Giáo trình Quy trình hàn (Nghề: Hàn - Cao đẳng) - Trường CĐ nghề Việt Nam - Hàn Quốc thành phố Hà Nội

(NB) Giáo trình Quy trình hàn cung cấp cho người học những kiến thức như: Giới thiệu chung về quy trình hàn (WPS); Giới thiệu chung về báo cáo quy trình hàn (PQR); Hướng dẫn đọc quy trình hàn (WPS); Hướng dẫn đọc quy trình hàn (PQR);...Mời các bạn cùng tham khảo!

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN NINH (Chủ biên)

LÊ TRỌNG HÙNG - VŨ TRUNG THƯỞNG

GIÁO TRÌNH QUY TRÌNH HÀN

Nghề: Hàn Trình độ: Cao đẳng

(Lưu hành nội bộ)

Hà Nội - Năm 2019

1

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đã có những bước phát triển đáng kể về số lượng và chất lượng đóng góp cho sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Việc biên soạn tài liệu chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu về tài liệu học tập cho Học sinh - Sinh viên, tài liệu tham khảo cho giáo viên, tạo tiếng nói chung trong quá trình đào tạo, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tế là một điều cần thiết

Nhằm đáp ứng nhu cầu về tài liệu học tập và giảng dạy nghề Hàn Căn cứ vào chương trình khung của Tổng cục giáo dục nghề nghiệp và điều kiện thực tế

giảng dạy của nhà trường Giáo trình “ Quy trình hàn’’ được biên soạn theo

hướng tích hợp giữa lý thuyết và thực hành Giúp cho Học sinh - Sinh viên vận dụng ngay lý thuyết vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

Giáo trình được biên soạn trên cơ sở lựa chọn các kiến thức trong các tài liệu chuyên ngành song vẫn đảm bảo tính kế thừa những nội dung đang được giảng dạy ở trường Nội dung giáo trình gồm những kiến thức cơ bản về quy trình hàn và các bước đọc một quy trình hàn

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song chắc chắn không thể tránh được những thiếu sót Chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, để giáo trình được hoàn chỉnh hơn

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về: Khoa Cơ khí Trường CĐN Việt Nam – Hàn Quốc – TP Hà Nội

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày…tháng 09 năm 2019

Chủ biên

2

TỪ VIẾT TẮT DÙNG TRONG GIÁO TRÌNH

Hàn nồi hơi và bình chịu áp lực của hội kỹ sư cơ khí mỹ ASME IX

3

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

TỪ VIẾT TẮT DÙNG TRONG GIÁO TRÌNH 2

MỤC LỤC 3

CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC 4

Bài 1: Giới thiệu chung về quy trình hàn 6

1.1 Định nghĩa quy trình hàn 6

1.2 Ý nghĩa của quy trình hàn 7

1.3 Các bước trong một quy trình hàn 8

Bài 2: Giới thiệu chung về báo cáo quy trình hàn 27

2.1 Định nghĩa về báo cáo quy trình hàn 27

2.2 Ý nghĩa của báo cáo quy trình hàn 27

2.3 Các bước trong một báo cáo quy trìn hàn 28

Bài 3: Hướng dẫn đọc quy trình hàn (wps) 33

3.1 Quy trình hàn theo tiêu chuẩn AWS 33

3.2 Quy trình hàn theo tiêu chuẩn ASME 41

Bài 4: Hướng dẫn đọc báo cáo quy trình hàn (pqr) 55

4.1 Báo cáo quy trình hàn theo tiêu chuẩn AWS 55

4.2 Báo cáo quy trình hàn theo tiêu chuẩn ASME 63

TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

4

CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Quy trình hàn

Mã số của môn học: MĐ 19

Thời gian thực hiện của môn học: 30 giờ; (Lý thuyết: 20 giờ; Thực hành,

thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 8 giờ; Kiểm tra: 2 giờ)

I Vị trí, tính chất môn học:

- Vị trí: Môn học quy trình hàn được bố trí sau khi học sinh đã học xong tất cả các môn học: MH07 - MH13 hoặc học song song với các mô đun MĐ14 - MĐ18

- Tính chất: Là môn học chuyên ngành bắt buộc

II Mục tiêu môn học:

- Kiến thức:

+ Liệt kê đầy đủ thứ tự các bước thực hiện một quy trình hàn

+ Phân biệt được các quy trình hàn

- Kỹ năng:

+ Đọc thành thạo các quy trình hàn

+ Thiết lập được quy trình hàn

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Tuân thủ đúng quy định, quy phạm theo tiêu chuẩn

+ Rèn luyện tác phong làm việc nghiêm túc, tỉ mỷ, cẩn thận, chính xác

III Nội dung môn học:

Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

Thực hành/thực tập/thí nghiệm/bài tập/thảo luận

Kiểm tra (LT hoặc TH)

I Giới thiệu chung về quy

trình hàn (WPS)

5

5

Các bước trong một quy

Báo cáo quy trình hàn theo

Báo cáo quy trình hàn theo

6

Bài 1: Giới thiệu chung về quy trình hàn Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng

- Hiểu được khái niệm về quy trình hàn

- Biết được các ý nghĩa của quy trình hàn

- Trình bày được các thông số kỹ thuật về quy trình hàn (WPS)

- Hiểu biết được các bước trong một quy trình hàn

-Tuân thủ các quy định, quy phạm trong một quy trình trình hàn

Các quy phạm và tiêu chuẩn liên quan:

- Tài liệu này lập ra quy trình quản lý chất lượng hàn ở các dự án

- Lập quy trình hàn ( Welding Procedure Specification Test )

- Lập báo cáo các quy trình hàn ( Procedure Qualification Record _ PQR )

- Quy trình này xác định các tiêu chuẩn chung về yêu cầu kỹ thuật

- Sự chấp nhận của các quy trình hàn ( WPS )

- Các báo cáo quy trình hàn ( PQR)

Định nghĩa: WPS có nghĩa là bản thông số quy trình hàn, là văn bản chi

tiết hóa các bước cần cho việc hàn một liên kết hoặc một vật hàn cụ thể

Quy trình hàn được lập ra bởi kỹ sư hàn sau khi nghiên cứu các tiêu chuẩn quy phạm, các yêu cầu kỹ thuật của dự án

Quy trình hàn (WPS) phải cung cấp chi tiết, các thông số kỹ thuật cơ bản

để thực hiện một nguyên công hàn và phải bao gồm tất cả các thông tin thích hợp về công việc hàn

- Chế độ nung nóng sơ bộ của kim loại cơ bản hoặc nhiệt luyện sau khi hàn

- Hướng hàn (từ dưới lên hoặc từ trên xuống)

- Loại dòng điện hàn

- Điện áp

- Chủng loại que hàn

- Hình dáng trước và biến dạng sau khi hàn

Quy trình hàn cần thiết khi có các đòi hỏi sau:

Mang tính pháp quy của tiêu chuẩn hay quy phạm cho lĩnh vực chế tạo loại sản phẩm cụ thể Đây thường là những yêu cầu tối thiểu phải tuân thủ

Mang tính định hướng để chế tạo một vật hàn cụ thể Các quy trình thuộc loại này được soạn thảo để chỉ ra cách tạo một vật hàn mà vẫn duy trì được tình nhất quán trong chế tạo Những yêu cầu phải đáp ứng về mặt này thường liên quan đến tập quán trong sản xuất của nhà chế tạo cụ thể nhằm tạo ra các sản phẩm mang tính cạnh tranh

Cần thiết có quy trình hàn khi phải:

- Tuân thủ các quy định kỹ thuật và quy phạm

- Duy trì các kích thước thông qua khống chế biến dạng

- Giảm biến dạng hoặc ứng suất dư

- Giảm thiểu các ảnh hưởng có hại của các biến đổi về mặt luyện kim do hàn gây ra

- Chế tạo vật hàn theo cùng một cách thức nhất quán

1.2 Ý nghĩa của quy trình hàn

Hầu như mọi công việc hàn đều có quy trình hàn Quy trình hàn phải được phê chuẩn và phải được truyền đạt tới những người có liên quan (nhà thiết kế, thanh tra hàn, cán bộ giám sát hàn, thợ hàn) Đối với công việc đòi hỏi chất

Bản thông số quy trình hàn mô tả chỉ dẫn từng bước để tạo ra một mối hàn

cụ thể và đưa ra chứng cớ rằng mối hàn là có thể chấp nhận được Mọi quy phạm va quy định kỹ thuật hàn đều đòi hỏi các quy trình đã được phê chuẩn Trong thực tế, điều này có nghĩa là nhà chế tạo phải soạn thảo một quy trình hàn sau đó phê chuẩn nó bằng cách tạo ra các mối hàn để kiểm chứng xem

có thể chấp nhận được không Mọi quy pham đều chứng tỏ rằng thợ hàn (thợ vận hành thiết bị) có đủ kỹ năng và khả năng tuân thủ thành công quy trình hàn

đó (có nghĩa là thợ hàn phải được phê chuẩn)

1.3 Các bước trong một quy trình hàn

Quy trình hàn có các thông tin:

+ Các thông tin chung

- Tên công ty

- Mã số của quy trình hàn (WPS No)

- Lần sửa đổi (Revision No)

- Báo cáo quy trình hàn (Supporting PQR No)

- Phương pháp công nghệ hàn(Welding Process): SMAW/GMAW/ GTAW/SAW

- Phương pháp hàn: Tay, cơ khí, tự động, bán tự động (Type: Manual, Mechanical, Automatic, Semi – Auto)

- Ngày tháng năm lập quy trình hàn

- Tiêu chuẩn theo AWS (SFA No)

- Loại theo AWS No

- Số F No theo AWS hoặc theo ASME section II Part C (F No)

- Số A No

- Kích cỡ của kim loại hàn

- Kim loại điền đầy

- Phạm vi chiều dày của kim loại hàn

- Mối hàn giáp mối

- Mối hàn góc

- Phân loại thuốc hàn

- Các thông tin khác

+ Vị trí hàn

- Vị trí với mối hàn giáp mép

- Hướng hàn : hàn từ trên xuống hay hàn từ dưới lên

- Vị trí với mối hàn góc

+ Gia nhiệt sơ bộ

- Nhiệt độ gia nhiệt

- Nhiệt độ giữa các lớp hàn

- Duy trì sự gia nhiệt

+ Nhiệt luyện sau khi hàn

- Phạm vi nhiệt luyện

- Thời gian nhiệt luyện

10

- Các thông tin khác

+ Khí bảo vệ

- Khí bảo vệ

- Hàm lượng của khí bảo vệ

- Lưu lượng cung cấp khí (Lít / Phút)

- Đệm khí phía đối diện

- Điện cực Vonfram: Kích cỡ và loại

- Phương pháp di chuyển điện cực khi hàn GMAW

- Tốc độ cấp dây hàn

+ Các điều kiện kỹ thuật

- Dịch chuyển điện cực hàn: Di chuyển ngang hay di chuyển dọc

- Kích cỡ của chụp phân phối khí

- Phương pháp làm sạch mối ghép và làm sạch giữa các lớp hàn

- Biện pháp làm sạch phía đối diện

- Khoảng cách từ đầu bét hàn đến vật hàn

- Hàn một lớp hay nhiều lớp cho mỗi phía

- Số điện cực kim loại hàn, que hàn

Current (A) (Dòng điện)

Volt Range (V) (phạm vi điện áp)

Travel speed (mm/min) (tốc độ di chuyển)

Heat Input KJ/mm (nhiệt cung cấp)

Class (nhóm)

Dia(m m) (đường kính)

Type Poralit

y (loại

Amp

Range (A) (phạm

11

phân cực)

vi dòng điện)

1 st

2 nd

3 rd

n th

Nói chung quy trình hàn gồm ba phần:

- Một bản thuyết minh chi tiết cách thực hiện mối hàn

- Một bản vẽ hoặc một bản phác thảo cho thấy thiết kế liên kết hàn và các điều kiện thức hiện mỗi đường hàn hoặc lớp hàn

- Một biên bản ghi kết quả kiểm tra mối hàn

Các mối hàn được kiểm tra để các định xem liệu mối hàn được thực hiện theo bản thông số quy trình hàn (WPS) có đáp ứng các tiêu chuẩn mô tả trong quy phạm hay quy định kỹ thuật hay không Nếu các kiểm tra này đáp ứng các yêu cầu tối thiểu, thì tài liệu dó sẽ trở thành bản chứng nhận quy trình hàn (PQR) Đây là một biên bản ghi lại các biến số hàn được sử dụng để tạo nên mối hàn kiểm tra được chấp nhận, và các kết quả kiểm tra trên vật hàn để phê chuẩn một quy trình công nghệ hàn Việc soạn thao, kiểm tra và phê chuẩn các quy trình có thể khác nhau tùy theo các quy định kỹ thuật khác nhau

Trong một số quy phạm, quy trình hàn được phê chuẩn sơ bộ Bằng các sử dụng các số liệu có quy pham, không đòi hỏi phải lập ra các quy trình công nghệ hàn cụ thể đối với các liên kết tiêu chuẩn hoặc các kim loại thông dụng khi sử dụng các phương pháp hàn hồ quang cụ thể Việc một nhà chế tạo phê chuẩn một quy trình theo một quy phạm cụ thể không nhất thiết là quy trình đó đương nhiên được một nhà chế tạo (nhà thầu) khác coi là đã được phê chuẩn

Với một ứng dụng cụ thể, cách chủ yếu để đảm bảo chất lượng mối hàn thích hợp là quy định quy trình và trình độ kỹ năng của thợ hàn Có các phương pháp khác nhau để phê chuẩn quy trình hàn, được mô tả dưới đây cùng với các yêu cầu phê chuẩn thợ hàn và thợ vận hành thiết bị hàn

Bản thông số quy trình hàn được hỗ trợ một loại văn bản khác (ví dụ, biên bản về cách thức hàn mối hàn, đánh giá không phá hủy, kết quả kiểm tra cơ tính) Cùng với nhau, chúng tạo thành một biên bản quy trình hàn, được gọi là chứng nhận quy trình hàn

12

Trên hình 1.1 là các phương án khác nhau có thể tiến hành để xây dựng nên một bản thông số quy trình hàn theo tiêu chuẩn châu Âu EN 288 cùng trách nhiệm của hãng chế tạo và bên kiểm định, cơ quan kiểm định

Chú thích:

Hiện nay do cách sử dụng thuật ngữ tiếng Việt trong các tiêu chuẩn của Việt Nam và một số tiêu chuẩn của các hãng đăng kiểm chưa thống nhất, tài liệu này tạm sử dụng thuật ngữ bản thông số quy trình hàn (WPS) và bản báo cáo quy trình hàn (PQR) như trên Đối với thuật ngữ WPS, các tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6700- 1:2001 gọi là yêu cầu kỹ thuật quy trình hàn của cơ sở sản xuất, TCVN 6834- 1:2001 sử dụng đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn, tiêu chuẩn ngành giao thông vận tải 22TCN-280-01 sử dụng thuật ngữ Bản thông số công nghệ hàn Đối với thuật ngữ WPAR và PQR tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6834- 1:2001 gọi là bản báo cáo chấp nhận quy trình hàn, TCVN 6834- 3:2001 và TCVN 6834- 4:2001 gọi là biên bản chấp nhận quy trình hàn, tiêu chuẩn 22TCN- 280- 01 gọi là bản báo cáo kết quả thí nghiệm chứng chỉ công nghệ hàn Phương pháp chung nhất để được phê chuẩn là tiến hành kiểm tra phê chuẩn theo mô tả phần 3 (thép), phần 4 (nhôm và hợp kim nhôm) của tiêu chuẩn

EN 288 Trước hết hãng chế tạo soạn thảo một bản thông số quy trình hàn (pWPS), đã được một thợ hàn có năng lực của hãng chế tạo đó sử dụng để chứng tỏ rằng việc dùng bản thông số đó sẽ tạo khả năng đạt được các mức đã quy định đối với chất lượng mối hàn và cơ tính Nếu chứng nhận quy trình hàn

đó được cơ quan kiểm định phê chuẩn, nó sẽ được dùng để hoàn thành một hoặc nhiều bản thông số quy trình hàn WPS, là cơ sở để soạn ra các phiếu công nghệ (còn gọi là lệnh sản xuất) đưa xuống cho thợ hàn thực hiện trong sản xuất

Cần chú ý rằng quy trình đã được phê chuẩn thì người thợ hàn thực hiện mối hàn thực hiện mối hàn kiểm tra cho quy trình đó cũng sẽ đương nhiên được phê chuẩn đối với phạm vi thích hợp trong tiêu chuẩn có liên quan Trong khi

đó, những người thợ hàn khác dự kiến áp dụng bản thông số quy trình hàn đó

13

trong công việc của họ sẽ phải qua giai đoạn phê chuẩn thợ hàn bằng cách hàn mối hàn kiểm tra áp dụng bản thông số quy trình hàn đó

Hình 1.1: Các giai đoạn phê chuẩn quy trình hàn và thợ hàn

1.3.1 Các bước phê chuẩn quy trình hàn

Tiêu chuẩn EN 288 cũng cho phép có các phương án sau trong việc phê chuẩn quy trình hàn:

- Kiểm tra quy trình hàn

- Vật liệu hàn được phê chuẩn

- Kinh nghiệm hàn đã có trước đó

- Quy trình hàn tiêu chuẩn

- Kiểm tra hàn trước sản xuất

Kiểm tra quy trình thông thường (theo quy định trong phần 3 và 4 không phải bao giờ cũng phải được tiến hành để có được sự phê chuẩn Nhưng các phương pháp thay thế cũng có một số giới hạn về mặt ứng dụng, ví dụ, liên quan đến loại quá trình hàn, vật liệu và vật liệu hàn theo quy định trong tiêu chẩn ứng dụng thích hợp và thỏa thuận hợp đồng

Phương pháp kiểm tra phê chuẩn quy trình hàn thường là đòi hỏi thích hợp bắt buộc của tiêu chuẩn ứng dụng Nếu không phải như vậy, các bên ký hợp

Tiêu chuẩn ASME IX của Mỹ đòi hỏi kiểm tra quy trình hàn (tức là phải

có chứng nhận quy trình hàn PQR) nhưng tiêu chuẩn D1.1 của Hội Hàn Mỹ lại cho phép sử dụng các quy trình hàn đã được phê chuẩn sơ bộ trong phạm vi các giới hạn đã được nêu chi tiết trong bản thông số quy trình hàn đó

1.3.2 Phê chuẩn quy trình hàn theo tiêu chuẩn nồi hơi và thiết bị áp lực

Tiêu chuẩn hay quy phạm được sử dụng rộng rãi nhất để soạn thảo và phê chuẩn quy trình hàn là phần IX của quy phạm nồi hơi và Thiết bị áp lực của Hội

Kỹ sư Cơ khí Mỹ (ASME), tiêu chuẩn cho phê chuẩn đối với thợ hàn (thợ vận hành thiết bị), thợ hàn vảy

Theo quy phạm này, mỗi nhà chế tạo chịu trách nhiệm về công việc hàn của mình và phải tiến hành kiểm tra cần thiết để phê chuẩn các quy trình hàn mà mình sử dụng trong chế tạo các vật hàn theo quy phạm này, cũng như để phê chuẩn trình độ của thợ hàn (thợ vận hành thiết bị hàn), là những người áp dụng các quy trình đó Mỗi nhà chế tạo (nhà thầu) phải duy trì biên bản dưới dạng chứng nhận quy trình hàn (PQR) ghi các kết quả kiểm tra quy trình hàn và trình

độ thợ hàn (thợ vận hành thiết bị) Các biên bản này được nhà chế tạo cung cấp chứng nhận và sẽ phải chịu sự thanh tra của giới chức nhà nước có thẩm quyền Quy phạm của ASME gọi quy trình hàn này là bản thông số quy trình hàn (WPS)

1.3.3 Phê chuẩn quy trình hàn theo tiêu chuẩn và hàn kết cấu

Một trong những tiêu chuẩn, quy phạm hàn kết cấu thép được sử dụng rộng rãi trên thế giới là tiêu chuẩn của Hội Hàn Mỹ AWS D1.1 Khác với quy phạm về nồi hơi và thiết bị áp lực, mỗi nhà chế tạo hoặc nhà thầu phải tiến hành các kiểm tra cần thiết theo tiêu chuẩn này để phê chuẩn quy trình hàn Ngoài ra,

kỹ sư tư vấn sẽ tùy tình hình mà có thể chấp nhận chứng cứ về phê chuẩn trước

đó của thợ hàn Cũng như đối với nồi hơi và thiết bị áp lực, ở đây nhà chế tạo phải chịu trách nhiệm hoàn toàn khi phê chuẩn quy trình và phê chuẩn thợ hàn Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu áp dụng cho hàn kết cấu Nó cho phép sử dụng các quy trình hàn đã phê chuẩn sơ bộ Các quy trình hàn đã phê chuẩn sơ

bộ sẽ không phải kiểm tra nữa, miễn là chúng tuân theo mọi yêu cầu của quy phạm Việc sử dụng các quy trình hàn liên kết đã phê chuẩn sơ bộ không nhằm thay thế cho nhận định kỹ thuật về tính thích hợp giữa các ứng dụng đối với một

15

tổ hợp hàn hay liên kết hàn Tiêu chuẩn D1.1 đòi hỏi nhà chế tạo hay nhà thầu phải chuẩn bị bản thông số quy trình hàn bằng văn bản cho liên kết sẽ sử dụng Đây là biên bản ghi chép về các vật liệu và biến số hàn cho thấy rằng quy trình hàn đó đáp ứng các yêu cầu để được hưởng quy chế phê duyệt sơ bộ Nói tóm lại, quy trình hàn được soạn thảo nhằm tạo ra mối hàn cần thiết cho vận hành, nhưng với chi phí thấp nhất và đảm bảo tính nhất quán trong chế tạo vật hàn

1.3.4 Phê chuẩn và cấp chứng chỉ cho thợ hàn

Kiểm tra phê chẩn thợ hàn được tiến hành nhằm chứng tỏ rằng người thợ hàn đạt yêu cầu theo các điều kiện được sử dụng trong sản xuất như đã được nêu chi tiết trong bản thông số quy trình hàn đã được phê chuẩn hoặc trong phiếu công nghệ

Quy tắc chung là cuộc kiểm tra sẽ phê chuẩn người thợ hàn không chỉ đối với những điều kiện đă được dùng trong khi kiểm tra mà còn cho cả mọi liên kết hàn được coi là dễ hàn hơn Đây là một đòi hỏi mang tính pháp lý vì các quy định kỹ thuật buộc đơn vị chế tạo chịu trách nhiệm đối với công việc hàn đã tiến hành Các đơn vị này thường không có điều kiện cử người theo dõi công việc của từng thợ hàn; do đó họ phải dựa vào thực tế là mỗi thợ hàn (thợ vận hành thiết bị hàn) đã được kiểm tra thành công Đơn vị chế tạo phải duy trì toàn bộ các biên bản về các quy trình hàn đã được phê chuẩn thợ hàn và các kết quả kiểm tra Việc phê chuẩn thợ hàn (thợ vận hành thiết bị hàn) đòi hỏi họ phải hàn được các mối hàn cụ thể Sau đó, các mối hàn đó sẽ được mang kiểm tra để chứng minh rằng các mối hàn đó có được chất lượng cần thiết

Các kiểm tra này không giống nhau đối với các quy phạm khác nhau Việc phê chuẩn theo quy phạm không nhất thiết có nghĩa là thợ hàn đó được coi là đã qua phê chuẩn đối với quy phạm khác, cho dù các kiểm tra là tương tự như nhau Thông thường công ty chế tạo được yêu cầu tiến hành kiểm tra phê chuẩn quy trình hàn và thợ hàn

Sự khác nhau giữa kiểm tra phê chuẩn quy trình hàn và phê chuẩn thợ hàn là

- Kiểm tra phê chuẩn quy trình hàn được thực hiện bởi một thợ hàn có năng lực chuyên môn và chất lượng mối hàn được đánh giá thông qua việc sử dụng các kỹ thuật kiểm tra không phá hủy và cơ tính Mục đích là chứng tỏ rằng quy trình hàn được đề xuất sẽ tạo ra một liên kết hàn đáp ứng được các yêu cầu

đã quy định về chất lượng mối hàn vầ cơ tính

- Kiểm tra phê chuẩn thợ hàn là việc phê chuẩn các kỹ năng và khả năng của người thợ hàn trong việc tạo ra một mối hàn kiểm tra đạt yêu cầu Có thể

Sau hai năm, việc gia hạn trình độ của người thợ hàn sẽ cần phải có phê chuẩn của bên kiểm định, là bên yêu cầu sẽ chứng minh rằng kết quả thực hiện của người thợ hàn đó là đạt yêu cầu của tiêu chuẩn trong thời gian có hiệu lực

Vì bên kiểm định thường kiểm tra các biên bản của công ty về công việc của người thợ hàn và các kiểm tra, để có chứng cớ rằng người thợ hàn đó vẫn duy trì được các kỹ năng của mình, công ty phải lưu giữ các biên bản về công việc Cần lưu ý rằng tiêu chuẩn EN 287 đòi hỏi có các biên bản kiểm tra, tức là văn bản nửa năm một lần về kiểm tra chiếu tia rơn gen hoặc siêu âm, hoặc báo cáo kiểm tra phá hủy phải được giữ cùng với chứng chỉ phê chuẩn thợ hàn (kiểm tra các mối hàn sản xuất đáp ứng các yêu cầu này) Việc không tuân thủ dẫn đến kiểm tra lại

Các tiêu chuẩn của Mỹ cũng có các yêu cầu tương tự mặc dù phạm vi phê chuẩn các biến số hàn có khác với các yêu cầu của tiêu chuẩn EN 287

Các yêu cầu đối với công tác phê chuẩn được xác định trong các tiêu chuẩn ứng dụng có liên quan hoặc như là các điều kiện thực hiện hợp đồng Đối với những thợ hàn thực hiện công việc cần đến chất lượng cao như bình áp lực, đường ống áp lực và kết cấu ngoài khơi, cũng như sản phẩm mà hậu quả của sự phá hủy, mức độ ứng suất và sự phức tạp đòi hỏi phải có mức độ toàn vẹn cao của liên kết hàn, các tiêu chuẩn EN 287 và ASME IX là những tiêu chuẩn thích hợp Trong những trường hợp khác, với những yêu cầu không cao bằng, ví dụ các khung nhà cỡ nhỏ và trung bình và các công việc nói chung mang tính kết cấu và không kết cấu loại nhẹ, có thể không phải có quy trình hàn được phê chuẩn như nói ở trên Tuy nhiên, để đảm bảo có được mức độ kỹ năng thích hợp, nên phê chuẩn thợ hàn theo tiêu chuẩn ít khắt khe hơn, ví dụ tiêu chuẩn BS

4872

”Thợ hàn hợp chuẩn’’ là thuật ngữ thường được dùng để chỉ một thợ hàn

đã được phê chuẩn, tuy nhiên trong chính các tiêu chuẩn có liên quan lại không

17

thấy dùng thuật ngữ này Mặc dù vậy, nó được các hãng sử dụng để mô tả các thợ hàn có các kỹ năng và năng lực kỹ thuật đã được phê chuẩn là đáp ứng những yêu cầu của một tiêu chuẩn thích hợp

1.3.5 Phê chuẩn thợ vận hành thiết bị hàn

Khi hợp đồng hoặc tiêu chuẩn ứng dụng đòi hỏi, những thợ vận hành thiết

bị hàn chịu trách nhiệm đặt chế độ hàn hoặc điều chỉnh thiết bị cơ giới hóa hoàn toàn hoặc thiết bị tự động phải được phê chuẩn nhưng nhân viên vận hành thiết

bị không cần phải được phê chuẩn Như vậy, nhân viên sử dụng thiết bị (đặt tải

và đỡ tải cho thiết bị người máy hoặc vận hành thiết bị hàn nóng chảy hoặc thiết

bị hàn điện tiếp xúc) không cần phải được phê chuẩn

Theo quy định trong tiêu chuẩn EN 1418, việc phê chuẩn thợ đặt chế độ cho vận hành thiết bị hàn nóng chảy và thiết bị hàn điện tiếp xúc có thể dựa trên

cơ sở:

- Kiểm tra quy trình hàn

- Kiểm tra hàn trước sản xuất hoặc kiểm tra sản xuất

- Kiểm tra hàn trước sản xuất hoặc kiểm tra chức năng

Cần lưu ý rằng các phương pháp này phải được bổ sung bằng việc kiểm tra chức năng thích hợp với thiết bị hàn đó Tuy nhiên, có thể tiến hành (nhưng không bắt buộc) kiểm tra hiểu biết liên quan đến công nghệ hàn, tương đương với “hiểu biết công tác của thợ hàn” nêu trong EN 287

Việc gia hạn phê chuẩn thợ vận hành thường phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn EN 287 Việc phê chuẩn thợ vận hành hàn có hiệu lực trong hai năm miễn là hãng sử dụng lao động, cán bộ điều phối hàn của người thợ hàn đó khẳng định rằng công viêc của người thợ này mang tính liên tục (thời gian gián đoạn kéo dài không quá sáu tháng) và không có lý do gì để nghi ngờ hiểu biết của người thợ vận hành đó Hiệu lực của phê chuẩn có thể được bên kiểm tra /

cơ quan kiểm định gia hạn thêm hai năm miễn là có chứng cứ rằng các mối hàn sản xuất có chất lượng cần thiết, và vẫn giữ được các biên bản kiểm tra thích hợp cùng với chứng chỉ của người thợ vận hành đó

Nếu sử dụng tiêu chuẩn Mỹ ASME IX thợ vận hành thiết bị cơ giới hóa lẫn thiết bị tự động hóa đều cần phải được phê chuẩn Các biến số thiết yếu ở đây đối với phê chuẩn thợ hàn

18

1.3.6 Một số ứng dụng chủ yếu trong sản xuất hàn

Ngoài những tiêu chuẩn về quản lý chất lượng hàn như đã nêu, còn có các tiêu chuẩn cụ thể đề cập đến quy định về kim loại cơ bản, vật liệu hàn, thiết bị hàn và vệ sinh an toàn lao động để đảm bảo vật hàn có được mức độ chất lượng

có thể cháp nhận được, đồng thời phù hợp với mục đích sử dụng Các tài liệu hướng dẫn về vệ sinh và an toàn lao động cùng các quy phạm cũng có thể khuyến nghị dùng các tiêu chuẩn Hầu hết các hãng chế tạo đều dùng một trong các văn bản sau

- Tiêu chuẩn cụ thể của nghành hoặc của công ty

- Tiêu chuẩn quốc gia (ví dụ BS, TCVN)

- Tiêu chuẩn châu Âu EN

- Tiêu chuẩn của Hội Hàn Mỹ (AWS) và Hội Kỹ sư Cơ khí Mỹ (ASME)

- Tiêu chuẩn của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO

Bảng một số quy phạm và tiêu chuẩn ứng dụng cho hàn cho ta thấy thí dụ

về các quy phạm và tiêu chuẩn ứng dụng cùng các tiêu chuẩn về phê chuẩn thợ hàn và quy trình hàn có liên quan

Bảng 1.1: Một số quy phạm và tiêu chuẩn ứng dụng cho hàn

Kết cấu hàn Tiêu chuẩn/

ứng dụng

Tiêu chuẩn hàn Phê chuẩn quy trình Phê chuẩn thợ hàn

Bình áp lực BS 5500

ASME VIII

BS EN 288 ASME IX

BS EN 287 ASME IX Hàn ống dẫn

ANSI/ASME B31.3

BS 2971

BS EN 288 (part 3)

BS EN 288 (part 4) ASME IX

ASME IX

BS EN 288 (part 3) (nếu cần)

BS EN 287 (part 1)

BS EN 287 (part 2) ASME IX

BS 5135

BS 8118

AWS D1.1 AWS D1.2

BS EN 288 (part 3)

BS EN 288 (part 4)

AWS D1.1 AWS D1.2

BS EN 287

BS EN 287

19

BS 4872

BS 2594 API 620/650

BS EN 288 (part 3& 4)

BS EN 288 (part3 & 4) ASME IX

BS EN 287

BS EN 287 ASME IX

Chú thích:

Cần tham chiếu các tiêu chuẩn hoặc quy phạm ứng dụng đối với mọi yêu cầu

bổ sung cho các yêu cầu được nêu trong BS EN 287, BS EN 288 và ASME

IX

Một số tiêu chuẩn BS của Anh chưa được sửa đổi để bao gồm các tiêu chuẩn

BS EN 287 và BS EN 288 cần được thay thế thích hợp, cho các tiêu chuẩn BS

4871 và BS 4870 (là các tiêu chuẩn đã bị thu hồi)

Tại các nước châu Âu, các tiêu chuẩn quốc gia được thay thế bằng các tiêu chuẩn EN Tuy nhiên, khi chưa có tiêu chuẩn EN tương đương, các tiêu chuẩn quốc gia vẫn được sử dụng, ví dụ, BS EN 287 thay thế cho BS4871 nhưng BS

4872 vẫn còn là tiêu chuẩn có hiệu lực

Giải thích một số ký hiệu tiêu chuẩn, quy phạm

1 Quy phạm AWS D1.1 về hàn kết cấu của hội hàn Mỹ

2 Quy phạm của hội Kỹ Sư Cơ khí Mỹ về hàn nồi hơi và bình áp lực, ASME IX: về phê chuẩn quy trình hàn và thợ hàn, thợ vận hành thiết bị hàn

3 Tiêu chuẩn Anh BS 4872 về kiểm tra phê chuẩn thợ hàn khi không đòi hỏi phê chuẩn quy trình hàn

4 Tiêu chuẩn châu Âu EN 287: 1997 về kiểm tra phê chuẩn thợ hàn đối với hàn nóng chảy

5 Tiêu chuẩn châu Âu EN 288 về quy định vê phê chuẩn quy trình hàn đối với các vật liệu kim loại

6 Tiêu chuẩn châu Âu EN 25817:1992 về các liên kết thép hàn hồ quang – hướng dẫn về các mức chất lượng về mặt khuyết tật

7 Tiêu chuẩn châu Âu EN 2652 về phân loại khuyết tật trong các mối hàn nóng chảy kim loại, có kèm giải thích

8 Tiêu chuẩn châu Âu EN 30042:1994 về các liên kết hàn hồ quang nhôm

và hợp kim nhôm có thể hàn được Hướng dẫn về các mức độ chất lượng về mặt khuyết tật

20

1.3.7 Một số tiêu chuẩn và chất lượng sản xuất hàn

Cũng như trong ngành chế tạo khác, công việc hàn đòi hỏi phải quan tâm đến vấn đề chất lượng nhằm tạo ra các sản phẩm không những đạt yêu cầu về kỹ thuật theo tiêu chuẩn, quy phạm hoặc tài liệu hợp đồng, mà còn phải thỏa mãn yêu cầu khác của khách hàng và mục tiêu lợi nhuận của công ty một cách nhất quán Việc bảo quản tính cạnh tranh lâu dài của công ty trong chế tạo các sản phẩm hàn không chỉ các việc tuân thủ các quy định của luật pháp và tiêu chuẩn

kỹ thuật có liên quan mà còn đòi hỏi phải tạo ra một hệ thống quản lý hàn toàn diện Hình 1.2 giới thiệu tóm tắt các nội dung của một hệ thống như vậy theo viện Công nghệ Hàn Australia

Bảng 1.2: Tóm tắt Sổ tay hệ thống quản lý hàn toàn diện

Quản lý chất lượng có hiệu quả về chi phí AS 4360

5 Kiểm soát tài liệu

6 Lập kế hoạch sản

xuất

7 Hợp đồng

8 Thiết kế Kiểm soát nứt tầng Thiết kế vật hàn một

cách hợp lý, kinh tế Cơ học phá hủy, giảm thiểu ăn mòn, thép không gỉ cho môi trường ăn mòn Thiết kế và chế tạo các tòa nhà kết cấu thép

AS 4100

AS 1210 BS7910

hồ quang, hàn và chế tạo thép hợp kim thấp loại QT, hàn thép không gỉ, tự động

AS 1554

AS 1988

Quản lý chất lượng có hiệu quả về chi phí

16 Vật liệu hàn Bảo quản và sử dụng vật liệu hàn

trong kiểm nghiệm,

đo lường và thanh

22

30 Môi trường Hướng dẫn cải thiện môi trường hàn AS 14001

31 Công nghệ thông

tin

32 Đổi mới kinh

doanh nghiên cứu

Hà Nội

Thành công về mặt kinh doanh lẫn kỹ thuật đòi hỏi phải kiểm tra chất lượng toàn diện Việc thiếu kiểm tra thích hợp sẽ làm tăng rủi ro trục trặc trong vận hành sản xuất sản phẩm, có thể gây nên phế phẩm, phải sửa chữa và chậm tiến độ giao hàng Thực tế cho thấy, chi phí cho sửa chữa hàn có thể lớn hơn nhiều lần so với chi phí hàn mối hàn ban đầu Vì vậy có lợi hơn nhiều nếu như hàn đúng ngay từ ban đầu Nhằm kiểm soát các nguyên công có ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm hàn, nhiều công ty đang áp dụng hệ thống quản lý chất lương (QSM) thường là trên tiêu chuẩn của bộ tiêu chuẩn ISO 9001 hoặc ISO

9002 Tuy nhiên bản thân tiêu chuẩn ISO 9001/2 lại không mô tả được các yêu cầu thiết yếu nhất cho các quá trình công nghệ đặc biệt, ví dụ, côn nghệ hàn Do

đó, nếu hợp đồng chế tạo không quy định cụ thể, hãng chế tạo phải tự mình xác định các yêu cầu đó cho nội bộ của họ, và đây là công việc không dễ thực hiện Tiêu chuẩn ISO 3834 (còn được biết đến dưới tên gọi tiêu chuẩn châu Âu

EN 729) nhấn mạnh chất lượng hàn và xác định các yêu cầu chủ yếu để đảm bảo công việc hàn đáp ứng một cách thỏa đáng về mặt kỹ thuật Đây không phải một tiêu chuẩn về sản phẩm, nó cũng không định nghĩa cụ thể những yêu cầu kỹ thuật đối với một sản phẩm Nó chỉ mô tả những chức năng kỹ thuật mà khâu quản lý phải giải quyết nhằm bảo đảm chất lượng đầy đủ đối với kiểm tra hàn Hiện nay tiêu chuẩn này mới chỉ áp dụng cho hàn nóng chảy và vật liệu kim loại Xu hướng là trong tương lai, các khách hàng đặt chế tạo các sản phẩm kết

23

cấu hàn sẽ đưa ra yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn ISO 3834 vào tài liệu hợp đồng chế tạo

Tiêu chuẩn ISO 3834 xác định ba (3) cấp yêu cầu (tương ứng với các phần

2, 3 và 4 trong văn bản tiêu chuẩn) đối với chất lượng, tùy theo tính phức tạp của các nguyên công hàn mà nhà chế tạo sử dụng Điều này cho phép nhà chế tạo chọn được một tập hợp các yêu cầu đáp ứng với những hoạt động của hãng Thậm chí với các nguyên công hàn đơn giản nhất, công ty cũng có lợi khi áp dụng cấp yêu cầu cơ bản

Sau đây sẽ giới thiệu về các nội dung chính của tiêu chuẩn này:

Phần 1 hướng dẫn chung

Một hệ thống quản lý chất lượng toàn diện theo yêu cầu cua tiêu chuẩn ISO 9001/9002 chỉ thực sự phát huy vai trò khi phần sản xuất hàn đóng vai trò rất thứ yếu trong chế tạo Vì vậy mà những công tác kiểm tra được gọi là toàn diện có thể không thích hợp cho sản xuất hàn Tiêu chuẩn ISO 3834 cho phép nhà chế tạo giảm thiểu các khâu kiểm tra nhằm đáp ứng các nguyên công hàn cụ thể có liên quan

Phần 2 các yêu cầu toàn diện

Đây là những yêu cầu cần được áp dụng khi công nghệ hàn, vật liệu và các yêu cầu hợp đồng bị thay đổi thường xuyên và khó thực hiện về mặt kỹ thuật Phần 2 này mang tính bắt buộc áp dụng nếu nhà thầu về hàn đã có chứng chỉ ISO 9001/9002

Phần 3 các yêu cầu tiêu chuẩn

Phần này cần được sử dụng khi công nghệ hàn ít thay đổi, nhưng vẫn đòi hỏi kiểm tra cẩn thận

Phần 4 các yêu cầu cơ bản

Phần này được áp dụng khi các quy trình và kỹ thuật hàn mang tính đơn giản và ít thay đổi Và hậu quả của hỏng hóc trong vận hành kết cấu hàn chỉ mang lại rủi ro không đáng kể, ví dụ, việc sản xuất các thiết bị nông nghiệp đơn giản, khung đỡ thiết bị, tấm chắn vv

Các công ty cần áp dụng phần 2 hoặc phần 3 nếu thấy trong quá trình vận hành sản phẩm hàn, hư hỏng của bộ phận thiết bị (được chế tạo bằng hàn) có thể gây nên các hậu quả nghiêm trọng về an toàn và vệ sinh lao động hoặc có tác động đến môi trường hoặc gây tổn thất lớn về tài chính Bảng 1.3 cho thấy hầu hết những hoạt động cần được kiểm tra đối với mỗi cấp này

Các yêu cầu toàn diện về chất lượng- phần 3

Các yêu cầu toàn diện về chất lượng- phần 4 Kiểm tra hợp

thiết kế

Nhà thầu phụ Đối sử như đối với nhà chế tạo Phải tuân thủ tiêu

chuẩn Thợ hàn/Thợ

Không đòi hỏi nhưng là trách nhiệm cá nhân của nhà chê tạo Nhân viên

thanh tra

Phải có đủ nhân viên năng lực Phải có đủ bên

thứ 3 có năng lực, khi cần

Thiết bị sản

xuất

Cùng với thiết bị an toàn và trang phục bảo hộ, cần thiết cho việc chuẩn bị, cắt, hàn, vận chuyển, nâng hạ

Không bắt buộc

Không quy định Không bắt buộc

Cần xác nhận theo quy định

Phi tiêu chuẩn Phải có quy trình

Hiệu chỉnh Quy trình phải được

Theo yêu cầu của hợp đồng

Việc áp dụng tiêu chuẩn này bảo đảm rằng nhà chế tạo giải quyết được các công tác kiểm tra hàn quan trọng Việc thường kỳ rà soát việc tuân thủ tiêu chuẩn này còn có thể tạo nên một khuôn khổ để tăng cường kỷ luật nội bộ nhằm cải tiến liên tục, thúc đẩy nhà chế tạo áp dụng những tập quán tốt nhất trong nghành.Riêng điều này có thể đem lại cải thiện về mặt hiệu suất kỹ thuật và hiệu quả về chi phí của sản xuất hàn, bất kể mức độ phức tạp trong chế tạo

Tiêu chuẩn ISO 3834 còn đòi hỏi nhà chế tạo áp dụng các tiêu chí của nó cho bất kỳ công việc hàn thầu phụ nào Do dó, những nhầ thầu chính sẽ gặp ít vấn đề vì những nhà cung ứng của họ cũng buộc phải đáp ứng các yêu cầu theo các tiêu chí chất lượng và tiến độ hợp đồng, tiêu chuẩn này còn được áp dụng khi:

Một khách hàng quy định rằng các nhà cung cấp sản phẩm hàn phải tuân thủ tiêu chuẩn ISO 3834

B THẢO LUẬN NHÓM:

- Quy trình hàn là gì và khi nào thì cần sử dụng đến quy trình hàn?

- Ý nghĩa của quy trình hàn?

C CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP:

Câu 1: Em hãy trình bày các thông tin chung của một báo cáo quy trình hàn?

Câu 2: Em hãy trình bày các thông số về chế độ dòng điện hàn của một quy trình hàn?

27

Bài 2: Giới thiệu chung về báo cáo quy trình hàn Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Hiểu được khái niệm về báo cáo quy trình hàn

- Biết được các ý nghĩa của báo cáo quy trình hàn

- Trình bày được các thông số kỹ thuật về báo cáo quy trình hàn (PQR)

- Hiểu biết được các bước trong một báo cáo quy trình hàn

- Tuân thủ các quy định, quy phạm trong một báo cáo quy trình trình hàn

Nội dung

A LÝ THUYẾT

2.1 Định nghĩa về báo cáo quy trình hàn

Báo cáo quy trình hàn là một bản ghi các dữ kiện hàn đã dùng để hàn một mẫu thử nghiệm quy trình PQR là một bản ghi chép các tham biến đã được ghi lại trong quá trình hàn các mẫu thử PQR cũng bao gồm các các kết quả thử nghiệm của các mẫu thử, các tham biến ghi lại thường rơi vào một khoảng nhỏ các tham biến hiện hành sẽ sử dụng trong hàn sản xuất

2.2 Ý nghĩa của báo cáo quy trình hàn

Bản báo cáo quy trình hàn dùng để nghi chi tiết về các vấn đề sảy ra lúc hàn thử nghiệm, điều kiện thi công quy cách hàn (hàn theo quy cách DIN, JIS hay ASME) độ biến dạng sản phẩm vv… để bảo chứng cho sản phẩm

Nội dung của WPS/ PQR hoàn chỉnh sẽ cung cấp tài liệu về tất cả các tham biến thiết yếu và khi cần

Các biến số liên quan đến hầu hết các quy định kỹ thuật đều được coi là biến số thiết yếu (tức là các yếu tố phải được nghi lại và nếu chúng bị thay đổi theo bất kỳ cách nào quy trình hàn sẽ phải được kiểm tra lại) Các biến số thiết yếu được nêu một cách chi tiết trong quy định có liên quan, nhưng phải bao gồm loại vật liệu, loại quy trình hàn, dải chiều dày và đôi khi cả tư thế hàn Một số quy phạm còn đưa ra khái niệm biến số không thiết yếu (thường có tầm quan trọng thấp hơn và có thể thay đổi trong phạm vi nhất định mà không phải phê chuẩn lại quy trình hàn)

Các biến số thiết yếu thường là:

- Loại quy trình hàn và các biến thể của nó

28

- Cách thức áp dụng phương pháp hàn đó

- Loại, quy định kỹ thuật hoặc thành phần của kim loại cơ bản

- Chế độ nung nóng sơ bộ của kim loại cơ bản hoặc nhiệt luyện sau khi hàn

- Hướng hàn (từ dưới lên hoặc từ trên xuống)

- Kích thước que hàn hoặc dây hàn

- Vật liệu sử dụng và loại tấm đệm hàn

Bản báo cáo quy trình hàn phải gồm tất cả các biến số đó và mô tả chi tiết cách thức thực hiện Phần tiếp theo của báo cáo quy trình hàn là bản vẽ phác chi tiết liên kết hàn và bảng hoặc lịch biểu các điều kiện hàn

2.3 Các bước trong một báo cáo quy trìn hàn

Trong một báo cáo quy trình hàn có các thông tin chung

+ Các thông tin chung

-Tên công ty

-Mã số quy trình hàn (WPS No)

-Lần sửa đổi

-Báo cáo quy trình hàn (Supporting PQR No)

-Phương pháp công nghệ hàn: SMAW/GMAW/GTAW/SAW (Welding Process)

-Phương pháp hàn: Tay, cơ khí, tự động, bán tự động (Type: Manual, Mechanical, Automatic, Semi – Auto)

-Ngày tháng năm lập quy trình hàn

-Người lập

-Tiêu chuẩn theo AWS (SFA No)

-Loại theo AWS No

-Số F No theo AWS hoặc theo ASME section II Part C (F No)

-Số A No

-Kích cỡ của kim loại hàn

-Kim loại điền đầy

-Phạm vi chiều dày của kim loại hàn

-Mối hàn giáp mối

-Mối hàn góc

-Phân loại thuốc hàn

-Các thông tin khác

+ Vị trí hàn

-Vị trí với mối hàn giáp mép

-Hướng hàn: hàn từ trên xuống hay hàn từ dưới lên

-Vị trí với mối hàn góc

+ Gia nhiệt sơ bộ

30

-Nhiệt độ gia nhiệt

-Nhiệt độ giữa các lớp hàn

-Duy trì sự gia nhiệt

-+ Nhiệt luyện sau khi han

-Hàm lượng của khí bảo vệ

-Lưu lượng cung cấp khí (Lít / Phút)

-Đêm khí phía đối diện

-Điện cực Vonfram: Kích cỡ và loại

-Phương pháp di chuyển điện cực khi hàn GMAW

-Tốc độ cấp dây hàn

+ Các điều kiện kỹ thuật

-Dịch chuyển điện cực hàn: Di chuyển ngang hay di chuyển dọc -Kích cỡ của chụp phân phối khí

-Phương pháp làm sạch mối ghép và làm sạch giữa các lớp hàn -Biện pháp làm sạch phía đối diện

-Khoảng cách từ đầu bét hàn đến vật hàn

-Hàn một lớp hay nhiều lớp cho mỗi phía

-Số điện cực kim loại hàn, que hàn

-Tốc độ hàn

Current (A) (Dòng điện)

Volt Range (V) (phạm

vi điện áp)

Travel speed (mm/mi n) (tốc độ

di chuyển)

Heat Input KJ/mm (nhiệt cung cấp)

Class (nhóm)

Dia

(mm) (đường kính)

Type Poralit

y (loại phân cực)

Amp

Range (A) (phạm

vi dòng điện)

-Họ và tên của người thợ hàn quy trình, mã số của thợ hàn

-Họ và tên của người giám sát kết quả thử nghiệm cơ tính

-Số báo cáo của phòng thí nghiệm

-Tiêu chuẩn áp dụng các thử nghiệm của mẫu thử quy trình hàn

-Tên công ty

-Ngày tháng năm

-Người lập báo cáo

-Người phê duyệt

-Cơ quan chứng kiến và phê duyệt

32

B THẢO LUẬN NHÓM

- Báo cáo quy trình hàn là gì?

- Ý nghĩa của báo cáo quy trình hàn?

C CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP:

Câu 1: Em hãy trình bày các thông tin chung của một báo cáo quy trình hàn?

Câu 2: Em hãy trình bày các thông số về chế độ dòng điện hàn của một báo cáo quy trình hàn?

33

Bài 3: Hướng dẫn đọc quy trình hàn (wps) Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này người học có khả năng:

- Hiểu được các bước đọc một quy trình hàn theo tiêu chuẩn AWS và ASME

- Đọc được quy trình hàn 3G (SMAW) theo tiêu chuẩn AWS D1.1

- Đọc được quy trình hàn 4G (FCAW) theo tiêu chuẩn AWS D1.1

- Đọc được quy trình hàn 6G (GTAW-SMAW) theo tiêu chuẩn AWS D1.1

- Tuân thủ các quy định quy phạm trong tiêu chuẩn

- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác

A NỘI DUNG

3.1 Quy trình hàn theo tiêu chuẩn AWS

3.1.1 Quy trình hàn 3G (SMAW)

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC– TP HÀ NỘI

Địa chỉ: Đường Uy Nỗ - Thị Trấn – Đông Anh – Hà Nội

Tel: 043.9690133 Fax: 043.9690133 E-maill: truong@cdviethanhanoi Website: cdviethanhanoi.edu.vn

THÔNG SỐ KỸ THUẬT QUY TRÌNH HÀN (WPS)

SỐ QUY TRÌNH: VHH - 01

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC– TP HÀ NỘI

Địa chỉ: Đường Uy Nỗ - Thị Trấn – Đông Anh – Hà Nội

Tel: 043.9690133 Fax: 043.9690133 E-maill: truong@cdviethanhanoi Website: cdviethanhanoi.edu.vn

THÔNG SỐ KỸ THUẬT QUY TRÌNH HÀN (WPS)

Sửa đổi

Loại Ngày

0

Bằng tay

22 -6 - 2018 LOẠI MỐI GHÉP:

60 0

Không áp dụng KIM LOẠI CƠ BẢN:

KIM LOẠI ĐIỀN ĐẦY:

Phân nhóm theo AWS:

Phân loại theo AWS:

Số A:

Số F:

Tên nhà sản xuất que hàn:

AWS A5.1 E7016

1

4 Kobelco/ Kiswel / Lincoln/ huyndai

VỊ TRÍ HÀN:

36

Các vị trí góc:

Hướng di chuyển hàn:

F, H, V Không áp dụng ĐẶC TÍNH DÒNG

Không áp dụng Không áp dụng

Một lượt

1 Không áp dụng Mài và Bàn chải Không áp dụng

(phạm

vi điện áp)

Travel speed

(mm/min) (tốc độ di chuyển)

Heat Input KJ/mm

(nhiệt cung cấp)

Type Porality

(loại phân cực)

Amp

Range (A)

(phạm

vi dòng điện)

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC– TP HÀ NỘI

Địa chỉ: Đường Uy Nỗ - Thị Trấn – Đông Anh – Hà Nội

Tel: 043.9690133 Fax: 043.9690133 E-maill: truong@cdviethanhanoi Website: cdviethanhanoi.edu.vn

THÔNG SỐ KỸ THUẬT QUY TRÌNH HÀN (WPS)

SỐ QUY TRÌNH: VHH – 02