Các giải pháp nhằm xử lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng thương mại việt nam

Công trình này đã đạt giải nhì trong cuộc thi sinh viên nghiên cứu khoa học của đại học ngoại thương và đc chon đi tham gia cuộc thi cấp bộ, mình để ở chế độ xem tốt đa để các bạn có thể tham khảo đc , học tốt nhé !

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG, BI U

L I M U 1

CH NG I CÁC C S Lụ LU N V N X U TRONG CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I 4

1.1 C s lỦ lu n 4

1.1.1 Khái ni m v n x u 4

1.1.2 Phân lo i n x u 6

1.1.2.1 Quan đi m c a qu c t 6

1.1.1.2 Quan đi m c a Vi t Nam 7

1.1.3 Các ch tiêu đánh giá x lỦ n x u 11

1.1.3.1 T l xóa n ròng/T ng n x u 12

1.1.3.2 T l d phòng r i ro/T ng d n 12

1.1.4 Nguyên nhân 13

1.1.4.1 Nguyên nhân ch quan 13

1.1.4.2 Nguyên nhân khách quan 14

1.1.5 H u qu c a n x u 15

1.1.5.1 H u qu c a n x u đ i v i n n kinh t 15

1.1.5.2 H u qu c a n x u đ i v i ngân hàng th ng m i 16

1.1.6 Ph ng pháp x lỦ n x u 17

1.1.6.1 Chuy n n x u thành v n góp, c ph n c a doanh nghi p 17

1.1.6.2 T ng c ng đ y m nh ho t đ ng mua bán sáp nh p ngân hàng 19

1.1.6.3 Thành l p công ty mua bán n qu c gia 21

1.1.6.4 Ngân hàng đi u ch nh trích l p d phòng r i ro 22

1.2 Kinh nghi m c a m t s n c v x lỦ n x u 24

1.2.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c 24

1.2.2 Kinh nghi m x lỦ n x u c a Hàn Qu c 26

TH C TR NG N X U C A H TH NG NGỂN HÀNG TH NG M I

2007-2012 31

2.1 T ng quan v th c tr ng n x u hi n nay 31

2.1.1 N x u trong giai đo n 2000 – 2007 38

2.1.2 N x u trong giai đo n 2007-2010 39

2.1.3 Tình tr ng n x u giai đo n 2011 đ n nay 46

2.2 ánh giá th c tr ng và nguyên nhân 53

2.2.1 Nh ng k t qu đ t đ c 53

2.2.2 Nh ng t n t i trong quá trình x lỦ n x u 54

2.2.3 Nguyên nhân t n t i nh ng m t h n ch trong quá trình x lỦ n x u 56

CH NG III CÁC GI I PHÁP NH M X Lụ N X U TRONG NGỂN HÀNG TH NG M I VI T NAM 58

3.1 D báo tình hình n x u trong th i gian t i 58

3.2 Gi i pháp x lỦ n x u trong h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam 59

3.2.1 Bài h c cho Vi t Nam 60

3.2.2 Các gi i pháp x lỦ n x u 61

3.2.2.1 V phía Ngân hàng th ng m i 61

3.2.2.2 V phía Nhà n c 64

3.2.2.3 V phía doanh nghi p 68

K T LU N 70 TÀI LI U THAM KH O

AMC Công ty mua bán n Vi t Nam thu c ngân hàng Nhà n c

Vi t Nam

CIC Trung tâm x p h ng tín d ng thu c ngân hàng Nhà n c

Vi t Nam DATC Công ty mua bán n Vi t Nam thu c B tài chính

KAMCO Công ty qu n lỦ tài s n c a Hàn Qu c

M&A Ho t đ ng mua bán và sáp nh p ngân hàng

B ng 2.1: N x u c a h th ng NHTM 2008-2012 31

B ng 2.2: So sánh t l n x u gi a NHNN vƠ Th ng đ c ngơn hƠng 34

B ng 2.3: T l n x u vƠ n quá h n c a các NHTM n m 2010 42

B ng 2.4: M t s ch s c a 10 ngơn hƠng chuy n đ i t nông thôn ra thƠnh th 45

DANH M C BI U Bi u đ 2.1: N x u c a h th ng ngơn hƠng qua các n m 32

Bi u đ 2.2 : N x u trong th tr ng b t đ ng s n vƠ th tr ng ch ng khoán 35

Bi u đ 2.3: Bi u đ t l n x u trên t ng d n tín d ng giai đo n 2002-2011 39

Bi u đ 2.4 :T l n x u m t s ngơn hƠng n m 2010 41

Bi u đ 2.5 : N x u c a h th ng ngơn hƠng th ng m i theo kh i 47

Bi u đ 2.6 : N có tƠi s n đ m b o vƠ không có tƠi s n đ m b o 49

L I M U

1 Tính c p thi t c a đ tƠi

Trong nh ng n m g n đây, h th ng ngân hàng th ng m i th ng xuyên đ i

m t v i r t nhi u r i ro, trong đó “n x u” là m t trong nh ng r i ro đ c bàn đ n nhi u nh t V n đ “n x u” đã và đang tr thành n i ám nh c a toán h th ng ngân hàng th ng m i trên th gi i và Vi t Nam c ng không ngo i l c bi t “n

x u” trong n m 2012 có nh ng di n bi n r t ph c t p Trong b i c nh đó, vai trò

c a Chính ph trong vi c h tr x lỦ v n đ n x u cùng v i h th ng ngân hàng là

r t quan tr ng đ nhanh chóng đ a h th ng tài chính thoát ra kh i th i k kh ng

ho ng tr v tr ng thái n đ nh

Chính vì v y, nh n th c đ c tính c p bách c a v n đ , nhóm đã ch n đ tài

nghiên c u v “Các gi i pháp nh m x lý n x u trong h th ng ngân hàng

th ng m i Vi t Nam” đ có đ c cái nhìn t ng quan nh t v n x u trong h

th ng ngân hàng Vi t Nam và h c t p đ c nh ng kinh nghi m h u ích c a các

n c v x lỦ n x u trên th gi i áp d ng cho Vi t Nam m t cách hi u qu nh t v

x lỦ n x u; giúp cho Ngân hàng phát tri n m nh m , b n v ng, n đ nh T đó

n n kinh t Vi t Nam s càng ngày càng phát tri n m nh m trong t ng lai

2 Tình hình nghiên c u

Gia nh p t ch c th ng m i th gi i WTO th c s là b c ngo t l n c a n n kinh t Vi t Nam v i nh ng c h i ngàn vàng và c nh ng thách th c đan xen, ngành tài chính ngân hàng c ng không n m ngoài ngo i l Các ngân hàng th ng

m i Vi t Nam đã b c l m t s b t c p, y u kém nh v n đi u l và tính thanh kho n th p, t l n x u gia t ng… Chính vì v y, vi c tham kh o kinh nghi m c a các n c trong vi c s d ng các ph ng pháp, k thu t x lỦ n x u và t ng c ng quy mô v n s có Ủ ngh a trong quá trình nghiên c u các v n đ v n x u trong h

th ng ngân hàng Vi t Nam T đó, nh ng gi i pháp t i u nh t s đ c đ xu t và

th c hi n có hi u qu

3 M c đích nghiên c u

Bài nghiên c u nh m m c đích trình bày nh ng v n đ v n x u trong ho t

đ ng c a các NHTM, nghiên c u quá trình hình thành và phát sinh n x u ánh

giá tình hình n x u và các bi n pháp h n ch n x u t i các NHTM Vi t Nam th i gian qua; đ t đó th y đ c nh ng v n đ còn t n t i trong công tác x lỦ n x u

t i các NHTM Vi t Nam và đ xu t các gi i pháp trong th i gian t i

4 Nhi m v nghiên c u

th c hi n đ c m c đích nghiên c u, đ tài t xác đ nh cho mình nh ng

nhi m v sau đây:

- H th ng hoá và làm rõ nh ng lỦ lu n c b n v v n đ x lỦ n x u trong

h th ng Ngân hàng th ng m i Vi t Nam;

- Phân tích th c tr ng x lỦ n x u trong h th ng Ngân hàng th ng m i Vi t Nam;

- xu t các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu đ x lỦ tri t đ nh t v n đ

n x u trong h th ng Ngân hàng th ng m i Vi t Nam

5 i t ng vƠ ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u là nh ng lỦ lu n và th c ti n v tình hình n x u t i các Ngân hàng th ng m i Vi t Nam, thông qua phân tích các nguyên nhân gây phát sinh n x u và nh ng v n đ còn t n t i trong công tác h n ch n x u và t đó

đ xu t các gi i pháp h n ch n x u trong t ng l i cho các ngân hàng th ng m i

6 Ph ng pháp nghiên c u

Bài s d ng ph ng pháp nghiên c u ch y u là ph ng pháp phân tích, t ng

h p k t h p gi a lý lu n và th c ti n, phân tích chu i s li u th i gian đ gi i quy t

v n đ

7 K t c u c a bƠi nghiên c u khoa h c

Bài nghiên c u g m ba ph n: ph n m đ u, ph n n i dung và ph n k t lu n

Ph n n i dung bài nghiên c u đ c chia thành ba ch ng:

CH NG I CÁC C S Lụ LU N V N X U TRONG CÁC

- Ng i m c n tr n ho c b m t tích, không còn tài s n đ thanh toán n

- Nh ng kho n n mà Ngân hàng không th liên l c đ c v i ng i m c n

ho c không th tìm đ c ng i m c n

- Nh ng kho n n mà khách n ch m d t ho t đ ng kinh doanh, thanh lỦ tài

s n ho c kinh doanh b thua l và tài s n còn l i không đ đ tr n

* N có th thu không thanh toán đ Ngân hàng

ây là nh ng kho n n không có tài s n th ch p ho c tài s n th ch p không đ tr n Ng i tr n không liên l c v i Ngân hàng đ tr lãi ho c g c có

th i h n thanh toán, ho c hoàn c nh ch ra r ng kho n n s không th thu h i đ y

đ nh :

- Nh ng kho n n mà ng i m c n đ ng Ủ thanh toán trong quá kh , nh ng

ph n còn l i không th đ c đ n bù, ho c nh ng kho n n trong đó tài s n đ c chuy n đ thanh toán nh ng giá tr còn l i không đ trang tr i toàn b kho n n

- Nh ng kho n n mà ng i m c n khó có th tr n và yêu c u gia h n n

nh ng không đ c đ n bù trong th i gian th a thu n

- Nh ng kho n n mà tài s n th ch p không đ đ tr n ho c tài s n th ch p Ngân hàng không đ c ch p nh n v m t pháp lỦ d n đ n ng i m c n không

ho c tr ch m theo th a thu n; ho c các kho n thanh toán đã quá h n 90 ngày

nh ng có lỦ do ch c ch n đ nghi ng v kh n ng kho n vay s đ c thanh toán

đ c đ nh ngh a nh sau:

“N x u” (NPL) là các kho n n thu c các nhóm 3 (N d i tiêu chu n), 4

(N nghi ng ) và 5 (N có kh n ng m t v n) quy đ nh t i i u 6 ho c i u 7 Quy

1 M t đ nh ng h a khác v n x u theo IFSR và IAS 39 đ c y ban chu n m c K toán

qu c t cho ra đ i và đ c khuy n cáo áp d ng m t s n c phát tri n vào đ u n m 2005 Theo

đó, IAS 39 ch chú tr ng đ n kh n ng hoàn tr c a kho n vay mà không quan tâm t i th i gian quá h n ch a t i 90 ngày ho c ch a quá h n Ph ng pháp đ đánh giá kh n ng tr n c a khách hàng th ng là ph ng pháp phân tích dòng ti n t ng lai ho c x p h ng kho n vay H th ng này

đ c coi là chính xác v m t lỦ thuy t, nh ng vi c áp d ng th c t nhi u khó kh n

đ nh này T l n x u trên t ng d n là t l đ đánh giá ch t l ng tín d ng c a

t ch c tín d ng (Kho n 6, i u 2)

Và n x u v n đ c hi u là các kho n n h u nh không có kh n ng đ c thanh toán và b t bu c ph i x lỦ b ng bút toán xóa n

 Theo quan đi m riêng c a bƠi nghiên c u

N x u hay n khó đòi là các kho n n d i chu n, có th quá h n và b nghi

ng v kh n ng tr n l n kh n ng thu h i v n c a ch n , đi u này th ng x y ra khi các con n đã tuyên b phá s n ho c đã t u tán tài s n N x u g m các kho n

n quá h n tr lãi và/ho c g c trên th ng quá ba tháng c n c vào kh n ng tr n

c a khách hàng đ h ch toán các kho n vay vào các nhóm thích h p B n ch t c a

n x u là m t kho n ti n cho vay mà ch n xác đ nh không th thu h i l i đ c và

b xóa s kh i danh sách các kho n n ph i thu c a ch n i v i các ngân hàng,

n x u t c là các kho n ti n cho khách hàng vay, th ng là các doanh nghi p, mà không th thu h i l i đ c do doanh nghi p đó làm n thua l ho c phá s n, Nhìn chung, m t doanh nghi p luôn ph i c tính tr c nh ng kho n n x u trong chu

k kinh doanh hi n t i d a vào nh ng s li u n x u kì tr c

Hay nói tóm l i, n x u t c là kho n ti n cho khách hàng vay, th ng là các doanh nghi p, mà không th thu h i l i đ c do doanh nghi p đó làm n thua l

M t là, kho n n đ t tiêu chu n: Các đi u kho n c a h p đ ng đ c tuân th ,

khách hàng có kh n ng hoàn tr c g c và lãi đ y đ , đúng h n và theo đúng nguyên t c

Hai là, kho n n đ c chú ý đ c bi t: Khách hàng v n có kh n ng chi tr các

kho n n nh ng vi c thanh toán có th ch u tác đ ng b i m t vài nhân t khác R i

ro c a nh ng kho n n này có th t ng đ i nh , nh ng c ng có th t o ra nh ng

r i ro không th l ng tr c đ c do hoàn c nh xung quanh chúng

Ba là, kho n n d i m c tiêu chu n: Kh n ng thanh toán c a khách hàng

trong tr ng h p này rõ ràng là c n đ t câu h i Không th d a vào tình hình kinh doanh c a khách hàng đ bi t khách hàng có kh n ng chi tr v n và lãi hay không

R i ro m t v n là hoàn toàn có th x y ra, th m chí ngay khi kho n n có b o đ m

B n là, kho n n có v n đ : Khách hàng không th hoàn tr g c và lãi đ y đ

R i ro m t v n c a ngân hàng g n nh là ch c ch n, ngay c khi các kho n b o đ m

v n t n t i

N m là, kho n n m t v n: Ngân hàng có đ y đ thông tin đ kh ng đ nh ti n

g c và lãi không đ c hoàn tr ho c ch đ c thanh toán m t ph n r t nh sau khi

đã n l c x lỦ b ng nhi u cách, th m chí s d ng c các bi n pháp pháp lỦ c n thiêt

Theo cách phân lo i này, các kho n n d i m c tiêu chu n, kho n n có v n

đ và kho n n l đ c x p vào n x u NHTW Liên Minh Châu Âu quan ni m n

x u không ch bao g m nh ng kho n vay quá h n thông th ng không có kh n ng thu h i theo h p đ ng mà còn bao g m c nh ng kho n n ch a quá h n nh ng

ti m n nh ng r i ro d n đ n m t kh n ng thanh toán đ y đ g c và lãi cho ngân hàng

1.1.1.2 Quan đi m c a Vi t Nam

 Theo quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 v vi c ban hành quy đ nh v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng đ x lỦ r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng c a Th ng đ c Ngân hàng nhà

n c; và quy t đ nh s 18/2007 Q -NHNN ngày 25/4/2007 v vi c s a đ i, b sung quy t đ nh 493 thì N x u đ c xác đ nh d a trên c y u t th i h n n và kh

n ng thu h i

a Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày

- Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng

N x u thu c nhóm này đ c coi là các kho n n có kh n ng thu h i cao

nh t Ngân hàng s trích l p m t t l DPRR cho n x u nhóm này là 20% d n

c a nhóm

b Nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai;

N x u thu c nhóm này đ c đánh giá là có kh n ng thu h i th p h n so

v i các kho n n c a nhóm 3 Các kho n n này đ c x p vào nh ng kho n n mà Ngân hàng có s nghi ng v kh n ng tr n T l trích l p DPRR cho n x u thu c nhóm này là 50% t ng d n c a nhóm

c Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m:

- Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

- Các kho n n đ c c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo th i

n c ban hành ngày 22/4/2005 v phân l i n , trích l p và s d ng d phòng đ x

lỦ r i ro tín d ng và Quy t đ nh 18 ban hành ngày 25/4/2007 v s a đ i, b sung Quy t đ nh 493

Theo đó, vi c phân lo i n đ trích l p d phòng c th đ c quy đ nh l i theo

h ng si t ch t h n so v i Quy t đ nh 493 và Quy t đ nh 18 Thông t m i s có

hi u l c thi hành t 1/6/2013 Các t ch c tín d ng phi ngân hàng s th c hi n phân

lo i n , trích l p d phòng r i ro k t ngày 1/1/2014

N nhóm 1 và N nhóm 2 h u nh v n gi nh các quy đ nh tr c đây Tuy nhiên, v i các kho n n x u (n nhóm 3, 4 và 5) đã đ c Ngân hàng Nhà n c b sung thêm nhi u đ i t ng T l n x u s đ c tính b ng t l gi a n x u so v i

t ng n t nhóm 1 đ n nhóm 5, tr c đó, quy t đ nh 493 không quy đ nh c th cách tính này

a Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m:

- N quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;

- N gia h n n l n đ u;

- N đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng;

- N thu c m t trong các tr ng h p sau đây:

 N c a khách hàng ho c bên b o đ m là t ch c, cá nhân thu c

đ i t ng mà t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài không đ c c p tín

d ng theo quy đ nh c a pháp lu t;

 N đ c b o đ m b ng c phi u c a chính t ch c tín d ng

ho c công ty con c a t ch c tín d ng ho c ti n vay đ c s d ng đ góp v n vào

m t t ch c tín d ng khác trên c s t ch c tín d ng cho vay nh n tài s n b o đ m

b ng c phi u c a chính t ch c tín d ng nh n v n góp;

 N không có b o đ m ho c đ c c p v i đi u ki n u đãi ho c giá tr v t quá 5% v n t có c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài khi c p cho khách hàng thu c đ i t ng b h n ch c p tín d ng theo quy đ nh c a pháp lu t;

 N c p cho các công ty con, công ty liên k t c a t ch c tín

d ng ho c doanh nghi p mà t ch c tín d ng n m quy n ki m soát có giá tr v t các t l gi i h n theo quy đ nh c a pháp lu t;

 N có giá tr v t quá các gi i h n c p tín d ng, tr tr ng

h p đ c phép v t gi i h n, theo quy đ nh c a pháp lu t;

 N vi ph m các quy đ nh c a pháp lu t v c p tín d ng, qu n

lý ngo i h i và các t l b o đ m an toàn đ i v i t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài;

 N vi ph m các quy đ nh n i b v c p tín d ng, qu n lý ti n vay, chính sách d phòng r i ro c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài

- N đang thu h i theo k t lu n thanh tra;

- N đ c phân lo i vào nhóm 3 theo quy đ nh t i kho n 2 và kho n 3 i u này

- N quá h n trên 360 ngày;

- N c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo th i h n

tr n đ c c c u l i l n đ u;

- N c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo th i h n tr n đ c c

c u l i l n th hai;

- N c c u l i th i h n tr n l n th ba tr lên, k c ch a b quá h n ho c đã quá h n;

- Kho n n quy đ nh t i đi m c kho n 1 i u này quá h n trên 60 ngày k t ngày có quy t đ nh thu h i;

- N ph i thu h i theo k t lu n thanh tra nh ng đã quá th i h n thu h i trên 60 ngày mà v n ch a thu h i đ c;

- N c a khách hàng là t ch c tín d ng đ c NHNN công b đ t vào tình

tr ng ki m soát đ c bi t, chi nhánh ngân hàng n c ngoài b phong t a v n và tài

s n;

- N đ c phân lo i vào nhóm 5 theo quy đ nh t i kho n 3 i u này

NHNN c ng yêu c u các t ch c tín d ng và chi nhánh ngân hàng n c ngoài

ít nh t m i quỦ m t l n, trong 15 ngày đ u tiên c a tháng m i quỦ ph i t th c hi n phân lo i n , cam k t ngo i b ng đ n th i đi m cu i ngày làm vi c cu i cùng c a quỦ tr c và g i báo cáo này lên cho Trung tâm x p h ng tín d ng (CIC)

Riêng v i quy cu i cùng c a k k toán n m, trong 15 ngày làm vi c đ u tiên

c a tháng cu i cùng, t ch c tín d ng và chi nhánh ngân hàng n c ngoài ph i th c

hi n phân lo i n , cam k t ngo i b ng đ n th i đi m cu i ngày làm vi c cu i cùng

c a tháng th hai quỦ cu i cùng c a k k toán

Ngoài th i đi m phân lo i nêu trên, t ch c tín d ng và chi nhánh ngân hàng n c

ngoài th c hi n phân lo i n , cam k t ngo i b ng theo quy đ nh n i b

Thông t m i s có hi u l c thi hành t 1/6/2013 Các t ch c tín d ng phi ngân hàng s th c hi n phân lo i n , trích l p DPRR k t ngày 1/1/2014

1.1.3 Các ch tiêu đánh giá x lỦ n x u

Tùy theo t ng đ c đi m và tình hình c th c a m i ngân hàng ho c t ng qu c gia trong t ng th i k mà các ngân hàng có th s d ng nhi u các ch tiêu đánh giá

ho t đ ng x lỦ n x u khác nhau M t s ch tiêu đ c s d ng đ đánh giá x lỦ

n x u ph bi n trong h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam nh T l xóa n ròng/T ng n x u, T l d phòng r i ro/T ng d n Nó góp ph n gi i thích đ c các con s xung quanh v n đ n x u hi n nay

Tr c h t, ta tìm hi u cách đo t ng n x u và t ng d n c a ngân hàng:

T ng n x u đ c đo b ng t ng d n c a t t c các kho n n t nhóm 3 đ n nhóm 5

T ng d n c a ngân hàng đ c đo b ng t ng d n c a t t c các kho n n t nhóm 1 đ n nhóm 5

1.1.3.1 T l xóa n ròng/T ng n x u

Ch tiêu này đánh giá kh n ng thu n t các kho n n đã chuy n ra ngo i

b ng và đang đ c ngân hàng s d ng các bi n pháp m nh đ thu h i N u chi tiêu này càng l n ch ng t ngân hàng đang g p r i ro tín d ng vì có quá nhi u các kho n n ngo i b ng mà ngân hàng không th thu h i l i đ c Và ng c l i, ch tiêu này th p cho th y ngân hàng đang đ t nh ng hi u qu nh t đ nh trong công tác thu h i các kho n n ngo i b ng Trong đó, kho n n chuy n ra ngo i b ng đ c

hi u là kho n n quá h n trên nhóm 5 và đ c ngân hàng chuy n ra ngo i b ng trong quá trình h ch toán k toán

Ngoài ra các ngân hàng ph i trích l p m t m c d phòng chung chi m 0,75%

t ng giá tr các kho n n t nhóm 1 đ n nhóm 4 Kho n d phòng chung này dùng

đ bù đ p nh ng t n th t ch a xác đ nh đ c trong quá trình phân lo i n và trích

l p d phòng c th và trong các tr ng h p khó kh n v tài chính khi ch t l ng các kho n n suy gi m

Ch s t l này ph n ánh bao nhiêu ph n tr m d n đ c trích l p d phòng

N u ch s này cao cho th y ch t l ng các kho n tín d ng c a ngân hàng đang

gi m sút c ng nh kh n ng thu h i n kém Do đó, ngân hàng s th t ch t công tác

d phòng nh m gi m thi u t n th t trong t ng lai Nh đó qu d phòng r i ro s

đ bù đ p thi t h i có th x y ra và r i ro n x u c a ngân hàng s gi m đi Ng c

l i, n u ch tiêu này th p thì có th cho th y hi u qu c a ho t đ ng c i thi n ch t

l ng các kho n vay tín d ng cao Tuy nhiên, d phòng th p thì ngân hàng s đ i

m t v i nguy c r i ro n x u cao h n Ch tiêu này th p có th là d u hi u ph n

ánh ho t đ ng trích l p d phòng ch a tuân th quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c

d n t i r i ro ti m n trong h th ng ngân hàng

1.1.4 Nguyên nhân

1.1.4.1 Nguyên nhân ch quan

 V phía doanh nghi p

Doanh nghi p đây đóng vai trò là con n Vì v y, n x u x y ra không th

ch i b trách nhi m c a doanh nghi p M t ph n, doanh nghi p qu n lỦ s n xu t kinh doanh kém hi u qu , s d ng v n vay không đúng m c đích, ti n vay v không có tác d ng thúc đ y ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p d n đ n doanh nghi p vay v n làm n kém hi u qu , n ngân hàng t ng M t khác, b n thân doanh nghi p thi u trách nhi m trong v n đ s d ng v n vay, ho c thi u trách nhi m trong v n đ tr n , không lo l ng, không quan tâm đ n n ngân hàng, m c dù kh

n ng tài chính c a doanh nghi p có T h n, doanh nghi p s d ng ngu n v n vay

đ c đ cho vay l i, s v n đó b các doanh nghi p khác chi m d ng quá m c, ho c không tr d n t i kh n ng doanh nghi p không th tr n cho ngân hàng

 V phía Ngơn hƠng th ng m i

M t ph n đ cho n x u x y ra là do s h n ch trong công tác qu n lỦ:

Công tác qu n tr , đi u hành ho t đ ng tín d ng c a m t s t ch c tín d ng còn b t c p, nh : Công tác th m đ nh, quy t đ nh cho vay, ki m tra s d ng v n vay, giám sát tình hình s n xu t kinh doanh c a khách hàng ch a tuân th đúng quy

đ nh Khi quy t đ nh cho vay, NHTM đã kỦ duy t các d án mà thi u c n c khoa

h c, không phân tích tình hình kh n ng s d ng v n và hoàn tr n c a doanh nghi p, do v y đã đ a v n vào nh ng doanh nghi p kém hi u qu s d n đ n n quá h n, n t n đ ng Bên c nh đó, công tác phân tích, đánh giá, phân lo i khách hàng, l nh v c kinh doanh ch a sát v i th tr ng đ có bi n pháp ng x k p th i;

Vi c đánh giá tài s n đ m b o cao h n giá tr th c t , nh n tài s n đ m b o không

đ y đ tính pháp lỦ, có tranh ch p d n t i tình tr ng khó x lỦ, phát m i ho c phát

m i đ c thì giá tr thu h i th p C ng có th vi c xét duy t d án b l m d ng b i các cán b tín d ng thi u đ o đ c ngh nghi p, c tình cho vay vì m c đích riêng Chính vì v y các NHTM luôn t o đi u ki n thu n l i cho các DNNN vay v n và

dòng v n cho vay ra có đ an toàn h n so v i cho doanh nghi p t nhân vay Vì khi DNNN phá s n hay khó kh n thì đã có nhà n c h tr ho c c u kh i tình tr ng phá s n

- M t s t ch c tín d ng áp d ng chi n l c t ng tr ng tín d ng nhanh trong khi n ng l c qu n tr r i ro còn nhi u h n ch và ch m đ c c i thi n, đ c bi t là các ngân hàng th ng m i c ph n chuy n đ i t nông thôn lên đô th d n đ n n

x u t ng nhanh h n d n tín d ng

- Trong nh ng n m g n đây, các t ch c tín d ng, nh t là các t ch c tín d ng

c ph n liên t c t ng v n đi u l d n đ n s c ép t ng tr ng tín d ng đ đ m b o

hi u qu kinh doanh Nhi u t ch c tín d ng có t c đ t ng tr ng tín d ng hàng

n m quá cao (trên 50%), trong khi kh n ng v qu n tr r i ro, giám sát v n vay còn

1.1.4.2 Nguyên nhân khách quan

 V phía doanh nghi p

Doanh nghi p vay v n g p r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a mình ( thiên tai, h a ho n,…) vì v y, s v n vay đã tiêu hao m t cách vô ích mà không th sinh

l i, th m chí doanh nghi p có th m t hoàn toàn v n không có kh n ng thu h i

Hi n nay, s bi n đ ng và s c ép c nh tranh ngày càng t ng c a th tr ng, ho c môi tr ng kinh doanh, làm cho doanh nghi p không có kh n ng thích ng k p

th i Kinh doanh khó kh n d n đ n m t kh n ng thanh toán khi n cho các doanh nghi p vay v n g p r i ro Trong đi u ki n h i nh p và c nh tranh qu c t hi n nay thì các tác nhân nh s bi n đ ng c a t giá, giá x ng d u, nguyên li u… là m t

ph n r t quan tr ng trong s ho t đ ng c a các doanh nghi p Do đó, s thay đ i

c a các tác nhân bên ngoài c ng có th nh h ng l n đ n ho t đ ng kinh doanh, đe

d a đ n kh n ng tr n c a doanh nghi p

 V phía ngơn hƠng th ng m i

Xu t phát t chính sách ti n t n i l ng c a Chính ph trong th i gian qua đ kích thích t ng tr ng, các NHTM đã áp d ng quá nhanh chính sách chuy n đ i ngân hàng nông thôn thành ngân hàng thành th T c đ chuy n đ i nhanh nh ng

kh n ng thích ng và ngu n l c c a các NHTM l i ch a đáp ng đ c v i nhu c u

th c t

S y u kém c a công tác giám sát các quan h s h u ch ng chéo gi a các t

ch c tín d ng v i nhau c ng nh gi a khu v c tín d ng và khu v c doanh nghi p Ngoài nh ng nguyên nhân trên còn có nh ng nguyên nhân khác nh :

Th nh t : các tiêu chí xác đ nh n x u theo quy đ nh hi n hành có bao g m

tiêu chí đ nh l ng nh : (th i gian quá h n, s l n c c u l i th i h n tr n ,…) và tiêu chí đ nh tính (ch m đi m, x p h ng khách hàng, đánh giá kh n ng tr n c a khách hàng) Vi c bao g m các tiêu chí đ nh tính và đ nh l ng trong phân lo i n

là phù h p v i thông l qu c t Tuy nhiên, do kho n n r i ro và n ng l c qu n tr

r i ro c a các TCTD là khác nhau, nên vi c s d ng các tiêu chí đ nh tính trong phân lo i n d d n đ n s thi u minh b ch trong xác đ nh và ghi nh n n x u c a TCTD

Th hai : m t s TCTD không th c hi n đúng quy đ nh v phân lo i n , ghi nh n

n x u th p h n th c tr ng và quy đ nh đ gi m chi phí trích l p d phòng r i ro

Th ba, do thi u thông tin v phân lo i n c a khách hàng t i các TCTD, nên

d n đ n có s khác nhau v nhóm n c a 1 khách hàng quan h t i nhi u TCTD

Do các nguyên nhân trên, n x u ngày càng có nh ng di n bi n ph c t p, c n

đ c các c quan nhà n c cùng các doanh nghi p tìm cách tháo g đ tránh g p

r i ro khi vay v n

1.1.5 H u qu c a n x u

1.1.5.1 H u qu c a n x u đ i v i n n kinh t

y ban Kinh t đã nh n đ nh trong n m 2012 v a qua, t c đ quy vòng ti n t i

Vi t Nam đã gi m xu ng, đi u nay ph n ánh s trì tr c a n n kinh t và s s t

gi m lòng tin c a th tr ng B n ch t c a n n kinh t là m t t ng th mà trong đó

doanh nghi p là ch th đóng vai trò s n xu t, t o ra giá tr gia t ng cho n n kinh t

có th v n hành quá trình s n xu t m t cách tr n tru, doanh nghi p s n xu t c n

ph i ti p c n đ c v i ngu n v n mà đ n v cung c p ngu n v n ch y u trong n n kinh t chính là ngân hàng Trong b i c nh kh ng ho ng kinh t toàn c u, n n kinh

t c a Vi t Nam c ng b nh h ng, Nhà n c ph i th c hi n các bi n pháp th t

ch t kéo theo tình tr ng n x u đ ng th i ho t đ ng s n xu t, kinh doanh c a các doanh nghi p c ng g p không ít tr ng i Các doanh nghi p t nhân, doanh nghi p

v a và nh s là nh ng n n nhân đ u tiên c a tình tr ng n x u, do không tr đ c

n thì ít mà do không th vay v n thì nhi u Vì v y, n x u gia t ng đ c ví nh

“c c máu đông” gây t c ngh n dòng tín d ng nuôi d ng n n kinh t H qu đáng

ti c là n n kinh t s r i vào vòng lu n qu n khó tháo g n u tình tr ng t l n x u duy trì trong th i gian quá dài

c bi t, đ x lí n x u, Nhà n c ph i s d ng m t l ng v n r t l n ây

c ng là gánh n ng đ i v i ngân sách Nhà n c Nhà n c s ph i tính đ n m t s các bi n pháp nh t n thu thu , vay n t các qu c gia khác ho c các t ch c th

gi i M t l n n a, ng i dân ph i ch u áp l c n ng n t thu và b gi m t l ti t

ki m Do v y, gi i quy t n x u nhanh chóng và tri t đ chính là cách t t nh t đ

kh i thông l i dòng v n, thúc đ y n n kinh t v n hành tr l i, gi i quy t các khó

kh n c a c ba ch th chính c a n n kinh t

1.1.5.2 H u qu c a n x u đ i v i ngân hàng th ng m i

Bên c nh các doanh nghi p s n xu t, kinh doanh, ngân hàng chính là đ n v

g p nhi u khó kh n nh t trong b i c nh n x u gia t ng Ngu n v n đ u t c a các ngân hàng có nguy c m t tr ng, không nh ng đe d a làm gi m v n ch s h u c a ngân hàng mà còn nh h ng đ n hình nh, uy tín c a ngân hàng đó B i vì, đ b c

l tình tr ng n x u gia t ng, m t ph n do các doanh nghi p không hi u qu nh ng

c ng không th ph nh n s y u kém c a các ngân hàng trong vi c kỦ duy t các kho n vay hay giám sát ho t đ ng cho vay Lãi su t gi m cùng v i t l n x u cao

s khi n cho ng i dân hoài nghi và dè ch ng khi g i ti n vào ngân hàng

i v i các NHTM nh - th ng l i là các đ i t ng có m c lãi su t cao và có

nhi u kho n cho vay ch a đ ng nhi u r i ro, ho t đ ng tái c c u, sáp nh p và các

ngân hàng khác là không th tránh kh i i v i các ngân hàng th ng m i nhà

n c, m c dù vi c x lí n ( mà ch y u là các kho n vay t các doanh nghi p nhà

n c ) s g p ít khó kh n h n do bên vay và bên cho vay đ u tr c thu c Nhà n c thì các ngân hàng này c ng không th tránh kh i nh ng khó kh n trong tái c u trúc

và s d ng v n

Có th th y, n u đ n x u ti p di n trong th i gian quá dài, nó có th tác đ ng

x u t i t ng ch th c a n n kinh t Do đó, vi c tìm ra nh ng gi i pháp x lí phù

h p v i t ng đi u ki n hoàn c nh c a t ng qu c gia là vi c làm th c s c n thi t và

có Ủ ngh a v i kinh t v mô c a m i qu c gia

1.1.6 Ph ng pháp x lỦ n x u

1.1.6.1 Chuy n n x u thành v n góp, c ph n c a doanh nghi p

Ho t đ ng ngân hàng g n v i đ c tr ng quan tr ng là cho vay (tín d ng) Trong ho t đ ng này, dù áp d ng t i đa các bi n pháp qu n tr , nh ng vì m t s lí

do ch quan, khách quan, r i ro x y ra v n là đi u không th tránh kh i Cho đ n

cu i n m 2012, t ng n x u ngân hàng đ c c tính lên đ n hàng tr m nghìn t

đ ng, và còn có th cao h n th Thông th ng, khi nói đ n v n đ x lỦ các kho n

n , x lỦ r i ro t c là ph i x lỦ các kho n n này (n t nhóm 3 đ n nhóm 5 theo quy đ nh 493/2005/Q -NHNN) và m t ph ng án th ng xuyên đ c nh c đ n

hi n nay là chuy n n x u thành v n góp, c ph n c a doanh nghi p mà ta bi t qua thu t ng “tái c u trúc”

Chuy n n x u thành v n góp đ c hi u là vi c “ch n ” thay vì thu h i ti n

n đã cho doanh nghi p vay, h s l y kho n n ph i thu đó đ mua chính m t ph n doanh nghi p, th ng là c ph n phát hành thêm, trái phi u v i giá t ng đ ng ho c

theo giá th a thu n hai bên Khi đó, ch n ( đây là ngân hàng) s tr thành m t ch

s h u, tr c ti p ho c gián ti p tham gia vào công tác qu n lỦ, ho ch đ nh ph ng

h ng s n xu t kinh doanh, v c d y doanh nghi p, giúp doanh nghi p thoát kh i tình

Vi c chuy n đ i đ c s đ ng thu n t hai bên: doanh nghi p và ngân hàng

ch n Khi đó, doanh nghi p và ngân hàng s ti n hành đàm phán, đ quy t đ nh

ph ng án ti n hành: xác đ nh giá chuy n đ i, quy n h n, trách nhi m c a các bên sau khi đã chuy n đ i và tr thành c đông doanh nghi p

u đi m:

- Ngân hàng ngay l p t c có th gi m b t t l n x u danh ngh a

- Ngân hàng có th tham gia qu n lỦ, đi u hành doanh nghi p Khi doanh nghi p ho t đ ng t t, có lãi, ngân hàng có th thu h i “kho n cho vay” b ng cách thoái v n, h ng c t c (n u chuy n thành c ph n), lãi (n u chuy n sang trái phi u) V kì v ng ho t đ ng doanh nghi p đ c c i thi n là hoàn toàn có c s b i kho n n khó ho c không có kh n ng thanh toán tr c đây c a doanh nghi p s

đ c xóa b , b ng cân đ i k toán c ng nh báo cáo tài chính s s ch đ p h n (đây

là đi m u vi t h n so v i hình th c x lý v i s tham gia c a công ty mua bán n ) Khi đó, v i kh n ng tài chính t t h n, doanh nghi p hoàn toàn có th có đ đi u

ki n đ c ph n hóa doanh nghi p ho c vay thêm v n m i đ ph c v ho t đ ng s n

xu t kinh doanh

Nh c đi m:

- R i ro v ph n v n đã cho vay th c t không gi m đi, mà ch là chuy n hình

th c theo d i t “ n ph i thu” sang “ đ u t tài chính”

- Khi đã tr thành ch s h u, tham gia công tác qu n lỦ, đi u hành doanh nghi p, thông th ng ngân hàng s ti p t c cho vay đ doanh nghi p có thêm đi u

ki n ph c h i và phát tri n ho t đ ng s n xu t kinh doanh Tuy nhiên, trong m t s

tr ng h p, tình hình ho t đ ng không đ c c i thi n, ngân hàng hoàn toàn có th

m t c kho n “đ u t tài chính” và ph n v n m i rót vào doanh nghi p, đ i v i n nhóm 5(n r t x u) thì kh n ng này th ng r t cao

- i v i vi c chuy n n x u thành c ph n, vi c xác đ nh giá chuy n đ i là

h t s c quan tr ng N u ngân hàng xác đ nh giá và phân tích xu h ng không h p

lý, thì r t có th s ph i trích l p d phòng đ u t tài chính ngay trong ng n h n, khi

c phi u doanh nghi p trên th tr ng gi m giá

- Trong tr ng h p s c ph n chuy n đ i không giúp ngân hàng có vai trò quy t đ nh trong vi c qu n lỦ đi u hành, n u v i b máy c , ho t đ ng kém hi u

qu thì vi c ph c h i, phát tri n ho t đ ng là vô cùng khó kh n, kh n ng thu h i kho n đ u t c a ngân hàng c ng vì th mà không kh thi

- N u ngân hàng có t l s h u đ l n đ quy t đ nh, thì c ng g p không ít khó kh n, b i ngân hàng là m t chuyên gia trong l nh v c tài chính, ti n t , nh ng không h n có trình đ chuyên môn t t trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh Trong

đi u ki n, “khách hàng x u” có l nh v c ho t đ ng đa d ng, ph c t p, yêu c u cao

v hi u bi t, k thu t ngành ngh thì vi c chuy n t qu n tr tài chính ti n t sang

qu n tr s n xu t kinh doanh là đi u không h đ n gi n

- Thông th ng, m t doanh nghi p không ch có m t ngân hàng ch n Khi

m t ngân hàng quy t đ nh chuy n n c a mình thành v n góp thì v i vai trò ch s

h u, ngân hàng ph i đ ng ra đàm phán v i các ch n khác, đ m b o r ng doanh nghi p không phá s n, đ ng th i giúp doanh nghi p huy đ ng thêm v n t các ngu n, đây c ng là m t v n đ không d dàng

1.1.6.2 T ng c ng đ y m nh ho t đ ng mua bán sáp nh p ngân hàng

Ho t đ ng mua bán, sáp nh p (M&A) trên th gi i di n ra t r t s m, phát tri n m nh m vào giai đo n cu i th k 20 các n c phát tri n Vi t Nam, v i

l nh v c ngân hàng đ c coi là sinh sau đ mu n c ng không n m ngoài quy lu t t t

y u đó, ho t đ ng M&A đ u tiên di n ra ch vài n m sau khi pháp l nh v ngân hàng ra đ i (5/1990) và t n t i trong su t l ch s h n 20 n m c a ngành c bi t,

nh ng n m g n đây, khi mà b c tranh “ n x u” đang d n đ c hé m , thì làn sóng

M&A, đ c ng h b i ch tr ng c a ng, s ch đ o c a Ngân hàng Nhà n c

l i sôi đ ng h n bao gi h t Trong n m 2012 và đ u n m 2013, hàng lo t th ng

v đã di n ra d i nhi u hình th c : H p nh t (SCB, TinNghiaBank, FicomBank), sáp nh p (SHB, HabuBank), thâu tóm (EximBank, SacomBank) hay tr thành c đông chi n l c (Mizuho Corporate Bank – VietcomBank, Tokyo Mitsubishi UFJ – VietinBank) ,… ây th c s là m t h ng đi t t, th hi n t m nhìn, chi n l c lâu dài v v n đ gi i quy t n x u Vi c sáp nh p, mua l i không đ n thu n là phép

c ng giá tr các ngân hàng l i v i nhau, mà n u t n d ng t t các l i th , giá tr ngân hàng m i s l n g p nhi u l n phép c ng s h c c a ngân hàng b sáp nh p V y, M&A có tác d ng th nào v i v n đ n x u? N x u m t ph n đ c hình thành t các nguyên nhân:

- Ngân hàng ch y đua lãi su t đ huy đ ng v n, d n đ n lãi su t đ u ra cao, doanh nghi p vay và không có kh n ng chi tr

- Công tác qu n tr , đ c bi t là qu n tr r i ro còn y u kém, công tác th m đ nh

tr c khi cho vay th c hi n ch a t t, d n đ n các kho n cho doanh nghi p không đ

đi u ki n vay không th thu h i

V i nh ng ngân hàng có quy mô nh , n ng l c tài chính không cao, m t

ph ng án th ng đ c áp d ng đ huy đ ng v n là đ y lãi su t lên cao, nh m thu hút khách hàng bù đ p chi phí đ u vào cao nh v y, lãi su t cho vay t ng cao là

đi u t t y u Và khách hàng c a ngu n v n cho vay lãi su t cao th ng là các doanh nghi p khát v n, nh ng không đ đi u ki n đ ti p c n v i ngu n v n c a các ngân hàng l n b i s kh t khe, th n tr ng trong quá trình th m đ nh Trong th i k kh ng

ho ng, kinh t khó kh n, doanh nghi p ho t đ ng có đ l i nhu n đ chi tr lãi vay

đã khó, tr g c l i càng khó, n x u c ng vì th mà l n d n Và M&A v i nh ng u

đi m c a mình là cách gi i quy t hi u qu , lâu dài đ i v i kho n n x u b t ngu n

t nh ng nguyên nhân trên C th , sau M&A, ngân hàng m i có n n t ng tài chính

t t h n nhi u so v i tr c, h th ng chi nhánh và khách hàng đ c m r ng ây là

nh ng đi u ki n c b n đ t ng s c c nh tranh M t ngân hàng có h th ng quy mô

l n, ch s tài chính t t s là u th vô cùng l n đ m r ng khách hàng, tránh b

cu n vào cu c đua lãi su t Thêm vào đó, ngân hàng có đi u ki n đ ch n l c, thu

hút nh ng nhân s gi i, đáp ng đ c yêu c u v n r t cao v trình đ chuyên môn

c a ngành Khi có đ c b máy ho t đ ng hi u qu , công tác qu n tr đ c c i thi n, r i ro tín d ng c ng s đ c ki m soát

1.1.6.3 Thành l p công ty mua bán n qu c gia

ây là ph ng pháp đ c nhi u qu c gia l a ch n đ th c hi n, đi n hình nh Thái Lan, Hàn Qu c, Indonesia,… Có th th y r ng vi c thành l p các công ty mua bán

Công ty mua bán n thu c quy n s h u nhà n c phát huy đ c vai trò rõ

nh t trong tr ng h p n x u mang tính h th ng và khung pháp lỦ v x lỦ n còn

y u kém Qua vi c qu n lí, mua l i các kho n n x u, Nhà n c hoàn toàn có đi u

ki n th c hi n tái c u trúc ngân hàng M t khác, qua ho t đ ng x lỦ n t p trung, các th l c chính tr c ng có th l i d ng nh m can thi p vào ho t đ ng chính tr

c a qu c gia N u Nhà n c thành l p công ty mua bán n , đi u đ u tiên là r i ro các ngân hàng s b ng m i cách đ y n x u v phía công ty mua bán n nh m thu

h i l i v n đ u t , nh t là trong tr ng h p các kho n n không đ c đ nh giá nghiêm túc, đây có th là gánh n ng l n đ i v i ngân sách c a Chính ph

Khi công ty mua bán n đã mua các kho n n , công ty này hoàn toàn có quy n

gi m tr giá tr kho n n cho doanh nghi p vay n ho c yêu c u doanh nghi p tr 100% giá tr kho n n i u khó tránh kh i là hình thành nên tình tr ng “xin – cho”, d n đ n ho t đ ng x lí n không còn Ủ ngh a mà ch là m t cách đ doanh nghi p đ c xóa n C n ph i đ c p đ n tính minh b ch trong ho t đ ng c a các công ty mua bán n vì rõ ràng lo i hàng hóa mà các công ty kinh doanh v n d r t

nh y c m, đ c bi t và mang tính r i ro cao

Bên c nh đó, công ty mua bán n t nhân l i ít ch u s chi ph i t phía Nhà

n c Vì v y, các công ty này có th th c hi n m c tiêu kinh doanh có lãi, t c là có

th đ nh giá đúng các kho n n và mua bán các kho n n m c giá cao Tuy nhiên, trong đi u ki n khung pháp lỦ ch a hoàn thi n ho c có s ng h cho các con n thì các công ty này s g p nhi u r i ro Khi các công ty qu n lỦ n t nhân tr c thu c

m t ngân hàng ho c t ch c tài chính, các ngân hàng m có th l i d ng các công ty này đ chuy n giao các kho n n , làm s ch b ng cân đ i k toán c a mình nh ng

th c ch t kho n n không đ c gi i quy t Vì v y, m t l n n a đòi h i m t s giám sát ch t ch và minh b ch đ i v i các công ty mua bán n lo i này

Nhìn chung, đ có th v n hành các công ty mua bán n m t cách hi u qu và đúng m c tiêu, c n thi t t o m t b khung pháp lỦ hoàn ch nh, t o đi u ki n cho các công ty này có th ti p c n t t nh t t i các kho n n ng th i, tính minh b ch trong qu n lí các công ty mua bán n c ng nh trong vi c phân lo i n và đ nh giá các kho n n là không th thi u n u nh mu n x lí tri t đ tình tr ng n x u

1.1.6.4 Ngân hàng đi u ch nh trích l p d phòng r i ro

Có nhi u qu c gia áp d ng ph ng pháp này nh m t gi i pháp tích c c, đ c

bi t là khi tình tr ng n x u xu t phát t chính ho t đ ng c a các ngân hàng th ng

m i Các ngân hàng s ph i t ng trích l p d phòng r i ro thông qua vi c c t gi m

l i nhu n thay vì đem l i nhu n chia c t c cao

Vi c t ng trích l p d phòng hoàn toàn thu c vào quy n quy t đ nh c a m i ngân hàng, ngh a là các ngân hàng th ng m i hoàn toàn ch đ ng trong vi c trích

l p d phòng r i ro đ gi m n x u ây là đi u quan tr ng vì các chính sách và

th c hi n chính sách c a Nhà n c đ u có đ tr nh t đ nh Trong lúc ch đ i

nh ng quy t đ nh cu i cùng t phía Chính ph c ng nh nh ng kho n c u tr t phía Nhà n c, ngân hàng hoàn toàn có th thông qua vi c trích l p d phòng r i ro

đ gi m thi u nguy c bùng n n x u c a ngân hàng ó c ng là bi n pháp t t y u

vì rõ ràng trong khi n x u đang t ng, các ngân hàng không th h ch toán l i nhu n cao nh m chia l i t c cho các c đông và thu hút thêm nhà đ u t đ c

H n n a, vi c trích l p d phòng r i ro là đ ng l c đ ngân hàng quy t tâm và

m nh tay trong vi c đòi n Trong b i c nh nh Vi t Nam hi n nay, khi 70% n

x u là t các doanh nghi p nhà n c, làm n y u kém, không có lãi, thì rõ ràng đây

c ng là đòn b y bu c các doanh nghi p ph i ho t đ ng có hi u qu h n mà không

l i vào ngân sách Nhà n c Khi ngân hàng trích l p d phòng r i ro thay vì thanh lí các kho n n cho các công ty mua bán n , các l i ích t kho n cho vay ( ví d nh các tài s n th ch p ) v n thu c quy n s h u c a ngân hàng Do v y, ngân hàng có

th thu h i v n thông qua vi c thanh lí các tài s n th ch p v i m c giá h p lỦ Khi không còn quá tham lam tìm ki m nh ng khách hàng m i, ngân hàng có th đ i tho i l i v i các khách hàng c , mà c th đây là các doanh nghi p ch a tr đ c

n , tìm ra đ c ti ng nói chung đ ng thu n gi i quy t nh ng khó kh n còn t n

đ ng

T t nhiên, trích l p d phòng r i ro là vi c mà h u h t các ngân hàng không

mu n vì tr c m t s nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Khi l i nhu n gi m xu ng, s c h p d n các nhà đ u t s gi m xu ng c ng nh giá tr c phi u có th gi m.M t khác, Nhà n c s b gi m đi m t ngu n thu thu t các t

ch c tín d ng do l i nhu n gi m ho c không có l i nhu n Trong giai đo n n n kinh

t g p nhi u khó kh n, ngân sách b b i chi, ngu n thu thu Nhà n c l i b h n ch

c ng gây ra nhi u b t l i Tuy nhiên, ngu n thu gi m t tình tr ng gi m l i nhu n

t phía các ngân hàng c ng s không t o gánh n ng ngân sách l n nh tr ng h p Nhà n c ph i h tr các ngân hàng bù các kho n n x u Trong ng n h n, trích l p

d phòng r i ro có th mang l i nh ng h qu không m y d ch u cho doanh nghi p Trong tr ng h p các ngân hàng không đ s c đ t x lí n thông qua trích l p

d phòng r i ro ho c cách th c hành đ ng c a các ngân hàng không phù h p, thi u tính đ ng b trong h th ng ngân hàng có th d n đ n tình tr ng kh ng ho ng Khi n

x u đã có s phân rã và r i r m đ n m c nghiêm tr ng, Nhà n c khó mà thi hành cách chính sách c a mình m t cách hi u qu

M c dù v y, nhìn v t ng lai dài h n, trích l p d phòng r i ro có th giúp ngân hàng gi i quy t hi u qu các kho n n x u, mang l i l i nhu n cho ngân hàng trong t ng lai Tùy vào quy mô n x u c a m i ngân hàng, n x u có th đ c x

lí v m c an toàn trong 3- 5 n m Khó kh n l n nh t đ th c hi n ph ng pháp này

là ngân hàng có s n sàng công b tình tr ng n x u c a mình hay không, các c đông có s n sàng hi sinh l i t c c a mình trong m t vài n m hay không V y thì, ngân hàng c n ph i có s đ ng thu n trong n i b ngân hàng, không tr n tránh hay

l i vào c u tr bên ngoài Bên c nh đó, vi c trích l p d phòng r i ro có th không đ i đ n khi xu t hi n n x u m i th c hi n mà ngay t lúc doanh nghi p có

d u hi u g p khó kh n trong tr n , ngân hàng đã trích l p d phòng r i ro ngay

Nh v y, tình tr ng n x u s đ c ng n ch n ngay t đ u

1.2 Kinh nghi m c a m t s n c v x lỦ n x u

1.2.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c

Khác v i các qu c gia châu Á khác, tình tr ng n x u c a Trung Qu c trong giai đo n 1990 – 2004 không ph i xu t phát t cu c kh ng ho ng ti n t n m 1997

mà b t ngu n t c ch kinh t hóa t p trung, các DNNN làm n kém hi u qu Trong giai đo n này, các ngân hàng th ng m i nhà n c cho các công ty, d án vay ch y u d i s ch đ nh s n có t Nhà n c Nh ng phân tích tín d ng h u

nh không có Ủ ngh a ho c thi u ch t ch , do đó mà các DNNN r i vào tình tr ng làm n thua l , không có kh n ng tr n Tr c tình hình đó, Trung Qu c nh n

đ nh vi c x lí n x u ph i d a trên quá trình chuy n đ i n n kinh t ( t c ch kinh t hóa t p trung sang c ch kinh t th tr ng ), đ ng th i tái c u trúc l i các DNNN và cách th c ho t đ ng c a h th ng tài chính nhà n c

B t đ u t nh ng n m 1990, Trung Qu c tái c u trúc h th ng tài chính Cac kho n vay chính sách đ c tách bi t ra kh i các kho n vay th ng m i b ng vi c thành l p riêng ba ngân hàng chính sách Các ngân hàng l n t i Trung Qu c b t đ u phân lo i n theo cách phân chia thành 5 nhóm và chú tr ng đ n ho t đ ng phân tích tín d ng

T n m 1999 đ n n m 2003, có b n công ty qu n lỦ tài s n do Chính ph ch

đ o thành l p t ng ng v i b n ngân hàng th ng m i l n, nh m gi i quy t nh ng kho n n x u t tr c n m 1996 ( 1,4 nghìn t nhân dân t ), chi m 19% GDP n m

1999 Các công ty qu n lỦ tài s n có th huy đ ng v n qua b n ph ng th c nh sau: v n t B Tài chính, kho n vay t Ngân hàng Trung ng Trung Qu c, phát hành trái phi u có b o lãnh c a B Tài chính, và vay th ng m i t các đ nh ch tài chính khác Trên th c t , các công ty đã ph i vay t i 40% ngu n v n t Ngân hàng Trung ng, còn l i là t trái phi u các do các công ty này phát hành cho b n NHTM nhà n c

V đ nh giá tài s n, Chính ph đ nh giá các kho n n d a trên c c m c đ

r i ro c a kho n n và b t bu c các NHTM ph i bán l i cho Chính ph Bi n pháp này gây thi t thòi cho các ngân hàng, tuy nhiên, do các ngân hàng và doanh nghi p

đ u thu c quy n s h u nhà n c nên đây là cách hi u qu đ gi i quy t nhanh chóng tình tr ng n x u

Bên c nh đó, thông qua h th ng ngân hàng, c th là qua các Qu b o hi m

ti n g i c a ngân hàng ho c v n c a ngân hàng, Trung Qu c th c hi n x lỦ các kho n n c a các doanh nghi p không có kh n ng tr n ho c các doanh nghi p phá s n b ng vi c xóa n Tuy nhiên, v i s n x u quá l n, vi c xóa n không th

gi i quy t toàn b n x u mà còn t o nên m t gánh n ng cho Chính ph ng th i

vi c x lí m t chi u c ng không th ng n ch n đ c các kho n n x u m i N m

1994, Trung Qu c đã th c hi n b sung ti n v n kinh doanh qua hai cách:

M t là, cho phép doanh nghi p gi l i m t t l nh t đ nh l i nhu n tr c thu

đ b sung v n kinh doanh

Hai là, c p b sung cho doanh nghi p 15% t ng l i nhu n ph i n p cho ngân sách đ a ph ng đ b sung v n kinh doanh Tuy nhiên, do h n ch t ngu n ngân sách, ph ng án này c ng không mang l i đ c hi u qu cao

Trung Qu c c ng th c hi n t ng v n cho DNNN thông qua các đ nh ch tài chính trung gian, ch ng khoán hóa các kho n n c a doanh nghi p ng th i, các doanh nghi p c ng đ c phép th c hi n hoán đ i c ph n Qua đó, các DNNN

đ c chuy n đ i thành công ty c ph n h u h n ho c công ty trách nhi m h u h n

nh m nâng cao n ng l c qu n lỦ doanh nghi p Có th th y đây là bi n pháp mang

l i hi u qu tích c c h n c không ch đ i v i h th ng tín d ng c a Trung Qu c

mà còn đ i v i c công cu c chuy n đ i c ch kinh t c a đ t n c này T vi c các doanh nghi p ho t đ ng d a trên ch th c a Nhà n c, sau khi đ c c ph n hóa, các doanh nghi p đ c phép ho t đ ng d a trên c ch th tr ng, tham gia

c nh tranh, thu hút ngu n v n c ng nh ho t đ ng d a trên l i ích c a chính doanh nghi p Vì v y, các doanh nghi p t o ra đ c b m t m i, có nhi u kh i s c, mà k t

qu t t y u là t l n x u m i s gi m

Thông qua các bi n pháp thu h i n x u, cu i n m 2004, b n công ty mua bán

n qu c gia đã thu h i đ c 675 t NDT, th p h n 40% t ng giá tr n x u chuy n giao t n m 1999 Con s này cho th y Trung Qu c đã khá thành công trong vi c

x lí n x u trong giai đo n 1990 – 2004

Tuy nhiên, so v i các qu c gia khác, t l thu h i này không cao M t ph n là

do ho t đ ng c a các AMCs thi u tính minh b ch, tình tr ng tham nh ng khi n các nhà đ u t không m n mà v i vi c mua bán tài s n ây là h qu t cách làm vi c quan liêu, bao c p do giai đo n tr c đ l i M t khác, các kho n n x u không h

bi n m t kh i h th ng tài chính mà ch chuy n giao qua các đ n v , t ch c khác nhau Có ngh a là n x u ch đ c chuy n t các ngân hàng sang các công ty mua bán n , trong khi th c t , các công ty này l i là m t ph n c a ngân hàng Nh v y,

đ nh, s n x u tr giá 100 nghìn t won g m các kho n có nguy c v n cao, các kho n n quá h n t 3 đ n 6 tháng và các kho n n x u có th phát sinh trong quá trình x lí) c n đ c x lỦ ngay b ng hai bi n pháp: bu c các t ch c tín d ng s

d ng v n đ x lỦ m t n a giá tr các kho n n x u b ng vi c yêu c u khách hàng

tr n ho c bán tài s n th ch p ; Công ty qu n lỦ tài s n Hàn Qu c ( Korean Asset Corporation – KAMCO) mua m t n a các kho n n x u

KAMCO đã t n t i và phát tri n tr c khi cu c kh ng ho ng x y ra v i nhi m

v chính là t o thanh kho n cho các tài s n x u c a Ngân hàng phát tri n Hàn Qu c Khi cu c kh ng ho ng x y ra, Chính ph Hàn Qu c đã k p th i đi u ch nh l i công

ty theo đ o lu t KAMCO ( KAMCO Act) nh m h tr các t ch c tài chính x lỦ

n x u, thanh kho n tài s n và tái c c u doanh nghi p C ng gi ng nh h u h t các công ty qu n lỦ tài s n (AMCs) t i châu Á, KAMCO th c hi n mô hình qu n lỦ t p trung đ x lỦ n , thu h i và c c u l i các kho n n x u c a ngân hàng Cho đ n nay, vai trò c a KAMCO đ c kh ng đ nh rõ ràng qua vi c KAMCO v n ti p t c

t n t i, tr thành m t đ nh ch tài chính riêng thay vì đóng c a sau khi hoàn thành nhi m v x lỦ n

th c hi n quá trình x lỦ n x u, Chính ph Hàn Qu c đã áp d ng chu n phân lo i n qu c t đ đánh giá th c tr ng n x u c a các t ch c tài chính T

n m 1998 đ n n m 2000, tiêu chu n phân lo i n tr nên nghiêm ng t Các kho n

n quá h n t 3 tháng tr nên đ u x p vào n x u ng th i, các kho n n đ c đánh giá d a trên kh n ng tài chính c a khách hàng trong t ng lai Ngay c khi khách hàng có th tr lãi v n có nguy c x p kho n vay đó vào danh sách n x u Theo tiêu chí phân lo i n giai đo n này, con s n x u quá h n trên 6 tháng đã lên

Hi p h i b o hi m ti n g i Hàn Qu c ( Korean Deposit Insuranc Corporation – KDIC) và Công ty qu n lỦ tài s n Hàn Qu c (KAMCO) do Chính ph b o lãnh

i v i vi c l a ch n tài s n đ x lỦ, KAMCO không đ t ra tiêu chí đ c thù cho lo i tài s n mua l i, th ng là các lo i có m c giá chi t kh u cao, d dàng chuy n giao quy n thu n , các kho n n c n x lỦ đ giúp các t ch c tài chính khôi ph c ho t đ ng và các kho n n cho vay đ ng tài tr Theo TS Ph m H u

H ng Thái ( 2012), tháng 11 n m 2003, m c giá chi t kh u bình qu n c a KAMCO vào kho ng 64% Các kho n n x u thông th ng có m c giá chi t kh u t ng

đ ng 40% t ng giá tr tài s n đ c th ch p, 3% m nh giá v i các kho n vay không có th ch p còn các kho n n x u đ c bi t s đ c đ nh giá b ng ph ng

pháp hi n giá thu n c a dòng ti n d án Tô Ng c H ng (2012) t ng h p: “Các kho n n do KAMCO mua đ c chia thành 6 nhóm: n thông th ng có b o đ m chi m 17,9%, n thông th ng không có b o đ m 5,8%, n đ c bi t có b o đ m 32,2%, n đ c bi t không có đ m b o 10,6%, n c a t p đoàn Daewoo 32%, n gia

h n l i 1,5% Ho t đ ng đ nh giá các kho n n x u c ng di n ra minh b ch” Chính sách đ nh giá đ c tính theo giá th tr ng v i quy n ch n mua và bán, tùy theo đ c

đi m c a t ng kho n n d a trên kh n ng m t v n và quy đ nh v an toàn v n

V qu n lỦ n , KAMCO nh s giúp đ t các chuyên gia n c ngoài thông qua hình th c liên doanh Sau khi mua l i, KAMCO nhóm các kho n n l i đ phát hành các ch ng khoán có đ m b o b ng tài s n ho c bán l i các kho n n cho các nhà đ u t thông qua đ u giá qu c t Bên c nh đó, vi c ban hành Lu t ch ng khoán có b o đ m b ng tài s n đã thúc đ y ho t đ ng ch ng khoán hóa các kho n

n x u Các bi n pháp trên mang l i nh ng k t qu tích c c đ i v i h th ng tài chính c a Hàn Qu c, m ra c h i ph c h i cho các doanh nghi p và ngân hàng V i các kho n n có đ m b o mà doanh nghi p không có kh n ng ph c h i, KAMCO đã

ti n hành t ch thu tài s n th ch p c a các kho n n đó đ bán và thu h i l i ti n v n

N u công ty vay n có kh n ng ph c h i, KAMCO có th tái tài tr ho c chuy n đ i

n thành v n ch s h u, v a giúp các doanh nghi p nâng s v n ch s h u v a t o

đi u ki n cho doanh nghi p ti p t c ho t đ ng s n xu t kinh doanh, nâng cao kh n ng

tr n

t o khung pháp lỦ thu n l i cho ho t đ ng x lỦ n , Hàn Qu c c ng đã k p

th i ban hành các đ o lu t chu n b cho vi c x lỦ hi u qu NPLs nh Lu t ABS,

Lu t Phá s n h p nh t… ây có th coi là hành đ ng tích c c và có Ủ ngh a không

nh đ i v i quá trình x lỦ n x u Chính nh có h th ng pháp lu t hoàn thi n h n các qu c gia châu Á khác mà cho đ n nay Hàn Qu c v n đ c coi là qu c gia đi n hình thành công trong x lỦ n x u

Trong kho ng th i gian t n m 1997 đ n 2002, KAMCO đã thu h i đ c 30,3 nghìn t won, t ng ng v i t l thu h i là 46% trên giá tr kho n n Theo Asia

Development Bank – Asia Recovery Information Centre, t l n x u đã gi m xu ng

t m c 16,1% n m 1998 xu ng còn 2,6% n m 2003

Nh v y, Hàn Qu c đã th c hi n tri t đ vai trò c a công ty mua bán n trong vi c

x lí n x u Qua s hoàn thi n khung pháp lỦ c b n t o đi u ki n thu n l i cho công ty mua bán n , đ ng th i không ng n ng i tìm ki m s t v n c a các chuyên gia n c ngoài, Hàn Qu c đã th c hi n thành công vi c gi i quy t n x u, tái c c u doanh nghi p, tái c c u khu v c tài chính góp ph n n đ nh n n kinh t Qu c gia này đã đ t

đ c thành công l n b ng cách x lí nhanh chóng và kiên quy t, đ l i bài h c kinh nghi m sâu s c cho các qu c gia khác

1.2.3 Kinh nghi m c a Thái Lan

Là n i b t ngu n c a kh ng ho ng tài chính châu Á n m 1997, Thái Lan ch u

nh ng tác đ ng n ng n đ c bi t trong h th ng tài chính t cu c kh ng hoàng này

Cu i n m 1997, n x u khu v c ngân hàng đã đ t m c 46% trên t ng s d n tín

d ng C ng nh các qu c gia châu Á khác, Thái lan th c hi n x lỦ n x u b ng 3

gi i pháp c b n bao g m b m v n tr c ti p, công ty qu n lỦ tài s n và trung gian tái c c u n

Kinh nghi p x lỦ n x u c a Thái Lan d a trên AMC có th chia làm hai th i kì: phân tán và t p trung Trong th i kí phân tán, t n m 1998 đ n n m 2001, 12 công ty qu n lỦ tài s n t nhân đã đ c thành l p, 10 công ty trong s đó là các công ty con c a các ngân hàng, có nhi m v mua l i các kho n n x u t ngân hàng t nhân m Th c t cho th y, h u h t các công ty m c ng không chuy n giao

n x u nhi u cho các AMCs vì suy cho cùng các kho n n x u v n đ c ph n ánh trong báo cáo tài chính h p nh t c a ngân hàng m Ngay c khi n x u không đ c

ph n ánh trong báo cáo tài chính n a thì các công ty con c ng không th đ m b o s thành công trong vi c x lỦ n x u và đ m b o giá tr c a các trái phi u dùng đ mua l i các kho n n Bên c nh đó, có 4 công ty qu n lỦ tài s n có ch c n ng x lỦ

n x u c a 5 ngân hàng th ng m i qu c doanh M c tiêu chính trong giai đo n này

là tái c p v n cho các ngân hàng này h n là t i đa hóa vi c ph c h i l i giá tr c a

n x u Vô hình chung ho t đ ng tái c p v n t o thành gánh n ng trong khi kh

n ng huy đ ng ngu n v n h n ch Do đó, trong giai đo n này, n x u v n m c cao, ti n trình tái c c u n di n ra ch m ch p và không hi u qu

N m 2001, ho t đ ng x lỦ n x u c a Thái Lan chuy n sang giai đo n t p trung thông qua vi c thành l p Công ty qu n lỦ tài s n Thái Lan (TAMC) V vi c mua l i n x u, TAMC h n ch mua l i các kho n n x u t các ngân hàng t nhân

nh ng không kh t khe khi mua các kho n n t các ngân hàng qu c doanh, mi n là

có h n 2 ch n tham gia Thông th ng, các kho n n đ c ch n mua có giá tr kho ng h n Bt 5 tri u TAMCO thanh toán các kho n n x u b ng trái phi u do TAMC phát hành có k h n 10 n m do Financial institutions development fund (FIDF) b o lãnh phát hành TAMC c ng th c hi n đ nh giá tài s n mua l i theo giá th

tr ng thay vì theo nhu c u tái c p v n c a ngân hàng nh giai đo n tr c Trong

tr ng h p có lãi, TAMC và ngân hàng tr c h t chia 20% l i nhu n liên quan đ n giá chuy n nh ng, n u thua l , ngân hàng ch ph i gánh ch u 30% m c giá chuy n

nh ng

Khác v i KAMCO c a Hàn Qu c, Thái Lan không mu n có s can thi p c a các chuyên gia n c ngoài trong vi c qu n lỦ n Thay vào đó, TAMC thuê các công ty Thái Lan th c hi n x lỦ và qu n lỦ các lo i tài s n Các lo i tài s n th

ch p s b t ch thu và thanh lí tr c ti p d i hình th c đ u giá ho c bán l i Trong

tr ng h p nh n th y doanh nghi p có kh n ng ph c h i, TAMC s c u trúc l i k

h n n ho c ph i h p v i các c quan đ i di n các khu v c kinh t đ đ a ra gi i pháp khôi ph c ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t o ngu n v n tr

n

Mô hình AMC t p trung đã th c s gi i quy t đ c v n đ n x u c a Thái Lan và ph n nào giúp Thái Lan v t qua cu c kh ng ho ng tài chính

CH NG 2

TH C TR NG N X U C A H TH NG NGỂN HÀNG

2.1 T ng quan v th c tr ng n x u hi n nay

Tình tr ng “n x u”trong th i gian qua đã và đang tr thành đi m “nóng” c a

n n kinh t ây là m i quan tâm l n c a chính ph và các chuyên gia kinh t đ u

ngành, có s c nh h ng l n đ n s v c d y c a n n kinh t sau khi b chìm đ m

trong cu c kh ng ho ng chung c a th gi i Trên th c t “n x u” là m t khái ni m

không có gì m i nh ng nó ch th c s đ c quan tâm, chú Ủ nhi u trên các m t

báo khi Vi t Nam b r i vào cu c kh ng ho ng kinh t chung c a th gi i và b c l

rõ nh ng khuy t đi m c a n n kinh t Và lúc này “n x u” m i d n l di n ra m t

Nhìn vào b ng ta nh n th y, n x u trong giai đo n này có xu h ng t ng

nhanh t kho ng 45 (2009) nghìn t đ ng chi m t l 2,5% t ng d n đ n tháng

3/2012 là kho ng 202 nghìn t đ ng chi m 8,6% t ng d n Ch sau 3 n m t ng n

x u đã g p g n 4 l n, đây là m t s gia t ng quá nhanh đ i v i h th ng tài chính

còn đang trên đà phát tri n ch a có th h p th l ng n x u l n nh v y NHNN cho r ng, n x u này là đã tích l y qua r t nhi u n m,t n m 2008 n x u t ng r t nhanh N m 2008, t c đ n x u t ng 74%, n m 2011 t ng 64% 6 tháng đ u n m

2012 t ng 47% trong khi, 10 tháng đ u n m 2012 t ng 66% trong khi t ng tr ng tín d ng c a h th ng ngân hàng m i x p x 1%

Bi u đ 2.1: N x u c a h th ng ngơn hƠng qua các n m

Ngu n: NHNN

Tuy nhiên, t c đ gia t ng n x u c ng có chi u h ng ch m l i trong n a sau

n m v a qua Trong quỦ I/2012, t c đ t ng tr ng n x u bình quân c a h th ng ngân hàng kho ng 8%/tháng và có chi u h ng t ng lên Tuy nhiên, t tháng 4/2012 n x u có chi u h ng t ng ch m l i rõ r t, đ c bi t t tháng 6/2012 t c đ

t ng tr ng n x u ph bi n không quá 2,5%/tháng; riêng tháng 12/2012 gi m 12,2%

3.2%

202.099 t

8.6%

38.000 t 45.000 t

%

Trên th c t hi n nay, có s khác bi t rõ ràng gi a con s v quy mô n x u

c a Vi t Nam do NHNN ho c các NHTM Vi t Nam công b Theo thông tin báo cáo c a các t ch c tín d ng đ n ngày 31/5/2012, n x u c a h th ng là 117.723 t

đ ng chi m 4,47% so v i t ng d n tín d ng Trong đó, n x u c a nhóm ngân hàng th ng m i nhà n c là 54,6 ngàn t đ ng chi m 3,96% d n tín d ng c a nhóm ngân hàng th ng m i nhà n c N x u c a nhóm ngân hàng th ng m i c

d n tín d ng c a nhóm ngân hàng th ng m i c ph n

Còn khác nhau nhi u v con s n x u và câu h i đ t ra đâu m i là con s

đáng tin c y đ cho bi t v quy mô c a n x u “Chi u ngày 21/82012 Th ng đ c

NHNN kh ng đ nh trong phiên tr l i ch t v n t i phiên h p c a UBTW Qu c

h i: Con s m i nh t v n x u đ c NHNN xác nh n tính đ n ngày 30/6/2012 là

8,6%, t ng đ ng v i kho ng 202.099 t đ ng, trong đó t l n x u c a kh i ngân hàng th ng m i nhà n c là 3,76%, kh i ngân hàng th ng m i c ph n là 4,73%” N u l y con s n x u c a h th ng ngân hàng x p x là 202.099 t đ ng

thì nó t ng đ ng v i g n 8% GDP n m 2011 và g p h n 7 l n gói h tr doanh nghi p m i đ c thông qua.Qua phép so sánh đó, c ng đ cho th y con s n x u

c a h th ng NHTM không ph i là con s nh và c ng m i ch là con s c tính

Nó làm ng ng tr dòng v n l u thông trong n n kinh t , l ng ti n trong n n kinh

t b thi u h t, nh h ng nghiêm trong đ n m i ho t đ ng trong n n kinh t nh : hàng hóa trong n n kinh t t n đ ng nhi u,t c đ t ng tr ng kinh t gi m…

N u đem so sánh con s báo cáo c a giám sát NHNN và Th ng đ c thì có s chênh l nh l n v t l n x u và phân b t l đó các NHTM NN và NHTM CP

B ng 2.2: So sánh t l n x u gi a NHNN vƠ Th ng đ c ngơn hƠng

v m c chênh l nh NHTM NN và NHTM CP đi u đó đ t ra m t s ng v n x u

c a các NHTM NN.Theo báo cáo c a TCTD và Giám sát NHNH thì n x u NHTM NN đ u cao h n NHTM CP, theo đó t l quy đ i ra ph n tr m c ng l n

h n nh ng báo cáo c a Th ng đ c thì ng c l i, s gây ra nh m t ng n x u t n

đ ng nhi u các NHTM CP Xung quanh con s n x u còn r t nhi u Ủ ki n khác nhau nh ng chuyên gia kinh t cho r ng m c n x u th c còn cao h n so v i m c báo cáo và s phân b n x u các NHTM NN cao h n các NHTM CP.Quy mô

c a n x u v n là “ n s ”

N x u c a Vi t Nam ch y u là : “N x u t doanh nghi p nhà n c chi m

t tr ng l n và t th tr ng b t đ ng s n, ch ng khoán” Theo th ng kê, n x u

c a các DNNN chi m t i 70% t ng n x u c a h th ng ngân hàng Tính bình quân

t l n x u trên v n ch s h u c a DNNN là 1,36 l n Trong đó, có t i 30 doanh nghi p có s n v t quá 3 l n đ n 09/2011 d n vay ngân hàng c a DNNN là 415.347 t đ ng t ng đ ng v i 16,9% t ng d n c n c đ n h t quý I/2012 thì con s này đã b ng 1.008.000 t đ ng và con s v n ti p t c t ng v i tình hình kinh

t không m y c i thi n, các doanh nghi p kinh doanh không có lãi nguy c bên b

v c phá s n N x u do DNNN (doanh nghi p nhà n c) là ch y u (70%) còn l i

m t ph n nh t n đ ng khu v c DNTN (doanh nghi p t nhân) Chính vì th m u