đ ng trong s l ng ng i th t nghi p t i Anh c ng tr nên m nh m
h n, v i hai l n bùng n vào giai đo n 1980 – 1985 và 1990 – 1995, và ngay l p t c
theo sau là nh ng đ t gi m m nh
Bi u đ 2.7: S l ng ng i th t nghi p có h ng tr c p t i V ng Qu c Anh ậ
T ng và S l ng th t nghi p dài h n (trên m t n m)
Ngu n: http://www.statistics.gov.uk
M t đ c đi m khác c a th tr ng lao đ ng tr t i V ng Qu c Anh là s
nh y c m c a nó đ i v i chu k kinh doanh c bi t, t l th t nghi p c a nhóm
đ i t ng t 18 đ n 24 tu i ph n ánh t ng đ i chính xác tình hình kinh t c a
n c Anh và r t nh y c m theo chu k c đi m này c ng đúng đ i v i t l lao
đ ng có vi c làm (theo Bell, Blundell và Van Reenen 1999)
Trang 32Bi u đ 2.8: S l ng ng i th t nghi p t 18 đ n 24 tu i có h ng tr c p t i V ng
Qu c Anh ậ T ng, s l ng th t nghi p ng n và dài h n (trên m t n m)
Ngu n: http://www.statistics.gov.uk
V t l ti n l ng, k t n m 1979, s b t công trong thu nh p V ng
Qu c Anh c ng ngày càng gia t ng S b t công này di n ra gi a các các nhóm lao
đ ng các đ tu i khác nhau, th m chí ngay c khi gi i tính và k n ng t ng
đ ng
2.1.2 Ch ng trình h tr ti n l ng c a V ng Qu c Anh - "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr "– New Deal for Youth Employment (1998 – 2001)
2.1.2.1 Nh ng đ c đi m chính c a ch ng trình h tr ti n l ng t i Anh
Ch ng trình "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr " đ c xây
d ng h ng t i m t s nhóm đ i t ng c th : nh ng ng i lao đ ng trong đ tu i
18 đ n 24 và nh ng lao đ ng th t nghi p dài h n (trên 18 tháng) Ch ng trình này
b t đ u vào tháng 1/1998 và đ c nhân r ng trên ph m vi toàn V ng Qu c Anh
vào tháng 4/1998 M c đích chính c a ch ng trình là cung c p nh ng vi c làm phù
h p cho nh ng lao đ ng đư s n sàng ho c g n s n sàng làm vi c i v i nh ng đ i
t ng lao đ ng khác, ch ng trình nh m phát hi n và tháo d nh ng rào c n khi n
h không tìm đ c vi c làm, b ng cách phát tri n nh ng k n ng c n thi t đ h
thêm l i th c nh tranh trên th tr ng lao đ ng B ph n D ch v Vi c làm, m t c
quan c a C c Vi c làm và L ng h u ch u trách nhi m chính th c hi n ch ng trình này thông qua 14β đ n v các đ a ph ng
Trang 33Ch ng trình bao g m nhi u giai đo n khác nhau, v i nh ng l a ch n khác
nhau cho t ng nhóm đ i t ng th t nghi p Nh ng lao đ ng th t nghi p đư h ng
tr c p th t nghi p t 6 tháng tr lên đ u có th tham gia ch ng trình; đ c bi t
nh ng lao đ ng t 18 đ n 24 tu i b t bu c ph i tham gia
u tiên, nh ng đ i t ng th t nghi p s tham gia vào giai đo n "C a ngõ" ("Gateway") th ng kéo dài trong 4 tháng Trong th i gian này, bên c nh kho n tr
c p th t nghi p, trong giai đo n này, nh ng ng i tham gia còn đ c phân công
nh ng t v n viên cá nhân đ đ c bi t h tr h tìm vi c làm
Vào cu i giai đo n "C a ngõ", n u nh ng lao đ ng v n ph i s ng nh tr
c p th t nghi p thì h s chuy n đ n giai đo n ti p theo, v i b n l a ch n nh sau:
(1) Tham gia m t ch ng trình giáo d c ho c đào t o toàn th i gian trong t i đa 1β tháng đ i v i nh ng ng i lao đ ng không có b ng c p (trong th i gian này h
v n đ c nh n tr c p th t nghi p)
(2) Tham gia m t công vi c trong m t doanh nghi p là thành viên tình nguy n c a
ch ng trình, v i m c l ng hàng tháng ít nh t b ng m c tr c p th t nghi p và
đ c h ng thêm m t kho n h tr là £400 trong vòng 6 tháng
(3) Tham gia công vi c c a L c l ng nhi m v môi tr ng, v i m c l ng hàng
tháng ít nh t b ng m c tr c p th t nghi p và đ c h ng thêm m t kho n h tr là
£400 trong vòng 6 tháng
(4) Nh n h tr vi c làm cho m t doanh nghi p ti m n ng trong vòng 6 tháng (ng i lao đ ng ch đ c nh n ti n h tr n u t tìm đ c vi c làm), có ít nh t 1 ngày đào t o trong 1 tu n M c h tr là £60/tu n, và thêm £750 h tr đào t o
trong vòng 6 tháng
Vi c đánh giá m c đ hi u qu c a các l a ch n đ c th hi n trong b ng
d i đây nh sau:
Trang 34B ng 2.1: ánh giá hi u qu c a các l a ch n trong ch ng trình "S th a thu n
m i dành cho nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh
L a ch n
K t qu th c t K t qu d đoán n u thay đ i l a ch n
Kh n ng có vi c làm trong vòng 6 tháng
(*)Kh n ng có vi c làm trong vòng 6 tháng n u ch n l a
ch n (4)
(*)Kh n ng có vi c làm trong vòng 6 tháng n u ch n l a
(*) ánh giá kh n ng có vi c làm trong vòng 6 tháng n u nh ng có thêm s
l ng l n ng i lao đ ng tham gia vào các l a ch n này
Ngu n: Report by Comptroller and Auditor General HC 639 Session 1 2001-2002:
28/02/2002, National Audit Office
Nh ng lao đ ng t ch i tham gia m t trong s nh ng l a ch n trên s b
ng ng tr c p trong vòng 2 tu n Sau đó, n u h ti p t c không tham gia thì tr c p
th t nghi p s ti p t c b ng ng σh ng lao đ ng b quay tr lai tình tr ng th t
nghi p trong vòng 13 tu n sau khi tham gia m t l a ch n s đ c chuy n ti p lên
m t ch ng trình h tr vi c làm mà v c b n s gi ng nh giai đo n "C a ngõ" Quy trình tham gia ch ng trình đ c tóm t t trong s đ sau:
Trang 35Hình 2.1: Tóm t t ch ng trình "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr "
Ngu n: Báo cáo c a C quan Qu n lý và T ng ki m toán 2001-2002: 28/02/2002,
Ki m toán Qu c gia Anh
Trang 36đó gi m d n nh ng ph n l n dao đ ng m c 130,000 trong su t n m β000 T
n m β001, s l ng ng i tham gia ti p t c gi m d n xu ng d i 100,000 và đ n tháng 10/β001 thì đ ng m c 80,600 ng i
Tính đ n cu i tháng 10/2001, có t ng c ng kho ng h n 600,000 ng i lao
đ ng đư tham gia vào ch ng trình Trong đó, trên 80% s l ng đ tiêu chu n ch
tham gia m t l n, kho ng 18% s ng i tham gia trên m t l n Nh ng ng i đ c
ti p t c tham gia là nh ng lao đ ng có ít nh t 6 tháng liên t c h ng tr c p th t
nghiêp sau l n tham gia tr c đó
Bi u đ 2.10: S l ng lao đ ng tham gia ch ng trình "S th a thu n m i dành cho
nh ng lao đ ng tr " c a V ng Qu c Anh tính theo s l n tham gia
(tính đ n 10/2001)
Ngu n: Báo cáo c a C quan Qu n lý và T ng ki m toán 2001-2002: 28/02/2002,
Ki m toán Qu c gia Anh
- S l ng ng i lao đ ng tìm đ c vi c làm:
đ c tính là tìm đ c vi c làm, m t ng i lao đ ng ít nh t ph i ng ng
nh n tr c p th t nghi p và b t đ u công vi c trong vòng 2 tu n sau khi r i kh i
ch ng trình So v i m c tiêu c a Chính ph Anh là t o thêm vi c làm cho 250,000 lao đ ng, tính đ n tháng 10/β001 đư có γγ9,000 lao đ ng có ít nh t m t giai đo n có
vi c làm, k c trong quá trình tham gia ch ng trình ho c sau khi r i kh i ch ng
trình Trong s đó, β44,000 lao đ ng (7β%) đư tìm đ c vi c làm n đ nh không
c n h tr ti n l ng i u này ch ng t ch ng trình đư thu đ c k t qu h t s c
Trang 37kh quan trong vi c t o ra c h i vi c làm n đ nh cho nh ng lao đ ng th t nghi p Thêm vào đó, c quan đánh giá cho r ng vi c b quay tr l i tình tr ng th t nghi p
không ph i là m t k t qu tiêu c c n u ng i lao đ ng đó đư tích c c tham gia vào
các ho t đ ng tìm vi c, v n ti p t c tìm đ c vi c làm khác k c là vi c làm ng n
h n, ho c không tr thành th t nghi p dài h n
Bi u đ 2.11: S l ng lao đ ng tham gia ch ng trình có vi c làm
phân theo lo i hình vi c làm
Ngu n: Báo cáo c a C quan Qu n lý và T ng ki m toán 2001-2002: 28/02/2002,
Ki m toán Qu c gia Anh
2.1.3.1 ánh giá tác đ ng c a ch ng trình đ i v i tình hình kinh t v mô c a
V ng Qu c Anh
- Tác đ ng đ i v i tình hình th t nghi p c a lao đ ng trong đ tu i 18 đ n 24
Vi n Kinh t và Nghiên c u xã h i Qu c gia c a V ng Qu c Anh đư c
tính r ng tính đ n cu i tháng γ/β000, h n β00,000 ng i lao đ ng trong đ tu i 18
đ n β4 đư thoát kh i tình tr ng th t nghi p s m h n so v i tr ng h p không có
ch ng trình h tr Trong s này, 60,000 ng i đư tr c ti p có vi c làm (tính c
vi c làm có h tr ), m c dù m t ph n sau đó đư quay v tình tr ng th t nghi p
Nh ng phân tích c a Vi n đư ch ra nh có ch ng trình "S th a thu n m i cho các lao đ ng tr ":
Trang 38 T ng s lao đ ng th t nghi p trong đ tu i 18 đ n β4 đư gi m γ5,000 ng i, trong
đó th t nghi p dài h n gi m 45,000 ng i, còn th t nghi p ng n h n t ng 10,000
ng i
T ng s lao đ ng có vi c làm t ng 15,000 ng i (bao g m c nh ng công vi c có
h tr theo ch ng trình)
T ng s lao đ ng theo ch ng trình vi c làm và đào t o c a chính ph (bao g m
c l a ch n làm vi c trong các doanh nghi p là thành viên tình nguy n và L c
l ng nhi m v môi tr ng) đư t ng thêm β0,000 ng i
Tính đ n tháng 10/2001, t ng s lao đ ng th t nghi p dài h n t i V ng Qu c Anh trong đ tu i 18 đ n 24 là kho ng 34,000; t c là ch b ng kho ng 30% so v i
con s này vào tháng 4/1998 (th i đi m b t đ u ch ng trình h tr vi c làm trên
ph m vi toàn qu c) Vi n Kinh t và Nghiên c u xã h i Qu c gia đư k t lu n r ng
t ng s lao đ ng th t nghi p dài h n này có th đư t ng g p đôi n u không có
ch ng trình h tr vi c làm
Bi u đ 2.12: Thay đ i trong lao đ ng th t nghi p dài h n
gi a tháng 4/1998 và tháng 10/2001 t i V ng Qu c Anh
Ngu n: Báo cáo c a C quan Qu n lý và T ng ki m toán 2001-2002: 28/02/2002,
Ki m toán Qu c gia Anh
- Tác đ ng đ i v i thu nh p qu c gia
Vi n Kinh t và Nghiên c u xã h i Qu c gia đư c l ng r ng v i kho ng
25,000 công vi c đ c t o m i, nh ng ch y u là nh ng công vi c có m c l ng
Trang 39th p, thu nh p qu c gia t i Anh đư t ng thêm kho ng £300 tri u m t n m Trên th c
t , v i kho ng c l ng vi c làm t ng thêm là 18,000 đ n 30,000 thì m c t ng c a
thu nh p qu c gia c ng s n m trong kho ng t £216 tri u đ n £360 tri u m t n m
- Tác đ ng đ i v i chi tiêu công
Khi k ho ch v ch ng trình "S th a thu n m i cho nh ng ng i lao đ ng
tr " đ c đ a ra vào tháng 7/1997, Chính ph Anh đư c tính s t n kho ng £1.6
t trong β n m đ u c a ch ng trình Tuy nhiên, tính đ n tháng γ/β000, c tính
ch ng trình m i ch t n £668 tri u và Chính ph Anh đư d đoán t ng chi phí c a
c ch ng trình trong giai đo n 1997 – 2002 là £1.48 t , thay vì £3.15 t
M c dù v y, chi phí ròng c a ch ng trình khó có th đ c c tính m t
cách chính xác do còn nhi u tác đ ng khác đ n ngân sách Chính ph không th
đ c tính toán c th nh vi c gi m chi phí tr c p th t nghi p và các phúc l i xã
h i khác do gi m s lao đ ng th t nghi p, hay vi c t ng thu nh p t thu do t ng
thêm vi c làm và thu nh p qu c gia Theo c tính không hoàn toàn chính xác c a
Vi n Kinh t và Nghiên c u xã h i Qu c gia thì c £5 chi tiêu cho ch ng trình thì
thu l i đ c £3 nh gi m chi phúc l i và t ng thu nh p t thu , vì v y mà chi phí
ròng c a ch ng trình vào kho ng £140 tri u m t n m
2.1.3.2 ánh giá chung v tính hi u qu c a ch ng trình
- u đi m
Ch ng trình "S th a thu n m i dành cho nh ng lao đ ng tr " c a V ng
Qu c Anh có th đ c coi là m t ví d thành công c a ch ng trình h tr ti n
l ng V c b n, ch ng trình đư hoàn thành m c tiêu đ c đ ra là t o m i h n
250,000 vi c làm cho các lao đ ng trong đ tu i t 18 đ n 24, v i chi phí ch b ng
50% so v i k ho ch d tính ban đ u Trên 80% s lao đ ng tham gia ch ph i tham gia ch ng trình m t l n, s l ng công vi c n đ nh không c n h tr c ng chi m
đa s (72%) T l th t nghi p dài h n c a V ng Qu c Anh trong đ tu i 18 đ n β4 c ng gi m đ n 70% vào giai đo n cu i ch ng trình vào n m β001 so v i khi
ch ng trình m i b t đ u vào n m 1998 Ch ng trình c ng đư góp ph n nâng cao
ch t l ng lao đ ng thông qua giáo d c, đào t o và c h i tích l y kinh nghi m t
Trang 40làm vi c th c t , t đó t ng kh n ng c nh tranh và kh n ng tìm đ c vi c làm c a các lao đ ng tr trên th tr ng lao đ ng H n n a, m c dù có kích th c khá nh
so v i quy mô c a n n kinh t , song ch ng trình c ng đư đem l i nh ng hi u qu
tích c c nh t đ nh đ i v i tình hình kinh t v mô c a V ng Qu c Anh
- Nh c đi m
Tuy nhiên, ch ng trình v n còn m t s nh c đi m khi n cho tác đ ng tích
c c c a nó b gi m sút Th nh t, nh ng vi c làm đ c t o m i ch y u v n là
nh ng vi c làm có m c l ng th p, vì v y thu nh p qu c gia m c dù có t ng do
nhi u vi c làm đ c t o thêm nh ng m c t ng không l n Th hai, m c dù s lao
đ ng th t nghi p dài h n có gi m, nh ng s l ng lao đ ng th t nghi p trong ng n
h n l i có xu h ng t ng i u này ch ng t nh ng công vi c m i c ng không th c
s n đ nh, và nh ng lao đ ng không duy trì công vi c này lâu dài sau khi r i kh i
ch ng trình h tr
2 2 Ch ng trình h tr ti n l ng t i M
2.2.1 Tình hình kinh t xã h i t i M trong nh ng n m 1970
σ m 197γ, vi c t ch c xu t kh u d u τPEC đ t ng t t ng giá và l nh c m
nh p kh u d u t Iran – m t trong nh ng qu c gia xu t kh u d u l n nh t cho th
tr ng M th i b y gi - đư gây ra nh ng cú s c cung và đ y n n kinh t l n nh t
th gi i vào tình c nh v a suy thoái v a l m phát Ch trong ch a đ y n a n m, giá
d u c a R p g n nh t ng g p 3 l n t 2.59 USD/thùng lên 11.65 USD/thùng và
ti p t c leo thang sau đó, đ t đ nh đi m 90 USD/thùng n m 1980 Cùng lúc đó,
cu c chi n tranh Vi t σam đư khi n chính ph M thâm h t ngân sách trong
nhi u n m li n, do đó không th ti p t c duy trì h th ng Bretton Wood Giá tr
đ ng USD không còn đ c g n v i vàng nh tr c khi n đ ng ti n này b m t giá
Trong su t th p niên 60, n ng su t lao đ ng t i M t ng v i t c đ trung
bình kho ng β.9%/n m nh s phát tri n c a ngành hàng không Tuy nhiên, b c
sang nh ng n m 1970, t c đ này đư gi m xu ng còn 1.8%/n m do n n kinh t ph i
đ i m t v i giá nhiên li u t ng v t, tình tr ng thi u các ngu n n ng l ng, c t gi m
chi tiêu và s suy gi m c a các ch ng trình nghiên c u hàng không Xu h ng này
