I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Khám phá khoa học là một trong những nội dung đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc cung cấp những kiến thức, kỹ năng sống cho trẻ và nó có tầm quan trọng đặc biết đối với con người, nhất là đối với trẻ mầm non. Thế giới xung quanh luôn là điều mới lạ, lúc nào trẻ cũng muốn được tìm tòi, được quan sát, tiếp xúc, sờ vào vật, trẻ luôn muốn được hiểu biết nhiều hơn về mối quan hệ đơn giản giữa các sự vật, hiện tượng xung quanh. Từ đó phát triển ngôn ngữ, vốn từ của trẻ ngày càng phong phú, đa dạng về câu từ và phát triển năng lực hoạt động trí tuệ, tư duy của trẻ. Đối với trẻ đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc đều bắt đầu và trở thành những thói quen, trong đó có thói quen tốt và cả những thói quen xấu. Chính vì vậy chúng ta đang ở thế kỷ nền văn minh trí tuệ, nền khoa học tiên tiến hiện đại, do vậy con người cần phải năng động sáng tạo để phù hợp với sự phát triển của thời đại. Muốn được như vậy ngay từ tuổi ấu thơ trẻ Mầm non, đặc biệt là trẻ 5 6 tuổi đang ở những bước phát triển mạnh về nhận thức, tư duy, ngôn ngữ, tình cảm ..... Thế giới khách quan xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn và còn bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn được khám phá. Từ những vấn đề trên tôi đã có suy nghĩ cần tổ chức cho trẻ khám phá khoa học như thế nào và khám phá những gì để tạo hứng thú kích thích trẻ chú ý góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Tại các trường mầm non hiện nay, hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 56 tuổi mặc dù đã được chú trọng nhưng chưa đạt được kết quả cao. Thực tiễn hiện nay ở trường Mầm non Bình Minh tôi đang công tác, hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 56 tuổi người dân tộc thiểu số, một số hoạt động khám phá còn rất tẻ nhạt, giáo viên còn lúng túng trong việc cho trẻ khám phá về thế giới xung quanh, một số hoạt động trẻ chưa có hứng thú học tập. Từ những suy nghĩ trên tôi thấy cần phải có một số biện pháp để giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học, nhằm nâng cao chất lượng môn học, vận dụng linh hoạt trong hình thức đổi mới một cách khoa học. Chính vì vậy tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi người dân tộc thiểu số học tốt môn Khám phá khoa học tại trường MN Bình Minh buôn Tuôr A Dray Sáp Krông Ana Đăk Lăk” 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài. a.Mục tiêu của đề tài Giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt: thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm xã hội, thẩm mĩ, hình thành tình yêu đối với thiên nhiên cuộc sống xung quanh trẻ. b. Nhiệm vụ của đề tài: Nghiên cứu nhằm tìm ra một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học và giúp giáo viên có những định hướng phù hợp trong công tác chăm sóc cho trẻ Mầm non ở độ tuổi 5 6 tuổi, sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần giúp trẻ học tốt môn Khám phá khoa học. 3. Đối tượng nghiên cứu Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi người dân tộc thiểu số học tốt môn Khám phá khoa học. 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Trẻ 5 – 6 tuổi người dân tộc thiểu số tại trường Mầm non Bình Minh Xã Dray sap Huyện Krông AnaTỉnh Dăk Lăk. 5. Phương pháp nghiên cứu a. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu tài liệu tâm lý học và gáo dục học để hiểu đặc điểm tâm lý trẻ. b. Phương pháp thực nghiệm Phương pháp quan sát Phương pháp đàm thoại (trao đổi với gia đình trẻ) c. Phương pháp thống kê giáo dục II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận Mục tiêu của giáo dục mầm non mới trong thời kì hiện nay là giúp trẻ phát triển toàn diện (thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm quan hệ xã hội). “Học mà chơi” “chơi mà học”. Trẻ mầm non vốn ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh. Hoạt động khám phá khoa học thỏa mãn nhu cầu phát triển đó của trẻ. Qua hoạt động khám phá, trẻ có khả năng quan sát, so sánh, phân loại…Từ đó, trẻ phát hiện và giải quyết vấn đề đơn giản theo nhiều cách khác nhau. Trẻ có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh. Việc giúp trẻ học tốt hoạt động khám phá khoa học là hết sức cần thiết và quan trọng, quyết định đến cả quá trình trẻ tiếp thu bài tốt hay không. Thực tế hiện nay, việc giúp trẻ học tốt hoạt động khám phá khoa học ở trường mầm non còn rất hạn chế về hình thức, phương pháp và nội dung vào bài. Vì vậy khi vào bài trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động do vậy hoạt động chưa đạt kết quả cao. Khám phá khoa học là một trong những nội dung đóng vai trò hết sức quan trọng trong cung cấp những kiến thức, kỹ năng sống cho trẻ trước khi vào lớp 1. 2. Thực trạng. Tình hình của lớp: Tổng số trẻ trong lớp: 30 , Dân tộc: 30 , Nữ dân tộc: 14 Trong quá trình giảng dạy tôi thấy tỉ lệ trẻ có khả năng, quan sát, so sánh, phân loại, giải quyết vấn đề, những hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh còn thấp, hạn chế.. Vì vậy, tôi thường xuyên chú trọng tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động khám phá khoa học theo các chủ đề, chủ điểm. Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: 2.1. Thuận lợi, khó khăn.
Trang 1Phụ lục
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
3 Đối tuợng nghiên cứu
4 Phạm vi nghiên cứu đề tài
5 Phương pháp nghiên cứu đề tài
II PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lí luận
2 Thực trạng
2.1 Thuận Lơi - khó khăn
2.2 Thành Công - Hạn Chế
2.3 Mặt Mạnh - Mặt Yếu
2.4 Các Nguyên Nhân - Các Yếu Tố Tác Động
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra 3 Giải pháp, biện pháp
3.1 Mục tiêu cac giải pháp-biện pháp
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện các giải pháp
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp
3.4 Mối quan hệ giữa giải pháp và biện pháp
3.5 Kết quả khảo nghiệm
4 Kết quả thu được khi nghiên cứu
III PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận………
2 Kiến nghị………
Trang 2SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP THÍ
NGHIỆM GIÚP TRẺ HỨNG THÚ HƠN TRONG KHÁM PHÁ
KHOA HỌC
I PHẦN MỞ ĐẦU:
1.Lý do chọn đề tài:
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu của quá trình giáo dục, giáo viên mầmnon có vị trí quan trọng trong việc đặt nền móng nhân cách của con người, làm tiền
đề cho sự phát triển lâu dài sau này Giáo viên mầm non là người góp phần quyếtđịnh trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục mầm non Sự hiểu biết những đặtđiểm phát triển ở trẻ giúp giáo viên mầm non có những biện pháp, phương pháp,trò chơi giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học hiệu quả cho từng lứa tuổi, đồngthời mục đích của giáo dục là nhằm phát triển ở trẻ trí thông minh, ham hiểu biết,thích khám phá tìm tòi, có một số kỹ năng sơ đẳng cần thiết để bước vào trườngphổ thông
Theo kết quả nghiên cứu của ngành giáo dục thì giáo dục mầm non là bậc họcquan trọng nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân Chính vì vậy mục tiêu của giáodục mầm non là hình thành những cơ sở ban đầu, nền tảng cho sự phát triển nhâncách và tư duy cho mỗi con người Qua đó giúp hình thành bước đầu phẩm chấtđạo đức, khuyến khích việc khám phá khoa học và làm chủ những kiến thức khoahọc công nghệ trong thời đại mới Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tươnglai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệmmỗi gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội
“ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Muốn ngày mai có những nhân tài, những con người có đầy đủ tri thức, hiểubiết để làm chủ đất nước thì ngay lúc này giáo dục mầm non là điều thiết yếu chomỗi chúng ta, và đặc biệt trách nhiệm cao cả ấy tất cả thuộc về giáo viên mầm non.Chính là những con người đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ mai
Trang 3sau, tạo nên nền tảng vững chắc, là chặng đường khôn lớn của trẻ Chính vì vậy sựnhạy cảm và có trách nhiệm cao là yêu cầu không thể thiếu trong công tác chămsóc giáo dục trẻ, giáo viên phải thật linh hoạt, nhạy bén, có năng lực và có tính chủđộng sáng tạo cao Mỗi một đứa trẻ lớn lên muốn phát triển toàn diện thì phải cónhững yếu tố quan trọng giúp cho sự phát triển nhân cách sau này của trẻ Vì vậytrẻ cần được tiếp thu toàn bộ các môn học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý củatrẻ Thông qua cac môn học giúp trẻ làm quen và tiếp xúc với thế giới xung quanh,hình thành ở trẻ những biểu tượng, phong phú, đa dạng hơn.
Ở trường mầm non, các môn học đều hướng tới một mục tiêu giáo dục chung
đó là phát triển toàn diện nhân cách của trẻ trong đó không thể thiếu môn học:Khám phá khoa học là một nội dung mới trong chương trình giáo dục mầm non(ban hành tháng 7/2009) thay cho nội dung “Làm quen với Môi trường xungquanh” (MTXQ) trong chương trình trước đó Khám phá MTXQ là một quá trìnhtiếp xúc, tìm tòi tích cực từ phía trẻ nhằm phát hiện những cái mới, những cái ẩndấu trong các sự vật, hiện tượng xung quanh
Môn học này nhằm hình thành những biểu tượng đúng đắn về các sự vật hiệntượng xung quanh, cung cấp cho trẻ những tri thức đơn giản có hệ thống về thế giớixung quanh và giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội chotrẻ Đồng thời môn học này góp phần giúp trẻ phát triển và hoàn thiện các quá trìnhtâm lý, góp phần quan trọng trong việc giáo dục tình cảm, thẩm mỹ, đạo đức, hìnhthành ở trẻ những cảm xúc tích cực và tích luỹ những tri thức, kinh nghiệm củacuộc sống làm tiền đề cho trẻ sau này
Thế nhưng việc thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục mầm non ngày nayđòi hỏi sự phát huy tính sáng tạo của giáo viên và khuyến khích sự ham thich họchỏi của trẻ đã đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo viên mầm non trong quá trìnhlựa chon và tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ Nếu như chươngtrình giáo dục mầm non cải cách trước đây giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháptrực quan và dùng lời để dạy trẻ thì trong chương trình giáo dục mầm non mới lại
Trang 4yêu cầu giáo viên phải tăng cường sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để lôi cuốntrẻ vào hoạt động, các phương pháp thí nghiệm, thực nghiệm để trẻ được trảinghiệm, được khám phá khi tham gia các hoạt động khám phá khoa học Vì vậy để
làm tốt những yêu cầu đó tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp thí nghiệm giúp trẻ hứng thú hơn môn khám phá khoa học” làm đề tài nghiên cứu cho mình
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
*Mục tiêu:
Ai cũng biết, trẻ là lứa tuổi hồn nhiên và thật dễ thương, đối với trẻ mọi sựvật đều mới mẻ, kỳ lạ và trẻ luôn muốn khám phá nó Chúng luôn hỏi “Tại sao phảithế này, tại sao phải thế kia” Vì thế có yêu trẻ, có hoà mình vào thế giới của trẻ thìchúng ta mới hiểu được những gì trẻ quan tâm và cần được giúp đỡ
Mỗi chúng ta ai cũng mong muốn mang lại những điều tốt đẹp cho các embằng những cách thức riêng của mình: cùng học tập, vui chơi, trò chuyện, tạo ranhững đồ dùng đồ chơi sinh động, màu sắc sặc sỡ… làm cho thế giới của trẻ thêmphong phú Vậy là nhu cầu tìm hiểu về thế giới xung quanh là nhu cầu vô tận vàchính đáng của trẻ Đồng thời chúng ta cũng biết vui chơi là nhu cầu tự nhiênkhông thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ Trẻ ở lứa tuổi mầm non rất thích tìmhiểu, khám phá môi trường xung quanh, trẻ sẽ rất vui sướng khi được tự mình trồngđược một cái cây, hay tự mình khám phá ra những điều kỳ diệu, lý thú xung quanhtrẻ
Bên cạnh đó hình thức tổ chức cũng rất quan trọng trong quá trình giảng dạytrẻ, hình thức càng phong phú, hấp dẫn càng gây hứng thú thu hút trẻ, trẻ càng dễtiếp thu, dễ nhớ, nhẹ nhàng lĩnh hội kiến thức Chính vì thế mục đích của đề tài này
là lựa chọn và tổ chức “Một số biện pháp thí nghiệm nhằm giúp trẻ mẫu giáo vừa nắm được kiến thức vừa hình thành vừa rèn luyện những kỹ năng cần thiết của môn học khám phá khoa học và phát huy tính độc lập sáng tạo của trẻ”.
*Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài:
Trang 5Để giúp trẻ học tốt môn học khám phá khoa học, trước tiên cần phải có môitrường cho trẻ được trải nghiệm, sáng tạo, nhờ vào cơ sở vật chất và đồ dùng dạyhọc, môi trường phải thật sự gần gũi, an toàn và phù hợp với trẻ Từ đó trẻ có cơhội bộc lộ khả năng của mình để giáo viên hoàn thành được các phần đặt ra đúngyêu cầu của chương trình
Với tình hình thực tiễn hiện nay việc tổ chức các hoạt động cho trẻ mẫu giáokhám phá khoa học của giáo viên còn nhiều vướng mắc Trẻ tham gia vào hoạt độngkhám phá khoa học chủ yếu trong giờ hoạt động chung môn khám phá khoa học và tạihai góc là góc thiên nhiên và góc em yêu khoa học ở các lớp học
- Tạo môi trường học tập cho trẻ
- Hướng dẫn trẻ khám phá các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ
- Các biện pháp, hình thức hỗ trợ
- Các trò chơi thực nghiệm qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện tạo cơ sở
bước đầu vững chắc cho tương lai của trẻ
3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp thí nghiệm sư phạm nhằm mục đích phát triển hứng thúcho trẻ học tốt môn khám phá khoa học
4 Giới hạn Phạm vi nghiên cứu:
Trẻ 3-5 tuổi trường mầm non Sơn ca
5 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 6Tâm lý học và giáo dục học đã chứng minh rằng quá trình nhận thức của trẻ
là hình ảnh “thu nhỏ” của quá trình nhận thức loài người Cho trẻ làm quen với bộmôn khám phá khoa học có một tầm quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ mầmnon Đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Vì thông qua việc dạy trẻ khám phá môitrường xung quanh là rèn khả năng quan sát, so sánh, phân loại, khả năng chú ý tưduy, tưởng tượng Khám phá môi trường xung quanh nhằm củng cố hoá kiến thức,góp phần hình thành những biểu tượng đúng đắn về các sự vật hiện tượng xungquanh, cung cấp cho trẻ những tri thức đơn giản có hệ thống về thế giới xungquanh Mở rộng vốn hiểu biết từ về thế giới xung quanh và qua đó làm giàu vốn từcho trẻ Trẻ nhận biết phân biệt, phát âm đúng chuẩn, đồng thời phát triển ngônngữ, diễn đạt rõ ràng mạch lạc
Bên cạnh đó việc cho trẻ khám phá thế giới xung quanh góp phần giúp trẻphát triển và hoàn thiện các quá trình tâm lý, nhận thức đặc biệt là cảm giác, trigiác, tư duy, ngôn ngữ và chú ý Đồng thời nó góp phần quan trọng trong việc giáodục tình cảm, thẫm mỹ, đạo đức cho trẻ, hình thành ở trẻ những cảm xúc tích cực
và tích luỹ những tri thức những kinh nghiệm của cuộc sống, làm cơ sở để trẻ dễdàng lĩnh hội nội dung giáo dục của các hoạt động vui chơi, học tập, lao động…làm tiền đề giúp trẻ học tốt các môn học khác như: Văn học, toán, âm nhạc, tạohình… chuẩn bị tâm lý cho trẻ vào lớp 1 phổ thông
2 Thực trạng:
Trong những năm gần đây việc cho trẻ khám phá khoa học đã có những đổimới đáng khích lệ Nhiều trường mầm non đã mạnh dạn lựa chọn những đề tài, nộidung khám phá rất mới so với những đề tài quen thuộc trước đây Đã có sự chútrọng nhất định trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ Tuy vậy trong quátrình khám phá khoa học vẫn còn có những hạn chế, thể hiện rõ nhất là việc ômđồm quá nhiều nội dung khám phá trong một hình thức tổ chức Điều này làm chocác hoạt động khám phá trở nên nặng nề, quá tải, trẻ không được tham gia những
Trang 7trải nghiệm phù hợp với khả năng, vì vậy không có cơ hội phát triển ở trẻ các kỹnăng nhận thức, khám phá Quy trình khám phá mỗi nội dung thường chỉ bắt đầubằng câu hỏi của cô và câu trả lời của trẻ, hoặc chính cô lại là người nói, trẻ chỉnghe một cách thụ động Để khắc phục những hạn chế nêu trên, mỗi nội dung củakhám phá khoa học được tiến hành khám phá như thế nào? Thì nội dung nghiêncứu trong đề tài này sẽ là minh chứng cho những biện pháp khắc phục nhược điểmcủa việc giúp trẻ khám phá khoa học.
Trong quá trình làm việc chăm sóc giáo dục trẻ tại lớp và nhìn chung vàothực tế khi làm việc bản thân tôi cũng thấy được một số thuận lợi và khó khăn nhấtđịnh:
2.1 Thuận lợi và khó khăn
- Trường có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, tivi, máytính… phục vụ giảng dạy
- Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên được tập huấn chuyên môn
- Ban giám hiệu luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn, thường xuyên
dự giờ thăm lớp để nâng cao chất lượng giảng dạy
- Các chương trình truyền thông, internet vô cùng phong phú tạo diều kiệncho giáo viên tìm tòi sưu tầm
Trang 8- Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao chuyên môn Tìmtòi và tự làm một số đồ dùng, đồ chơi để phục vụ tiết dạy vào hoạt động vui chơicủa trẻ.
- Trẻ chăm ngoan, có nề nếp và hứng thú, ham học hỏi
- Đồng nghiệp trong trường luôn chia sẻ lẫn nhau về cách thức chăm sóc giáodục trẻ
- Trường tạo môi trường cho trẻ được hòa mình với thiên nhiên thông quacác trò chơi…
- Kinh phí mua vật thật cho trẻ hoạt động chưa có
Tuy có những thuận lợi và khó khăn nhất định nhưng bản thân tôi đã xácđịnh môn học khám phá khoa học cũng có tầm quan trọng như những môn họckhác đặc biệt là trẻ 3-5 tuổi, đòi hỏi trẻ phải thật sự tư duy, có trí nhớ, có một sốvốn ngôn ngữ giao tiếp tốt và bộ máy phát âm phải phát triển hoàn thiện Sau khinghiên cứu đề tài này, tôi bắt đầu tự lên kế hoạch, tìm hiểu tài liệu cộng với vốnkinh nghiệm nhiều năm dạy lớp 5 tuổi Từ đó tôi đã tìm ra và áp dụng cho mìnhmột số biện pháp hổ trợ cho trẻ khám phá khoa học nên hầu hết các tiết dạy của tôiđều thành công và đặc biệt là trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động này.Trong quá trình áp dụng bản thân tôi đã gặt hái được một số thành công sau:
2.2 Thành công và hạn Chế
Trang 9- Trẻ tích cực hứng thú tham gia học tập, hăng say phát huy tính tích cực chủđộng tham gia vào các hoạt động.
* Hạn Chế:
- Một số đề tài còn khó có thể thực hiện được: cho trẻ đi thực tế tìm hiểu về
nghề truyền thống hoặc đi tham quan sở thú tìm hiểu về các con vật thật…
- Mất nhiều thời gian để chuẩn bị
- Vốn hiểu biết về môi trường thiên nhiên cũng như xã hội của trẻ còn hạn
- Nội dung, tư liệu bài giảng giới thiệu cho trẻ mang tính chân thực, phongphú Qua khám phá khoa học trẻ có thể làm quen với những hiện tượng tự nhiên,hiện tượng xã hội xảy ra xung quanh trẻ
*Mặt yếu:
- Để có thể cho trẻ được trải nghiệm các hoạt động với môi trường thiênnhiên, hay môi trường xã hội thì không phải trường nào cũng có điều kiện để thựchiện được vì mỗi trường có những điều kiện về mặt bằng, cơ sở vật chất khác nhau
- Từ những thực trạng nêu trên, bên cạnh những thành công và hạn chế,những mặt mạnh và mặt yếu mà bộ môn khám phá khoa học mang lại thì lòng yêu
Trang 10trẻ, yêu nghề luôn thôi thúc tôi hãy làm một điều gì đó để góp phần nhỏ bé củamình vào công việc “trồng người” của đất nước
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
- Tạo được sự thu hút, sự ham thích học hỏi, kích thích trẻ tìm tòi, khám phá,trải nghiệm trong học tập, vui chơi, và trong cuộc sống
- Thu hút và tạo được sự quan tâm trong quá trình học tập, vui chơi của phụhuynh đối với trẻ
2.5 Phân tích đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đã đặt ra:
- Đối với trẻ mầm non, kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu
là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sựkhát khao được học Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau đểkhêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Thông qua các trò chơi, đòi hỏi trẻ phải sửdụng tích cực các giác quan chính vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khảnăng phân tích so sánh, tổng hợp nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ nhanh nhạy,chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể, sinh động vàhấp dẫn hơn Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, khi trẻ được trải nghiệm hoặc cáchoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn lànhững thứ có thể đoán trước được, giáo viên cần phải biết khai thác phát huy tiềmnăng sáng tạo ở mỗi trẻ
Muốn trẻ học tốt môn khám phá khoa học trước hết giáo viên luôn xác định:Mỗi trẻ là một thành viên cần được chăm sóc, bồi dưỡng và lượng kiến thức mỗi trẻcần đuợc giáo viên truyền đạt khác nhau và luôn yêu nghề, yêu trẻ, có yêu trẻ thìmới thôi thúc sáng tạo và dồn hết tâm lực để đầu tư vào làm việc và tu bổ chuyênmôn sao cho nghiệp vụ vững vàng Lựa chọn những phương pháp, biện pháp tối ưunhất để vận dụng vào tiết học giúp trẻ hiểu được sâu hơn, học hứng thú hơn
Qua quá trình cho trẻ được trải nghiệm khám phá khoa học tôi nhận thấyrằng: Việc lựa chọn và tổ chức các trò chơi thực nghiệm cho trẻ mẫu giáo khám phákhoa học là rất cần thiết bởi các lý do sau:
Trang 11- Các trò chơi được thiết kế rất dễ thực hiện, việc chuẩn bị dụng cụ đơn giản, íttốn kém, đảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ.
- Các trò chơi này có tính mở, hấp dẫn, kích thích được sự tìm tòi khám phácủa trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, các thao tác tư duy như: so sánh, phân tích -tổng hợp, óc phán doán và khả năng suy luận của trẻ cũng được phát triển Qua cáchoạt động này trẻ được trải nghiệm và tự phát hiện ra các đặc điểm, mối quan hệgiữa các sự vật hiện tượng xung quanh, tiếp thu các kiến thức khoa học dễ dànghơn
- Chính vì vậy mà giáo viên luôn xác định lấy trẻ làm trung tâm, làm kim chỉnam trong công tác của mình, luôn luôn cố gắng tìm tòi, nghiên cứu để tạo ra nhiềubài thực tập hay để phục vụ tốt cho công tác phục vụ chăm sóc giáo dục trẻ
3 Giải pháp, biện pháp:
3.1 Mục tiêu của giải pháp và biện pháp
- Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, giúp trẻ lĩnh hội tri thức
một cách trọn vẹn nhất
- Nhằm cung cấp kiến thức một cách chính xác giúp trẻ hứng thú trong họctập đồng thời phát triển toàn diện về thể chất cũng như trí tuệ cho trẻ
- Nhằm góp phần tạo nên những chủ nhân tương lai của đất nước có đầy đủ
phẩm chất, nhân cách, tri thức con người mới xã hội chủ nghĩa
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
Hiểu và nắm bắt được những giá trị mà bộ môn khám phá khoa học mang
lại, tôi đã mạnh dạn đưa một số kiến thức, áp dụng một số biện pháp, phương pháp,trò chơi giúp trẻ khám phá khoa học vào việc tổ chức các hoạt động khám phá khoahọc cho trẻ từ 3 - 5 tuổi tại trường Mầm Non Sơn Ca
Sau đây là một số biện pháp, phương pháp, trò chơi giúp trẻ khám phá khoahọc mà tôi đã sử dụng trong quá trình công tác và giảng dạy của mình trong nhữngnăm học vừa qua:
Trang 12* Biện pháp thực hiện:
Sau khi xác định được mục đích và yêu cầu cần đạt tôi đã tiến hành giảiquyết các nhiệm vụ từng bước như sau:
1 Làm sao để tạo được môi trường tốt cho trẻ hoạt động? Như chúng ta
đã biết muốn trẻ học tốt một vấn đề nào đó thì trước hết cần phải có môi trường chotrẻ hoạt động, khám phá, tìm tòi và trải nghiệm Môi trường cho trẻ hoạt động lànơi có các nguồn thông tin phong phú, khuyến khích tính độc lập và hoạt động tíchcực cho trẻ
Vì thế tôi đã tạo môi trường cho trẻ bằng cách: Sắp xếp các giá kệ đồ chơigọn gàng, an toàn, hợp lý như các góc chơi tĩnh đi với nhau, các góc chơi động đivới nhau Đảm bảo đủ khoảng cách cho trẻ hoạt động Đặt tên các góc đơn giản và
dễ nhớ như góc bán hàng đặt tên là “Siêu thị mini” hay như góc gia đình lấy tên là
“Tổ ấm”… Bên cạnh đó ở các góc chơi tôi sắp xếp đồ dùng đồ chơi vừa tầm với trẻcho trẻ dễ thấy, dễ lấy và dễ lựa chọn Tôi đã vận dụng các nguyên vật liệu rẻ tiền,
có sẵn, gần gũi với trẻ hay các đồ phế thải để làm đồ chơi cho trẻ như: Hộp sữa cắt
ra làm thuyền, các lon nước ngọt, lon bia làm nhạc cụ âm nhạc, vải vụn làm thảm
cỏ, thùng cát tông làm ngôi nhà, hàng rào… và để trẻ được trải nghiệm với những
đồ chơi đó giúp trẻ thoả mãn được nhu cầu thích khám phá, tìm tòi Đồng thời tôitrang trí các góc một cách linh hoạt, hấp dẫn và thay đổi theo nội dung chủ điểm
Với góc thiên nhiên vì cây cối phát triển cần có ánh sáng và nước, do điềukiện lớp học không cho phép tôi đã tận dụng khung cửa sổ để làm góc thiên nhiênbằng cách lựa chọn những loại cây dễ trồng, dễ sống trong nhà như: cây trầu bà,sống đời, phát tài… bỏ vào trong những lon nước ngọt, nước khoáng đã qua sửdụng và treo lên cửa sổ Dạy trẻ hàng ngày tưới nước cho cây, chăm sóc cây vàquan sát cây phát triển như thế nào?
2 Hướng dẫn trẻ khám phá khoa học.
Khả năng nhận thức của trẻ phát triển thông qua việc tiếp xúc tìm hiểu, khámphá quan tâm đến môi trường xung quanh Điều đó tạo nên sự tò mò, ham hiểu biết