Luận án phó tiến sĩ khoa học lịch sử Bước đầu tìm hiểu chế độ sở hữu và canh tác ruộng đất ở làng Việt, Nam Bộ nửa đầu thế kỷ XIX , qua địa bạ

Luận án phó tiến sĩ khoa học lịch sử Bước đầu tìm hiểu chế độ sở hữu và canh tác ruộng đất ở làng Việt, Nam Bộ nửa đầu thế kỷ XIX , qua địa bạ Nhằm tìm hiểu giai đoạn đầu tiên của lịch sử phát triển chế độ sở hữu, chế độ canh tác ruộng đất...

TRuONG DAI HOC T6NG Hap

THANH PDO no CHi MINH

THAN THJ THU LUONG

VA CANH TAC RUQNG DAT a LANG VI~T,

LuAN AN HU'OCHOm THANH TAl

KHOA'Sir TRUONG DAl HOC T6NG Hap

TP HO CHI MINH

NGuffi WONG DAN KHOA HQC:

1 Giao sU' : DINH xuAN LAM

Vao h'oi giG ngay thang nam 1993

C6 th~ till hi~u lrnn an tai :

~hU' vi~n Khoa hQc' xii hQi,' 34 Ly 1\1 Tr9ng, TP Ho ChiMinh

ThU' vi~n Khoa hQc T6ng hgp, 69 Ly 1\1 Tr9ng, TP HCM

DAN LU~N

I LV DO CHQN DE TAl:

,", 1 Nham Hm hi~u giai do~n aau, ti€m cua Ijch sti phat tri~n che d(>Sd hOO, che d(>canh mc ruQng dat d dong bang Nam B(>.Nhtffig hi~u biet nay la m(>t trong nhting cd sd khoa

hc;>ckhach quail cua chinh sach cM ~o va phat tri~n kinh

te' Dong nghi~p d dong bang song CU'u Long - vling Dongnghi~p ~rc;>ng di~m hi~n nay cua dat nudc.

2 Nhtffig hi~u biet v'e th\,tc tr~ng kinh te', phan hoa giai cap cua Nam Ky Ivc Hnh cho den ntia dau the ky XIX qua tu li~u Dja b;;t dang tin C?y, se soi sang nhi'eu van de phdc ~p trong khi xem xet s\,t doi dau cua daTIt(>cvdi chu nghla th\,tc daTIphudng Tay, danh gia khach quail trach nhi~m

va vai tro coo nna Nguy~n trong bien co ljeh sti mat nude

cuoi the ky XIX.

II LJCH sir NtHIEN c(t VAN DE:

Che d(>sd hOO fu(>ngdat va canh me ru(>ngdat d Vi~t

Nam noi chung, Nam B(>noi rieng, ttt lau dii dugc nhi'eu hc;>c gia trong nudc va nudc ngoai ehu ynghien eU'll Trudc Cachm;;tng Thang Tam thu mvc cua Phap nghien cU'uv'e van de nay cua Viet Nam dB.kha phong phu Dang ehu y la euon

"Eeonomie ~grieole de 1'lndoehine", Gougal - 1930 (Kinh te

Dong nghi~p Dong Dudng) eua ehuyen gia Dong hc;>eYvesHenry do Phu toaD quy'en xuat ban ~i Ha N(>i,trong do YvesHenry d\,ta VaGket qua di'eu tra th\,te te' tieD hanh tli 1928

den 1930, dua ra nhung ty 1~v'e sd hOO ru(>ng dat c; cac mi'en

Biic-Trung-Nam coo nudc ta L~n an tieD sl coo Vu Van Hi'en

"La propriete eommunale du Tonkin", Hanoi et Paris 1939,

vdi n(>i dung di;ie khao v'e cong di'en eong th6 trong Ijch sti

Vi~t Nam va trong tlm ~i dudng thdi coo mi'en Biie Ngoai

ra con nhi'eu tae gia khae nhu Le Jeune, Mathieu, Bienvenue,

Bondmon, Pierre Gourou d nhi'eu mdc 0(>khac nhau de c?p

Wi ehe d(>sd hOO ru(mg dat d nude ta

3

TU sau Cach ml;lng thang Tam 1945, vi~c nghifm CUllv~ ru~mg ~t d Vi~t nam noi chung Wi co m{'>tbttdc tien b{'>

dang k~ Cac sa gia mi'en B~c dli co gftng khai thac nhi~ungu'on ttt li~u phong phti d~ trinh bay dttc;1CmQt cach tttoogd6i Ii~n t\lC vitn de ru('mg ~t xuy~n suot trong ljch sa daTI

~c Cac mc gill Phan Huy Le, Vii Huy Phuc, Trttdng HUtt

QuYnh, HuYnh LU'a, Nguy~n Bac Nghinh, D(mg Phong V.v

dell cO nhU'ng mc phfim, bai viet nghi~n coo che dQ Sd hUtt

ruQng ~t nhi~u thdi ky khac nhau cUa Vi~t Nam, dli vttc;1t

xa nhU'ng h<;>cgia nghi~n CUll v'e ruQng ~t Vi~t Nam thdiPhap thuQc Tuy nhi~n hAu bet cac cang trinh tr~n hoiflcchi

de ~p den ru{'>ngditt B~c BQ, hoiflc co de ~p den ruQng ditt

cii nttdc nhttng trong do phAn nghien CUllv'e ruQng ditt Nam

BQ con rift sd Ittc;1c.Ngoai vi~c thieu ttt Ii~u thi th'!c s,! mang

de till nghien coo v'e ruQng ~t Nam BQ con chtta dtt<;1ct~p

trung nghien coo sau Gim sa h<;>cmi~n Nam trttdc nam 1975 vdi cac mc gill nhtt Sdn Nam, N guy~n The Anh, vitn de ru(mg

~t chi dtt<;1cde ~p trong cac mc phfim viet v'e khfin hoangho~c nghien coo kinh te Nam BQ noi Ghung, do v~y chtta coh~ thong, ttt li~u dttc;1cde ~p con tan ml;ln va chtta dti sacthuyet ph\lc

7.1992 cuon siich "Che dQ cang dien cang th6 trong ljch

sa khfin hoang l~p itp CUaNam Ky l\lc tinh" cUa nha nghiencoo N guy~n Binh BAu do HQi khoa h<;>cLjch sa Vi~t Nam, xuift ban dli dtt<;1c b6 sung mQt cach dang k~ nhU'ng hi~u biet

v~ ljch sa Sd hUtt ruQng ditt Nam BQ.Tuy v~y trong IInh V\!c nghien coo che dQ Sd hUtt va caph mc ruQng ditt gftn Ii'en vm

rong cu{'>ckhai phIl miem ditt phfa Nam v~n cOn nhfi'!u khoiingtrang, c'an thiet phiii tiep t\lC nghien CUll sau hoo nua

III P~M VI vA NGUON TU L$U CUA DE TAl:

1 P~ VI DE TAl:

- L~n an ~p trung bttdc dau nghii'!n coo v'e che d9 Sd

ht1u va canh mc ru9ng ~t d cac lang xli ngLtdi Vi~t trong

nang than Nam B9 naa <fau the ky XIX, chtta de ~p tdi vitn

de ru{'>ngditt trong khu V\!c ctt trti cUa ngLtCriKhd-me, ngLtdi

Cham

4

- DO'l1 vj ceJsa d~ khao sat cua l~n an la t6ng trong

h~ thong hanh chinh xii (than) - t6ng-huy~n-phu-tinhcua Nam B{>Gau the ky XIX, nghia la l~n an khong nghiEmcti\1 m9t lang xli nao ma khong d~t no trong moi lien h~ t6ng th~ cua no Val t6ng-huy~n-phli-tlnh Nhu the co nghia la lu~n an chua di sau tal duqc quail h~ sa hoo ruQng dat giua cac ca th~ Dong daD trong clIng m9t lang xii Val tu cach lang xii do

Ia m9t doi tuqng nghien cuu rieng bi~t.

Can cu VElD dia b? con hill l?i duqc biet ding Nam Ky

hoi 1836 co 6 tinh, 10 phu, 25 huy~n, 141 t6ng va khong

dual 1717 xii them Trang di'eu ki~n va kha nfmg co h?n, l~n

an chi mal khao sat 124 d~a b? cUa 124 xii than thuQc 10 t6ng trong 6 tinh.

Du v~y, tac gill dii chti y ch<;>n di~m nghiEm eti\1 ireDm9t dja ban rQng, trai GEmireD 6 tinh val nhi'eu d~c di~m d~c tru'ng tieu bi~u cho cac xli than con l?i C\l th~:

- Ch<;>ncac t6ng trong do co dli cac 10?i than xii veii tinh hinh phan bo ruQng dat khae nhau: tU 10?imal chi co

d~a ph~n chua co ru~mg dat (khong mftu) den lo?i co di~n

tich ru{>ngdfi't cao nhfi't (4678.8) d~ xem xet xem tinh hinh ceJcall ruQng dat trong cac than xii co so IUqllg ruQng dfi't ch€mh l~ch nhau co gi khac bi~t.

- Ch<;>n cae t6ng nilm a nhi'eu dja hinh da d?ng veiinhung

d~c di~m dja ly, xii h{>ikhac nhau nhu t6ng a trung tam Gong bilng tru m~t, t6ng n~m sat do thj Wn, t6ng a Gongb~ng veil bi~n, t6ng co ljch sti khai khfin con mal me d~ xem xet xem nhung vj tri dja ly va hoan canh xii hQi khac nhau do anh huang nhu the nao den tinh hinh sa hoo ru{mg dfi't va

canh tac a cac xii than.

- Ch<;>ncac Mng co eac lo?i hinh sa hoo khac nhau: lo?i eo ea cong di'en cong th6 va tu di'en tu th6, lo?i 1OO~

la cong di'en, 10?i tuy~t d?i da so la tu diEmv v d~ tim hi~u

vi sao co s\!' phan ct,tc ve sa hoo ru9ng dflt nhu v~y.

- Ch<;>ncac t6ng co tUO'l1gdoi du cac 10?icay trong (ltia

va cac lo?i Dong san khac nhu call, mia, dati, khoai d~u v.v ), tltO'l1gdoi dli cac 10?i hinh canh roc: canh me ruQng, canh

5

tar da't wan, canh tar ao ca, khai thac ong fling V.v d~

khao sat vBtinh hinh canh tar ru<)ngdfit cUanong than Nam B<)mla <fauthe ky XIX.

2 NGUON TIf LItU:

- Dja b1;11836

- Ngu'on hi li~u thu tjch cUa Vi~t Nam iJ the ky XVIII

va mla <fau the ky XIX nhu:

+ Phu bien t1;1Pl\lc cua Le Quy Don

+ Gia D~nh thanh thong chi cUa Trjnh Hoai Duc.+ D1;1iNam thtfc l\lc - Quoc sa quail trieu Nguy~n bienso1;1n

+ D1;1iNam nhfit thOng chi -Quoc sa quail nha N guy~n

bien soliln

- Nhung rang trinh nghien ctiu v'e ru<)ng dfit eua caehQc gia di truoc a trong va ngoai nude dii dU<;fcrang bo httrudc den nay

VI NHUNG DONG GOP CUA LU~N AN:

1 Tien hanh thong ke phfm 101;1inI<)t cach khoa 119Ccae 101;1isa hau ru<;>ngdfit, cae hinh thue sa hliu trong 124din b1;1cua 124 than xii chQn di~m Bua ra cae so li~u tin c<)y

ve di~n tich sa hau CURtling 101;1iSd hU'u ruQng dat, Hnh tyI~ phan tram giua chung

Tien hanh phan lo~i cac Idp chu Sd hU'u cua ch€!'dQ Sdhau rllQng dat tu, tinh ty I~ giua cac Idp Sd hliu va Hnh SdhUll trung binh cm m6i Sd hU'u ehu d tU'ng vUng khao satkh;1C nhau Tren ce1s21do dLfa ra nhU'ng nh~n xet ve sd hU'urubn}! dnt tIt (1 n6ng them Nam BQ eho den mia arm the kyXIX

2- Tlen himh thong kf>.di~m tich ru<)!1g dfit CURcac chuphI) caoh vii chti h-ln than trong cae thbn XB khao sat So8anh quy mo S0 hlft! dii)!1 tieh sd hau giaa hili lo~i sd hauchu phI) cRuh va ban' h{m cf C;lC them xii c6 hi~n tuqng phI)canh Thong kp so d!~m tich ru<)ng dat CURchtJ phI) canh dflup nlicing ella h9 d~ till hi~ll ban chat clill hl{m tLfqng phI)

canh a cac xa than Nam BI).

3 Tinh di~n tich rul)ng dat cong tU nhi'eu ngucm gOcdu'gc ghi trong dja b~ cua m6i dja phu'oog khao sat Phan

itch so sanh ydi cM' dQ sa ht1u ruQng dat tu'.

, 4 Dva vao tu' li~u Dja b~, thong ke so di~n itch canh

Mc du'gc chuy~n d6i tll trcmg Ilia sang trong Dong san va cay

an qua hay dao ao nuoi ca, TU' do rlit ra nh?n xet v'e van Gepha the dQC canh Ilia chuy~n sang ml)t n'en kinh te Dongnghi~p da d~ng cua Dong than Nam BI) lllta GaUthe ky XIX

5 Nghien CUu di~n m~o Gong rul)ng (di~n tich ldn nhat,nha nhat, trung binh cua cac thU'a rul)ng dat canh Mc) quaghi chep cm dja b~ d~ rlit ra nh?n xet v'e quy mo canh McIlia va cac lo~i cay Dong san, gap phan lam sang ta ho'n v'etrinh dl) Ivc 1u'Q'ngsan xuat cua kinh te Gong bflng Nam BI)nU'a Gau the ky XIX

6 Dva vao sV mo ta crn dja b~, [an'GaU tieD lu?n an

da dvng leu so' GOhanh chinh crn cac xa than trong 10 t6ngch<;m khao sat (124 xa than) va th~ hi~n tr€m do di~n m~o

rul)ng dat cay trong a tU'ng dja phu'oog, m6i giao lu'u sa hU'u

rul)ng dat giua cac dja phu'oog d6 vdi nhau va vdi cac djaphu'oog khac NhO' v~Whi~u ra hoo du'gc v'e h~ thong hanhchinh cling nhu' v'e quail h~ san xuat, Ivc lu'gng san xuat a

hong than Nam BI) Gau the ky XIX

v PHUaNG PHA.P NGHIEN coo:

N goai phu'oog phap nch sU' tac gia di,ic bi~t chli trQng

Mi phu'oog phap djnh luQ'ng sU' hQc d~ khao sat tu' li~u djab~ Phu'dng phap nay vdi vi~c l?p phich khoa hQc va ap dt,mgnhU'ng cong thuc tinh,toan xU' If tu' li~u dam dong cho bietnhU'ng ket qua thong ke phan lo~i chinh X9.C,d~ tU do di den

nhU'ng ket lu?n khach quan v'e tinh hinh sa hU'u rul)ng dat

~i cac lang xii khao sat N goai ra Mc gia con chli trQng den

phu'oog phap tier c?n h~ thong d~ xac djnh va If giai nhungket lti?n rlit ra tU' tu' li~u

CHUONG I CHE DO Sa HUu vA CANH TAc RUONG DAT

CUA NGt!aI VIET TRONG cAc LANG XA NAM BO

I SU'RA Dm VA PIlAT TRIEN CAC HINH THUC sa HUu

RUQNG DAT DEN HET THE KY XVIII

Cho den 1698 Wc la trll'dc khi co t6 chtic chinh quYEmcua chill N guy~n thi dat dai khai pM dll'qc oEmthue)c sa ht1ucua Ill' clan khai hoang dll'di hinh thtic sa ht1u nhi) tll' nhan.Sau 1698 chua Nguy~n con chieu me) nht1ng ngu'eri gUm

co tlt Quang Nam, Quang N gal, Quy Nhdn vaG khai hoang.Be) ph~n giau co nay co dfeu ki~n d~ thue mll'c1nnhi'eu nhan'cong khai pha dat hoang thanh nht1ng di'en san Ic1n va dov?y sa ht1u Ic1ntll' nhan v'e rue)ng dat da hinh thanh bell c~nh

sa ht1u nhi) CUa dan ngheo khftn hoang

Cuoi the ky XVII va the ky XVIII nha nll'dc phong kiencon te) chtic cho binh Hnh khai kh:1n Lo~i rue)ng dat nay co

ten g<?ila quail di'en, quail tr~i thue)c Sd ht1u nha nll'dc.

Umg xa co me)t l~i rue)ng dat d~ chi dung cho congquy cua Iang go,i Ia be)n than di'en, Mn than the) ~i datnay thue)c quy'en Sd ht1u cua lang, stt d\1ng theo I~ cua lang

co sa ht1u Do la rue)ng chung doi vdi dan cll' trong lang, nhu'ng

Ia rue)ng tll' cUa Iang doi vdi nha nll'dc

Trong cac Io~i sa ht1u rue)ng dat da neu tren thi Io~ihinh sa ht1u nho tll' nhan la lo~i hinh xuat hi~n trll'dC nhat

va ph6 bien nhat ~i hinh sd hoo 1&1cUa giai cap dia chu

ngay cang tang leu cling vdi qua trinh kiem tinh rue)ng datcua chung Rue)ng qat Mn than di'en the) phe) bien nhu'ng solll'qng khong nhi'eu, quail di'en quail tr~i toy xuat hi~n Sc1mnhu'ng so lll'qng cling khong dang k~

Di;ic di~m ne)i b~t cUa che de) Sd ht1u ru~mg dat Nam Be>

theri ky nay khac vdi che de) sd ht1u rue>ng dat a Biic Be>lEi

cong di'en cong the) chll'a xuat hi~n, bell ~nh do sd ht1u Ic1n

cua d~a chu da phat tri~n va ngay cang chiem t1u the.

.II TINH HINH CANH TAC RUQNG DAT DEN CUOI THE

KY XVIII:

TrEm lo~i sa hoo nho, nong clan khai kh~n clIng gia dinh

TrEm Io~i hinh sa hoo ldn, dja chu, ngoai h,tc ll1gng Iao

dQng t~p th~ cUa cac "dfEm no", "oay ta cay ruQng" dl1qc nuoi

co'm Than ph~n cUa hQ khong giong nhl1 than ph~n ng11ai

no I~ trong che dQ no ty - chu yell Ia laD dQng cua cac tadiEm cay thue ruQng dat cua d~a chu then che dQ phat canhtho to

Trong nhung don diEm do binh linh san xuat hay trongkhu Vt/c ruQng dat quail diEm quail tr~i thi then hinh thLi'c

qUail don dien Binh Hnh dl1qc nha nl1dc cap nong C\,l,giong

va'Il1dng thve, cung nhau eay diy, trong trQt san phtim lam

ra nQp van kho chung Don dfen do clan thl1C1ngcanh Me thidaD ding ehia thanh cae dQi giong nhl1 binh Hnh nhl1ng khongIuy~n ~p quail sv chI san xuat, sau khi tho ho~ch hang nam

phai nQp th6e sl1u.

RuQng dat Mn than dien th6 thi dl1qc limg canh rocchung, san philm dung d~ chi dlJ.ng cho nhung cong vi~c chungcua lang

RuQng dat dl1qc canh lac then che dQ quiing eanh chLi'

chl1a phai (heo che de) thalli canh, din ban vftn dlja vaa liensan xuat nhi) vdi ky th~t canh tac can l?c h~u

Trai qua hai the ky lien ve phia Nam, den cuol the kyXVIII di'm tQCVi~t dB.dong dl1qc datI an van hoa v~t chat vatinh than cUa minh a vung dilt mdi va trd thanh nhi'i.n tophM tri6n quyet d~nh doi vdi ljch su' Dong Nai Gia D~nh.Tren thanh qua ru{mg dilt khai khfin dB.hinh thanh nhieuhinh thLi'e sa hoo rue>ng dilt veii nhU'ng ly'c ll1gng va phl1o'ngthLi'c mnh me khae nhau, t?o ra d Nam Be>nhung san phftmnong nghi~p kha phong rho

Tren co' sa nay, bl1dc sang the ky XIX, dl1<'fislj thongtrj eua nha Nguy~n , che dQ sa ht1u va eanh me rue>ngdat

a dong b~ng Nam Be>tier h,le phat tri~n va bien d6i.

CHu'ONG II

CHE DO sa HUu RUONG DAT (j NAM no mfA

DAU THE KY' XIX QUA DJA n~

1- BOI CANH LICH si1 Mm: TAc DONG DEN CHE DO

sa HUu RUe)NG DAT iJ NAM Be) Ni1A'DAU THE KY XIX

- Bude sang the ky XIX dat nude san hang tram Damne>i chien phong kien va khai nghia Dong dan, 10;;1nly, ehia

eM nay da dugc' thong nhat 1;;1i.NamBe>chinh thti'e bude vaoquy d;;10chung, chill anh _huang cua nhung bien dQng t1'EmtOaD quae m<)t each tn!c tier va nhanh ch6ng ho'n

'- Nha N!,':UYEmchu t1'~mg dEin van de khftn hoang, d{lcbi~t la khfln hoang d Nam BI) Nha nudc da ban hanh hang10;;1tcAe chinh sach nham khuyen khich nhan daB khai khfln,tien hanh chill cfip rul)ng dfit hoang va t1'g giup van cho daBngheo san xuat, tien hanh li;1pdon dfen tn!c tier t6 chti'c khi'inhoang; tien hanh t6 chti'c dilO nhfeu con song va kenh lerndam bao thu~m Igi cho giao thong va thuy Igi a dong bangNam B(>

- Nha nude tieD hanh do d;;1Cl~p Dia b;;1Nam Be>vaoDam lR36 va tU' d6 ap d{lt ehe dQ sa hUn rang di'en cDng th6vila dong bang Nam BI) Slf xuat hi~n cUa cDng di'en cDng th6cling veri vi~e ton t;;1iva md 1'<)ngthem di~n tieh cae sa hUnrue>ng dfit da c6 tll the ky XVIII khien cho bti'c tranh ehe de>

Sd bU'u ru<)ng dat a Nam B(> 1111aGaU the ky XIX c6 nhungbien d6i quan tr9ng

11-CBE ~e) sa HPU Rue)NGOATa NAMBe)QUADMB~ NAM KY LYC TINH 1836,

1- Nhling quy tile l~p Dja b~ va eae lo~i ru~mg dflt trongdja b~:

14 diel1 khoan ma pbai doan l~p dia b;;1do Truo'ng DangQue c'am c.fflufir d\lI1g trong qua trinh do d;;1eruQng dat Ham

1836, giup chung ta hi~u du'qe nhfeu van de, tradc bet la caekhai ni~m phan lo~i ruQng dat cUa nha nu'dc phong kienNguy€m dau the ky XIX, chung wi theo do d~ tieD hanh phanlo~i, thong ke ruQng dfit qua dja bl;l: nhu' tu' diEm tu' thIS, cangdiEm cang th6 vv

2.Ru~mg di.it tu' hu-u va tinh hinh phim bo Sd hUll ru~mg

dat tu'

-L?p thong ke tu' diEm tu'th6 cua cac Umg xii trong 10t6ng dii ch<;m, dem so sanh ti I~ tu' diem tu' th6 cUa cac t6ng

nay vdi ti I~ tu' diem tu' th6 cua cac tinh tu'cfng du'<1ng,ket

qua cho thay ti I~ ruQng dat tu' trong cac t6ng khao sat laphan anh dung tinh hinh ruQng dat tu' cUa tung tlnh ma notr1,1'cthuQc

- N ghien cti'u tinh hinh phan bo ruQng dfit cUa cac chu

Sd hU'u trong 93 than xii co ruQng dfit tu' trong so 124 than

xii qua dja b~ 1836 cho thfiy

Cach thti'c Sd hU'u ruQng dfit tu': la kha da d~ng, ngoai

Sd hUll d<1n chu (mQt chu dti'ng ten mQt di~n tich Sd hUll)

cOn ph6 bien lo~i Sd hU'u da chu (tti' hai chu trd leD dti'ng ten mQt di~n tich Sd hUll) Do do, khi xem xet tinh hinh phan phoi sd hU'u, neu than xii nflO co sd hUll da chu, I~n an sephan thanh hai l~i d<1nchu, da chu d~ xem xet rieng tti'nglol;li

Lu~n an dii khao sat tinh hinh phan phoi ruQng dfit tu'trong 10 t6ng dii ch<;ln cho thfiy nhu' sail:

-T6ng Lqi Trinh huy~n Kien Dang phu Kien An tinh

Djnh Tu'emg d 1l11adau the ky XIX (ngay nay thuQc huy~n

Thap Mu'Cfitinh Dong Thap) la vling dong bI3.ngtrung tamchuyen trong lua va cay an trai RuQng dat tu' ~p trung tu'cfng

doi caD, L<1pchu co sd hoo tlt5 mfiu trd ten (cao nhfit la 165mfiu) chiem 48% so Iu'qng chu (811/1654) va 86% di~n tich

14774.31 L<1pchu co Sd hUll du'di 5 mfiu chiem 51 % so lu'qng

chu (843/1654) va 14% di~n tich ruQng dfit tu' cUa t6ng Binh

quaD Sd hUll cUa mQt chu trong toaD t6ng la 10.3, than co

Sd hUll binh quEm caD nhat la 38.7, than co Sd hUll binh quaD

thap nhat la 3.6 Giai cap ftj:a-chcr~t{.;0t~mfiu ruQng dfit

!'i'2~~;i~~~:~1 11