Vai trò của đường mòn hồ chí minh trên biển trong sự nghiệp kháng chiến chống mỹ cứu nước của việt nam

BÀI THẢO LUẬNĐề tài: Vai trò của Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Việt Nam Bộ môn : ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LỜ

BÀI THẢO LUẬN

Đề tài: Vai trò của Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng

chiến chống Mỹ cứu nước của Việt Nam

Bộ môn : ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG

CỘNG SẢN VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU 3

I Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh trên biển 4

1 Lịch sử hình thành 4

2 Vị trí địa lý 5

3 Phát triển phương tiện và tuyến vận tải trên biển 6

3.1 Các đơn vị: 6

3.2 Các phương tiện: 6

3.3 Các tuyến chính 6

3.4 Các căn cứ và bến bãi: 7

II Vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Việt Nam 12

1 Đường mòn HCM trên biển là chiến trường của cuộc đấu trí, đấu lực giữa quân và dân ta với các âm mưu thủ đoạn của đế quốc Mỹ 12

2 Đường mòn HCM trên biển là tuyến vận chuyển chuyển biến chiến lược trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 14

3 Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển là nơi hộ tụ sức mạnh chính trị tinh thần – vật chất của quân và dân ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ 16

4 Đường mòn HCM trên biển có vai trò thể hiện tầm nhìn chiến lược, nét độc đáo, sáng tạo của Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ 18

III Ý nghĩa, giá trị của Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển 20

1.Gía trị ý nghĩa lịch sử 20

2.Gía trị thực tiễn 22

KẾT LUẬN 24

kỳ tích đường Hồ Chí Minh trên biển” Những đóng góp hiệu quả của tuyến chi việnchiến lược – đường Hồ Chí Minh trên biển (1959-1975) đã góp phần xứng đáng vàothắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc, vượt lên nhữngtính toán thông thường về chiến tranh của chính quyền Mỹ- ngụy, để lại nhiều bài họckinh nghiệm quý giá cho hôm nay và mai sau Với lòng biết ơn sâu sắc và tự hào dân tộc

với sự hy sinh của các anh hung , nhóm 7 xin tìm hiểu sâu về đề tài “Vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước”

I Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh trên biển

1 Lịch sử hình thành

- Đường Hồ Chí Minh trên biển - con đường huyền thoại, một sáng tạo độc đáo

của Đảng Quân đội và Nhân dân ta, con đường đã góp phần quan trọng vào thắng lợi

vĩ đại của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Hình 1.1: Đường mòn Hồ Chí Minh trên biển

- Hiệp định định Giơnevơ ký kết ngày 21/7/1954, đất nước tạm thời chia cắt 2 miềnNam - Bắc và vĩ tuyến 17 là ranh giới tạm thời, tổng tuyển cử thống nhất nước nhà sẽđược tiến hành 2 năm sau Miền Bắc bước vào thời kỳ cách mạng mới, chuẩn bị mọitiền đề cần thiết để cải tạo chế độ cũ và bước đầu xây dựng chế độ mới - chế độXHCN Niềm vui chưa được bao lâu thì đế quốc Mỹ cố tình phá vỡ Hiệp định, ra sứcdùng đô la, vũ khí biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới của Mỹ, nhằm "ngănchặn sự phát triển của chủ nghĩa cộng sản xuống phía Nam", chúng lập ra chínhquyền Sài Gòn

- Trước tình hình đó, thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh Bắc là bờ cõi của ta Nước ta nhất định thống nhất Đồng bào cả nước nhất định giảiphóng”, tháng 1/1959 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam tổ chức

“Trung-Nam-Hội Nghị lần thứ 15 “Trung-Nam-Hội nghị xác định: “lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh

đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng nên chính quyền cách mạng của nhân dân” Nhận rõ yêu cầu cấp bách phải kịp thời chi viện cho đồng bào miền Nam

trực tiếp chống Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa, ngày 19/5/1959 Tổng Quân

ủy và Bộ Quốc phòng quyết định thành lập “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” (sau đổitên là Đoàn 559), có nhiệm vụ mở đường vận chuyển hàng hóa, tổ chức đưa đón bộđội, cán bộ từ Bắc vào Nam và từ Nam ra Bắc Tiếp đó, tháng 7/1959 Bộ Quốcphòng quyết định thành lập Tiểu đoàn Vận tải thủy 603 (hoạt động dưới tên gọi “Tậpđoàn đánh cá Sông Gianh” để giữ bí mật) có nhiệm vụ mở đường trên biển vậnchuyển vũ khí, hàng hóa và con người chi viện cho miền Nam Những ngày đầu hoạtđộng trong điều kiện khó khăn, ác liệt, lại chưa có kinh nghiệm và hiểu biết nhiều vềtình hình cụ thể tại các tỉnh duyên hải phía Nam nên chuyến vượt biển đầu tiên bằngthuyền buồm của Tiểu đoàn 603 không thành công, phải tạm ngừng hoạt động Từtháng 6 năm 1961 đến tháng 2 năm 1962, những người lãnh đạo của Mặt trận dân tộcgiải phóng miền Nam Việt Nam ở các tỉnh Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh, Bà Rịa đã cửnăm con thuyền gỗ từ miền Nam ra miền Bắc để báo cáo tình hình, xin tiếp tế vũ khí

và sau đó trực tiếp vận chuyển vũ khí cũng như dẫn đường cho các tàu tiếp tế giảdạng tàu đánh cá từ Bắc vào Nam Những người chỉ huy chủ chốt gồm ông Phan VănNhờ tức Tư Mau, bà Nguyễn Thị Định, ông Bông Văn Dĩa,… Trong 5 chiếc thuyền

gỗ chiếc thuyền của Bà Rịa đã bị lực lượng tuần duyên của hải quan Việt Nam Cộnghòa chặn bắt tại ngoài khơi Cam Ranh không phát hiện thấy là nghi ngờ con thuyềnnày được trả tự do Sau đó nó bị bão đánh trôi dạt đến đảo Hải Nam Đây là chiếcthuyền do ông Dương Quang Đông nguyên ủy viên thường vụ sứ uỷ Nam Kỳ củaĐảng cộng sản Đông Dương trước năm 1945 nguyên là cán bộ hậu cần của ViệtMinh tại khu 8 trong kháng chiến chống Pháp được giao nhiệm vụ mua sắm Tuynhiên khi chuyển đến Bà Rịa ba người cùng đi với ông đã bị quân Việt Nam Cộnghòa bắn chết và tịch thu số tiền mà tổ công tác của ông đã được tổ chức giao cho đểmua thuyền Nhờ có bà Nguyễn Thị Mười ở Phước Hải, Long Đất đã dồn tiền củatrong nhà tổng cộng 10 cây vàng để đóng góp, chiếc truyền này được mua về và được

sử dụng trong chuyến liên lạc vận chuyển đầu tiên Tham gia chuyến vượt biển trêncon thuyền của Bà Rịa còn có ông Lê Hà, con trai bà Mười, sau này trở thành mộttrong các thuyền trưởng đầu tiên trên các con tàu không số

- Ngày 23 tháng 10 năm 1961 Đội chính trị và quân ủy trung ương Việt Nam quyếtđịnh mở tuyến đường biển Bắc Nam Trung tướng Trần Văn Trà Phó Tổng tham mưutrưởng được quân uỷ Trung ương giao nhiệm vụ thành lập tuyến đường này Năm

1961 Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoàng Văn Thái ký quyết định số 97/QP thành lậpĐoàn 759 sau này trở thành Lữ đoàn 125 thuộc Hải quân nhân dân Việt Nam Đoàn

759 có trách nhiệm chi viện vũ khí cho Việt Nam bằng đường biển Trung tá ĐoànHồng Phước được giao nhiệm vụ làm Đoàn trưởng Đây là đơn vị đầu tiên đã nhậnnhiệm vụ vận tải vũ khí, hàng hóa vào chiến tranh miền Nam bằng các con tàu không

số, mở ra sự phát triển mới của đường Hồ Chí Minh trên biển Tại Nam Bộ, Bộ chỉhuy quân khu IX của Quân giải phóng miền Nam Việt Nam được giao nhiệm vụthành lập Trung đoàn 962 chuyên trách nhiệm vụ chuẩn bị biển bãi tại bờ biển cáctỉnh Trà Vinh, Bến Tre, Cà Mau Bộ chỉ huy các khu V, VI, VIII cũng được lệnh thiếtlập các bến bãi bí mật để đón nhận vũ khí, đạn dược, phương tiện và các hàng hóa

khác từ miền Bắc Việt Nam chuyển ra bằng đường biển Từ đây, các địa phương venbiển miền Nam, chiến trường Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ nhận được sự chi việntrực tiếp của miền Bắc, tạo nên sức mạnh và niềm tin to lớn cho các lực lượng vũtrang trên chiến trường miền Nam Việc quyết định mở tuyến vận tải biển chiến lược

và quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện quyết định táo bạo đó trong điều kiện địch tổchức ngăn chặn, phong tỏa gắt gao là một quyết sách đúng đắn, thể hiện tầm nhìn,bản lĩnh và tài thao lược của Đảng, quân đội và nhân dân ta

Hình 2.1: Bản đồ mô tả hành trình của những chuyến tàu chi viện bằng đường Hồ

Chí Minh trên biển

3 Phát triển phương tiện và tuyến vận tải trên biển

3.1 Các đơn vị:

 Đoàn 759: Ngày 23 tháng 10 năm 1961, Bộ Quốc phòng ra quyết định thành lập

Đoàn hải quân 759, sau này trở thành Lữ đoàn 125 của Hải quân nhân dân ViệtNam Đây là đơn vị đầu tiên đảm nhận nhiệm vụ vận tải vũ khí, hàng hóa vàochiến trường miền Nam bằng các con tàu không số, mở ra sự phát triển mới củaĐường Hồ Chí Minh trên biển

 Đoàn 962: Tại Nam Bộ, Bộ Chỉ huy quân khu IX của Quân giải phóng miền Nam

Việt Nam được giao nhiệm vụ thành lập Trung đoàn 962 chuyên trách nhiệm vụchuẩn bị bến bãi tại bờ biển các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre, Cà Mau Bộ chỉ huy cácKhu V, VI, VIII cũng được lệnh thiết lập các bến bãi bí mật để đón nhận vũ khí,đạn dược, phương tiện và các hàng hóa khác từ miền Bắc Việt Nam chuyển vàobằng đường biển

- Tuyến tiếp giáp lãnh hải

- Tuyến hàng hải quốc tế

3.4 Các căn cứ và bến bãi:

 K15: là bí danh được đặt tên cho bến tàu xuất phát có quy mô lớn đầu tiên của các con

tàu không số vận chuyển người và vũ khí từ Bắc vào Nam bằng đường biển trongChiến tranh Việt Nam Nó còn có tên khác là "Vạn Xét" Bến này được mở lần đầutiên tại các thôn Vạn Hoa và Vạn Sơn (Đồ Sơn, Hải Phòng), do Trung đoàn công binh

83 xây dựng Đây là một vịnh nhỏ ăn sâu vào đất liền ở bờ Đông bán đảo Đồ Sơn, HảiPhòng Vịnh này có ba phía là núi, đường ra biển duy nhất nằm ở hướng Tây Nam, độsâu khoảng 3 m khi thủy triều xuống và đến 4 m khi thủy triều lên Cầu cảng được xâyhình chữ T Thân chính rộng 6 m, dài 60 m; thân ngang rộng 6 m, dài 12 m Toàn bộcầu tàu được làm bằng bê tông cốt thép dạng khung chịu lực kiểu dầm gác hai đầu.Ngày 15 tháng 5 năm 1964, cầu tàu K15 bắt đầu hoạt động Tuy ra đời sau tuyến vậntải quân sự bí mật trên biển đầu tiên từ Quảng Bình vào miền Nam và các chuyến tàu

từ miền Nam ra miền Bắc nhận vũ khí và trở lại miền Nam nhưng lịch sử Hải quânnhân dân Việt Nam vẫn coi đây như "Cột km số 0" của các tuyến đường mòn Hồ ChíMinh trên biển Cầu cảng K15 đánh dấu một bước chuyển biến lớn của Đường Hồ ChíMinh trên biển Đó là việc các tàu sắt được đưa vào sử dụng, dần thay thế cho các contàu gỗ kém an toàn Trong quá trình hoạt động, cảng K15 đã tổ chức xếp hàng và xuấtphát cho 88 chuyến vận tải quân sự trên biển, gồm 4.919 tấn vũ khí đạn dược và hàngnghìn tấn hàng hóa khác Do được ngụy trang rất kín đáo nên trong suốt cuộc Chiếntranh Việt Nam, không quân và hải quân Hoa Kỳ vẫn không phát hiện được cầu cảngK15 Sau nửa thế kỷ, đặc biệt từ năm 1975 đến nay không còn được hoạt động, côngtrình đã hư hại nặng Hiện nay, tại bãi biển Vạn Sơn (Đồ Sơn, Hải Phòng) chỉ còn lại

di tích các cọc bê tông của cầu tàu trên bến cảng quân sự bí mật K15

 Sa Huỳnh là một làng chài cổ đồng thời là một bãi biển nổi tiếng ở miền Trung Trung

Bộ với nghề đánh cá từ lâu đời Trong quá trình hoạt động của "Đường Hồ Chí Minhtrên biển"; Sa Huỳnh là một trong những bến bãi tiếp nhận vũ khí, đạn dược, hàng hóa

do các chuyến tàu không số chuyên chở từ miền Bắc gửi vào cho Quân giải phóngmiền Nam Việt Nam tại chiến trường Khu V

Hình 3.2: Làng chài Sa Huỳnh

 Quy Thiện

Địa điểm Quy Thiện thuộc xã Phổ Hiệp, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi Là một trongcác bến đỗ dự bị của các chuyến tàu không số trong trường hợp tàu bị hỏng, là nơi tránhtrú khi gặp bão lớn hoặc bị hải quân Việt Nam Cộng hòa vây ráp Tháng 3 năm 1968, tại

đây đã diễn ra cuộc hội ngộ không hẹn mà gặp giữa các cán bộ, nhân viên của Bệnh xáĐức Phổ nổi tiếng do bác sĩ Đặng Thùy Trâm lãnh đạo với các thủy thủ Tàu 43 khi tàu bịkhông quân và hải quân Việt Nam Cộng hòa bắn hỏng Các thủy thủ phải đổ bộ lên bờ vàđược người dân trong vùng bí mật đưa đến trạm xá này để cứu chữa Sau đó, họ được BộChỉ huy Khu V của Quân giải phóng miền Nam tổ chức vượt Trường Sơn trở lại miềnBắc.

 Ba Làng An

 Lộ Diêu: Bến này nằm trên địa bàn Hoài Hải, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định Ở

vào vị trí giữa đèo Lộ Diêu trong và đèo Lộ Diêu ngoài, phía Tây là núi, phía Đông

là bãi biển, Lộ Diêu được chọn làm bến trung chuyển vũ khí, đạn dựoc và hàng hóa

do các con tàu không số chở từ miền Bắc vào chiến trường khu V Bến Lộ Diêu bắtđầu hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 1964 khi đón con tàu đầu tiên chở hàng chụctấn vũ khí xuất phát từ Hòn Dấu, Hải Phòng đi vào

 Vũng Rô

 Hòn Hèo

 Phước Thiện

 Lộc An: Địa điểm này nay thuộc huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Đây là

bến xuất phát của một trong năm con thuyền gỗ đầu tiên mở tuyến đường Hồ ChíMinh trên biển từ Nam ra Bắc và ngược lại Trong quá trình hoạt động, bến này đãđón 3 tàu không số cập bến, vận chuyển 109 tấn vũ khí cho Quân giải phóng miềnNam Việt Nam tại Khu IX

Hình 3.3: Bến Lộc An

 Rạch Cỏ

 Cồn Tàu: Đây là bến chính trong hệ thống bến bãi Trà Vinh, nằm ở gần cửa Cung

Hầu, một trong ba cửa chảy ra biển của sông Hậu, thuộc huyện Duyên Hải Bến

này bắt đầu hoạt động từ tháng 6 năm 1963 khi đón chuyến tàu sắt đầu tiên chở 44tấn vũ khí từ Bắc vào Nam.

Hình 3.4: Bến Cồn Tàu

 Khâu Lầu

 Thạnh Phong: Còn được những người lính của Trung đoàn vận tải 962 đặt cho

biệt danh là Bến "Ông Hai Ghiền" Địa điểm này nay thuộc xã Thạnh Phong,huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre Đây là nơi xuất phát của con tàu đầu tiên của ViệtMinh ở vùng Tây Nam Bộ ra Bắc xin vũ khí để tổ chức kháng chiến chống Pháp

từ năm 1946 Từ năm 1961 đến năm 1962, 2 chuyến tàu của lực lượng Quân giảiphóng miền Nam Việt Nam ở Tây Nam Bộ cũng xuất phát từ đây ra Bắc xin chiviện vũ khí và trở về an toàn Bến này cũng với các bến Cồn Tra và Cồn Lợi hợpthành một hệ thống bến bãi đón nhận vũ khí, đạn dược, hàng hóa của Quân giảiphóng miền Nam Việt Nam tại tỉnh Bến Tre Mặc dù theo sự bố trí của Quân Giảiphóng miền Nam Việt Nam, Thạnh Phong thuộc khu VIII nhưng lại đóng vai trò

là bến trung chuyển lớn cho cả miền Đông và miền Tây Nam Bộ trong thời kỳ đầu(1961-1963) Kho cất giữ vũ ký bí mật phục vụ cho bến Thạnh Phong được xâydựng dưới lòng đất tại xã Thạnh Thới A, gần bến phà Cầu Ván, thuộc huyện MỏCày, tỉnh Bến Tre Xã Thạnh Thới A cũng là nơi đóng sở chỉ huy Trung đoàn vậntải 962 của Quân giải phóng miền Nam Việt Nam tại Khu IX

Hình 3.5: Bến Thạnh Phong

 Vàm Lũng: Bến này do ông Bông Văn Dĩa (sau này là thượng tá hải quân) lựa

chọn và xác định thay cho hai con lạch Bồ Đề và Rạch Gốc tuy sâu và rộng hơnnhưng dễ bị lộ hơn Địa điểm này thuộc huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau Tại đây

có một con rạch lớn sâu từ 2 đến 3 m Hai bên có rừng đước rộng lớn che phủ Cáctàu pha sông biển cỡ nhỏ có trọng tải dưới 100 tấn có thể ra vào được và dễ dàng

ẩn nấp dưới các rặng đước cao và rậm rạp Tháng 10 năm 1962, bến này bắt đầuhoạt động khi đón con tàu gỗ mang mật danh "Phương Đông 1" chở 30 tấn vũ khí

từ miền Bắc vào cho Quân giải phóng miền Nam Việt Nam tại Khu IX Trong toàn

bộ thời gia hoạt động, bến này đã dón 68 chuyến tàu tiếp tế từ miền Bắc vào

 Rạch Gốc

 Bồ Đề

 Rạch Tàu

 Rạch Giá: là căn cứ nửa công khai, nửa bí mật của đoàn tàu hai đáy do Trung

đoàn vận tải 950 thuộc Khu IX, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phụ trách

Bến này đi vào hoạt động từ nửa sau năm 1968 Gọi là nửa công khai vì bề ngoài,đây là một cảng cá, gọi là nửa bí mật vì đây là một bến tiếp nhận vũ khí vậnchuyển bằng đường biển Bến cảng này đánh dấu một phương pháp vận chuyểnmới: "trên cá, dưới súng đạn" Do tàu gỗ có cấu tạo hai đáy nên bề ngoài, nó giốngnhư một tàu đánh cá bình thường Nhưng giữa hai lớp đáy có một khoảng trống đểcất giấu vũ khí, đạn dược và các hàng hóa khác Do sự kiểm soát gắt gao của Hảiquân Việt Nam Cộng hòa khi phát hiện một tàu hai đáy bị hỏng máy và được kéo

về bờ, bến này phải tạm ngừng hoạt động từ giữa năm 1973 đến đầu năm 1975,khi Chiến dịch Mùa Xuân 1975 bắt đầu được khởi động

 Cảng Sihanoukville (Campuchia)

Hình 3.6: Cảng Sihanoukville (Campuchia)

II Vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng

chiến chống Mỹ cứu nước của Việt Nam