Câu 3 2,0 điểm Nguyên nhân xuất hiện và vai trò của các thành thị trung đại ở Tây Âu.. - Ở Hi Lạp, sau các anh hùng ca nổi tiếng của Hô-me là Iliát và Ôđixê, đã xuất hiện những nhà văn
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
-ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2010-2011
ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ
Dành cho học sinh các trường THPT
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian giao đề
-Câu 1 (2,5 điểm)
Nêu và rút ra nhận xét chung về thành tựu văn hoá của cư dân các quốc gia cổ đại phương Tây - Hi Lạp và Rô-ma
Câu 2 (1,5 điểm)
Trình bày sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
Câu 3 (2,0 điểm)
Nguyên nhân xuất hiện và vai trò của các thành thị trung đại ở Tây Âu
Câu 4 (2,5 điểm)
Nêu những chuyển biến về kinh tế, xã hội đưa đến sự ra đời của nhà nước Văn Lang Cư dân Văn Lang - Âu Lạc đã đạt được bước tiến như thế nào về đời sống vật chất và tinh thần?
Câu 5 (1,5 điểm)
Đánh giá vai trò của phong trào Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc cuối thế kỉ XVIII
-Hết -Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh……….Số báo danh………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
————
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 10 NĂM HỌC 2010-2011
MÔN: LỊCH SỬ
Dành cho học sinh các trường THPT
(Đáp án- Thang điểm có 03 trang)
1 Nêu và rút ra nhận xét chung về thành tựu văn hoá của cư dân các quốc
1 Thành tựu
a Về lịch và chữ viết.
- Về lịch: Người Hi Lạp có hiểu biết chính xác hơn về Trái Đất và hệ Mặt
Trời Nhờ đi biển, họ thấy Trái Đất hình quả cầu tròn… Người Rô-ma đã tính
được 1 năm có 365 ngày và ¼ ngày, nên họ định một tháng lần lượt có 30, 31
- Về chữ viết: Người Hi Lạp và Rô-ma đã phát minh ra hệ thống chữ cái
Hệ chữ cái Rô-ma, tức là hệ A,B,C…ban đầu gồm 20 chữ, sau đó thêm 6
chữ làm thành hệ thống chữ cái hoàn chỉnh như ngày nay Họ còn sáng tạo
b Sự ra đời của khoa học.
- Người Hi Lạp, toán học đã vượt lên trên việc ghi chép và giải các bài toán
riêng biệt…để lại những định lí, định đề có giá trị khái quát hóa cao: Định lí
Talét, trường phái Pitago, tiên đề Ơcơlít… 0,25 + Sử học: Các sử gia Hi Lạp và Rô-ma đã tập hợp tài liệu, phân tích và trình
bày có hệ thống lịch sử một nước hay một cuộc chiến tranh Các nhà sử học
tiêu biểu: Hê-rô-đốt, Tu-xi-đít, Ta-xít…
+ Địa lí: Xtra bôn của Hi Lạp cổ đại đã đi và khảo sát nhiều vùng quanh Địa
c Văn học.
- Ở Hi Lạp, sau các anh hùng ca nổi tiếng của Hô-me là Iliát và Ôđixê, đã xuất
hiện những nhà văn nổi tiếng mà tác phẩm của họ để lại vẫn còn nguyên giá trị
độc đáo Ê-sin viết Ô-re-txti, Xô-phốc-clơ viết Ơ-đíp làm vua 0,25
d Nghệ thuật.
- Hi Lạp và Rô-ma có nhiều tượng, đền đài, đấu trường: tượng lực sĩ ném
đĩa, thần Vệ nữ Mi-Lô đền Pác-tê-nông, đấu trường Rô-Ma 0,25
2 Nh ận xét
- Việc sử dụng đồ sắt, tiếp xúc với biển, trình độ sản xuất cao…đã giúp các cư
dân các quốc gia Hi Lạp và Rô-ma cổ đại đạt trình độ sáng tạo văn hoá cao 0,25
- Văn hoá Hi Lạp và Rô- ma cổ đại ra đời muộn nhưng lại phát triển nhanh
chóng, rực rỡ, phong phú, toàn diện, trở thành đỉnh cao văn hóa cổ đại, đặt
nền móng cho sự phát triển của văn minh nhân loại 0,25
- Cuối thời Xuân Thu- Chiến Quốc (thế kỉ VIII TCN - thế kỉ III TCN),
Trung Quốc có những tiến bộ lớn trong sản xuất…đưa đến diện tích gieo
Trang 3trồng được mở rộng, năng xuất và tổng sản lượng nông nghiệp tăng, xã hội
- Những quan lại và một số nông dân giàu tước đoạt thêm nhiều ruộng đất
- Nông dân bị phân hoá: một bộ phận giàu có đã ra nhập giai cấp địa chủ, một
số khác vẫn giữ được ruộng đất để cày cấy là nông dân tự canh…số còn lại là
những nông dân nghèo không có ruộng hoặc có quá ít buộc phải phải nhận
ruộng đất của địa chủ để cày cấy và nộp tô ruộng đất cho địa chủ trở thành
- Quan hệ bóc lột địa tô của địa chủ với nông dân lĩnh canh dần trở thành
quan hệ bóc lột chủ yếu, quan hệ phong kiến xuất hiện Năm 221 TCN nhà
Tần thống nhất Trung Quốc, chế độ phong kiến được xác lập ở Trung Quốc 0,5
3 Nguyên nhân xuất hiện và vai trò của các thành thị trung đại ở Tây Âu 2,0
1 Nguyên nhân xuất hiện
- Do sản xuất phát triển, từ thế kỉ XI, ở Tây Âu đã xuất hiện những tiền đề
của nền kinh tế hàng hoá Giờ đây sản phẩm được bán ra thị trường một
- Trong các ngành thủ công nghiệp diễn ra quá trình chuyên môn hoá tương
đối mạnh mẽ Một số thợ giỏi chỉ làm một nghề thủ công riêng biệt và sống
bằng việc trao đổi sản phẩm thủ công của mình với những nông nô khác
- Để có điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, trao đổi sản phẩm, một số
thợ thủ công đã tìm cách thoát khỏi lãnh địa bằng cách bỏ trốn hoặc dùng tiền
chuộc lại thân phận Họ đến những nơi có đông người qua lại như ngã ba, tư
đường, bến sông, bến cảng…để lập các xưởng sản xuất và buôn bán hàng hoá
2 Vai trò
- Sự phát triển của các ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp trong các
thành thị đã góp phần phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của các lãnh địa, tạo điều
- Thành thị còn góp phần tích cực xoá bỏ chế độ phong kiến phân quyền,
xây dựng chế độ phong kiến tập quyền thống nhất nhất quốc gia, dân tộc 0,5
- Thành thị mang đến không khí tự do và mở mang tri thức cho mọi người,
tạo tiền đề cho việc hình thành các trường đại học lớn ở châu Âu… 0,25
4 Những chuyển biến về kinh tế, xã hội đưa đến sự ra đời của nhà nước
Văn Lang? Cư dân Văn Lang - Âu Lạc đã đạt được bước tiến như thế
nào về đời sống vật chất và tinh thần?
2,5
1 Những chuyển biến về kinh tế, xã hội
- Việc sử dụng phổ biến công cụ lao động bằng đồng thau và một số công cụ
lao động bằng sắt, sử dụng sức kéo… dẫn đến sản xuất nông nghiệp có
những bước phát triển Cùng với nghề nông cư dân Đông Sơn còn làm các
nghề thủ công nghiệp Phân công lao động trong xã hội giữa nông nghiệp
Trang 4- Sự phỏt triển kinh tế dẫn đến chuyển biến trong xó hội, phõn hoỏ giàu
nghốo diễn ra…cựng với nhu cầu chống ngoại xõm và làm thuỷ lợi đó thỳc
đẩy sự ra đời của nhà nước Văn Lang vào thế kỉ VII TCN 0,5
2 Đời sống vật chất và tinh thần của cư dõn Văn Lang- Âu Lạc
- Đời sống vật chất: Nguồn lương thực chớnh của họ là gạo nếp, gạo tẻ, thức
ăn khỏ phong phỳ gồm cỏc loại rau củ, cỏc sản phẩm của nghề đỏnh cỏ, chăn
nuụi, săn bắn…Trong lao động và sinh hoạt, nam thường đúng khố, cởi trần;
- Đời sống tinh thần: Cư dõn Việt cổ cú tục nhuộm răng đen, ăn trầu và xăm
mỡnh Tớn ngưỡng chủ yếu và phổ biến của họ là sựng bỏi tự nhiờn như thờ
thần Mặt trời, thần Nỳi, Sụng…họ cú tục thờ cỳng cỳng tổ tiờn, sựng kớnh
những người cú cụng với làng nước Tục cưới xin, ma chay, lễ hội…khỏ phổ
- Những giỏ trị vật chất và tinh thần trờn hỡnh thành nờn nền Văn minh Văn
Lang- Âu Lạc, nền văn minh giữ vai trũ phỏc hoạ định hỡnh và là nền múng hỡnh
thành nờn bản sắc văn hoỏ riờng của dõn tộc và truyền thống dõn tộc Việt Nam 0,5
5 Đỏnh giỏ vai trũ của phong trào nụng dõn Tõy Sơn đối với lịch sử dõn
- Phong trào nụng dõn Tõy Sơn đó lật đổ ba tập đoàn phong kiến Nguyễn,
- Đỏnh bại quõn xõm lược Xiờm (1785), Thanh (1789), bảo vệ nền độc lập dõn tộc… 0,5
- Tiến hành nhiều cải cỏch tiến bộ mở ra một bước phỏt triển mới của lịch
(Lưu ý: Trên đây là những nội dung cơ bản khi làm bài học sinh phải đề cập tới Bài viết
đủ nội dung, chính xác, lôgic thì mới cho điểm tối đa).