Luận văn thạc sỹ kinh tế Giải pháp nhằm phát huy tác động tích cực của các yếu tố kinh tế lên giá cổ phiếu NHTM Á Châu

Luận văn thạc sỹ kinh tế Giải pháp nhằm phát huy tác động tích cực của các yếu tố kinh tế lên giá cổ phiếu NHTM Á Châu Cổ phiếu là giấy chứng nhận số tiền nhà đầu tư đóng góp vào công ty phát hành. Cổ phiếu là chứng...

PHAN TH M H NH

LU N V N TH C S KINH T

TP H Chí Minh – N m 2009

Tôi xin cam đoan đ tài “Gi i pháp nh m phát huy tác đ ng tích c c c a các

y u t kinh t lên giá c phi u ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu” là công trình

nghiên c u c a b n thân

Các s li u đ c s d ng trong lu n v n là trung th c K t qu nghiên c u

đ c trình bày trong lu n v n này ch a t ng đ c công b t i b t k công trình nào

hoàn thành lu n v n này, tôi xin chân thành c m n Ban giám hi u,

Phòng ào t o, Khoa sau i h c cùng các th y cô giáo tr ng i h c Kinh t

TP.HCM và Khoa Ngân Hàng đã t n tình giúp đ và t o m i đi u ki n v th i gian

c ng nh tinh th n cho tôi trong quá trình h c t p và th c hi n đ tài

c bi t, xin chân thành c m n TS Nguy n Minh Ki u đã tr c ti p h ng

d n, ch b o t n tình và đóng góp nhi u ý ki n quý báu, t o đi u ki n thu n l i cho

tôi hoàn thành lu n v n th c s

Tôi xin chân thành c m n các nhân viên c a ngân hàng th ng m i c ph n

Á Châu đã giúp tôi thu th p m t s s li u c n thi t cho đ tài đ tôi có th th c

hi n t t đ tài này

Cu i cùng, tôi xin c m n gia đình, b n bè, đ ng nghi p đã luôn đ ng viên

và giúp đ trong su t quá trình th c hi n lu n v n này

TP HCM, ngày 9 tháng 8 n m 2009

Phan Th M H nh

L i cam đoan

L i c m n

M c l c

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng, bi u

Danh m c các hình v , đ th

1 Lý do nghiên c u 1

2 V n đ nghiên c u 2

3 Câu h i và m c tiêu nghiên c u 3

4 Ph ng pháp nghiên c u 3

5 Gi i h n và ph m vi nghiên c u 4

6 Ý ngh a nghiên c u c a đ tài 4

7 K t c u c a lu n v n 5

Ch ng 1: T ng quan v các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u NHTMCP 1.1 Nh ng lý thuy t v s bi n đ ng c a giá c phi u 7

1.1.1 Lý thuy t v b c đi ng u nhiên c a giá ch ng khoán (Random Walk Theory) 7

1.1.2 Lý thuy t tài chính hành vi (Behavioral Finance theory) 8

1.1.3 Các lý thuy t v chính sách c t c và nh h ng c a chính sách c t c đ n giá c phi u 9

1.1.3.1 Chính sách c t c 9

a Các ch tiêu đánh giá chính sách c t c 10

b Lý thuy t n đ nh c t c 11

c Lý thuy t th ng d c t c 11

1.1.3.2 nh h ng c a chính sách c t c đ n giá c phi u 12

1.2.1.1 L i nhu n c a ngân hàng th ng m i c ph n 13

1.2.1.2 Chính sách c t c 14

1.2.1.3 Lãi su t th tr ng 15

1.2.1.4 Xu h ng kinh doanh và tri n v ng phát tri n c a ngân hàng 16

1.2.2 Y u t phi kinh t 16

1.2.2.1 Chi n tranh 16

1.2.2.2 S thay đ i c c u qu n lý 16

1.2.2.3 S thay đ i v th i ti t 17

1.2.2.4 S phát tri n c a nh ng ti n b khoa h c k thu t 17

1.2.3 Y u t th tr ng 18

1.2.3.1 S thay đ i trong các chính sách 18

1.2.3.2 Y u t tâm lý 18

1.2.3.3 Các hành vi tiêu c c trên th tr ng ch ng khoán 19

1.3 M t s y u t kinh t nh h ng m nh đ n giá c phi u NHTMCP 20

1.3.1 Tình hình ho t đ ng c a ngân hàng và c t c c phi u ngân hàng 20

1.3.1.1 ánh giá tình hình ho t đ ng ngân hàng qua các t s tài chính 20

a T s đo l ng l i nhu n 20

b T s đo l ng r i ro 21

1.3.1.2 L i nhu n và chính sách c t c c a ngân hàng 22

1.3.2 Lãi su t th tr ng 24

1.3.2.1 M i quan h gi a lãi su t th tr ng và giá c phi u 24

1.3.2.2 Gi i thi u các công c ki m nghi m th ng kê – ki m nghi m m i quan h và t ng quan gi a các bi n lãi su t và giá c phi u 25

K t lu n ch ng 1 27

Ch ng 2: Phân tích các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u NHTM c ph n Á Châu 2.1 Gi i thi u s l c v NHTM c ph n Á Châu 28

2.4 Xác đ nh y u t kinh t tác đ ng đ n giá c phi u ACB 38

2.4.1 Tình hình ho t đ ng c a NHTM c ph n Á Châu 38

2.4.1.1 T ng h p tình hình ho t đ ng c a NHTMCP Á Châu giai đo n 2006 – 2008 38

2.4.1.2 ánh giá tình hình ho t đ ng c a NHTMCP Á Châu qua các t s tài chính 43

a T s đo l ng l i nhu n 43

b T s đo l ng r i ro 44

2.4.2 C t c chia cho c đông ACB 46

2.4.3 Y u t lãi su t ti n g i ngân hàng 49

2.5 Phân tích tác đ ng c a các y u t kinh t đ n giá c phi u ACB t th i đi m b t đ u niêm y t đ n cu i n m 2008 .53

2.5.1 Phân tích tác đ ng c a y u t tình hình ho t đ ng ngân hàng Á Châu và c t c c phi u ACB đ n giá c phi u ACB 53

2.5.2 Phân tích tác đ ng c a lãi su t ti n g i ngân hàng đ n giá c phi u ACB 56

2.6 Bài h c rút ra t nghiên c u tình hu ng NHTM c ph n Á Châu 59

K t lu n ch ng 2 61

Ch ng 3: Gi i pháp nh m phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t kinh t lên giá c phi u ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu 3.1 Nhóm gi i pháp đ i v i NHTM c ph n Á Châu 62

3.1.1 Không ng ng nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng 62

3.1.1.1 T ng c ng s c m nh tài chính 62

3.1.1.2 T ng c ng công tác qu n lý ngân hàng 63

3.1.1.3 a d ng hóa và nâng cao ch t l ng s n ph m và d ch v ngân hàng 64

3.1.1.4 Hoàn thi n công tác khách hàng 66

a M r ng m ng l i chi nhánh t o s ti n l i cho khách hàng 66

đ ng ti p th và ch m sóc khách hàng 67

3.1.1.5 Nhanh chóng hoàn thi n công ngh hi n đ i hóa ngân hàng 67

3.1.1.6 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 68

3.1.2 Xây d ng chính sách c t c h p lý 69

3.1.3 Công khai minh b ch thông tin v ngân hàng đ y đ , chính xác, k p th i và d ti p c n 70

3.1.4 m b o tính thanh kho n c a ngân hàng, đi u ch nh lãi su t h p lý 72

3.2 Ki n ngh đ i v i các c quan qu n lý Nhà n c 74

3.2.1 Xây d ng môi tr ng kinh t v mô phát tri n n đ nh 74

3.2.2 Ki m soát ch t ch , nghiêm túc vi c công b thông tin c a các ngân hàng niêm y t 77

3.2.3 Quy đ nh v v n đi u l c a ngân hàng th ng m i c ph n 77

3.2.4 Hoàn thi n h th ng quy đ nh, pháp lu t 78

K t lu n ch ng 3 80

K t lu n 81 Danh m c công trình c a tác gi

Tài li u tham kh o

APEC : Di n đàn kinh t khu v c châu Á - Thái Bình D ng

CAMEL : H th ng đánh giá tình tr ng v ng m nh c a các t ch c tài chính theo

5 tiêu chí: v n (Capital), ch t l ng tài s n (Asset quality), qu n lý (Management), doanh thu (Earnings) và m c thanh kho n (Liquidity) CPI : Ch s giá tiêu dùng

ODA : Ngu n vi n tr phát tri n chính th c

ROA : T s l i nhu n trên tài s n

ROE : L i nhu n trên v n ch s h u

TNDN : Thu nh p doanh nghi p

B ng 2.1 : Danh sách các công ty con c a NHTM c ph n Á Châu tính đ n th i

đi m ngày 31/12/2008 trang 29

B ng 2.2 : C phi u NHTM c ph n Á Châu đ c đ ng ký giao d ch theo Quy t

B ng 2.8 : H s an toàn v n và t l n x u/ d n cho vay c a NHTM c ph n Á

Châu và toàn ngành ngân hàng trang 45

B ng 2.9 : H s an toàn v n (CAR) c a m t s ngân hàng giai đo n 2005 – 2008

.trang 45

B ng 2.10 : Các ch tiêu đánh giá chính sách c t c c phi u ACB trang 46

B ng 2.11 : T l chia c t c c a NHTMCP Á Châu giai đo n 2005 – 2008

Hình 2.1 : T c đ t ng tr ng GDP và ch s giá tiêu dùng (CPI) giai đo n 2000 –

2008 trang 31

Hình 2.2 : V n FDI giai đo n 2000 – 2008 trang 32

Hình 2.3 : Di n bi n giá c phi u ACB giao d ch t ngày 21/11/2006 – 31/12/2008

trang 37 Hình 2.4 : Các ch s tài chính tín d ng c a NHTMCP Á Châu giai đo n 2004 –

2008 trang 40

Hình 2.5 : Di n bi n lãi su t ti n g i t i NHTMCP Á Châu k h n 3 tháng và 6

tháng trang 52

tr ng ch ng khoán v i t cách là nhà phát hành ch ng khoán, cung c p cho th

tr ng nh ng c phi u ngân hàng ch t l ng c trên th tr ng t p trung và phi t p trung Các c phi u này th ng thu hút đ c s quan tâm c a đông đ o các nhà đ u

t trong và ngoài n c Nguyên nhân là do các ngân hàng th ng có ti m l c tài chính m nh, ki n th c v tài chính v ng vàng và kinh nghi m qu n lý chuyên nghi p,

Hà N i Vi c niêm y t hai c phi u này đã đánh d u s góp m t c a c phi u ngân hàng trên TTCK, làm đa d ng hóa h n cho s ch n l a c a các nhà đ u t H n

n a, chúng c ng đ i di n cho c phi u ngành tài chính, th hi n s c kh e và tình hình c a ngành tài chính Tuy nhiên, trong th i gian qua giá c a hai c phi u này đã

bi n đ ng r t m nh, th m chí có chi u h ng gi m liên t c Có r t nhi u nguyên nhân c khách quan l n ch quan có th k đ n nh nhóm y u t kinh t , nhóm y u

t phi kinh t và nhóm y u t th tr ng nh h ng đ n giá c phi u Trong đó, nhóm y u t kinh t đ c xem là nhóm y u t c b n nh h ng và gây ra s dao

đ ng c a giá c phi u

C ng nh m t công ty c ph n, t i đa hóa giá tr th tr ng c a c phi u là

m c tiêu thích h p nh t c a ngân hàng và là m t trong nh ng y u t đ đánh giá ngân hàng có ho t đ ng hi u qu hay không Vì v y, vi c phân tích nh ng y u t tác

đ ng lên giá c a c phi u ngân hàng là r t c n thi t, giúp các NHTM c ph n có th

bi t đ c m c đ tác đ ng c a chúng lên giá c phi u, t đó có nh ng bi n pháp

đi u ch nh thích h p nh m phát huy nh ng nh h ng tích c c c a các y u t này

2 V n đ nghiên c u

Trong th i gian qua, d i tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính th gi i,

m t s các ngành đã b nh h ng và lâm vào tình tr ng khó kh n mà rõ nét nh t là ngành tài chính, trong đó các NHTM c ph n là nh y c m nh t v i cu c kh ng

ho ng này i u này đ c th hi n rõ h n khi giá c phi u c a các NHTM c ph n

đ u bi n đ ng r t nhanh và m nh Có nhi u cách gi i thích cho s bi n đ ng này, có

th là do nhóm y u t kinh t , nhóm y u t phi kinh t hay nhóm y u t th tr ng tác đ ng lên giá c phi u Nh v y, s bi n đ ng giá c phi u ch u nh h ng b i

s pha tr n nhi u y u t khác nhau trong đó y u t c b n t p trung nh t là kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p và tri n v ng phát tri n c a nó Hai y u t này cùng

v i lãi su t th tr ng góp ph n t o nên nh ng y u t kinh t nh h ng giá c phi u NHTM c ph n

ng tr c tình hình nh v y, m c tiêu c a đ tài này là phân tích tác đ ng

c a m t s y u t kinh t nh tình hình ho t đ ng và m c c t c chi tr c a NHTMCP Á Châu trong n m 2006 – 2008 và phân tích tác đ ng c a y u t lãi su t

ti n g i ngân hàng lên giá c phi u ACB Trên c s nghiên c u tình hu ng NHTMCP Á Châu, đ tài s đ a ra nh ng k t lu n và ki n ngh đ đ xu t nh ng

h ng gi i pháp giúp NHTMCP Á Châu nói riêng và các NHTMCP nói chung nhìn

nh n rõ h n v khuynh h ng tác đ ng c a các y u t này lên giá c phi u, đ t đó

có th phát huy nh ng tác đ ng tích c c c a các y u t đó, kích thích giá c phi u

t ng tr l i, t đó giúp t i đa hóa giá tr cho c đông và c ng là y u t kích thích th

tr ng ch ng khoán h i ph c và phát tri n

3 Câu h i và m c tiêu nghiên c u

tài này t p trung vào vi c phân tích và đánh giá các y u t kinh t nh

h ng đ n giá c phi u Do đó, tr c tiên c n ph i xác đ nh các y u t kinh t đó là

nh ng y u t nào, sau đó xem chúng có m i quan h nh th nào v i giá c phi u NHTM c ph n gi i quy t đ c v n đ nghiên c u trên, đ tài này s l n l t

tr l i nh ng câu h i nghiên c u quan tr ng sau đây:

 Nh ng y u t nào tác đ ng lên giá c phi u NHTM c ph n?

 Nhóm y u t kinh t tác đ ng m nh lên giá c phi u NHTMCP Á Châu

là nh ng y u t nào?

 Tác đ ng c a y u t tình hình ho t đ ng và chính sách c t c c a NHTMCP Á Châu (t ngày niêm y t đ n cu i n m 2008) lên giá c phi u ACB th

hi n ra sao?

 M i t ng quan gi a y u t lãi su t th tr ng và giá c phi u ACB nh th nào?

 Làm sao đ có th phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t này lên giá c phi u c a NHTMCP Á Châu? Bài h c gì rút ra cho các NHTMCP nói chung?

Trong quá trình đi tìm l i gi i cho nh ng câu h i nghiên c u v a nêu đ gi i quy t v n đ nghiên c u đ t ra, đ tài này nh m vào nh ng m c tiêu c th sau:

 Phân tích tình hình ho t đ ng c a NHTM thông qua các t s tài chính và đánh giá các m c c t c chi tr nh h ng nh th nào đ n giá c phi u NHTMCP Á Châu

 Phân tích y u t lãi su t th tr ng tác đ ng lên giá c phi u NHTMCP Á Châu

 Phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t này lên giá c phi u NHTMCP

4 Ph ng pháp nghiên c u

tài này ch y u phân tích và đánh giá m i quan h gi a các y u t kinh t

và giá c phi u NHTMCP Á Châu, đ ng th i xem xét tác đ ng c a chúng lên giá c phi u ACB Do v y, đ tài này s d ng ph ng pháp nghiên c u d li u th c p và

ph ng pháp ki m nghi m m i t ng quan c a y u t lãi su t ti n g i ngân hàng

v i giá c phi u ACB

Ph ng pháp nghiên c u d li u th c p đ c s d ng nh ph ng pháp

th ng kê, thu th p s li u v lãi su t ti n g i ngân hàng k h n 3 tháng và 6 tháng;

s li u giá c phi u ACB; các báo cáo tài chính, t s tài chính và m c chi tr c

t c c a NHTMCP Á Châu Trên c s s li u thu th p đ c, đ tài s đi vào phân tích tình hình ho t đ ng, tình hình tài chính và chính sách c t c c a ngân hàng ACB c ng nh đánh giá tác đ ng c a các y u t này lên giá c phi u ACB Bên

c nh ph ng pháp nghiên c u d li u th c p, đ tài còn s d ng ph ng pháp

ki m nghi m Correlation trong ph n m m SPSS đ ki m nghi m m i t ng quan

gi a y u t lãi su t ti n g i ngân hàng v i giá c phi u ACB

5 Gi i h n và ph m vi nghiên c u

Có r t nhi u y u t nh h ng đ n giá c phi u c a các NHTMCP, có th k

đ n nh y u t kinh t , y u t phi kinh t và y u t th tr ng Tuy nhiên, đ tài này

ch đi sâu vào phân tích và đánh giá nhóm y u t kinh t (bao g m y u t tình hình

ho t đ ng và chính sách c t c c a ngân hàng; y u t lãi su t th tr ng) tác đ ng lên giá c phi u c a NHTMCP Á Châu, k t th i đi m niêm y t đ n cu i n m 2008

Lãi su t đ c xem là giá c c a ti n t vì v y nó r t nh y c m v i quan h cung c u v n Các ngân hàng r t quan tâm đ n lãi su t c a các đ i th c nh tranh Khi lãi su t huy đ ng c a ngân hàng này t ng lên thì s kéo theo lãi su t c a các ngân hàng khác t ng lên theo Do đó, m c lãi su t huy đ ng các ngân hàng công b

th ng chênh l ch không đáng k t o thành m t m t b ng lãi su t chung Thêm vào

đó, theo m t s chuyên gia ngành ngân hàng thì th i gian qua lãi su t ti n g i k

h n 3 tháng và 6 tháng là hai lãi su t có nh h ng nh t đ n quy t đ nh kinh doanh

c a nhà đ u t Vì v y, có th ch n hai m c lãi su t này c a ngân hàng Á Châu làm lãi su t th tr ng đ kh o sát trong đ tài

6 Ý ngh a nghiên c u c a đ tài

Vi c nghiên c u đ tài này có ý ngh a r t quan tr ng c v lý lu n và th c

ti n V lý lu n đ tài này ch ra các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u c a NHTM c ph n và phân tích m i liên h gi a các y u t này v i giá c phi u NHTM

V th c ti n, đ tài đi vào phân tích các y u t kinh t bao g m tình hình

ho t đ ng, chính sách c t c c a NHTM c ph n Á Châu và y u t lãi su t th

tr ng có m i quan h nh th nào v i giá c phi u ACB, c ng nh đánh giá tác

đ ng c a t ng y u t lên giá c phi u ACB T đó, đ tài s đ xu t nh ng gi i pháp nh m phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t này lên giá c phi u đ giúp NHTMCP Á Châu nói riêng và các NHTMCP nói chung th c hi n m c tiêu chính

c a mình là t i đa hóa giá tr th tr ng c a c phi u

7 K t c u c a lu n v n

B c c c a đ tài đ c chia thành n m ph n:

 L i m đ u: Gi i thi u đ tài nghiên c u g m các n i dung nh lý do nghiên

c u, v n đ nghiên c u, câu h i và m c tiêu nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u

và nh ng gi i h n ph m vi nghiên c u c a đ tài, ý ngh a nghiên c u và k t c u c a

lu n v n

 Ch ng 1: T ng quan v các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u ngân

hàng th ng m i c ph n

Trong ph n này trình bày nh ng lý thuy t v s bi n đ ng c a giá c phi u,

gi i thi u s l c v các y u t làm giá c phi u bi n đ ng, trong đó đi sâu vào phân tích tác đ ng c a các y u t kinh t bao g m y u t tình hình ho t đ ng, m c

c t c chi tr c a NHTM c ph n và y u t lãi su t th tr ng lên giá c phi u ngân hàng

 Ch ng 2: Phân tích các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u ngân

hàng th ng m i c ph n Á Châu

Ph n này b t đ u b ng vi c gi i thi u s l c v NHTMCP Á Châu và b i

c nh n n kinh t giai đo n 2006 – 2008 Trên c s xác đ nh các y u t kinh t và phân tích s li u trong báo cáo tài chính, phân tích tình hình ho t đ ng và chính sách c t c c a NHTMCP Á Châu, đ tài đi vào phân tích tác đ ng c a y u t này lên giá c phi u ACB Sau đó, đ tài c ng đi vào ki m nghi m m i t ng quan gi a

y u t lãi su t ti n g i k h n 3 tháng và 6 tháng v i giá c phi u ACB đ t đó tìm

hi u xu h ng tác đ ng c a y u t lãi su t lên giá c phi u T đó, ch ng 2 rút ra bài h c t vi c nghiên c u tình hu ng NHTMCP Á Châu

 Ch ng 3: Gi i pháp phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t kinh t

lên giá c phi u NHTMCP Á Châu

D a trên nh ng k t qu phân tích và đánh giá v m i quan h và tác đ ng

c a nhóm y u t kinh t lên giá c phi u NHTMCP Á Châu trình bày ch ng 2,

ch ng 3 đ xu t các gi i pháp và ki n ngh nh m phát huy tác đ ng tích c c c a các y u t kinh t lên giá c phi u NHTMCP Á Châu

 Ph n k t lu n: tóm l c l i nh ng n i dung chính đã đ c trình bày trong

các ch ng và đ a ra k t lu n và nh ng gi i pháp đ phát huy tác đ ng tích c c c a

các y u t kinh t lên giá c phi u NHTMCP Á Châu

Ch ng 1: T ng quan v các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u

ngân hàng th ng m i c ph n

  

1.1 Nh ng lý thuy t v s bi n đ ng c a giá c phi u

1.1.1 Lý thuy t v b c đi ng u nhiên c a giá ch ng khoán (Random Walk Theory)

N m 1953, nhà kinh t h c Maurice Kendall công b công trình nghiên c u

c a ông v giá c phi u trên th tr ng và kh ng đ nh giá c phi u thay đ i m t cách ng u nhiên, không có quy lu t và không th d đoán tr c đ c ây chính

là bi u hi n c a m t th tr ng hi u qu S bi n đ ng ng u nhiên c a giá c phi u đ c g i là “b c đi ng u nhiên” c a giá c phi u Theo ông, gi s nghiên

c u c a ông kh ng đ nh r ng giá ch ng khoán có th d đoán tr c đ c và có th

s d ng ph ng pháp c a ông đ d đoán giá c phi u trong t ng lai; khi đó, các nhà đ u t s nhanh chóng tìm cách đ t đ c l i nhu n theo h ng mua ch ng khoán khi giá nó có khuynh h ng t ng và bán đi khi giá có khuynh h ng suy

gi m N u đi u này có th x y ra thì nó không th t n t i m t cách lâu dài b i s phán đoán v kh n ng t ng giá trong t ng lai c a giá ch ng khoán s ngay l p

t c gia t ng c u ch ng khoán hi n t i, giá ch ng khoán hi n t i l p t c t ng lên

Ng c l i, m i s phán đoán v kh n ng gi m giá ch ng khoán trong t ng lai s

l p t c làm c u ch ng khoán gi m xu ng, t đó giá ch ng khoán gi m xu ng

Nh v y, có th kh ng đ nh r ng giá ch ng khoán s ngay l p t c ph n ng b t k thông tin m i nào đ c ti m n trong d đoán c a mô hình “b c đi ng u nhiên”

Lý thuy t này d a trên lý thuy t th tr ng hi u qu cho r ng th tr ng c phi u là th tr ng hi u qu hoàn h o, giá c c phi u ph n ánh đ y đ m i nhân t Theo lý thuy t này, b t c m t thông tin nào đ c s d ng đ d đoán di n bi n c a giá ch ng khoán trên th tr ng đ u đã đ c ph n ánh hoàn toàn trong giá ch ng khoán th i đi m hi n t i Ch ng nào có nh ng thông tin khác ch ra r ng giá

ch ng khoán đang b đánh giá d i giá tr th c, c u ch ng khoán s ngay l p t c

t ng lên bi u hi n b ng s gia t ng mua ch ng khoán c a các nhà đ u t và giá

ch ng khoán s đ c đ y lên đ n m c h p lý T i m c giá này, t su t l i nhu n c a

1.1.2 Lý thuy t tài chính hành vi (Behavioral Finance theory)

Lý thuy t tài chính hành vi đ c kh i x ng b i Richard Thaler vào n m

1993 Lý thuy t này nghiên c u nh h ng c a y u t tâm lý đ n các quy t đ nh

đ u t c a nhà đ u t trên th tr ng Theo đó các quy t đ nh đ u t th ng b nh

h ng b i y u t tâm lý nhà đ u t và làm cho th tr ng ph n ng quá tích c c

tr c nh ng thông tin m i K t qu là làm cho giá ch ng khoán trên th tr ng t ng lên quá m c, sau đó khi th tr ng th y đ c thông tin không tích c c nh d tính ban đ u thì chuy n sang khuynh h ng ph n ng quá tiêu c c, làm giá ch ng khoán

gi m xu ng nhanh chóng Nhà đ u t ch t p trung quan tâm đ n nh ng thông tin

m i mà ít chú ý đ n thông tin trong quá kh và t ng lai B n ch t c a s bi n đ ng giá ch ng khoán theo thuy t này chính là y u t tâm lý đám đông đã tác đ ng đ n quy t đ nh đ u t c a đ i đa s các nhà đ u t trên th tr ng H phân tích và so sánh gi a thu nh p và r i ro lúc theo lý trí lúc l i tuân theo tình c m cá nhân

M t trong nh ng lý thuy t lâu đ i v th tr ng tài chính là lý thuy t ph n

h i t giá sang giá (Price to price Feedback theory) Theo thuy t này, khi giá d đoán t ng lên và làm cho m t s nhà đ u t h ng l i s có th thu hút s quan tâm

c a nh ng nhà đ u t khác H s truy n mi ng nhau và càng làm t ng s mong đ i giá s còn t ng n a trong t ng lai, d n đ n nhu c u c a nhà đ u t t ng lên C u c phi u t ng s làm giá t ng lên và c ti p t c quá trình nh v y t o ra m t vòng tu n hoàn giá ch ng khoán t ng N u s ph n h i này không b ng n l i nó có th t o ra

m t s o t ng v giá hay bong bóng giá sau nhi u chu k t ng giá nh v y S mong đ i cao v s t ng giá c phi u h n n a s kích thích giá hi n t i t ng Giá

t ng cao đ n m t m c nào đó thì cu i cùng c ng không th ti p t c đ c n a, vì

v y bong bóng giá cu i cùng c ng s n tung và giá c phi u s gi m xu ng Ng c

l i, m t s ph n h i theo h ng mong đ i giá c phi u s gi m xu ng s đ y giá c phi u gi m xu ng h n n a, t o ra m t s bi quan các nhà đ u t thông qua nh ng thông tin truy n mi ng cho đ n khi giá c phi u đ t đ n m c th p không th ti p t c

đ c n a

Theo thuy t tài chính hành vi, nhà đ u t trên th tr ng đ c chia thành hai

lo i c b n: nhà đ u t có thông tin và nhà đ u t không có thông tin Hai nhóm nhà

đ u t này có khuynh h ng đ u t khác nhau Nh ng nhà đ u t có thông tin t p trung vào nghiên c u, phân tích đ tìm ki m nh ng thông tin “v t tr i” so v i th

tr ng đ có thu nh p t ng thêm so v i m c trung bình th tr ng Nh ng nhà đ u

t không có thông tin, không t p trung vào vi c b ti n c ng nh th i gian đ tìm

ki m thông tin có l i cho mình mà t p trung quan sát s bi n đ ng giá ch ng khoán trên th tr ng đ suy đoán H th c hi n đ u t ch ng khoán theo nguyên t c mua

th p – bán cao, t c là h mua ch ng khoán khi quan sát th y giá ch ng khoán có xu

h ng t ng lên v i hy v ng giá ch ng khoán ti p t c đà t ng giá, ng c l i h bán

ch ng khoán khi giá ch ng khoán có xu h ng gi m xu ng

1.1.3 Các lý thuy t v chính sách c t c và nh h ng c a chính sách c t c đ n giá c phi u

1.1.3.1 Chính sách c t c

C t c là ti n chia l i cho c đông trên m i c phi u th ng, c n c vào k t

qu có thu nh p t ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty

C t c là kho n thu nh p đ u t h u hình c a các c đông s h u các c phi u thông th ng c a công ty đ c thanh toán đ nh k khi công ty có l i nhu n Kho n c t c có th đ c thanh toán b ng ti n m t, ch ng khoán hay tài s n c a công ty trên c s quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr

C đông n m gi c phi u ph thông đ c chia c t c sau khi công ty đã tr lãi cho trái ch và tr c t c cho c đông u đãi M c dù c t c dành cho c phi u

th ng hàng n m ph i đ c công b nh ng không có quy đ nh gi i h n c t c chia cho c đông hàng n m Do v y, dù đ c chia c t c sau trái ch và c đông u đãi

nh ng c đông th ng th ng nh n đ c c t c nhi u h n và không c đ nh

Hàng n m H i đ ng qu n tr công ty quy t đ nh công b có tr c t c hay không và chính sách phân chia c t c nh th nào M c c t c s nh

h ng tr c ti p đ n l i ích c a c đông và là m i quan tâm hàng đ u c a ng i

đ u t vào c phi u

Chính sách c t c n đ nh phân ph i gi a l i nhu n gi l i tái đ u t và chi

tr c t c cho c đông Nó liên quan t i vi c xác đ nh l ng ti n m t dùng đ tr c

t c cho các c đông th ng c a công ty M c dù chính sách c t c không ph i là

d ng chính sách đ c u tiên hàng đ u, nh ng các nhà qu n lý công ty l i r t th n

tr ng và có nh ng xem xét đ c bi t khi l a ch n chính sách c t c vì chính sách c

t c nh h ng đ n s phát tri n c a công ty và nh h ng tr c ti p đ n l i ích c a các c đông B i l th ng đ i b ph n c đông đ u t vào công ty đ u mong đ i

đ c tr c t c Vì v y, vi c t ng gi m ho c không chia c t c c a m i công ty s

nh h ng tr c ti p đ n giá c phi u c a m i công ty trên th tr ng

a Các ch tiêu đánh giá chính sách c t c

Ch s thu nh p gi l i = 1 – ch s thanh toán c t c

Ch s thanh toán c t c =

DPS EPS

b Lý thuy t n đ nh c t c

Theo lý thuy t này, công ty đ m b o duy trì vi c tr c t c liên t c qua các

n m M c tr c t c qua các n m là t ng đ i n đ nh m c dù l i nhu n hàng n m

có th bi n đ ng

M c tiêu c a lý thuy t n đ nh c t c là nh m duy trì c t c m t m c đ

nh t đ nh và ch t ng c t c lên m c cao h n khi công ty có th đ t đ c s gia t ng

l i nhu n m t cách v ng ch c, đ kh n ng cho phép t ng c t c và m t khi đã t ng

c t c thì công ty c g ng duy trì c t c m t m c đã đ nh cho đ n khi công ty

th y rõ không th hy v ng ng n ch n đ c s gi m sút l i nhu n kéo dài trong

t ng lai

Nh v y, s n đ nh c t c không có ngh a là c đ nh mà là c t c đ c tr không b gián đo n, ti p đó m c đ t ng ho c gi m c a c t c th ng không có s

đ t bi n nh s t ng gi m l i nhu n

Th c hi n n đ nh c t c có th s làm t ng giá c phi u c a công ty trên th

tr ng B i vì các nhà đ u t th ng có khuynh h ng đánh giá cao h n s c t c

mà h ch c ch n s nh n đ c N u c t c t ng gi m th t th ng các nhà đ u t xem nh s có nhi u r i ro h n Do đó, có th nhi u c đông s chuy n sang mua

Theo lý thuy t này công ty c ph n ch th c hi n viêc chi tr c t c sau khi

đã u tiên gi l i l i nhu n đ tái đ u t , đ m b o c c u huy đ ng v n t i u cho

đ u t c a công ty Nh v y, m c tiêu c a lý thuy t này là công ty ch ti n hành chi

tr c t c sau khi đáp ng các nhu c u v đ u t và duy trì đ c t l c c u v n

m c tiêu c a công ty

Xét t góc đ c a công ty, c s c a lý thuy t th ng d c t c là n u công ty

có nhi u c h i đ u t có lãi và không mu n huy đ ng v n t vi c phát hành m i c phi u ho c trái phi u có chi phí cao, công ty s l a ch n ngu n v n bên trong t l i nhu n gi l i đ tái đ u t , ph n còn l i m i dùng đ chi tr c t c N u xét góc

đ các c đông, h th ng a thích công ty gi l i l i nhu n đ tái đ u t h n là chia c t c n u nh m c doanh l i mà công ty đ t đ c do tái đ u t cao h n m c doanh l i mà chính các c đông có th thu đ c n u đ u t n i khác

Nh v y, lý thuy t th ng d c t c thích h p v i nh ng công ty có nhi u c

h i đ u t t ng tr ng i v i các công ty này, vi c t ng tr ng đ u t cho phát tri n t o ra th m nh cho công ty là v n đ đ c u tiên hàng đ u Vì th trong quá trình phân chia l i nhu n sau thu , tr c h t công ty dành ph n l i nhu n c n thi t

đ đáp ng yêu c u đ u t S l i nhu n gi l i đ c xem xét d a trên kh n ng đ

l i l i nhu n đ tái đ u t trong m i liên h v i k t c u v n t i u

Nh c đi m c a lý thuy t này là có th d n đ n s b t n cao v t l chi tr

c t c Khi công ty có nhi u c h i đ u t , công ty s chi tr c t c m c th p,

th m chí không chi tr Vi c c t gi m ho c không chi tr c t c th ng b coi là d u

hi u c a nh ng khó kh n v tài chính c a công ty Nh ng n u trong th i gian ti p theo công ty không có c h i đ u t có lãi, t l chi tr c t c l i m c r t cao

i u này s nh h ng l n đ n tâm lý c a nhà đ u t , nhà đ u t đánh giá th p và

tr giá th p v c phi u c a công ty

chuy n m t lo i thông tin nào đó đ n các c đông nh thu nh p công ty d ki n s cao h n T ng t , m t s c t gi m c t c l i đ c xem nh truy n đ t m t thông tin b t l i v tri n v ng l i nhu n c a doanh nghi p S thay đ i trong chi tr c t c

là m t tín hi u cho các nhà đ u t v l i nhu n và dòng ti n t ng lai c a doanh nghi p, v tri n v ng t ng lai c a công ty Vì v y, nh ng m c tr c t c thay đ i

s nh h ng đ n đánh giá c a nhà đ u t đ i v i công ty, t đó nh h ng đ n giá

c phi u c a công ty

1.2 Các y u t làm giá c phi u NHTMCP bi n đ ng

M t th c t g n nh tr thành chân lý là giá c phi u luôn luôn bi n đ ng

V y khi nào thì giá c phi u bi n đ ng, bi n đ ng theo chi u h ng nào và trong bao lâu? Không ph i d dàng đ hi u đ c chúng v n đ ng nh th nào và vì sao,

c ng nh không có quy t c nào có th đ c s d ng đ có đ c l i nhu n mau chóng và ch c ch n t s bi n đ ng y

T quan đi m giá c ph n đ c xác đ nh t i th i đi m cân đ i gi a cung và

c u, vi c thay đ i c c u cân đ i n y sinh ra vi c đi u ch nh giá c phi u cho thích

h p v i s cân đ i m i và c th ti p di n: cân đ i – m t cân đ i – đi u ch nh và cân đ i … Có nhi u cách đ phân tích nguyên nhân gây ra s dao đ ng c a giá c phi u, có th chia các y u t tác đ ng đ n giá c phi u thành ba nhóm y u t sau: nhóm y u t kinh t , nhóm y u t phi kinh t và nhóm y u t th tr ng

1.2.1 Y u t kinh t

1.2.1.1 L i nhu n c a ngân hàng th ng m i c ph n

Khi đ u t vào c phi u, nhà đ u t th ng r t quan tâm đ n tình hình ho t

đ ng c a ngân hàng, c th là k t qu l i nhu n c a ngân hàng

Theo ph ng pháp chi t kh u c t c đ đ nh giá c phi u thì giá c phi u

hi n t i chính là giá tr quy v hi n t i c a lu ng thu nh p c t c cho đ n n m n

c ng v i giá tr quy v hi n t i c a giá c phi u n m th n

Po =

D11+ r

D2(1+ r)2

Dn(1+ r)n

Pn(1+ r)n

ng c l i khi ngân hàng thua l thì các c đông s không đ c nh n m t đ ng c

t c nào Khi l i nhu n ngân hàng thay đ i, giá c phi u s có xu h ng thay đ i theo Do đó, l i nhu n c a ngân hàng là nhân t tr c ti p quan tr ng quy t đ nh giá

c phi u Kh n ng sinh l i c a ngân hàng l i b nh h ng m nh m b i xu h ng phát tri n c a th tr ng và n n kinh t Theo đó, nhân t c b n nh t gây nên s dao đ ng c a giá c phi u là s thay đ i m c thu nh p c a ngân hàng

1.2.1.2 Chính sách c t c

i u mà nhà đ u t ch ng khoán nào c ng quan tâm là kh n ng sinh l i c a

ch ng khoán mình đ u t Do đó, m t y u t c s cho vi c xác đ nh giá c phi u là

ph n lãi chia cho c ph n Ph n lãi này ch u nh h ng tr c ti p và ph thu c vào

Bên c nh đó, chính nh ng y u t th tr ng không hoàn h o là chìa khóa lý

gi i các thay đ i trong chính sách c t c nh h ng đ n giá c phi u M t s gia

t ng trong c t c chuy n m t lo i thông tin nào đó đ n các c đông, đó là ban qu n

lý ngân hàng d ki n thu nh p t ng lai s cao h n T ng t , m t s c t gi m c

t c đ c xem nh truy n đ t các thông tin b t l i v tri n v ng l i nhu n c a ngân hàng Các thay đ i trong chi tr c t c tiêu bi u m t tín hi u cho các nhà đ u t v đánh giá c a ban đi u hành đ i v i l i nhu n và dòng ti n t ng lai c a ngân hàng,

c ng nh cung c p các tín hi u rõ ràng v tri n v ng t ng lai c a ngân hàng Vì

nh p t t h n b t c n i nào có lãi su t cao (ch ng h n nh lãi su t ti t ki m ngân hàng) H n n a, lãi su t t ng còn gây t n h i cho tri n v ng phát tri n c a ngân hàng, vì chi phí vay t ng s đ y giá thành s n ph m t ng cao làm cho doanh nghi p

s khó tiêu th s n ph m h n, do đó doanh nghi p có xu h ng th n tr ng h n trong vi c vay ti n kinh doanh, m r ng s n xu t T đó, các ngân hàng v n ph i

ch p nh n gia t ng chi phí huy đ ng v n nh ng l i g p khó kh n trong vi c cho vay Chính vì v y, lãi su t t ng s th ng d n đ n giá c phi u gi m Ng c l i, lãi

su t gi m có tác đ ng t t cho ngân hàng, giá c phi u th ng t ng lên

Tuy nhiên, s dao đ ng c a lãi su t không ph i luôn luôn ph n ng cùng chi u ho c ng c chi u v i giá c phi u Lãi su t có xu h ng gi m khi l m phát

gi m và l m phát gi m khi n giá c phi u t ng cao h n Ng c l i, l m phát t ng cùng v i lãi su t, giá c phi u s gi m Nh ng n u l m phát không ph i là m t v n

đ nghiêm tr ng và lãi su t t ng thì đ u t vào th tr ng ch ng khoán th ng mang l i nhi u l i nhu n, b i vì trong tr ng h p này lãi su t t ng là do n n kinh t

t ng tr ng

1.2.1.4 Xu h ng kinh doanh và tri n v ng phát tri n c a ngân hàng

M c thu nh p c a ngân hàng cùng v i lãi su t th tr ng và xu h ng kinh doanh s nh h ng đ n giá c phi u M t ngân hàng n u có kh n ng xây d ng

nh ng chi n l c kinh doanh hi u qu , n m b t đ c nh ng xu h ng kinh doanh đáp ng đ c nhu c u c a th tr ng, nh y bén đón đ u các c h i thì ngân hàng đó

s có th thu đ c l i nhu n l n trong t ng lai Bên c nh đó, v i nh ng thành t u trong quá kh , cùng v i uy tín và th ng hi u không ng ng đ c xây d ng và phát tri n; nh ng chi n l c đ u t , kinh doanh kh thi và h a h n đem l i l i nhu n cao; nh ng d án m r ng s n xu t, nâng cao ch t l ng s n ph m và d ch v … s

là c s đ các nhà đ u t đánh giá v tri n v ng phát tri n c a ngân hàng trong

t ng lai T đó, giúp nhà đ u t có thêm nh ng thông tin c n thi t đ xác đ nh giá

tr c a c phi u ngân hàng

1.2.2 Y u t phi kinh t

Bên c nh nh ng y u t kinh t , giá c phi u còn ch u nh h ng m nh b i

nh ng nhân t phi kinh t bao g m thay đ i v đi u ki n chính tr nh chi n tranh

ho c thay đ i v c c u qu n lý hành chính, thay đ i v th i ti t ho c đi u ki n thiên nhiên khác Ngoài ra, nh ng thay đ i v đi u ki n v n hóa nh s ti n b khoa h c k thu t, ti m n ng nghiên c u phát tri n c a ngân hàng c ng nh h ng

đ n giá c phi u

1.2.2.1 Chi n tranh

Có th th y r ng, chi n tranh s tàn phá nh ng thành t u đã xây d ng và

c ng làm n n chính tr b t n kéo theo s suy gi m kinh t S h y di t c a chi n tranh s tri t tiêu các đ ng l c phát tri n c a kinh t , t đó các ngân hàng s ho t

đ ng không hi u qu , th m chí nhi u ngân hàng còn lâm vào tình tr ng phá s n, gi i

luôn hy v ng r ng ban qu n lý m i s có n ng l c, có kh n ng trong vi c đi u hành doanh nghi p h n N u đi u đó là đúng thì ch c ch n v i s đi u hành c a ban

qu n lý m i, ngân hàng s ngày m t phát tri n và đem l i l i nhu n cao cho ngân hàng và c đông hi n h u, và t t nhiên nhà đ u t s đánh giá cao v giá tr c phi u c a ngân hàng Tuy nhiên, n u s thay đ i ban qu n lý m i không h p lý thì đây chính là m t trong nh ng nguyên nhân làm gi m hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng, d n đ n giá tr c a ngân hàng gi m theo và kéo theo s gi m giá c phi u

ph m ph c v nhu c u c a ng i tiêu dùng trong vi c b o v h kh i nh ng tác

đ ng c a s thay đ i th i ti t này nh ch ng nóng, ch ng m a ho c ch ng l

l t…l i có th nhanh chóng h n trong vi c tiêu th s n ph m c a mình Do đó, s thay đ i th i ti t có th có nh ng tác đ ng khác nhau đ n ho t đ ng c a các doanh nghi p và giá c phi u c a các doanh nghi p đó T đó, nó c ng gián ti p nh

h ng đ n ho t đ ng c a ngân hàng, vì ngân hàng là ngu n cung c p v n vay cho các doanh nghi p và đ ng th i c ng là nhà đ u t có t ch c các ch ng khoán c a các doanh nghi p, nên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p gi m sút có th gây r i

ro cho các ngân hàng

1.2.2.4 S phát tri n c a nh ng ti n b khoa h c k thu t

Chính s phát tri n nh v bão c a ti n b khoa h c k thu t đã giúp các ngân hàng có th ti p c n nhanh h n các công ngh hi n đ i cho ho t đ ng c a ngân hàng mình C ng chính trong cu c đua kh c li t này t o ra c h i cho các ngân hàng bi t n m l y th i c đ có th nâng cao kh n ng c nh tranh, t o m t ch

đ ng v ng ch c trên th ng tr ng và làm giá ch ng khoán ngân hàng mình t ng, trong khi m t s ngân hàng khác l i nhanh chóng r i vào tình tr ng khó kh n ho c phá s n

1.2.3 Y u t th tr ng

Nhân t th ba tác đ ng đ n giá c phi u là nh ng nhân t th tr ng hay nhân t n i t i c a th tr ng bao g m s bi n đ ng th tr ng và m i quan h cung – c u S th ng tr m c a th tr ng là hi n t ng c a vi c c đoán giá c phi u quá cao ho c quá th p so v i giá tr th c c a c phi u

1.2.3.1 S thay đ i trong các chính sách

S thay đ i trong các chính sách v th tr ng nh thay đ i Lu t ch ng khoán, các quy đ nh v đi u ki n phát hành, niêm y t, chính sách đ i v i nhà đ u t

n c ngoài c ng làm nh h ng đ n tâm lý và hành đ ng c a nhà đ u t , nhà phát hành Ngoài ra, chính sách thu thu nh p đánh vào các nhà đ u t kinh doanh ch ng khoán cao (ho c th p) quy t đ nh ph n thu nh p t đ u t ch ng khoán mà nhà đ u

t ph i trích n p cho Nhà n c là l n hay nh c ng s tác đ ng tr c ti p đ n thu

nh p ròng c a nhà đ u t , làm cho s l ng nhà đ u t gi m xu ng (ho c t ng lên),

t đó tác đ ng làm cho giá ch ng khoán gi m (ho c t ng)

1.2.3.2 Y u t tâm lý

Y u t tâm lý “b y đàn” hay “đ u t theo phong trào” c ng tác đ ng khá

m nh đ n quy t đ nh c a nhà đ u t , th hi n s t ng hay gi m lòng tin c a nhà đ u

t đ i v i t ng lai c a giá c phi u, c a l i nhu n ngân hàng và c a l i t c c

ph n V i phong trào giá lên, h u h t giá các c phi u đ u t ng và ng c l i i u này th hi n giá c phi u bi n đ ng t ng gi m không ph n ánh tình hình ho t đ ng

c a ngân hàng mà ch y u do y u t tâm lý Nguyên nhân là do s thi u ki n th c

và không v ng vàng c a nhà đ u t , không d a trên s phân tích tình hình kinh t , chính tr , xã h i, đ c bi t là tình hình ho t đ ng c a ngân hàng mà ch đ u t theo phong trào, theo đám đông Y u t tâm lý có th gi i thích vì sao giá c phi u trên

th tr ng l i xu ng trong nh ng đi u ki n kinh t r t t t đ p, ho c giá c phi u trên

th tr ng lên trong tình hình kinh doanh x u đi Nó c ng có th gi i thích vì sao giá

c phi u l i s t trong khi l i nhu n ngân hàng đang t ng ho c ng c l i

1.2.3.3 Các hành vi tiêu c c trên th tr ng ch ng khoán

Các hành vi tiêu c c trên th tr ng ch ng khoán nh đ u c làm l ng đo n

th tr ng, mua bán n i gián, công b thông tin sai s th t … c ng là nh ng nguyên nhân làm giá ch ng khoán bi n đ ng gi t o

u c ch ng khoán, l ng đo n th tr ng: Trên th tr ng ch ng khoán

ho t đ ng đ u t làm t ng doanh s giao d ch th tr ng, t ng tính thanh kho n c a

ch ng khoán Tuy nhiên, n u nh ng nhà đ u t c u k t v i nhau đ mua ho c bán

ch ng khoán v i s l ng l n gây nên cung hay c u gi t o thì đây là hành vi đ u

c ch ng khoán, làm giá c phi u t ng hay gi m đ t bi n l ng đo n th tr ng

Mua bán n i gián là hành vi c a nh ng k l i d ng quy n hành hay s u tiên trong vi c n m gi các thông tin n i b c a m t ngân hàng có phát hành ch ng khoán ra th tr ng đ c tình mua vào hay bán ra c phi u c a ngân hàng c ph n

có báo giá trên th tr ng Nh ng k mua bán n i gián s l i d ng nh ng thông tin này đ th c hi n vi c mua bán ch ng khoán tr c khi thông tin này đ c công b

r ng rãi công khai ra công chúng nh m thu l i nhu n l n t s thay đ i nhi u v giá

c phi u khi thông tin đ c đ n v i các nhà đ u t Thông tin sai s th t là m t hành vi thi u đ o đ c nh m m c đích làm cho giá c phi u c a ngân hàng khác s t

gi m ho c giá c phi u c a ngân hàng mình đ c t ng cao do vi c phao tin th t thi t trên th tr ng Các công ty niêm y t c ng có th vi ph m hành vi thông tin sai

s th t n u cung c p nh ng thông tin cho th tr ng không c p nh t, không đ y đ ,

th m chí hoàn toàn sai s th t làm thi t h i l i ích nhà đ u t và gây r i lo n th

tr ng

1.3 Các y u t kinh t nh h ng m nh đ n giá c phi u NHTMCP

1.3.1 Tình hình ho t đ ng c a ngân hàng và c t c c phi u ngân hàng

1.3.1.1 ánh giá tình hình ho t đ ng ngân hàng qua các t s tài chính

a T s đo l ng l i nhu n

 L i nhu n trên v n ch s h u (ROE)

T s ROE cho bi t c m i 100 đ ng v n ch s h u b ra, c đông thu v

đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu

Ho c

T s ROE đ c xem là xu t phát đi m cho vi c đánh giá tình hình tài chính

c a m t ngân hàng th ng m i, vì n u ROE t ng đ i th p so v i nh ng ngân hàng khác s làm gi m đi kh n ng thu hút v n m i c n thi t cho s m r ng và duy trì

v th c nh tranh c a ngân hàng trên th tr ng Ngoài ra, ROE th p còn có th h n

ch t ng tr ng c a ngân hàng vì khi y ngân hàng không có c h i tích l y đ t ng

v n ch s h u, nh t là khi s gia t ng tài s n c a ngân hàng g n ch t v i s t ng

v n ch s h u

 L i nhu n trên tài s n (ROA)

T s l i nhu n trên tài s n (ROA) đo l ng kh n ng c a ban qu n lý s d ng các ngu n l c nói chung và ngu n l c tài chính c a ngân hàng đ t o ra l i nhu n

T s ROA cho bi t c m i 100 đ ng tài s n ngân hàng t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu

 Các ch tiêu khác đo l ng kh n ng sinh l i

Ngoài hai t s c b n th ng s d ng là ROE và ROA, còn có m t s ch tiêu khác đ c s d ng đ đo l ng kh n ng sinh l i c a ngân hàng ó là thu

nh p lãi ròng, t l lãi ròng và chênh l ch lãi su t

Thu nh p lãi ròng là chênh l ch gi a toàn b doanh thu lãi và chi phí tr lãi

Ch tiêu này đ c báo cáo trên báo cáo k t qu kinh doanh, nó b ng t ng doanh thu lãi tr đi t ng chi phí tr lãi

T l lãi ròng là t l ph n tr m gi a thu nh p lãi ròng và giá tr tài s n có

có đ c s d ng đ c p tín d ng cho khách hàng N u t l cho vay cao thì kh

n ng sinh l i đ c c i thi n nh ng n u quá cao (g n b ng 100%) thì r i ro ho t

đ ng c a ngân hàng c ng t ng theo vì khi y ngân hàng h u nh không có ti n d

T l lãi ròng = Thu nh p lãi ròng

Bình quân tài s n có sinh lãi

 T s thanh kho n

T s thanh kho n đánh giá m c đ r i ro c a NHTM T s thanh kho n cho bi t m c đ theo đó ngân hàng có th s d ng tài s n d tr đ đáp ng nhu c u rút ti n c a khách hàng

c a m t c phi u sau khi đã chi t kh u m t su t chi t kh u thích h p Tuy nhiên,

c n c vào tình hình tài chính, vi n c nh doanh l i c a ngân hàng và nh ng y u t khác nh h ng, nhi u nhà đ u t s có k t lu n khác nhau v cùng m t ngân hàng, cho nên giá th tr ng và giá tr n i t i c a c phi u ph n l n là không th ng nh t

M c dù v y, thông tin v tình hình ho t đ ng và l i nhu n c a ngân hàng t t có th

nh h ng tích c c đ n giá c phi u và ng c l i khi l i nhu n ngân hàng có xu

h ng gi m do k t qu kinh doanh không thu n l i có th tác đ ng b t l i đ n giá

c phi u

V m t lý thuy t, v i gi đ nh là m t th tr ng hoàn h o thì chính sách

c t c ch ng có tác đ ng gì lên giá tr c a ngân hàng nh k t qu nghiên c u c a hai ông Modigliani và Miller Nh ng th c t , th tr ng không hoàn h o nh lý thuy t đã gi đ nh vì t n t i chi phí giao d ch, thu , thông tin thiên l ch … do đó trong th c t , chính sách c t c có tác đ ng không nh đ n giá tr c a ngân hàng

và vì v y s có nh ng tác đ ng không nh lên l i ích c a các c đông Khi l i

T s thanh kho n =

Tài s n d tr

N ng n h n ph i tr

ích c đông thay đ i thì nó s tác đ ng đ n quy t đ nh c a các nhà đ u t v giá

c phi u

C n c vào k t qu kinh doanh đ t đ c l i nhu n c a ngân hàng và chính sách chi tr c t c, ngân hàng s tr c t c cho c đông Vi c quy t đ nh đ nh

h ng phân chia l i t c c ph n s nh h ng tr c ti p đ n l i ích và thu nh p

c a đ i b ph n c đông, t đó nh h ng đ n tr giá c phi u c a ngân hàng trên th tr ng ch ng khoán ng th i, vi c phân chia c t c c ng quy t đ nh

s l i nhu n gi l i cho đ u t phát tri n ngân hàng nhi u hay ít L i nhu n gi

l i s góp ph n thúc đ y s t ng tr ng và phát tri n c a ngân hàng trong t ng lai Thêm vào đó, m t s gia t ng trong c t c hay m t s c t gi m c t c đ u chuy n m t lo i thông tin nào đó đ n các c đông nh là thu nh p ngân hàng d

ki n s cao h n hay th p đi S thay đ i trong chi tr c t c là m t tín hi u cho các nhà đ u t v l i nhu n và dòng ti n t ng lai c a ngân hàng, v tri n v ng

t ng lai c a ngân hàng Vì v y, nh ng m c tr c t c thay đ i s nh h ng

đ n đánh giá c a nhà đ u t đ i v i ngân hàng, t đó nh h ng đ n giá c phi u c a ngân hàng

Các ngân hàng có th chi tr c t c b ng ti n m t ho c tr c t c b ng c phi u Vi c chi tr c t c b ng c phi u đ a đ n m t k t qu là ngân hàng phát hành thêm c phi u, trong khi giá tr tài s n, l i nhu n, r i ro và t l n m gi c

ph n c a nhà đ u t đ u không đ i Ch có m t y u t duy nh t thay đ i là s c

ph n đang l u hành t ng lên Do đó, vi c tr c t c b ng c phi u ch ng làm cho

c đông có l i h n hay b thi t h n Tuy nhiên, các ngân hàng ch n vi c chi tr

c t c b ng c phi u là do m t s lý do sau:

Lý do th nh t khi n ngân hàng tr c t c b ng c phi u là vì ban qu n lý

ngân hàng cho r ng c đông v n có l i vì giá c phi u không gi m theo m t t l chính xác nh t l t ng s c ph n đang l u hành i u này xu t phát t ni m tin c a nhi u giám đ c tài chính r ng giá c phi u s t i u trong m t kho ng

gi i h n nào đó vì trong kho ng này t ng giá tr th tr ng c a ngân hàng đ t t i

đa N u giá v t quá kho ng gi i h n này thì s nhà đ u t có kh n ng mua c

phi u s gi m đi và do đó làm gi m c u đ i v i c phi u c a ngân hàng H n

n a, nhi u giám đ c tài chính c ng tin r ng thông tin v tr c t c b ng c phi u

là thông tin có tác đ ng tích c c đ n giá c phi u

Lý do th hai khi n ngân hàng tr c t c b ng c phi u là vì ngân hàng

mu n ti t ki m ti n N u ngân hàng đang c n ti n đ thanh toán, đ đ u t , kinh doanh, ngân hàng thích tr c t c b ng c phi u h n b ng ti n Tuy nhiên, n u

vi c tr c t c b ng c phi u đ ti t ki m ti n cho đ u t vào d án có tri n v ng

t t thì đi u y có tác đ ng t t đ n giá c phi u Ng c l i, n u ngân hàng tr c

t c b ng c phi u vì thi u ti n m t do khó kh n tài chính thì đi u y rõ ràng là

có tác đ ng tiêu c c đ n giá c phi u

1.3.2 Lãi su t th tr ng

1.3.2.1 M i quan h gi a lãi su t th tr ng và giá c phi u

Quan h gi a lãi su t và giá c phi u là m i quan h không tr c ti p và không di n ra m t chi u nh quan h gi a lãi su t và trái phi u B i vì dòng ti n thu đ c t đ u t c phi u là không c đ nh, chúng có th thay đ i cùng v i lãi

su t và m c thay đ i này có th l n h n ho c nh h n m c thay đ i c a lãi su t

K t qu là giá c phi u có th gi m, không đ i ho c t ng tùy thu c vào m c đ thay

đ i c a dòng ti n thu đ c t đ u t c phi u t ng, không đ i hay gi m th p Lãi

su t t ng ít h n thu nh p c a c phi u thì giá c phi u có xu h ng t ng còn lãi su t

t ng nhi u h n thu nh p c a c phi u thì giá c phi u có xu h ng gi m

M c đ nh h ng c a lãi su t lên giá c phi u ph thu c vào nguyên nhân gây ra thay đ i đó và m c đ tác đ ng c a thay đ i này lên dòng thu nh p t ng lai

c a c phi u N u lãi su t t ng là do n n kinh t đang trong giai đo n t ng tr ng, các doanh nghi p c n nhi u v n đ đ u t vì kh n ng sinh l i r t cao, chính nhu

c u v n vay t ng nên các NHTM c ph n s t ng lãi su t ti n g i đ có th huy

đ ng đ ngu n v n cho vay Vì v y, s gia t ng lãi su t lúc này là đi u t t nhiên, giúp dòng v n đ c luân chuy n và s d ng hi u qu , nó không là l c c n nh

h ng đ n ho t đ ng c a các doanh nghi p mà nó l i là l c đ y giúp doanh nghi p

có th ti p c n v i ngu n v n đúng lúc c n thi t Trong tr ng h p nh v y, vi c

lãi su t ti n g i t ng có th không làm giá c phi u gi m mà l i kích thích giá c phi u t ng lên vì k v ng c a nhà đ u t v l i nhu n c a doanh nghi p s t ng trong t ng lai Chính s t ng tr ng n đ nh c a n n kinh t và ho t đ ng hi u qu

c a các doanh nghi p nh v y t o đi u ki n cho các ngân hàng nâng cao l i nhu n

và hi u qu ho t đ ng h n, nh đó giá c phi u c a ngân hàng c ng s chuy n d ch theo h ng t ng giá

M t khác, n u lãi su t ti n g i t ng do l m phát t ng, các ngân hàng ph i khuy n khích khách hàng g i ti n b ng cách đua nhau t ng lãi su t ti n g i thì vi c

t ng lãi su t nh v y có th nh h ng tiêu c c đ n giá c phi u ngân hàng Lãi

su t huy đ ng ti n g i ngân hàng t ng s làm t ng chi phí huy đ ng v n c a ngân hàng H n n a, lãi su t huy đ ng v n t ng s đ y lãi su t cho vay t ng lên khi n ngân hàng khó kh n h n trong ho t đ ng tín d ng Chi phí này đ c chuy n cho các c đông vì nó s h th p l i nhu n mà ngân hàng dùng đ thanh toán c t c Cùng lúc đó, nhà đ u t s b tác đ ng b i nh ng ngu n thu nh p khác có lãi su t cao h n nh g i ti n ti t ki m ngân hàng Do đó, lãi su t t ng có th làm giá c phi u gi m Ng c l i, lãi su t gi m s giúp ngân hàng ti t ki m đ c chi phí vay

v n, gi m chi phí cho vay v n, kích thích đ u t phát tri n, nâng cao hi u qu ho t

đ ng c a ngân hàng h n và do đó có th đ y giá c phi u t ng cao

1.3.2.2 Gi i thi u các công c ki m nghi m th ng kê – ki m nghi m m i quan

h và t ng quan gi a các bi n lãi su t và giá c phi u

Công c Statistics cho phép ta tính các ki m nghi m gi thuy t v tính đ c

l p c a các bi n, và m i liên h gi a các các bi n, h s t ng quan, c ng nh đo

l ng các m i quan h đó

 Ki m nghi m Chi-square:

Là m t công c th ng kê s d ng đ ki m nghi m gi thuy t cho r ng các

bi n trong hàng và c t thì đ c l p v i nhau (H0) Ph ng pháp ki m nghi m này ch cho ta bi t đ c li u m t bi n này có quan h hay không v i m t bi n khác, tuy nhiên ph ng pháp ki m nghi m này không ch ra c ng đ c a m i quan h gi a

hai bi n m nh hay y u (n u có quan h ), c ng nh không ch ra h ng thu n hay ngh ch c a m i quan h này (n u có quan h )

ki m nghi m tính đ c l p gi a hai bi n c t và hàng, ki m nghi m

Chi-square s cho ra các k t qu ki m nghi m khác nhau nh sau: Pearson chi-Chi-square,

likelihood-ratio chi-square và linear-by-linear association chi-square

Thông th ng đ xác đ nh m i quan h gi a hai bi n trong b ng chéo, vi c

s d ng ch s nào đ ki m nghi m tích đ c l p gi a hai bi n ph thu c vào s

l ng c t và hàng trong b ng, s m u nghiên c u, t n su t xu t hi n mong mu n

c a m t giá tr trong bi n trong đi u ki n c a bi n khác, d ng đo l ng c a các bi n trong b ng (d ng thang đo) Ta có:

 D a vào các h s Pearson Chi-square và Likelihood Ratio có th ki m

nghi m m i liên h gi a hai bi n mà không c n quan tâm đ n s l ng hàng và c t trong b ng

 Ho c có th dùng ch s Linear-by-linear association khi mà các bi n trong

Dùng đ đo l ng m i t ng quan gi a hai bi n th t ho c kho ng cách

Vi c đo l ng m i t ng quan gi a hai bi n th t này ch y u d a vào hai h s Spearman’s correlation coefficient rho và Pearson correlation coefficient Trong đó:

 Spearman’s rho đ c dùng đ đo l ng m i quan h gi a hai bi n th t (các bi n này h u h t đ u đ c x p x p t th p nh t đ n cao nh t)

 Khi các bi n trong b ng là các bi n đ nh l ng ta s d ng h s Pearson correlation coefficient đ đo l ng m i quan h tuy n tính gi a các bi n này

Các giá tr c a h s t ng quan bi n thiên t –1 đ n 1, d u c ng ho c tr

ch ra h ng t ng quan gi a các bi n (thu n hay ngh ch), giá tr tuy t đ i c a ch

s này cho bi t c ng đ t ng quan gi a hai bi n, giá tr này càng l n m i t ng quan càng m nh

Trên c s thu th p s li u c a m c lãi su t huy đ ng ti n g i đ c các ngân hàng áp d ng và giá c phi u ngân hàng, b ng ph ng pháp ki m nghi m Correlation s cho th y m i quan h và m i t ng quan c a các m c lãi su t đó và giá c a c phi u ngân hàng

N u k t qu cho th y h s t ng quan âm th hi n m i quan h gi a lãi su t huy đ ng và giá c phi u là ngh ch bi n, lãi su t t ng s tác đ ng làm cho giá c phi u gi m và ng c l i, lãi su t gi m s làm cho giá c phi u t ng

N u k t qu cho th y h s t ng quan d ng th hi n m i quan h gi a lãi

su t huy đ ng và giá c phi u là đ ng bi n, lãi su t t ng s tác đ ng làm cho giá c phi u t ng và ng c l i, lãi su t gi m s làm cho giá c phi u gi m theo

Tùy vào đ l n giá tr tuy t đ i c a h s t ng quan mà có th đánh giá tác

đ ng c a lãi su t đ i v i giá c phi u ngân hàng là m nh hay y u

K T LU N CH NG 1

  

Ch ng 1 đã gi i thi u t ng quan v các y u t tác đ ng lên giá c phi u,

nh ng lý thuy t v s bi n đ ng c a giá c phi u và đi vào khái quát m t s y u t kinh t nh h ng m nh đ n giá c phi u NHTM c ph n Ch ng 1 c ng đã trình bày m i quan h c a m t s y u t kinh t nh l i nhu n và chính sách c t c c a ngân hàng, y u t lãi su t th tr ng đ i v i giá c phi u NHTM c ph n đ t đó

có cách nhìn khái quát h n v nh ng y u t kinh t làm cho giá c phi u ngân hàng

bi n đ ng theo xu h ng nào ây là nh ng c s lý lu n cho vi c phân tích sâu

h n trong ch ng 2 và nh ng đ xu t, ki n ngh trong ch ng 3

Ch ng 2: Phân tích các y u t kinh t tác đ ng lên giá c phi u

S d ng v n (cung c p tín d ng, đ u t , hùn v n liên doanh) b ng đ ng Vi t Nam, ngo i t và vàng

Các d ch v trung gian (th c hi n thanh toán trong và ngoài n c, th c hi n

d ch v ngân qu , chuy n ti n ki u h i và chuy n ti n nhanh, b o hi m nhân th qua ngân hàng

Kinh doanh ngo i t và vàng

Phát hành và thanh toán th tín d ng, th ghi n

M ng l i kênh phân ph i:

Tính đ n cu i n m 2008, ngân hàng ACB đã có 3 S giao d ch, 185 chi nhánh và phòng giao d ch t i nh ng vùng kinh t phát tri n trên toàn qu c:

 T i TP HCM: 1 S giao d ch, 30 chi nhánh và 72 phòng giao d ch

 T i khu v c phía B c (Hà N i, H i Phòng, H ng Yên, B c Ninh,

Qu ng Ninh, V nh Phúc): 2 S giao d ch (H i Phòng, Hà N i), 7 chi nhánh và

30 phòng giao d ch

 T i khu v c mi n Trung (Thanh Hóa, à N ng, Daklak, Gia Lai, Khánh

Hòa, Ninh Thu n, H i An, Hu ): 7 chi nhánh và 12 phòng giao d ch

 T i khu v c mi n Tây (Long An, Ti n Giang, V nh Long, C n Th , ng

Tháp, An Giang, Kiên Giang và Cà Mau): 6 chi nhánh, 6 phòng giao d ch

 T i khu v c mi n ông ( ng Nai, Tây Ninh, Bình D ng, V ng Tàu):

% đ u t gián ti p b i công ty con

T ng %

đ u t Công ty Ch ng khoán

 Công ty c ph n D ch v B o v Ngân hàng Á Châu (ACBD)

 Công ty c ph n a c ACB (ACBR)

Công ty liên doanh:

Công ty C ph n Sài Gòn Kim hoàn ACB – SJC (góp v n thành l p v i SJC)