5,0 điểm 1/ Phân tích đặc điểm cơ bản của nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa ở nước ta.. Tại sao ở nước ta hiện nay vẫn tồn tại song song nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa và nền nông ng
Trang 1UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNHNĂM HỌC 2015 - 2016
Môn: Địa lí - Lớp 12
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 24 tháng 3 năm 2016
===========
Câu I (4,0 điểm)
1/ Trình bày những điểm giống nhau và khác nhau về nguồn gốc hình thành, đặc điểm địa hình
và đất giữa đồng bằng sông Hồng với đồng bằng sông Cửu Long.
2/ Khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ Dương tác động đến khí hậu nước ta như thế nào?
Câu II (3,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau:
Dân số nước ta phân theo nhóm tuổi, giai đoạn 1979 – 2009 (Đơn vị: nghìn người)
Nhóm tuổi Năm Tống số dân Từ 0 đến 14 tuổi Từ 15 đến 59 tuổi Từ 60 tuổi trở lên
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam năm 2010, Nhà xuất bản Thống kê, 2011)
1/ Tính cơ cấu dân số phân theo nhóm tuổi của nước ta, giai đoạn 1979-2009.
2/ Nhận xét đặc điểm cơ cấu dân số nước ta phân theo nhóm tuổi trong giai đoạn trên.
3/ Tại sao cơ cấu dân số nước ta đang có sự thay đổi theo nhóm tuổi?
Câu III (5,0 điểm)
1/ Phân tích đặc điểm cơ bản của nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa ở nước ta Tại sao ở nước
ta hiện nay vẫn tồn tại song song nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa và nền nông nghiệp cổ truyền?
2/ Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy chứng minh rằng cơ cấu công nghiệp nước ta có sự phân hóa về mặt lãnh thổ Nguyên nhân của sự phân hóa đó.
Câu IV (4,0 điểm)
Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
1/ Chứng minh Duyên hải Nam Trung Bộ có nhiều thế mạnh về tự nhiên để phát triển kinh tế biển.
2/ Nêu các hạn chế về tự nhiên của vùng Đồng bằng sông Cửu Long Tại sao phải đặt vấn đề sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên ở vùng này?
Câu V (4,0 điểm)
Cho bảng số liệu sau:
Diện tích gieo trồng một số cây công nghiệp lâu năm của nước ta, giai đoạn 2000-2013
(Đơn vị: nghìn ha)
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam năm 2014, Nhà xuất bản Thống kê, 2015)
1/ Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng diện tích gieo trồng cây cao su, cây chè, cây cà phê của nước ta trong giai đoạn 2000-2013.
2/ Nhận xét và giải thích về tốc độ tăng trưởng diện tích của các loại cây trên ở nước ta trong giai đoạn 2000-2013.
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH HƯỚNG DẪN CHẤM
NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn thi: Địa lí - Lớp 12
(Hướng dẫn chấm có 04 trang)
Trình bày những điểm giống nhau và khác nhau về nguồn gốc hình thành, đặc điểm địa hình và đất giữa đồng bằng sông Hồng với đồng bằng sông Cửu Long.
3,00 1
a Giống nhau:
- Là hai đồng bằng châu thổ sông lớn nhất nước ta, đều được hình thành
và phát triển bởi phù sa sông trên vùng vịnh biển nông, thềm lục địa mở rộng
- Địa hình thấp, bằng phẳng
- Đất chủ yếu là đất phù sa màu mỡ
b Khác nhau:
- Nguồn gốc hình thành:
+ ĐBSH được hình thành thành bởi phù sa sông của hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình
- Đặc điểm địa hình:
+ ĐBSH cao ở rìa phía tây và tây bắc, thấp dần ra biển, bề mặt đồng bằng bị chia cắt thành nhiều ô, có hệ thông đê bao bọc
rạch chằng chịt, có các vùng trũng lớn
- Đất:
bạc màu do khai thác sớm.
triều, do đó 2/3 diện tích là đất phèn, đất mặn.
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,50 0,50
0,25 0,25
Khối khí nhiệt đới ẩm Bắc Ấn Độ Dương tác động đến khí hậu
I
(4,0 )
2
nước ta vào đầu mùa hạ, theo hướng Tây Nam với tính chất nóng ẩm.
- Tác động đến khí hậu:
Bộ và phía nam của khu vực Tây Bắc.
vùng khác.
0,25
0,25 0,25 0,25
Trang 3Tính cơ cấu dân số phân theo nhóm tuổi của nước ta trong giai
đoạn 1979-2009.
( Đơn vị %)
1
Nhóm tuổi
tuổi Từ 15 đến 59 tuổi Từ 60 tuổi trở lên
1,00
Nhận xét đặc điểm cơ cấu dân số nước ta phân theo nhóm tuổi 1,00 2
- Cơ cấu dân số nước ta loại trẻ
+ Tỉ lệ nhóm tuổi dưới 60 cao (DC)
+ Tỉ lệ nhóm từ 60 trở lên thấp, dưới 10%
- Cơ cấu dân có sự thay đổi theo nhóm tuổi:
+ Tỉ lệ nhóm từ 0 đển 14 giảm (DC)
+ Tỉ lệ nhóm từ 15 đến 59 và từ 60 tuổi trở lên tăng (DC).
0,50
0,50
Tại sao cơ cấu dân số nước ta đang có sự thay đổi theo nhóm
II
( 3,0)
3
- Do thực hiện tốt chính sách DSKHHGĐ, tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên
giảm nên nhóm tuổi từ 0 – 14 có xu hướng giảm tỉ lệ.
- Nhờ những thành tựu trong y tế và đời sống ngày càng được cải thiện,
tuổi thọ trung bình ngày càng tăng Do đó nhóm tuổi từ 60 trở lên ngày
càng tăng lên.
0,50 0,50
Phân tích đặc điểm cơ bản của nền nông nghiệp sản xuất hàng
hóa ở nước ta Tại sao ở nước ta hiện nay vẫn tồn tại song song
nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa và nền nông nghiệp cổ
truyền?
2,00 1
a Đặc điểm nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa của nước ta:
- Quy mô tương đối lớn, mức độ tập trung cao
mang tính chuyên môn hóa cao
- Hiệu quả sản xuất: năng suất lao động cao, mang lại nhiều lợi nhuận,
sản xuất gắn với thị trường tiêu thụ
- Phân bố: Ngày càng phát triển, đặc biệt là các vùng có truyền thống
sản xuất hàng hóa, gần các đô thị,…
b Giải thích tại sao nước ta tồn tại song song hai nền nông nghiệp:
- Nền kinh tế nước ta xuất phát từ một nền nông nghiệp lạc hậu, năng
suất thấp, mang tính tự cấp, tự túc, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự
nhiên do đó nền nông nghiệp cổ truyền còn khá phổ biến.
- Đường lối đổi mới đã đưa nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường,
do đó các vùng chuyên canh được hình thành, nền nông nghiệp sản xuất
hàng hóa ngày càng phát triển mạnh.
0,25 0,25 0,25 0,25
0,50
0,50
III
( 5,0)
Trang 4- Hoạt động công nghiệp nước ta tập trung chủ yếu ở một số khu vực
nghiệp vào loại cao nhất cả nước Từ Hà Nôi hoạt động công nghiệp
với chuyên môn hóa khác nhau tỏa đi các hướng, dọc theo các tuyến
giao thông huyết mạch (DC)
- Ở Nam Bộ hình thành một dải phân bố công nghiệp, trong đó nổi lên
các trung tâm công nghiệp hàng đầu cả nước (TP Hồ Chí Minh, Biển
Hòa, Vũng Tàu,…) có hướng chuyên môn hóa đa dạng, nhiều ngành
công nghiệp mới
- Dọc duyên hải Miền Trung hình thành một số trung tâm công nghiệp,
quan trọng nhất là Đà Nẵng,
- Các khu vực còn lại nhất là khu vực miền núi (Tây Bắc, Tây Nguyên)
hoạt động công nghiệp còn hạn chế
b Giải thích:
- Sự phân hóa lãnh thổ công nghiệp là kết quả tác động của hàng loạt
các nhân tố khác nhau (vị trí địa lí, tài nguyên thiên nhiên, lao động,…)
- Những khu vực tập trung công nghiệp gắn liền với sự có mặt của tài
nguyên thiên nhiên, nguồn lao động có tay nghề, thị trường, kết cấu hạ
tầng, vị trí địa lí thuận lợi
- Khu vực trung du miền núi, công nghiệp phát triển chậm do sự thiếu
đồng bộ của các nhân tố trên, đặc biệt là giao thông vận tải
0,25 0,50
0,50
0,25 0,25
0,25 0,50
0,50
Chứng minh Duyên hải Nam Trung Bộ có nhiều thế mạnh về tự
1
- Trong phát triển ngư nghiệp:
+ Vùng biển giàu thủy sản, có các ngư trường trọng điểm (DC)
sản
- Trong phát triển du lịch biển:
+ Nhiều bãi biển đẹp (DC), các vùng biển và đảo ven bờ có cảnh quan
đẹp
+ Khí hậu nhiều nắng, không có mùa đông lạnh, khai thác phát triển du
lịch quanh năm.
- Trong phát triển giao thông vận tải biển:
+ Địa hình bờ biển có nhiều vũng vịnh kín thuận lợi cho xây dựng các
cảng biển nước sâu.
+ Vị trí nằm gần các tuyến hàng hải quốc tế
- Trong khai thác khoáng sản:
+ Vùng thềm lục địa có tiềm năng về dầu khí (phía đông quần đảo Phú
Quý)
+ Vùng ven biển có nhiều loại sa khoáng giá trị công nghiệp, sản xuất
muối rất thuận lợi.
0,50
0,50
0,50
0,50
Nêu các hạn chế về tự nhiên của vùng Đồng bằng sông Cửu
Long Tại sao phải đặt vấn đề sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên
ở Đồng bằng sông Cửu Long?
2,00
IV
(4,0)
2
a Hạn chế:
- Mùa khô kéo dài, tình trạng thiếu nước ngọt diễn ra nghiêm trọng 0,25
Trang 5Ghi chú: Nếu thí sinh không diễn đạt như hướng dẫn, song vẫn đảm bảo những nội dung cơ bản thì vẫn cho điểm tối đa.
============Hết===========
- Ngoải ra còn chịu tác động một số thiên tai khác
- Đất phèn, đất mặn chiếm diện tích lớn, cải tạo gặp nhiều khó khăn
- Tài nguyên khoáng sản hạn chế, gây trở ngại cho việc phát triển kinh
tế- xã hội của vùng
b, Giải thích
- Đồng bằng sông Cửu Long có vai trò quan trọng trong nền kinh tế cả
nước (Diễn giải)
- Nhằm phát huy các thế mạnh về tự nhiên của vùng.
- Khắc phục những hạn chế, khó khăn về tự nhiên trong khai thác, sử
dụng.
- Môi trường và một số tài nguyên (đất, rừng, ) đang bị suy giảm.
0,25 0,25 0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng diện tích gieo
trồng một số cây công nghiệp lâu năm của nước ta trong giai đoạn
2000-2013.
2,00 1
a Tính tốc độ tăng trưởng:
Tốc độ tăng trưởng diện tích gieo trồng một số cây công nghiệp lâu
năm của nước ta, giai đoạn 2000-2013
(Đơn vị: %)
b Vẽ biểu đồ:
- Dạng biểu đồ đường
- Yêu cầu: chính xác về số liệu, khoảng cách các năm, có chú giải, số
liệu ghi trên biểu đồ và tên biểu đồ
0,50
1,50
Nhận xét và giải thích về tốc độ tăng trưởng của cây cao su, chè, cà
V
(4,0)
2
a Nhận xét:
- Các loại cây trồng đều có sự tăng trưởng về diện tích (DC)
- Tốc độ tăng của các loại cây có sự khác nhau (DC)
b Giải thích:
- Đây là các loại cây công nghiệp nước ta có nhiều điều kiện để phát
triển, mang lại hiệu quả kinh tế cao
- Cây cao su, chè tăng nhanh do nhu cầu thị trường tăng; cây cà phê
tăng chậm và biến động trong giai đoạn này do sự phát triển tự phát giai
đoạn trước, nhu cầu thị trường nhiều biến động, chất lượng sản phẩm
chưa cao.
1,00
1,00
Điểm toàn bài: Câu I+ Câu II+ Câu III+ Câu IV+ Câu V= 20,0
