ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ TƯ TƯỞNG

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ TƯ TƯỞNG

ĐỀ CƯƠNG MÔN XÂY DỰNG ĐẢNG VỀ TƯ TƯỞNG

Câu 1: Trình bày khái niệm hệ tư tưởng? Phân tích đặc trưng và tiền đề xuất hiện hệ

tư tưởng?

Câu 2: Trinh bày khái niệm và phân tích vai trò của xây dựng Đảng về tư tưởng? Câu 4: Tại sao nói mối quan hệ giữa 3 mặt công tác xây dựng Đảng về chính trị - tư

tưởng - tổ chức là tất yếu khách quan? Hãy lấy ví dụ thực tiễn minh họa?

Câu 5: Công tác tư tưởng là gì ?Anh (chị) hãy vẽ sơ đồ cấu trúc công tác tư tưởng của

Đảng và phân tích các yếu tố cáu thành của công tác tư tưởng?

Câu 7:Trình bày khái niệm, cơ sở khách quan và biểu hiện của nguyên tắc tính đảng

trong công tác tư tưởng? Lấy ví dụ ?

Câu 8: Nguyên tắc tính Khoa học?

Câu 11: Phương pháp công tác tư tưởng là gì? Có bao nhiêu cách để phân loại công

tác tư tưởng và chỉ rõ các yếu tố quy định việc lựa chọn công tác tư tưởng?

Câu 13: Anh ( chị ) hãy phân tích những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ công tác tư

tưởng?

Câu 16: Anh chị hãy :

- Trình bày khái niệm công tác tuyên truyền và công tác cổ động?

- So sánh sự giống và khác nhau giữa công tác tuyên truyền và công tác cổ động?

Câu 1: Trình bày khái niệm hệ tư tưởng? Phân tích đặc trưng và tiền đề xuất hiện hệ tư tưởng?

*Khái niệm:

- Tư tưởng: tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức của con người, là biểu hiện mối quan hệ giữa con người với con người và đối với thế giới xung quanh

- Hệ tư tưởng: hệ tư tưởng là những tư tưởng, quan niệm được hệ thống hóa thành lý luận, thành học thuyết về xã hội, phản ánh lợi ích của một giai cấp nhất định và được giai cấp đó thừa nhận và truyền bá

VD: hệ tư tưởng Mác Lê Nin và TT Hồ Chí Minh được Đảng cộng sản Việt Nam lấy

làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt đông của Đảng

*Đặc trưng:

- Hệ tư tưởng:

+ Hệ tư tưởng không phải sản phẩm của 1 cá nhân mà là của các giai cấp

+ Mối quan hệ tư tưởng phản ánh:

Địa vị lịch sử của mỗi giai cấp

Lợi ích của toàn bộ giai cấp

Con đường thực hiện mục đích đó

+ Không bao giờ có hệ tư tưởng phi giai cấp

+ Hệ tư tưởng mà chúng ta đang truyền bá là hệ tư tưởng của giai cấp vô sản lấy CN Mác Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng

*Tiền đề xuất hiện hệ tư tưởng:

- XH phải phân chia thành các giai cấp

- Có 1 đội ngũ lao động trí óc

- Bảo vệ được giai cấp mà tư tưởng đó thống trị…

- Điều kiện hình thành hệ tư tương chi phối toàn bộ XH: giai cấp đó phải có tư tưởng

và phải là giai cấp đại diện cho hình thái kinh tế tiến bộ hơn

VD: chủ nghĩa tư bản sinh ra giai cấp tư sản và vô sản, giai cấp vô sản có hệ tư tưởng

Mác LêNin là hệ tư tưởng của giai cấp, ở đó chỉ có giai cấp vô sản mới là lực lượng cách mạng nhất, giải phóng chính giai cấp của mình và toàn bộ xã hội

Câu 2: Trình bày khái niệm và phân tích vai trò của xây dựng Đảng về tư tưởng?

*Khái niệm:

- Tư tưởng: tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức của con người, là biểu hiện mối quan hệ giữa con người với con người và đối với thế giới xung quanh

- Xây dựng Đảng về tư tưởng là xây dựng và bảo vệ tư tưởng của Đảng, truyền bá, giáo dục đạo đức CM cho cán bộ, đảng viên, tạo sự thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, đấu tranh chống các thế lực sai trái và thù địch góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng

*Vai trò của xây dựng Đảng về tư tưởng:

1,Vai trò dự báo và định hướng:

- Trang bị lý luận khoa học cho cán bộ, đảng viên để định hướng cho mọi hoạt động của Đảng

- Dự báo được những diễn biến tư tưởng trong Đảng

- Dự báo những âm mưu của địch

=> Để có khả năng định hướng tư tưởng trong Đảng và trong nhân dân

2,Góp phần bảo vệ, phát triển hệ tư tưởng, đường lối quan điểm của Đảng ở mọi thời kỳ cách mạng:

- Khẳng định tính đúng đắn, tính khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

- Làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh quán triệt sâu sắc trong cán

bộ, đảng viên và được phổ biến trong nhân dân

- Không ngừng bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới

- Kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với kẻ địch để bảo vệ tất cả các học thuyết, các nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin

3,Góp phần nâng cao vai trò tiên phong của Đảng:

- Sự tiên phong về lý luận là biểu hiện tập trung nhất sự tiên phong của Đảng

- Bảo đảm cho Đảng đề ra đường lối đúng để hướng dẫn nhân dân hành động

- Đội ngũ đảng viên phải thấm nhuần lý tưởng cách mạng, nắm vững quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, gương mẫu thực hiện từ đó động viên nhân dân thực hiện

Câu 4: Tại sao nói mối quan hệ giữa 3 mặt công tác xây dựng Đảng về chính trị

-tư -tưởng - tổ chức là tất yếu khách quan? Hãy lấy ví dụ thực tiễn minh họa?

*Khái niệm:

- Xây dựng Đảng về tư tưởng là xây dựng và bảo vệ tư tưởng của Đảng, truyền bá, giáo dục đạo đức CM cho cán bộ, đảng viên, tạo sự thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, đấu tranh chống các thế lực sai trái và thù địch góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng

- Xây dựng Đảng về chính trị là quá trình xác lập, củng cố hệ tư tưởng chính trị trong Đảng, trên cơ sở đó xuất phát từ thực tiễn để xây dựng được đường lối chính trị đúng đắn, lãnh đạo thực hiện thắng lợi đường lối đó, củng cố, nâng cao vai trò lãnh đạo, uy tín chính trị của Đảng đối với toàn XH

- Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống tổ chức, có cơ cấu bộ máy của Đảng từ cấp ủy đến các ban Đảng, từ cơ sở đến TW đúng theo nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng; xây dựng đội ngũ ĐV, đội ngũ cán bộ; xây dựng đúng đắn mối quan hệ và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, các đoàn thể nhân dân; xây dựng thể chế Đảng lãnh đạo Nhà nước và XH; bảo vệ chính trị nội bộ Đảng, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

*Mối quan hệ:

1,Mối quan hệ giữa xây dựng Đảng về tư tưởng và xây dựng Đảng về chính trị:

- Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng là hai mặt của một quá trình thống nhất trong tổng thể xây dựng Đảng về ba mặt: chính trị, tư tưởng, tổ chức

- Trong chính trị, có tư tưởng chính trị - bộ phận cốt lõi của nó Xác định đúng nhiệm

vụ chính trị thì mới có nội dung, phương hướng xây dựng Đảng về tư tưởng

- Xây dựng Đảng về tư tưởng phải xuất phát từ đường lối và nhiệm vụ chính trị, phục

vụ nhiệm vụ chính trị Làm tốt công tác xây dựng Đảng về tư tưởng sẽ bảo đảm cho Đảng đủ năng lực đề ra đường lối chính trị đúng

VD: trong giai đoạn từ năm 1975 đến nay cả nước ta bước vào thời kỳ quá độ xã hội

chủ nghĩa, nhiệm vụ chính trị bấy giờ là xây dựng “ dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh “ từ đó Đảng ta xây dựng hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa làm tiền đề thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị

2,Xây dựng Đảng về tư tưởng với xây dựng Đảng về tổ chức:

a,Vai trò xây dựng Đảng về tư tưởng với xây dựng Đảng về tổ chức:

- Xây dựng Đảng về tư tưởng trang bị cho toàn Đảng nhận thức tư tưởng, lý luận khoa học, đảm bảo thông suốt, thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, làm cơ sở hình thành lý tưởng, niềm tin, bản lĩnh chính trị, động cơ để hành động cách mạng…

- Xây dựng Đảng về tư tưởng làm cơ sở cho việc triển khai xây dựng hệ thống tổ chức trong Đảng, trong xã hội đúng với các quy luật khách quan, đảm bảo tính khoa học, hiệu quả trong hoạt động của Đảng

VD: Đảng ta có chủ trương kiêm nhiệm chức vụ nghĩa là 1 người có thể đảm nhiệm 2 chức vụ từ đây tổ chức đảng cũng thay đổi để phù hợp với tư tưởng đó, vi dụ như bí thư Đảng ủy kiêm nhiệm Phó chủ tịch

b,Vai trò xây dựng Đảng về tổ chức với xây dựng Đảng về tư tưởng:

- Chỉ thông qua tổ chức hoạt động thực tiễn thì tư tưởng cách mạng mới biến thành hành động cách mạng, đem lại hiệu quả thiết thực

- Tư tưởng chỉ có thể nảy sinh và tồn tại trong một tổ chức tương ứng, tổ chức có lành mạnh và cách mạng thì tư tưởng tiên tiến và cách mạng mới nảy nở và củng cố

VD: chỉ trong tổ chức Đảng ( chi bộ ) mới phát huy hết các nguyên tắc tập trung dân

chủ, đoàn kết thống nhất trong đảng, tư phê bình và phê bình…

Câu 5: Công tác tư tưởng là gì ?Anh (chị) hãy vẽ sơ đồ cấu trúc công tác tư tưởng của Đảng và phân tích các yếu tố cáu thành của công tác tư tưởng?

1,Khái niệm:

- Khái niệm tư tưởng: tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức của con người,

là biểu hiện mối quan hệ giữa con người với con người và đối với thế giới xung quanh

- Khái niệm hệ tư tưởng: hệ tư tưởng là những tư tưởng, quan niệm được hệ thống hóa thành lý luận, thành học thuyết về xã hội, phản ánh lợi ích của một giai cấp nhất định

và được giai cấp đó thừa nhận và truyền bá

- Khái niệm công tác tư tưởng: Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng

2,Cấu trúc của công tác tư tưởng:

- Chủ thể công tác tư tưởng là toàn Đảng, là toàn bộ hệ thống chính trị và các cán bộ

tư tưởng (bao gồm cán bộ chuyên trách và bán chuyên trách)

- Khách thể của công tác tư tưởng là ý thức và hành vi, là nhận thức, thái độ, niềm tin

và hành động của cá nhân, tập thể, tầng lớp, giai cấp trong toàn xã hội; là ý thức xã hội Khách thể của công tác tư tưởng còn là các quan hệ xã hội của con người

- Mục đích công tác tư tưởng là hình thành một kiểu ý thức hệ tương ứng với một hình thái kinh tế - xã hội hay một kiểu kiến trúc thượng tầng nhất định và hình thành một loại hình tính tích cực xã hội của con người

- Nội dung công tác tư tưởng là nội dung các loại hoạt động mà chủ thể công tác tư tưởng phải tiến hành nhằm thực hiện mục đích đặt ra Nội dung do mục đích công tác

tư tưởng và nhiệm vụ cụ thể của mỗi giai đoạn cách mạng qui định

- Phương pháp công tác tư tưởng là các con đường, cách thức mà chủ thể sử dụng để truyền đạt và đối tượng sử dụng để lĩnh hội, tiếp nhận nội dung nhằm đạt mục đích đặt ra Phương pháp công tác tư tưởng trước hết do đối tượng quy định, đồng thời còn

do mục đích và nội dung quy định

- Hình thức công tác tư tưởng là biểu hiện bề ngoài của nội dung, là hình thức tổ chức hoạt động truyền bá và tiếp nhận nội dung của chủ thể và đối tượng Hình thức công tác tư tưởng rất đa dạng, phong phú Việc lựa chọn hình thức nào là do đối tượng và nội dung quy định

- Phương tiện công tác tư tưởng là những vật mang nội dung và phương pháp tác động

tư tưởng, là những công cụ công tác của chủ thể và công cụ mà nhờ nó đối tượng tiếp nhận, lĩnh hội nội dung

- Hiệu quả công tác tư tưởng là sự so sánh giữa kết quả mà công tác tư tưởng đạt được với mục đích của công tác tư tưởng được đặt ra từ trước trong một điều kiện xã hội nhất định và với một chi phí nhất định Hiệu quả cũng là một yếu tố của hoạt động tư tưởng Nó tham gia vào hoạt động này như là yếu tố điều chỉnh, là lãnh thông tin phản hồi, là kết quả của chu trình tác động tư tưởng này nhưng lại là xuất phát điểm của chu trình tác động mới, tiếp theo

Câu 7: Trình bày khái niệm, cơ sở khách quan và biểu hiện của nguyên tắc tính đảng trong công tác tư tưởng? Lấy ví dụ?

*Khái niệm: Tính đảng là tính giai cấp ở trình độ triệt để nhất, tự giác nhất, sâu sắc

nhất.Là nguyên tắc cơ bản của công tác tư tưởng, chi phối tất cả các nguyên tắc khác

- Khái niệm công tác tư tưởng: Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng

- Cơ sở khách quan quy định tính Đảng của công tác tư tưởng:

+ Hệ tư tưởng nói chung và hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin nói riêng với tư cách là nội dung của công tác tư tưởng đã mang tính giai cấp và tính Đảng

+ Do yêu cầu của cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực tư tưởng mà phải phát triển tính giai cấp thành tính Đảng

- Biểu hiện của nguyên tắc tính Đảng trong công tác tư tưởng:

+ Nguyên tắc tính đảng của CTTT đòi hỏi phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, luôn xuất phát từ thế giới quan Mác-Lênin, từ quan điểm của Đảng để xem xét, đánh giá những vấn đề tư tưởng, chính trị diễn ra trong nước và thế giới, để giải thích cho quần chúng hiểu biết đúng đắn những sự kiện và hiện tượng diễn ra trong đời sống xã hội

+ Tuân thủ nguyên tắc tính đảng có nghĩa là quán triệt hệ tư tưởng Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, coi đó là cơ sở khoa học, là nội dung cốt lõi của công tác tư tưởng

+ CTTT phải trở thành công cụ đắc lực bảo vệ cơ sở kinh tế và chế độ chính trị của chủ nghĩa xã hội; hệ tư tưởng của Đảng; đấu tranh không khoan nhượng với hệ tư tưởng tư sản và mọi tư tưởng thù địch, đi ngược lợi ích giai cấp công nhân và lợi ích dân tộc

+ Công tác tư tưởng phải góp phần đắc lực khẳng định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của cách mạng nước ta; kịp thời biểu dương những điển hình tiên tiến, những nhân tố mới xuất hiện trong phong trào cách mạng của nhân dân dưới

sự lãnh đạo của Đảng

+ Công tác tư tưởng phải phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước

VD: Mọi đường lối chính sách chủ trương của Đảng phải dự vào nên tảng tư tưởng là

chủ nghĩa mác lênin tư tưởng hồ chí minh để tránh tính trạng lệch hướng xã hội chủ nghĩa (đây là 1 trong 4 nguy cơ của đảng ta: lệch hướng xã hội chủ nghĩa, tụt hậu về kinh tế, tham nhũng, diễn biến hòa bình)

- Phòng chống tự diễn biến tự chuyển hóa trong nội bộ Đảng

- Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về xây dựng Đảng đã tạo được những chuyển biến tích cực trong hệ thống chính trị

- Công tác đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" đạt được một số kết quả; tích cực đấu tranh phòng, chống "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch

- Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là quá trình biến đổi trong mỗi cán bộ, đảng viên từ nhận thức đến hành động, làm cho họ không còn là chính mình nữa, thậm chí chuyển hóa từ tích cực sang tiêu cực, mà nguy hiểm nhất là chống lại Đảng, Nhà nước và nhân dân Hiện nay, trước sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch: “… những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có xu hướng diễn biến phức tạp trong Đảng, trong hệ thống chính trị và trong xã hội Không ít cán bộ, đảng viên có những biểu hiện dao động, mất phương hướng, hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, về mục tiêu, lý tưởng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.Trước hết, về tư tưởng chính trị, chúng ta thấy, gần đây, qua những “thư ngỏ”, “kiến nghị”, góp ý của một số cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao đã bộc lộ quan điểm trái chiều, không thống nhất với chủ trương, đường lối của Đảng, đòi đa nguyên, đa đảng, xây dựng xã hội dân sự, phi chính trị hóa lực lượng vũ trang, đòi bỏ Điều 4 trong Hiến pháp, v.v Đây là điều đặc biệt nguy hại Bởi lẽ, khi tư tưởng chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên “có vấn đề” - chệch hướng, thì tất nhiên sẽ làm suy yếu bộ máy của Đảng

và Nhà nước, thậm chí bị chia rẽ, suy thoái, nguy cơ sụp đổ của thể chế chính trị Lời

di huấn của V.I Lê-nin: “Không ai có thể tiêu diệt được chúng ta, ngoài những sai lầm của bản thân chúng ta Nếu chúng ta do sai lầm mà gây ra sự chia rẽ thì tất cả sẽ sụp đổ,…” đến nay còn nguyên giá trị

VD: Công tác lý luận những người làm công tác này nắm rất chắc về các tư tưởng đó

là chủ nghĩa mác - lenin tư tưởng hcm để tham mưu cho các cấp ủy để hình thành lên đường lối chúng ta có tham mưu về các vấn đề XDĐ trên nhiều lĩnh vực khác nhau, chỉ khi hinh thành NQ ĐH 12 phải có cuốn tổng kết lý luận đây là cơ sở để hinh thành

NQ, bản thân người làm công tác lý luận phai có kiến thức Về mặt chính trị trên cơ

sở những cái lý luận mà chúng ta có, từ những đường lối chính sách đó ta tổ chức về con người từ cấp TW đến địa phương, ngay trong công tác tư tưởng nó biểu hiện thành đặc điểm: đó là công tác lý luận, công tác tuyên truyền cổ động truyền bá cho nhân dân trên cơ sở thực tiễn