Nhan đề văn bản Ngữ Văn 10 Đồng chí là tên gọi của một tình cảm mới, đặc biệt, xuất hiện từ đầu thời kỳ kháng chiến chống Pháp và phổ biến trong những năm cách mạng và kháng chiến.. Đồng
Trang 1Nhan đề văn bản Ngữ Văn 10 Đồng chí là tên gọi của một tình cảm mới, đặc biệt, xuất hiện từ đầu thời kỳ kháng chiến chống Pháp
và phổ biến trong những năm cách mạng và kháng chiến Tình đồng chí là cốt lõi, là bản chất sâu xa của sự gắn bó giữa những người lính cách mạng Đồng thời tên bài thơ cũng gợi chủ đề của tác phẩm:
ca ngợi tình đồng chí của những người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp Qua đó có thể hiểu rằng đồng chí là cùng chung lí tưởng, chung chí hướng
Bài thơ về tiểu đội xe không kính: Nhan đề của bài thơ rất lạ và độc đáo, đọc lên cứ ngỡ là thừa từ,
dài đó nhưng đó chính là dụng ý nghệ thuật của tác giả Ông đã khắc họa một hình ảnh rất độc đáo và
đó là hình ảnh hiếm gặp trong thơ - hình ảnh những chiếc xe không kính Ông muốn làm nổi bật chất thơ toát lên từ hiện thức khốc liệt của cuộc chiến tranh chồng Mĩ Đó chính là vẻ đẹp trẻ trung, sôi nổi,lạc quan yêu đời, tâm hồn lãng mạn của thế hệ trẻ Việt Nam trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm chống Mĩ Nhan đề góp phần làm nổi bật chủ đề tác phẩm: ca ngợi vẻ đẹp phẩm chất, tâm hồn của những người chiến sĩ lái xe Trường Sơn thời kỳ kháng chiến chống Mỹ
Ánh trăng là một hình tượng nghệ thuật mang nhiều ý nghĩa sâu sắc Ánh trăng không chỉ là hình ảnh
của đất trời thiên nhiên, ánh sáng ấy có thể len lỏi vào những nơi khuất lấp trong tâm hồn con người để thức tỉnh họ nhận ra những điều sai trái, hướng con người ta đến với những giá trị đích thực của cuộc sống.Vì thế nhan đề bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng - ánh trăng như ánh sáng của hàng nghìn nến đã thắp sáng lên một góc tối của con người, thức tỉnh sự ngủ quên của con người về nghĩa tình thuỷ chung với quá khứ, với những năm tháng gian lao nhưng rất hào hùng của cuộc đời người lính Như vậy ánh trăng chính là thứ ánh sáng diệu kì thức tỉnh lương tri con người
Bếp lửa là hình ảnh thân thuộc trong mỗi ngôi nhà ở làng quê Việt Nam, gợi hơi ấm gia đình, bàn tay
tần tảo sớm hôm của người phụ nữ, người bà Qua đó, nó được gợi tình cảm gia đình ấm áp, tình bà cháu yêu thương Đồng thời hình ảnh bếp lửa trong bài thơ còn là biểu tượng cho cội nguồn của mỗi con người Đó là gia đình, quê hương, đất nước Nó gợi cho ta những gì gần gũi, thân thiết đối với tuổi thơ mỗi người có sức tỏa sáng, nâng đỡ tâm hồn con người trong suốt hành trình dài rộng của cuộc đời Như vậy có thể khẳng định rằng nhan đề bếp lửa vừa là hình ảnh thực vừa là một hình tượng nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm
Làng: Nhà văn đặt tên cho truyện ngắn của mình là “Làng” mà không phải là “Làng chợ Dầu”vì vấn
đề tác giả đề cập tới không chỉ nằm trong phạm vi nhỏ hẹp của một làng cụ thể Đặt tên ‘’Làng’’vì truyện đã khai thác một tình cảm bao trùm phổ biến trong tâm hồn người dân VN thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thức dân Pháp: tình yêu, gắn bó sâu nặng với quê hương, với đất nước Vì thế mà nhan đề đã góp phần làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: ca ngợi tình yêu làng gắn bó, hòa hợp với tình
Trang 2yêu nước của người nông dân VN trong thời kỳ kháng chiến Đòng thời nhan đề ‘’Làng’’ cũng gợi được hình ảnh người nông dân và nông thôn, đây là mảng sáng tác thành công nhất của Kim Lân
Lặng lẽ Sa Pa: Nhan đề của bài thơ thật mới là,độc đáo và giàu ý nghĩa Nhà văn đã đảo chữ ‘’lặng
lẽ’’ lên đầu để nhấn mạnh vẻ lặng lẽ bên ngoài của một nơi yên tĩnh, vắng vẻ, nôi mà nhắc đến tên người ta nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi Nhưng thực ra đằng sau cái vẻ lặng lẽ của Sa Pa là cuộc sống sôi nổi của những con người đầy trách nhiệm đối với công việc, đối với đất nước, với mọi người mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng một mình trên đỉnh núi cao Qua đó gợi ra sự đối lập làm nổi bật chủ đề của tác phẩm : ca ngợi những con người ngày đêm lao động hăng say, đầy nhiệt huyết, miệt mài lặng lẽ, âm thầm cống hiến cho đất nước
Chiếc lược ngà : Hình ảnh ‘’Chiếc lược ngà’’ xuyên suốt toàn bộ câu chuyện Đó là kỷ vật cuối cùng
người cha gửi tặng cho con trước lúc hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ Với ông Sáu chiếc lược ngà phần nào đã gỡ mối tâm trạng của ông khi ở chiến khu Nó không chỉ chứng minh được tình cha
con bất diệt trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh mà nó còn là chiếc lược của hi vọng và niềm tin, là quà tặng của người đã khuất Đồng thời nó còn là cầu nối cho những tình cảm mới mẻ, cao đẹp
ở con người Vì thế có thể khẳng định đây chính là một hình tượng nghệ thuật có ý nghĩa thể hiện chủ
đề tác phẩm: ca ngợi tình cha con, tình cảm gia đình trong chiến tranh
Mùa xuân nho nhỏ: Nhan đề là một sáng tác độc đáo, một phát hiện mới mẻ của nhà thơ Nó thể hiện
quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng với cái chung, giữa cá nhân và cái cộng đồng “Mùa xuân nho nhỏ” còn thể hiện ước nguyện chân thành của Thanh Hải, ông muốn sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình, muốn được cống hiến những gì tinh túy nhất, tốt đẹp nhất của mình cho cuộc đời chung
Sang thu: Nhan đề của bài thơ thật mới là,độc đáo và giàu ý nghĩa Không phải ‘’Thu sang’’ mà là
‘’Sang thu’’ Nó như một bước đi, một bước chuyển nhẹ nhàng giữa thời gian cuối hạ đầu thu Vì thế
nhan đề bài thơ “Sang thu” trước hết giúp người cảm nhận được những tín hiệu đặc trưng của mùa thu
ở đồng bằng Bắc bộ Việt Nam Đồng thời nhan đề cũng thế hiểu được nội dung tư tưởng của bài thơ
Đó là cảm nhận tinh tế của tác giả về cảnh thiên nhiên lúc giao mùa từ cuối hà sang đầu thu và bộ lộ những suy ngẫm nhân sinh về con người và cuộc đời Đồng thời ‘’Sang thu’’ còn mang ý nghĩa ẩn dụ
Nó biểu tượng cho một giai đoạn mới của cuộc đời con người Đó là giai đoạn của tuổi trung niên, tuổi ngũ tuần Điều đó góp phần lí giải những lưu luyến, bịn rịn của tâm hồn con người với mùa hạ Đó là
sự sôi nổi, những khao khát của tuổi trẻ đang đi qua
Nói với con: Mỗi một tác phẩm - “đứa con tinh thần” của người nghệ sĩ, đều được cha đẻ trân trọng
đặt riêng cho một cái tên, ấy chính là nhan đề tác phẩm Nhan đề tác phẩm văn học luôn chứa đựng thông điệp, tình cảm, cũng như những triết lý nhân sinh tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc Nhan đề
“Nói với con” của Y Phương cũng vậy Ba chữ trong nhan đề như vẽ ra trước mắt ta một bức tranh về người cha cùng đứa con thân yêu, người cha tỉ mỉ cùng dịu dàng nói cho con nghe những điều trong cuộc đời phải nhớ, ân cần dặn dò, dạy bảo con “Nói với con” - dường như đó không chỉ đơn giản là lời của người cha dặn con về cội nguồn, về quê hương… mà còn là lời dặn tới thế hệ tương lai sau này
Trang 3phải luôn ghi nhớ tới cội nguồn của mình, luôn ghi nhớ đến tình cảm gia đình, quê hương, đất nước để sống sao cho có ý nghĩa, cho phù hợp Chính nhan đề đã gợi ra cho ta những cảm nhận đầu tiên về trang thơ của Y Phương, nhẹ nhàng tình cảm, chứa chan bao yêu thương với giọng thơ chậm rãi, ôn nhu, tựa như tình cảm của người cha dành cho con vậy Như vậy, nhan đề bài thơ không chỉ là lời người cha nói với con, mà còn là lời dặn đến thế hệ tương lai Y Phương đã dành trọn triết lý thâm sâu của mình vào 3 chữ “Nói với con” của nhan đề đến bạn đọc