Tiểu luận môn CNXH khoa học Đề tài Tính tất yếu của liên minh giai cấp trong thời kì quá độ và ý nghĩa của việc nghiên cứu Dài 23 trang - Đạt 7.5 điểm tiểu luận (HV BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN )
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
-
TIỂU LUẬN Môn học : Chủ nghĩa xã hội khoa học
Đề tài : “ TÍNH TẤT YẾU CỦA LIÊN MINH CÁC GIAI
CẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC
NGHIÊN CỨU.”
Giảng viên hướng dẫn : Nghiêm Sỹ Liêm
Họ và tên sinh viên : Phạm Khánh Linh
Mã sinh viên : 2156150028
Lớp học phần : CN01002_8
Lớp : Quan hệ công chúng chuyên nghiệp K41
Hà Nội, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài 5
NỘI DUNG 6
I Một số khái niệm, vấn đề về lý luận về tính tất yếu của liên minh giai cấp 6
1.Khái niệm 6
2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê-nin về tính tất yếu của liên minh giai cấp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa 7
3 Tính tất yếu và điều kiện khách quan của liên minh giai cấp tầng lớp theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin 9
II Tính tất yếu của liên minh các giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 9
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính tất yếu liên minh giai cấp, tầng lớp lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 10
2 Xuất phát từ đặc điểm, bản chất, sứ mệnh, mối quan hệ nhất định của từng giai cấp 11
3 Xuất phát từ thực tiễn trong công cuộc dựng nước và giữ nước của đất nước 14
4 Xuất phát từ quan hệ mật thiết giữa công nghiệp và nông nghiệp gắn cùng với dịch vụ khoa học công nghệ trong một cơ cấu kinh tế quốc dân thống nhất 16
5 Xuất phát từ những đòi hỏi về mọi mặt của xã hội chủ nghĩa 17
III Thực tiễn liên minh giai cấp ở Việt Nam và một số phương hướng cơ bản để củng cố khối liên minh công-nông-tri thức trong tình hình hiện nay 18
a Thực tiễn liên minh giai cấp ở Việt Nam hiện nay 18
b Các phương hướng cơ bản để củng cố khối liên minh công-nông-tri thức trong tình hình hiện nay 19
IV Ý nghĩa của việc nghiên cứu 20
KẾT LUẬN 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3xã hội là nhờ Đảng đã không ngừng vun đắp, phát huy những yếu tố quyết định thắng lợi của cách mạng Một trong những nhân tố ấy là nhờ khối liên minh giai cấp công nông mà Đảng ta đã xác lập được và không ngừng củng cố quyền lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua đội quân tiên phong của nó là Đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin, xây dựng thành công khối liên minh công nông vững chắc
làm đội quân chủ lực của cách mạng Tóm lại , liên minh giai cấp công nhân, nông
dân và tầng lớp trí thức là nòng cốt của khối đại đoàn kết dân tộc, là chổ dựa chủ yếu của Đảng và Nhà nước Đó không phải là ý muốn chủ quan mà là một tất yếu khách quan do điều kiện lịch sử kinh tế xã hội quy định và cho phép làm điều đó cũng như do yêu cầu cách mạng đòi hỏi phải làm như vậy
Vấn đề liên minh giai cấp công nhân vì giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động
xã hội khác trong cuộc cách mạng của giai cấp công nhân đấu tranh chống giai cấp tư sản, do Mác, Ăng - ghen phát hiện, xây dựng, được Lê - nin vận dụng phát triển trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa và bước đầu xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở nước Nga, là một nguyên lý căn bản trong lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học và xây dựng thành công xã hội mới, tiến lên chủ nghĩa cộng sản thì giai cấp công nhân phải coi việc xây dựng liên minh công – nông - trí thức là vấn đề có tính chiến lược; nhất là trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội và đặc biệt
Trang 4hơn đối với các nước tiền tư bản, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa đi lên chủ nghĩa
xã hội
Nhận thấy rõ được tầm quan trọng của việc liên minh các giai cấp, tầng lớp đối với Viêt Nam trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc mà còn đặc biệt được nhấn mạnh trong thực tiễn giữ gìn đất nước, nhất là trong thời kì đất nước đi lên chủ nghĩa xã
hội Nên em đã chọn đề tài : “Tính tất yếu của liên minh các giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và ý nghĩa của việc nghiên cứu” Từ đó lý giải rõ tính tất yếu của việc liên minh giai cấp trên quan
điểm Mác Lê nin, đồng thời soi chiếu thực tiễn vào Việt Nam, nhìn rõ được thực trạng của khối liên minh ở nước ta trong giai đoạn hiện nay – thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, để rồi kết luận và rút ra ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài Trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu, em vẫn còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận được
sự đóng góp, nhận xét từ thầy để giúp bài em được hoàn thiện và đạt kết quả tốt hơn Em xin trân trọng cảm ơn thầy
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
a Mục đích nghiên cứu
Nhằm nắm rõ được tính tất yếu của liên minh giai cấp dựa trên quan điểm Mác –
Lê nin và việc vận dụng liên minh công nông trong thực tiễn ở nước ta trong thời
kì quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội qua phân tích những khái niệm, vai trò của từng giai cấp, đặc điểm của khối liên minh, tư tưởng Hồ Chí Minh về liên minh giai cấp để lý giải tính tất yếu ấy ở thực tiễn nước ta Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm tang cường khối liên minh công – nông - tri thức trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và đúc rút ra ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
b Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 5• Luận giải dựa trên cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của chủ nghĩa Mác – Lênin
về tính tất yếu của liên minh, trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh về liên minh giai cấp
• Chỉ ra biểu hiện của tất yếu của việc liên minh giai cấp qua nhiều khía cạnh
• Đưa ra phương hướng cơ bản để tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu : tính tất yếu của liên minh giai cấp, tầng lớp
• Phạm vi nghiên cứu : trong thời kỳ đi lên quá độ xã hội chủ nghĩa tại Việt
Nam
4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
Nâng cao nhận thức về lý luận cũng như thực tiễn về tính tất yếu của liên minh giai cấp tầng lớp ở Việt Nam từ đó khẳng định và chứng minh đó là vấn đề quan trọng khi đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Để từ đó nhấn mạnh quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê nin và ca ngợi đường lối mà Đảng vạch ra dựa trên sự học hỏi, sáng tạo dựa trên chủ nghĩa Mác xít vào thực tiễn hoàn cảnh Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn cả trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và trong cách mạng xã hội chủ nghĩa Để rồi rút ra những bài học liên hệ đến bản thân
Trang 6Giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ, đại diện cho lực lượng sản xuất xã hội hóa ngày càng cao; lợi ích của nó thống nhất với lợi ích cơ bản và lâu dài của nhân dân lao động và các dân tộc; đấu tranh xoá bỏ quan
hệ sản xuất cũ lỗi thời, đấu tranh không chỉ giải phóng mình mà còn giải phóng cho tất cả nhân loại cần lao Song, điều quan trọng là giai cấp công nhân có hệ tư tưởng tiến bộ là lý luận cách mạng khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, là lãnh tụ chính trị,
là Đảng tiên phong lãnh đạo phong trào cách mạng Vì vậy, trong tất cả các giai cấp đối lập với giai cấp tư sản chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất có khả năng tập hợp, đoàn kết và lãnh đạo các tầng lớp nhân dân lao động trong cuốc đấu tranh xoá bỏ chủ nghĩa tư bản xây dựng chủ nghĩa xã hội
Giai cấp nông dân là tập đoàn những người lao động sản xuất vật chất trong nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp,… trực tiếp canh tác trên 1 loại tư liệu sản xuất đặc biệt là đất, rừng, sông, biển, để sản xuất ra nông sản, lâm sản và thủy hải sản Ở nhiều nước, nông dân vẫn chiếm số đông, họ là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, nông dân thường gắn bó cội nguồn dân tộc, có ý thức dân tộc sâu sắc, có truyền thống yêu nước và là lực lượng có khả năng cách mạng to lớn Do đặc điểm riêng có giai cấp nông dân không thể tự giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội, họ phải
Trang 7liên minh với giai cấp công nhân mới có thể đánh đổ giai cấp tư sản, giải phóng triệt
để cho giai cấp mình
Đội ngũ trí thức là những người lao động có trí óc phức tạp, có học vấn cao về lĩnh
vực chuyên môn nhất định, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, truyền bá và làm giàu tri thức, tạo ra những sản phẩm tinh thần có giá trị đối với xã hội Nhưng do phương thức lao động đặc trưng nhất của trí thức là lao động trí tuệ cá nhân, nên trí thức không thể là đại biểu cho một phương thức sản xuất tiên tiến mà trong đó lực lượng sản xuất mang tính “xã hội hoá” cao, họ không thể là lưc lượng lãnh đạo xã hội trong cuộc đấu tranh xoá bỏ xã hội tư bản để xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
Liên minh giai cấp là một phạm trù của chủ nghĩa duy vật lịch sử dùng để chỉ sự
liên kết giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội, nhằm phối hợp, hành động để thực hiện những mục tiêu chung của cuộc đấu tranh giai cấp đặt ra trong một giai đoạn lịch sử nhất định
Liên minh của giai cấp công nhân, nông dân và tri thức ( công-nông-trí thức) là
một liên minh kết hợp đúng đắn các lợi ích về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho cuộc chiến đấu và chiến thắng chống lại kẻ thù, đem lại lợi ích cho tuyệt đại đa số nhân dân lao động trong đấu tranh cách mạng cũng như trong xây dựng chủ nghĩa xã hội
2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê-nin về tính tất yếu của liên minh giai cấp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa
• Quan điểm của Các-mác và Ăngghen
C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận bàn đến liên minh công - nông và đi đến kết luận rằng, “một khi liên minh được thực hiện thì “cách mạng vô sản mới thực hiện được bài đồng ca mà nếu không có được bài đồng ca này thì, trong tất cả các quốc gia
Trang 8nông dân, bài đơn ca của cách mạng vô sản sẽ trở thành một bài ai điếu” Khi tổng kết kinh nghiệm thực tiễn lịch sử, trong tác phẩm Đấu tranh giai cấp ở Pháp,
C.Mác đã chỉ ra rằng: "Công nhân Pháp không thể tiến lên được một bước nào và cũng không thể dụng đến một sợi tóc của chế độ tư sản trước khi đông đảo nhân dân nằm giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, tức là nông dân và giai cấp tư sản, nổi dậy chống chế độ tư sản" Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã nói đến khả năng và sự cần thiết phải đoàn kết giai cấp vô sản với các tầng lớp trung gian Sau cách mạng 1848 - 1852 ở Tây Âu, các ông thấy rõ, vấn đề liên minh giữa giai cấp công nhân và các tầng lớp lao động khác trong xã hội, nhất là giai cấp nông dân trở thành vấn đề có tính sống còn đối với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Các ông đã lấy trong thực tiễn ví dụ bài
“ai điếu” của Công xã Pa-ri (năm 1871) là do giai cấp công nhân không liên minh được với giai cấp nông dân Xuất phát từ thực tế lịch sử sinh động của Công xã Pa-
ri, C.Mác đã bổ sung trong lý thuyết của mình về liên minh công nhân và nông dân: vai trò của nông dân là rất quan trọng trong cả giành và giữ chính quyền Tuy nhiên, sự cần thiết của liên minh công - nông không chỉ từ phía giai cấp công nhân, mà còn từ phía giai cấp nông dân Từ tính chất của giai cấp nông dân không thể tự giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội cần có sự liên minh với giai cấp công nhân và các tầng lớp lao động khác để cùng đấu tranh chống lại sự áp bức, bóc lột của giai cấp tư sản thì cách mạng vô sản sẽ thắng lợi
• Quan điểm của V.I.Lê-nin
V.I.Lê-nin đã kế thừa, bổ sung và phát triển quan điểm của Mác và Ph.Ăngghen về địa vị, vai trò của liên minh công nhân - nông dân, chỉ rõ liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp công nhân và giai cấp trí thức là nguyên tắc tối cao của chế
độ chuyên chính giai cấp vô sản Lê-nin chỉ rõ “Chuyên chính vô sản là một hình thức đặc biệt của liên minh giữa giai cấp vô sản, với đông đảo những tầng lớp lao
Trang 9động không phải vô sản để cùng đấu tranh chống lại giai cấp tư sản thì cách mạng
vô sản sẽ thắng lợi” Như vậy, xét về tư tưởng cơ bản của V.I.Lênin, lý luận liên minh thể hiện, đó là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động khác
3 Tính tất yếu và điều kiện khách quan của liên minh giai cấp tầng lớp theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin
Vì vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, liên minh giai cấp công nhân, nông dân và đội ngũ trí thức không chỉ là nhu cầu nội tại của cách mạng xã hội chủ nghĩa mà còn có cơ sở khách quan khác
Thứ nhất, liên minh giữa công nhân, nông dân, trí thức là điều kiện bảo đảm quyền lãnh đạo của giai cấp công nhân, là điều kiện quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh giành chính quyền và cải cách, xây dựng xã hội mới
Thứ hai, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức
là mối liên hệ tự nhiên gắn bó và sự thống nhất lợi ích cơ bản của tất cả các giai cấp, tầng lớp
Thứ ba, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức
là do sự gắn bó thống nhất giữa sản xuất công nghiệp, nông nghiệp với khoa học kỹ thuật Nếu không có sự liên minh chặt chẽ của cả 3 lực lượng này thì các ngành kinh
Trang 10đặc biệt là trong các cuộc cách mạng xã hội giữa các giai cấp và tầng lớp thường nảy sinh những nhu cầu và lợi ích chung Điều này khiến cho họ phải tìm cách liên minh lại với nhau để thực hiện những nhu cầu và lợi ích chung đó Do vậy xét về tính tất yếu liên minh các giai cấp tầng lớp ta xét qua những yếu tố sau đây:
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính tất yếu liên minh giai cấp, tầng lớp lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Dựa trên thực tiễn cách mạng và lý luận của Lê-nin : “Giai cấp công nhân nếu tiến hành đấu tranh cách mạng một cách đơn độc chống giai cấp tư sản thì sẽ thất bại Ngược lại nếu giai cấp công nhân lôi kkhoa học liên minh được với đại đa sống quần chúng lao động chủ yếu là giai cấp nông dân giữ vững vai trò cách mạng thì cách mạng sẽ hoàn toàn thắng lợi.” được chứng minh qua 2 sự kiện Cách mạng Pháp và Công xã Paris Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn ra tầm quan trọng và vai trò của liên minh công nông qua sự kiện cách mạng tháng 10 năm 1917, nhờ liên minh công nông mà cách mạng đã giành thắng lợi
Công nhân và nông dân đều là hai giai cấp chịu sự bóc lột nặng nề của đế quốc và phong kiến Số lượng của giai cấp nông dân vốn đã đông nên là lực lực lượng to lớn của cách mạng Công nhân đến năm 1929 là 22 vạn người Hơn nữa, công nhân và nông dân lại có mối quan hệ mật thiết với nhau, công nhân vốn chủ yếu có nguồn gốc từ nông dân Hai giai cấp này dễ dàng tiếp thu tư tưởng vô sản nên có tinh thần mạng to lớn
=> Liên minh hai giai cấp công – nông sẽ tạo nên sức mạnh hùng hậu, làm nòng cốt cho Mặt trận dân tộc thống nhất, là nhân tố có tính chiến lược cho cách mạng Việt Nam
Xây dựng và củng cố liên minh công nông thực chất là xác lập và củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Chính khối liên minh công nông là lực lượng hùng hậu
Trang 11của cách mạng, đồng thời liên minh với các tầng lớp lao động khoa họcác là nhằm tăng cường sức mạnh và trí tuệ đảm bảo cho giai cấp vô sản giành và giữ được chính quyền Ở nước ta, qua thực tiễn cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận đúng đắn rằng chỉ có khối liên minh công nông do giai cấp công nhân lãnh đạo mới
có thể kiên quyết và triệt để đánh đổ các thế lực phản cách mạng, giành lấy và cũng
cố chính quyền của nhân dân lao động, hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của cách mạng dân tộc dân chủ và tiến lên CNXH Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh còn xác định liên minh giai cấp công nhân, nông dân với đội ngũ tri thức trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng cũng như trong quá trình đổi mới, xây dựng đất nước Sức mạnh của khối liên minh giai cấp trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức không thể tách rời vai trò của đội ngũ trí thức
Ngày nay, liên minh công nông không còn là lý thuyết, mà nó trở thành thực tiễn sinh động Nó được thử thách và tôi luyện ngày càng vững chảy trong bảo táp cách mạng Cũng như theo định hướng xây dựng XHCN, và là một nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng
2 Xuất phát từ đặc điểm, bản chất, sứ mệnh, mối quan hệ nhất định của từng giai cấp
Liên minh giai cấp ở nước ta cũng là 1 tất yếu khách quan, bởi cả ba giai tầng đều cùng chung cảnh ngộ mất nước, đều bị áp bức, bóc lột và cùng chung 1 mục tiêu giải phóng Bàn về khối liên minh, chủ tịch Hồ Chí Minh nhận định dựa trên đặc điểm của từng giai cấp và yêu cầu của xã hội:
• Giai cấp công nhân (GCCN) là giai cấp lãnh đạo cách mạng, thông qua chính đảng của mình là Đảng Cộng sản để đề ra đường lối cách mạng, những chủ trương lớn nhằm thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Bằng hành động và chính sách thực tiễn, GCCN thu