Luận văn thạc sỹ kinh tế Giải pháp phát triển tín dụng đôi với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại chi nhánh ngân hàng đầu tư và phát triển Đông Sài Gòn

Luận văn thạc sỹ kinh tế Giải pháp phát triển tín dụng đôi với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại chi nhánh ngân hàng đầu tư và phát triển Đông Sài Gòn Tín dụng là một phạm trù kinh tế và nó cũng là sản phẩm của nền kinh tế hàng hóa. Tín dụng ra...

NGHI P NH VÀ V A T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG

U T VÀ PHÁT TRI N ÔNG SÀI GÒN

Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng

Mã s : 60.31.12

LU N V N TH C S KINH T

Ng i h ng d n khoa h c: PGS.TS Nguy n Th Nhung

TP.H CHÍ MINH – N M 2010

1

M CăL C

Trang ph bìa

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các b ng bi u

Danh m c các bi u đ

Ch ngă1:ăT NGăQUANăV ăTệNăD NGăNGỂNăHÀNGă IăV IăDOANHă

NGHI PăNH ăVÀăV A 1

1.1 C ăs ălýălu năv ătínăd ng 1

1.1.1 B n ch t c a tín d ng 1

1.1.2 Ch c n ng c a tín d ng 2

1.1.2.1 T p trung và phân phân ph i l i v n cho n n kinh t 2

1.1.2.2 Ti t ki m kh i l ng ti n m t l u thông trong n n kinh t 3

1.1.2.3 Ph n ánh và ki m soát các ho t đ ng trong n n kinh t 3

1.1.3 Vai trò c a tín d ng 4

1.1.3.1 Thúc đ y phát tri n s n xu t 4

1.1.3.2 n đ nh ti n t , giá c 5

1.1.3.3 Thúc đ y th tr ng tài chính phát tri n 5

1.1.3.4 n đ nh đ i s ng, t o vi c làm, n đ nh tr t t xư h i 5

1.1.4 Phân lo i tín d ng 6

1.1.4.1 C n c vào th i h n cho vay 6

1.1.4.2 C n c vào m c đích s d ng v n 6

1.1.4.3 C n c vào đ i t ng đi vay 6

1.1.4.4 C n c vào tài s n đ m b o 6

1.1.4.5 C n c và đ i t ng hoàn tr 7

2

1.1.4.6 C n c vào ch th tham gia quan h tín d ng 7

1.1.5 Các s n ph m tín d ng ngân hàng đ i v i DNNVV 7

1.1.5.1 Cho vay đ u t phát tri n 7

1.1.5.2 Cho vay tài tr v n l u đ ng 7

1.1.5.3 Cho vay đ ng tài tr 8

1.1.5.4 Bao thanh toán 8

1.2ăKháiăni m,ăđ căđi măvàăvaiătròăc aăDNNVV 8

1.2.1 Khái ni m v DNNVV 8

1.2.2 c đi m và vai trò c a DNNVV 11

1.2.2.1 c đi m c a DNNVV 11

1.2.2.2 u nh c đi m 12

1.2.2.3 Vai trò c a DNNVV 12

1.3ăụăngh aăc aăvi căđ yăm nhăho tăđ ngăchoăvayăđ iăv iăDNNVV 14

1.3.1 i v i doanh nghi p nh và v a 14

1.3.2 i v i t ch c tín d ng 15

1.3.3 i v i n n kinh t 15

1.4ăM tăs ăch ătiêuăđánhăgiáăvàănhânăt ătácăđ ngăđ năs ăphátătri nătínăd ngăđ iă v iăDNNVV 16

1.4.1 Các ch tiêu đánh giá s phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV 16

1.4.2 Các nhân t tác đ ng đ n s phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV 17

1.5ăKinhănghi măh ătr ăb ngătínăd ngăngânăhàngăđ iăv iăDNNVVăc aăm tăs ă n cătrênăth ăgi i 18

Tómăt tăch ngă1 22

Ch ngă2:ăTH CăTR NGăTệNăD NGă IăV IăDOANHăNGHI PăNH ăVÀă V AăT IăCHIăNHÁNHăNGỂNăHÀNGă UăT ăVÀ PHÁTăTRI Nă ÔNGă SÀI GÒN 23

2.1ăTh cătr ngăc aăcácăDNNVVăVi tăNamăhi nănay 23

3

2.1.1 S phát tri n v s l ng c a các DNNVV 23

2.1.2 Th c tr ng v công ngh 24

2.1.3 Th c tr ng v v n 24

2.2ăHo tăđ ngătínăd ngăđ iăv iăDNNVVăc aăm tăs ăngânăhàngăth ngăm i 25

2.2.1 Ngân hàng TMCP Quân đ i – Chi nhánh Tp.H Chí Minh 25

2.2.2 Chi nhánh ngân hàng u t và Phát tri n Tây Sài Gòn 27

2.3ăHo tăđ ngătínăd ngăđ iăv iăDNNVVăt iăChiănhánhăNgânăhàngă uăt ăvàă Phátătri nă ôngăSàiăGòn 28

2.3.1 S l c quá trình hình thành và phát tri n c a BIDV ông Sài Gòn 28

2.3.2 Ho t đ ng kinh doanh c a BIDV ông Sài Gòn giai đo n 2005-2009 29

2.3.2.1 Tình hình huy đ ng v n và cho vay giai đo n 2005-2009 29

2.3.2.2 K t qu kinh doanh 30

2.3.3 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng đ i v i DNNVV t i BIDV ông Sài Gòn 31

2.3.3.1 Quy mô d n cho vay DNNVV 31

2.3.3.2 C c u d n cho vay đ i v i DNNVV 33

2.3.3.3 Ch t l ng tín d ng 35

2.3.3.4 Kh o sát ý ki n đánh giá c a các DNNVV v quan h tín d ng v i BIDV ông Sài Gòn 40

2.4ăNh ngăh năch ăvàănguyênănhânăh năch ăkh ăn ngăphátătri nătínăd ngăđ iă v iăDNNVVăt iăBIDVă ôngăSàiăGòn 43

2.4.1 H n ch và nguyên nhân t phía ngân hàng 43

2.4.2 H n ch và nguyên nhân t phía DNNVV 47

2.4.3 H n ch và nguyên nhân t phía các c quan ch c n ng 49

2.4.3.1 Ngân hàng nhà n c 49

2.4.3.2 H n ch và nguyên nhân t các c quan ban ngành khác 50

Tómăt tăch ngă2 52

4

Ch ngă 3:ă GI Iă PHÁPă PHÁTă TRI Nă TệNă D NGă Iă V Iă DOANHă

NGHI Pă NH ă VÀă V Aă T Iă CHIă NHÁNHă NGỂNă HÀNGă Uă T ă VÀă

PHÁTăTRI Nă ÔNG SÀI GÒN 53

3.1ăăQuanăđi măc aă ng,ăNhàăn cătaăv ăphátătri năcácăDNNVV 53

3.2ăăNhómăgi iăphápăt ăBIDVă ôngăSàiăGòn 54

3.2.1 Thay đ i quan đi m trong phát tri n tín d ng 54

3.2.2 Xây d ng chính sách khách hàng riêng đ i v i DNNVV 55

3.2.2.1 Chính sách v lưi su t và phí 55

3.2.2.2 Chính sách v tài s n đ m b o 56

3.2.2.3 Hoàn thi n h th ng x p h ng tín d ng theo h ng phù h p v i DNNVV t i Vi t Nam 56

3.2.2.4 V ngu n v n cho vay 57

3.2.2.5 n gi n hóa th t c vay v n và rút ng n th i gian gi i quy t h s 58

3.2.2.6 a d ng hóa các s n ph m tín d ng dành cho DNNVV 59

3.2.2.7 Chính sách u đưi đ i v i các s n ph m bán chéo 60

3.2.3 Xây d ng đ i ng cán b chuyên nghi p trong ho t đ ng tín d ng 60

3.2.3.1 Công tác tuy n d ng, đào t o 60

3.2.3.2 Chính sách đưi ng đ i v i cán b quan h khách hàng 62

3.2.3.3 Nâng cao n ng l c qu n tr đi u hành, ki m soát r i ro trong công tác tín d ng 63

3.2.4 T ng c ng công tác ti p th , qu ng bá s n ph m, th ng hi u và ch m sóc khách hàng 63

3.2.5 Thành l p b ph n thu th p, x lý thông tin và b ph n chuyên ph c v DNNVV 65

3.2.6 Phát tri n m ng l i 65

3.3ăNhómăgi iăphápăđ iăv iăDNNVV 65

3.3.1 Thay đ i quan đi m trong vi c ti p c n các ngu n v n 65

5

3.3.2 Chú tr ng công tác đào t o, thu hút ngu n nhân l c có chuyên môn cao 66

3.3.3 Khai thác tri t đ l i ích c a các kênh thông tin, đ c bi t là Internet 67

3.3.4 Tích c c tham gia các hi p h i, t ch c, liên doanh liên k t gi a các doanh nghi p 67

3.3.5 Ti p c n và s d ng các d ch v tài chính hi n đ i 68

3.3.6 Tuân th pháp lu t và quy đ nh c a Nhà n c 68

3.4ă iăv iăcácăc ăquanăch căn ng 68

3.4.1 Ngân hàng Nhà n c 68

3.4.2 Các c quan, ban ngành, t ch c đoàn th khác 69

Tómăt tăch ngă3 73

K t lu n

Tài li u tham kh o

Ph l c

6

DANHăM CăNH NGăT ăVI TăT T

BIDV Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

BIDV ông Sài Gòn Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn BIDV Gia nh Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Gia nh

BIDV Tây Sài Gòn Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Tây Sài Gòn BIDV Th c Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n Th c

CBCNV Cán b công nhân viên

7

DANHăM CăCÁCăB NGăBI U

Trang

B ng 1.1: Ch tiêu phân lo i DNNVV theo World Bank 9

B ng 1.2: Ch tiêu phân lo i DNNVV theo EU 9

B ng 1.3: Ch tiêu phân lo i DNNVV Nh t B n 9

B ng 1.4: Phân lo i DNNVV t i Vi t Nam 10

B ng 2.1: S l ng DNNVV đ ng ký kinh doanh m i giai đo n 2005-2008 23

B ng 2.2: Tình hình cho vay DNNVV t i Chi nhánh NHTMCP Quân i Tp.HCM giai đo n 2005-2009 26

B ng 2.3: Tình hình cho vay DNNVV t i BIDV Tây Sài Gòn giai đo n 2005-2009 27 B ng 2.4: K t qu huy đ ng v n giai đo n 2005-2009 29

B ng 2.5: Tình hình cho vay giai đo n 2005-2009 30

B ng 2.6: K t qu kinh doanh giai đo n 2005-2009 31

B ng 2.7: T c đ t ng tr ng l i nhu n giai đo n 2005-2009 31

B ng 2.8: D n cho vay DNNVV t i BIDV ông Sài Gòn giai đo n 2005-2009 32

B ng 2.9: C c u d n cho vay DNNVV theo k h n giai đo n 2005-2009 33

B ng 2.10: C c u d n cho vay DNNVV theo ngành ngh giai đo n 2005-2009 34

B ng 2.11: C c u d n theo nhóm t i BIDV ông Sài Gòn giai đo n 2005-2009 36

B ng 2.12: C c u d n cho vay DNNVV theo nhóm n giai đo n 2005-2009 36

B ng 2.13: T l n quá h n t i BIDV ông Sài Gòn giai đo n 2005-2009 38

B ng 2.14: C c u d n cho vay DNNVV có TS B giai đo n 2005-2009 39

B ng 2.15: K t qu th m dò ý ki n các DNNVV vay v n t i BIDV ông Sài Gòn 41

Bi u đ 2.3: ánh giá c a khách hàng v lưi su t vay t i BIDV ông Sài Gòn 42

Bi u đ 2.4: ánh giá c a các DNNVV v m c đ hài lòng khi quan h vay v n t i

BIDV ông Sài Gòn 42

9

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătài

Trong nh ng n m g n đây, doanh nghi p nh và v a (DNNVV) n c ta đư tr thành m t b ph n đóng góp quan tr ng trong vi c phát tri n kinh t - xư h i c a đ t

n c, t n d ng ngu n l c t i ch nh nguyên li u, lao đ ng, t o ra nhi u vi c làm, đóng góp đáng k vào GDP c n c, vì v y DNNVV là m i quan tâm và nh n đ c nhi u chính sách h tr t Chính ph , các B /ngành, t ch c trong n c và qu c t

Tuy nhiên, ph n l n DNNVV v n còn g p nhi u khó kh n trong s n xu t kinh doanh nh công ngh s n xu t l c h u, trình đ qu n lý y u kém, ngu n nhân l c ch a

đ c đào t o, đ c bi t là nh ng khó kh n trong vi c huy đ ng các ngu n l c tài chính, đây đ c xem là nguyên nhân c b n d n đ n nh ng khó kh n ki m hưm s phát tri n

c a DNNVV

Nhu c u v n đ đ u t phát tri n, m r ng s n xu t kinh doanh c ng nh đ i m i công ngh c a DNNVV t ng cao cùng v i nhu c u v n c a m t l ng l n DNNVV thành l p m i hàng n m đư tr thành m c tiêu ti p c n đ phát tri n tín d ng c ng nh

d ch v c a nhi u ngân hàng th ng m i (NHTM), song m i quan h gi a NHTM và

DNNVV v n ch a th c s đ c thu n l i và g n bó nhau

Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam c ng đư có đ nh h ng phát tri n tín

d ng đ i v i lo i hình doanh nghi p này Tuy nhiên, vi c phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV t i các Chi nhánh c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam ch a đ ng

đ u, m t s chi nhánh còn g p nhi u khó kh n, h n ch c ng nh ch a có s quan tâm đúng m c trong vi c phát tri n tín d ng đ i v i nhóm khách hàng ti m n ng này, vì

v y c n đ c nghiên c u đ đ a ra nh ng gi i pháp thích h p đ phát tri n tín d ng

đ i v i DNNVV ây là lý do tôi ch n đ tài nghiên c u “Gi i pháp phát tri n tín d ng

đ i v i doanh nghi p nh và v a t i Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn”

10

2 M căđíchănghiênăc uăc aăđ ătài

Làm rõ lý lu n v tín d ng đ i v i DNNVV, vai trò c a tín d ng ngân hàng đ i

v i DNNVV c ng nh tìm hi u kinh nghi m h tr tín d ng đ i v i DNNVV c a m t

s n c trên th gi i và rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

ánh giá th c tr ng, nh ng h n ch trong vi c phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV t i Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn

T đó, đ a ra nh ng bi n pháp phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV t i Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn

3 iăt ngăvàăph măviănghiênăc u

i t ng nghiên c u là ph ng th c tài tr v n cho DNNVV d i hình th c c p tín d ng ngân hàng

Ph m vi nghiên c u là th c tr ng tín d ng đ i v i DNNVV t i Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn trong giai đo n 2005-2009 so sánh v i m t s ngân hàng khác trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh

4 Ph ngăphápănghiênăc u

tài s d ng nh ng ph ng pháp nghiên c u sau:

- Ph ng pháp th ng kê: Thu th p và x lý thông tin t ngân hàng, ngu n sách

báo, các ph ng ti n truy n thông, thông tin th ng m i, các t ch c hi p h i,

- Ph ng pháp th m dò ý ki n: Kh o sát th c t , ph ng v n tr c ti p khách hàng giao d ch, đ ng nghi p t i đ n v công tác

11

Ch ng 1

T NGăQUANăV ăTệNăD NGăNGỂNăHÀNGă IăV Iă

DOANHăNGHI P NH VÀ V A

1.1 C s ălýălu năv ătínăd ngă

1.1.1 B năch tăc aătínăd ng

Thu t ng “tín d ng” xu t phát t ti ng Latinh là Credium ngh a là lòng tin và s

tín nhi m Trong quan h tín d ng ng i cho vay tin t ng nên đã giao tài s n c a

mình cho ng i đi vay s d ng trong m t kho ng th i gian đã th a thu n và tin r ng

ng i đi vay s hoàn tr đ y đ c v n g c l n lãi Song ngày nay khi cho vay, ng i

cho vay không ch d a vào lòng tin mà còn d a vào nh ng đi u ki n khác nh : tài s n

đ m b o n vay, m c đích s d ng v n vay, kh n ng hoàn tr c a ng i vay,… Theo

ph ng di n khoa h c thì có nhi u khái ni m v tín d ng:

 Hi u theo ngh a h p: Tín d ng là quan h vay m n và s d ng v n l n nhau

gi a ng i đi vay và ng i cho vay trong th i gian nh t đ nh theo nguyên t c có hoàn

tr v n và lãi

 Hi u theo ngh a r ng: Tín d ng là s v n đ ng v n, đi u ti t v n t n i th a

sang n i thi u, đáp ng nhu c u v n trong n n kinh t

Ho t đ ng tín d ng th ng đ c chia làm ba giai đo n sau:

- Giai đo n c p tín d ng: là giai đo n ng i cho vay chuy n giao v n tín d ng

cho ng i đi vay d i hình th c b ng ti n ho c hi n v t

- Giai đo n chuy n giao v n tín d ng: đây là giai đo n bên đi vay s d ng v n

vay vào m c đích kinh doanh, tiêu dùng ho c các nhu c u giao d ch khác nh đã th a

thu n v i bên cho vay

- Giai đo n hoàn tr tín d ng: là giai đo n bên vay hoàn tr v n g c và lãi cho

ng i cho vay khi đ n h n

12

T nh ng v n đ nêu trên có th rút ra nh ng đ c đi m c a tín d ng nh sau:

 Tín d ng th hi n s chuy n giao v n d i hình th c ti n t ho c tài s n t

ng i cho vay sang ng i đi vay S chuy n giao này th hi n s tho thu n v vi c

ng tr c ti n vay

 S chuy n giao v n ch mang hình th c t m th i b i đây là s chuy n giao

quy n s d ng v n mà không thay đ i quy n s h u v n c a ng i cho vay

 Tín d ng bao gi c ng có th i h n và ph i đ c hoàn tr , ngh a là sau m t

th i gian nh t đ nh thì bên vay ph i hoàn tr cho bên cho vay s ti n l n h n s ti n h

vay ban đ u, kho n chênh l ch đó g i là l i t c tín d ng hay g i là “ti n lãi” Ti n lãi

chính là giá c a kho n vay, đi u này cho th y giá tr tín d ng không nh ng đ c b o

t n mà còn đ c nâng cao nh l i t c tín d ng

Theo Lu t các t ch c tín d ng đã đ c s a đ i b sung n m 2004 thì: “Ho t

đ ng tín d ng là vi c t ch c tín d ng s d ng ngu n v n t có, ngu n v n huy đ ng

đ c p tín d ng”

“C p tín d ng là vi c các t ch c tín d ng th a thu n đ khách hàng s d ng m t kho n ti n v i nguyên t c có hoàn tr b ng các nghi p v cho vay, chi t kh u, cho thuê tài chính, b o lưnh ngân hàng và các nghi p v khác”

1.1.2 Ch căn ngăc aătínăd ng

1.1.2.1 T p trung và phân ph i l i v n cho n n kinh t

ây là ch c n ng c b n c a tín d ng, t p trung và phân ph i l i v n ti n t là hai

m t th ng nh t c a ho t đ ng tín d ng đ c th c hi n trên nguyên t c hoàn tr c g c

và lãi Trong khâu t p trung, tín d ng huy đ ng, t p h p nh ng ngu n v n t m th i

nhàn r i trong xã h i, còn khâu phân ph i l i v n ti n t tín d ng là n i đáp ng nhu

c u v n cho doanh nghi p, các t ch c kinh t , cá nhân và c ngân sách ho t đ ng c a

Nhà n c Quá trình t p trung và phân ph i v n tín d ng đ c ti n hành theo hai cách:

13

 Tr c ti p: V n s đ c đi u ti t t ch th th a v n sang ch th thi u v n

nh mua bán chu hàng hoá gi a các doanh nghi p, cá nhân ho c các doanh nghi p hay

nhà n c t huy đ ng v n thông qua phát hành trái phi u, công trái trên th tr ng

 Gián ti p: V n tín d ng chuy n t n i th a sang n i thi u ch y u đ c th c

hi n thông qua ho t đ ng c a các đ nh ch tài chính trung gian nh : NHTM, công ty

tài chính, qu tín d ng, qu h t ng, hi p h i tín d ng,…

Nh v y, thông qua ch c n ng t p trung và phân ph i l i ngu n v n trong n n

kinh t , tín d ng đ c xem nh là s i dây k t n i gi a cung và c u v n ti n t , t o đi u

ki n thu n l i cho ch th th a ti n và ch th thi u ti n g p g nhau và đ t đ c m c đích c a m i bên, nh đó mà tín d ng đã tr c ti p tham gia đi u ti t v n giúp cho ti n

t l u thông mang l i hi u qu cho n n kinh t , tránh tình tr ng thi u h t hay th a ti n

1.1.2.2 Ti t ki m kh i l ng ti n m t l u thông trong n n kinh t

Thông qua ho t đ ng tín d ng t o đi u ki n xu t hi n l n l t các công c nh k

phi u th ng m i, h i phi u, k phi u ngân hàng, séc, cho đ n nh ng công c thanh

toán hi n đ i nh th tín d ng, th thanh toán, đã cho phép ti t ki m kh i l ng ti n

m t l u thông Bên c nh đó, thông qua ho t đ ng tín d ng còn cho phép huy đ ng v n

b ng cách phát hành các ch ng t có giá nh tín phi u, k phi u, trái phi u,…

Ngày nay, đa s các qu c gia trên th gi i đã cho phép chuy n nh ng k phi u,

h i phi u, trái phi u góp ph n đa d ng các ph ng ti n thanh toán và h n ch l ng

ti n m t l u thông trong n n kinh t

H n n a, vi c huy đ ng ngu n v n nhàn r i trong n n kinh t và cho vay c a các

NHTM đ c th c hi n thông qua tài kho n t i ngân hàng đã góp ph n đáng k vào

vi c m r ng thanh toán không dùng ti n m t t đó góp ph n gi m chi phí in n ti n,

chi phí b o qu n, chi phí v n chuy n, …

1.1.2.3 Ph n ánh và ki m soát các ho t đ ng trong n n kinh t

Ho t đ ng tín d ng đ c xem nh b c tranh ph n ánh m t cách trung th c, toàn

di n và sinh đ ng m i ho t đ ng c ng nh xu h ng bi n đ ng trong n n kinh t

14

Thông qua quá trình t p trung và phân ph i v n, tín d ng ph n ánh đ c ngu n v n

huy đ ng, t c đ chu chuy n v n, kh n ng khai thác ngu n v n nhàn r i c a n n kinh

t Bên c nh đó còn ph n ánh các m t ho t đ ng khác nh ho t đ ng đ u t , tích lu ,

tiêu dùng,… t đó t o đi u ki n cho Nhà n c ban hành chính sách phù h p gi i quy t

cân đ i, tích lu , tiêu dùng, c c u v n cho n n kinh t

Trong ho t đ ng cho vay c a các TCTD, đ góp ph n nâng cao hi u qu ho t

đ ng tín d ng, b o đ m tính an toàn trong cho vay, các TCTD ph i luôn theo dõi, ki m

tra, phân tích, đánh giá ho t đ ng kinh doanh, ph n ánh k p th i tình hình qu n lý, s

Trong n n kinh t th tr ng, khi đ c p đ n tín d ng, các nhà kinh t th ng đ

c p đ n vai trò to l n c a nó, vai trò c a tín d ng chính là t o m t kênh d n v n t

ng i t m th i th a v n sang ng i t m th i thi u v n, v i t cách là ng i s d ng

cu i cùng Kênh d n v n đó đ c thông thoáng ch c ch n s t o ra đ c b n h qu quan tr ng: Ng i cho vay s thu l i t c, ng i s d ng cu i cùng có đ v n s n xu t

kinh doanh s t o ra l i nhu n, n n kinh t có thêm nhi u s n ph m và cu i cùng là s

t o ra đ c nhi u vi c làm Các h qu đó, suy cho cùng chính là t o cho n n kinh t phát tri n n đ nh, b n v ng

15

doanh Trong khi đó, tín d ng là n i t p trung ph n l n ngu n v n nhàn r i c a n n kinh t và phân ph i l i cho nên kinh t , đáp ng nhu c u đ u t phát tri n, thông qua tín d ng cho phép các thành ph n kinh t huy đ ng đ c ngu n v n đáng k , trong th i gian ng n v i chi phí th p nhanh chóng đ u t phát tri n s n xu t góp ph n đ y nhanh

t c đ t p trung và tích l y v n cho n n kinh t , đ ng th i t o ra nhi u c a c i v t ch t cho xư h i

1.1.3.2 n đ nh ti n t , giá c

Ngày nay, c ch phát hành ti n c a nhi u qu c gia đã đ c thay th d n vi c

phát hành ti n m t b ng các nghi p v tái chi t kh u, tái c p v n gi a ngân hàng trung

ng v i các NHTM Ngân hàng trung ng thông qua các công c đi u ti t v mô nh

d tr b t bu c, lãi su t tái chi t kh u, th tr ng m ,… nh m tác đ ng đ n kh n ng

c p tín d ng c a các NHTM, quy t đ nh vi c t ng hay gi m d n cho vay c a các

ngân hàng đ i v i n n kinh t t đó tác d ng đi u ti t l ng ti n l u thông Vi c đi u

ti t ti n t l u thông s góp ph n cân đ i quan h ti n – hàng và nh v y s n đ nh

ti n t và giá c trong n n kinh t

1.1.3.3 Thúc đ Ổ th tr ng tài chính phát tri n

Thông qua ho t đ ng tín d ng đã cho ra đ i k phi u th ng m i, k phi u ngân

hàng, trái phi u, công trái và các ch ng t có giá khác,… đã cung c p l ng hàng hóa

đa d ng cho th tr ng tài chính

Nh v y, tín d ng thúc đ y th tr ng tài chính ra đ i và phát tri n, đi u ti t cung

c u v n trong n n kinh t , có th nói th tr ng tài chính là s phát tri n b c cao c a

các quan h tín d ng trong n n kinh t th tr ng

1.1.3.4 n đ nh đ i s ng, t o vi c làm, n đ nh tr t t ồã h i

Khi m t qu c gia có th tr ng tài chính, ti n t phát tri n n đ nh s góp ph n thu

hút, m r ng đ u t , phát tri n kinh doanh t đó góp ph n t o nhi u vi c làm, gi i

quy t tình tr ng th t nghi p, t o ra nhi u c a c i v t ch t cho xã h i, t ng thu nh p,

nâng cao đ i s ng v t ch t, tinh th n cho ng i dân

16

Ho t đ ng tín d ng không ch đáp ng nhu c u v n c a các doanh nghi p mà còn

tr c ti p ph c v nhu c u v n c a các t ng l p dân c đ phát tri n kinh t gia đình,

mua s m nhà c a, tiêu dùng khác,… Nh ng vi c làm trên đ u nh m m c đích cu i

cùng là c i thi n t ng b c đ i s ng c a ng i dân, góp ph n n đ nh đ i s ng xã h i

1.1.4 Phânălo iătínăd ng

1.1.4.1 C n c vào th i h n cho vaỔ

- Tín d ng ng n h n: Là lo i tín d ng có th i h n nh h n ho c b ng m t n m,

v n tín d ng ng n h n dùng đ b sung vào v n l u đ ng t m th i thi u h t, b sung

v n th c hi n các ph ng án kinh doanh mang tính th i v c a ch th vay v n

ng các nhu c u s n xu t kinh doanh c a ch th vay v n

- Tín d ng ph c v tiêu dùng: Lo i tín d ng này dùng đ ph c v các nhu c u tiêu

dùng c a dân c nh mua các thi t b gia đình, s a ch a nhà , các nhu c u tiêu dùng,

sinh ho t hàng ngày c a ng i dân

1.1.4.3 C n c vào đ i t ng đi vay

- Tín d ng cá nhân: Ph c v khách hàng vay là cá nhân, h gia đình, c s kinh

doanh

- Tín d ng doanh nghi p: là tín d ng ph c v đ i t ng khách hàng là doanh nghi p

1.1.4.4 C n c vào tài s n đ m b o

- Tín d ng có tài s n đ m b o: Là lo i tín d ng mà bên đi vay ph i có tài s n đ

th ch p, c m c ho c đ c bên th ba b o lưnh b ng c m c , th ch p tài s n đ đ m

b o cho ngh a v tr n

17

- Tín d ng không có tài s n đ m b o: Là lo i tín d ng mà bên cho vay c n c vào

uy tín, lòng tin đ i v i bên vay đ c p tín d ng mà không c n c vào tài s n đ m b o

1.1.4.5 C n c vào đ i t ng hoàn tr

- Tín d ng tr c ti p: là lo i tín d ng mà ng i đi vay c ng là ng i tr n

- Tín d ng gián ti p: là lo i tín d ng mà ng i đi vay và ng i tr n là hai ng i

khác nhau

1.1.4.6 C n c vào ch th tham gia quan h tín d ng

- Tín d ng th ng m i: là lo i tín d ng đ c thi t l p d a trên ho t đ ng mua bán

ch u hàng hoá gi a các ch th trong n n kinh t v i nhau

- Tín d ng nhà n c: Là tín d ng gi a nhà n c v i các t ch c ho c cá nhân

Trong đó Nhà n c đóng vai trò là ng i đi vay, đ c th c hi n d i hình th c phát hành trái phi u, công trái hay ch ng t có giá khác

- Tín d ng ngân hàng: Là quan h tín d ng gi a Ngân hàng v i các doanh nghi p,

t ch c kinh t hay cá nhân trong đó Ngân hàng là ng i cho vay

1.1.5 Cácăs năph mătínăd ngăngânăhàngăđ iăv iăDNNVV

1.1.5.1 Cho vay đ u t phát tri n

ây là hình th c cho vay trung dài h n đ tài tr cho các doanh nghi p đ u t d

án hi u qu mà kh n ng thu h i v n trong th i gian dài c th nh : các công trình xây

d ng c b n, c i t o và m r ng quy mô s n xu t kinh doanh, thay th , c i ti n công

ngh ,…

1.1.5.2 Cho vaỔ tài tr v n l u đ ng

Các ngân hàng cho vay tài tr v n l u đ ng nh m đáp ng s thi u h t t m th i

v n l u đ ng c a khách hàng vay d i hình th c cho vay t ng l n (cho vay theo món)

đ th c hi n m t th ng v ho c cho vay theo h n m c tín d ng đ i v i các đ n v s n

su t kinh doanh có nhu c u v n quay vòng th ng xuyên trong n m

18

1.1.5.3 Cho vay đ ng tài tr

Là ph ng th c cho vay mà theo đó m t nhóm NHTM cùng cung c p tín d ng

đ i v i m t d án hay ph ng án vay v n c a khách hàng Hình th c tín d ng này

đ c th c hi n theo quy ch đ ng tài tr c a các TCTD s 154/1998/Q -NHNN14 ngày 29/04/1998 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam

1.1.5.4 Bao thanh toán

Bao thanh toán là m t hình th c c p tín d ng c a TCTD cho bên bán hàng thông

qua vi c mua l i các kho n ph i thu phát sinh t vi c mua, bán hàng hoá đã đ c bên

bán hàng và bên mua hàng th a thu n trong h p đ ng mua bán hàng hoá

NHTM đóng vai trò là bên th 3 đ ng ra mua n trên c s hoá đ n, ch ng t c a

ng i bán hàng và thanh toán cho ng i bán hàng theo s ti n mua n (th ng nh

h n giá tr c a món n ) Khi đ n h n thanh toán n theo th a thu n ng i mua hàng

thanh toán toàn b s ti n mua hàng cho ngân hàng

1.2 Kháiăni m,ăđ căđi măvàăvaiătròăc aădoanhănghi pănh và v a

1.2.1 Kháiăni măv ădoanhănghi pănh ăvàăv a

Khái ni m DNNVV đ c bi t đ n trên th gi i t nh ng n m đ u c a th k XX,

tuy nhiên cho đ n nay ch a có m t khái ni m chung v lo i hình DNNVV mà tùy

thu c vào đ c đi m c a t ng qu c gia, t ng giai đo n phát tri n kinh t đ đ a ra

nh ng quy đ nh v DNNVV Nhìn chung, khi đ nh ngh a v DNNVV các qu c gia

th ng c n c vào quy mô v n c a doanh nghi p, s lao đ ng th ng xuyên, t ng

doanh thu, t ng tài s n c a doanh nghi p,… Chung quy l i, m i qu c gia s d ng

nh ng tiêu th c hay có cách k t h p các tiêu th c khác nhau mà đ a ra đ nh ngh a

riêng v DNNVV

Nhìn chung, hai tiêu chu n đ c s d ng đ phân lo i doanh nghi p là s lao

đ ng đ c s d ng và s v n D i đây là cách phân lo i DNNVV c a World Bank và

EU

19

B ng 1.1:ăCh ătiêuăphânălo iăDNNVVătheoăWorldăBank

Lo iăDN S ălaoăđ ngă(ng i) V nă(USD) Doanh thu (USD)

B ng 1.2:ăCh ătiêuăphânălo iăDNNVVătheoăEU

Lo iăDN S ălaoăđ ngă(ng i) V nă(Euro) Doanh thu (Euro)

20

Riêng Vi t Nam, khái ni m DNNVV đ c bi t đ n t nh ng n m 1990, theo

công v n s 681/CP-KTN ngày 20/6/1998 c a Chính ph quy đ nh tiêu chí xác đ nh

DNNVV Vi t Nam là nh ng doanh nghi p có v n đi u l d i 5 t đ ng và có s lao

đ ng trung bình hàng n m là 200 ng i

Ngày 23/11/2001, Chính ph ban hành ngh đ nh s 90/2001/N -CP v tr giúp

phát tri n DNNVV Ngh đ nh này đ nh ngh a: “Doanh nghi p nh và v a là c s s n

xu t, kinh doanh đ c l p, đã đ ng ký kinh doanh theo pháp lu t hi n hành, có v n đ ng

ký không quá 10 t đ ng ho c s lao đ ng trung bình hàng n m không quá 300 ng i”

Hi n nay, c n c vào đ c đi m, tình hình th c t c a đ t n c cùng v i yêu c u

b c thi t trong v n đ h tr phát tri n đ i v i các DNNVV, Chính ph đư ban hành ngh đ nh s 56/2009/N -CP ngày 30/6/2009 v tr giúp phát tri n DNNVV Theo đó DNNVV đ c đ nh ngh a nh sau: “Doanh nghi p nh và v a là c s kinh doanh đư

đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh pháp lu t, đ c chia thành ba c p: siêu nh , nh ,

v a theo quy mô t ng ngu n v n (t ng ngu n v n t ng đ ng t ng tài s n đ c xác

đ nh trong b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p) ho c s lao đ ng bình quân n m (t ng ngu n v n là tiêu chí u tiên), c th nh sau:

B ngă1.4:ăPhânălo iăDNNVV t i Vi tăNam Quy mô

Khuăv c

Doanhănghi pă

S ălaoăđ ng ngu năv n T ngă S ălaoăđ ng T ngăngu năv n S ălaoăđ ng

m i và d ch v 10 ng i tr xu ng 10 t đ ng tr xu ng t trên 10 ng i đ n 50 ng i t trên 10 t đ ng đ n 50 t đ ng t trên 50 ng i đ n 100 ng i

Ngu n: Ngh đ nh 56/2009/N -CP c a Chính ph ngày 30/6/09 v tr giúp phát tri n DNNVV

Vi t Nam còn r t nh (s v n cao nh t là 100 t đ ng ch t ng đ ng kho ng 5 tri u

USD so v i 15 tri u USD và 50 tri u EUR) Tiêu chu n phân lo i DNNVV c a Vi t

Nam t ng đ ng v i tiêu chu n phân lo i DNNVV c a Nh t B n

1.2.2 căđi măvà vai trò c aăDNNVV

1.2.2.1 c đi m c a DNNVV

 Quy mô s n xu t nh , ít v n, chi phí qu n lý, đào t o h n ch , th ng h ng

vào nh ng l nh v c ph c v tr c ti p đ i s ng, nh ng s n ph m có s c mua cao, dung

l ng th tr ng l n nên huy đ ng đ c các ngu n l c xã h i, các ngu n v n còn ti m

n trong dân, t n d ng đ c các ngu n nguyên v t li u, nhân l c t i ch

 Nh y c m v i nh ng bi n đ ng c a th tr ng, chuy n đ i m t hàng nhanh,

phù h p v i th hi u ng i tiêu dùng Song các s n ph m s n xu t th ng không đ c

coi tr ng v m t ch t l ng, tu i đ i

 S l ng và ch t l ng lao đ ng th p c bi t trong các doanh nghi p nh

nhân công th ng là nh ng ng i trong gia đình làm vi c theo kinh nghi m, thói quen,

không đ c đào t o bài b n Giám đ c doanh nghi p th ng là k s ho c k thu t

viên, ng i có kinh nghi m đ ng ra thành l p và qu n lý doanh nghi p nên th ng

ph i đ m nhi m nhi u công vi c nh đi u hành, nhân s , k thu t, marketing, bán

hàng,… Ph n l n ch doanh nghi p không đ c đào t o v qu n lý

 Trình đ công ngh h n ch do tình hình tài chính y u, tuy nhiên DNNVV r t

linh ho t trong vi c thay đ i công ngh s n xu t do máy móc thi t b th ng có giá tr

th p, nh , đ n gi n, d l p đ t, v n hành, h th ng có nh ng sáng ki n đ i m i công

ngh phù h p v i quy mô c a mình t nh ng công ngh c và l c h u i u này th

22

hi n tính linh ho t trong đ i m i công ngh và t o nên s khác bi t v s n ph m đ

DNNVV có th t n t i trên th tr ng, tuy nhiên m c đ đ i m i r t h n ch

 Kh n ng ti p c n th tr ng kém, đ c bi t đ i v i th tr ng n c ngoài do

DNNVV th ng là doanh nghi p m i hình thành, uy tín ch a cao, ho t đ ng marketing

còn h n ch , ch a có nhi u khách hàng, quy mô th tr ng th ng bó h p trong ph m

- Kh n ng xung đ t gi a l i ích t nhân và l i ích xã h i: a s doanh nghi p

đ u đ c hình thành d a vào v n t có c a ch doanh nghi p vì th m c tiêu ho t

đ ng c a h th ng vì l i ích c a chính h và ít quan tâm đ n l i ích c a doanh nghi p

khác và c a xã h i

- DNNVV th ng t ch i nh ng l nh v c kinh doanh không đem l i l i nhu n cao nh đ i v i l nh v c hàng hoá công c ng

1.2.2.3 Vai trò c a DNNVV

 Có kh n ng huy đ ng m i ngu n l c ồã h i, thúc đ Ổ t ng tr ng kinh t :

Các DNNVV mang tính t h u cao, ch y u do các cá nhân có v n t đ u t ho c góp

23

v n cùng nhau kinh doanh b t k n i đâu, b t k l nh v c ho t đ ng nào mà pháp

lu t không c m v i quy mô tùy ý nên có kh n ng huy đ ng m i ngu n l c cho ho t

đ ng s n xu t kinh doanh Vi c phát tri n tr i r ng trên c n c, t thành th đ n nông

thôn, t nh ng khu v c có đi u ki n thu n l i đ n các đ a bàn vùng sâu vùng xa, vì v y

có th t n d ng đ c ngu n lao đ ng m i l a tu i, m i trình đ phù h p v i công

vi c và ngu n nguyên li u t i ch ,… t đó góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t ,

chuy n dch c c u kinh t , giúp đ a ph ng phát tri n toàn di n

 T o vi c làm và thu nh p cho ng i lao đ ng: DNNVV có th t o ra nhi u

công n vi c làm cho s l ng l n ng i lao đ ng b o đ m đ i s ng và do đó góp

ph n đáng k cho vi c n đ nh xư h i và t ng tr ng GDP nh ng qu c gia khác, các

DNNVV là đ n v t o ra nhi u công n vi c làm nh t a s DNNVV không đòi h i

nhân công có trình đ chuyên môn cao mà t n d ng ngu n nhân l c t i đ a ph ng v i

chi phí lao đ ng th p, đây là l i th mà c ng là nh c đi m c a DNNVV Nhìn chung,

DNNVV góp ph n làm gi m t l th t nghi p trong dân c , đ c bi t là lao đ ng thi u trình đ chuyên môn

 T o môi tr ng c nh tranh lành m nh: Môi tr ng kinh doanh th t s mang

l i tính c nh tranh cao di n ra không ch gi a các DNNVV mà các doanh nghi p l n

c ng ph i chu s c ép c nh tranh t DNNVV Các DNNVV đã làm t ng tính m m d o,

linh ho t cho các doanh nghi p khác, bu c các doanh nghi p ph i t nâng cao n ng l c

c nh tranh c a mình V i tính t ch cao h s n sàng ch p nh n t do c nh tranh và

tìm cách khai thác m i c h i đ phát tri n Vì v y, n n kinh t phát tri n n ng đ ng và

hi u qu h n

 Là v tinh và là ti n đ hình thành các doanh nghi p l n: Các DNNVV có

th b tr cho các ngành công nghi p l n v i t cách là ng i cung c p nguyên v t li u

đ u vào, cung c p d ch v ho c là trung gian tiêu th s n ph m đ u ra hay v i t cách

là đ n v gia công nhi u công đo n trong quá trình s n xu t c a doanh nghi p l n M t

24

khác, quá trình phát tri n DNNVV c ng là quá trình tích t v n, tìm ki m c h i, m

r ng quy mô s n xu t và th tr ng tiêu th đ phát tri n thành các doanh nghi p l n

 Góp ph n đào t o, b i d ng doanh nhân, là nh ng ng i khá n ng đ ng,

ngu n nhân l c quan tr ng cho phát tri n kinh t ồã h i Các ch DNNVV v i kh i

đ u kinh doanh quy mô nh b ng nh ng ngu n l c s n có và mang tính ch t t thân

v n đ ng, đ duy trì ho t đ ng và kinh doanh hi u qu h ph i không ng ng rèn luy n,

trao d i kinh nghi m, tìm tòi sáng t o nh ng cái m i trong s n xu t c ng nh qu n lý,

vì v y đây là môi tr ng th c hành t t nh t cho các doanh nhân t ng lai

1.3 Ý ngh a c a vi căđ yăm nhăho tăđ ngăchoăvayăđ i v i doanh nghi p nh

và v a

1.3.1 iăv iădoanhănghi pănh ăvàăv a

i v i các DNNVV, ngoài ngu n v n t có, v n huy đ ng t b n bè ng i thân

hay chi m d ng thì có hai kênh huy đ ng v n chính là v n c ph n và v n vay ngân

hàng (ngo i tr tr ng h p đ c bi t v n do Ngân sách Nhà n c c p) Tuy nhiên, hình

th c huy đ ng v n b ng phát hành c phi u ra công chúng đòi h i doanh nghi p ph i

có quy mô ho t đ ng l n, kinh doanh hi u qu , có uy tín trên th tr ng, h n n a ho t

đ ng c a th tr ng v n Vi t Nam dù ra đ i đư lâu, phát tri n nhanh nh ng thi u tính

n đ nh nên đ i v i DNNVV r t khó kh n khi ti p c n kênh huy đ ng v n này Do

v y, tín d ng ngân hàng đ c xem là kênh huy đ ng v n ch y u và hi u qu c a h u

h t các DNNVV vì có nh ng u đi m sau:

 áp ng nhu c u v n m t cách linh ho t v quy mô, th i h n, ph ng th c

ti p c n, lo i hình vay phù h p tùy theo nhu c u s d ng v n đ th c hi n d án đ u t

ban đ u, m r ng quy mô ho t đ ng, đ i m i công ngh ho c b sung thi u h t v n

l u đ ng,…

 Chi phí s d ng v n th ng th p, ít bi n đ ng

 Ngoài ra, khi quan h v i ngân hàng, doanh nghi p còn đ c ngân hàng t v n

các v n đ v tài chính, các thông tin liên quan đ n ch đ chính sách u đãi c a Nhà

25

n c, v th tr ng, v ph ng án, d án kinh doanh giúp doanh nghi p h n ch đ c

nhi u r i ro trong kinh doanh,…

 Bên c nh vi c ti p c n ngu n v n vay, các doanh nghi p còn ti p c n v i các

s n ph m dch v khác c a ngân hàng nh : d ch v thanh toán, mua bán ngo i t , các

dch v ngân hàng đi n t c ng nh các kênh đ u t h p d n khác mà các ngân hàng

hi n đ i cung c p,… t đó giúp doanh nghi p thu n l i h n trong giao d ch kinh

doanh

1.3.2 iăv iăt ăch cătínăd ng

- V i chính sách khuy n khích phát tri n DNNVV c a Chính ph , xem s phát

tri n c a DNNVV là đ ng l c đ thúc đ y phát tri n kinh t xã h i, vì v y DNNVV

đ c t o nhi u đi u ki n thu n l i đ phát tri n, s l ng DNNVV t ng đáng k qua

các n m nên DNNVV đ c xem là nhóm khách hàng chi n l c c a nhi u NHTM

trong vi c phát tri n m ng tín d ng

- ng th i, do đ c đi m c a DNNVV ho t đ ng v i quy mô nh nên nhu c u

vay v n th ng nh , trong khi cho vay bán l - giá tr kho n vay/khách hàng nh và cho vay v i s l ng l n khách hàng là xu h ng chung c a h u h t các ngân hàng

nh m h n ch r i ro trong ho t đ ng tín d ng mà v n mang l i hi u qu đáng k cho

ngân hàng

- Bên c nh s n ph m tín d ng, ngân hàng có th t n d ng s l ng l n khách

hàng là DNNVV đ bán chéo các s n ph m khác nh s n ph m ti n g i, thanh toán

trong và ngoài n c, mua bán ngo i t , các d ch v ngân hàng đi n t góp ph n gia

t ng thu nh p cho ngân hàng, đ c bi t là ngu n thu d ch v - ngu n thu chi m t tr ng

ngày càng cao trong t ng thu nh p c a các NHTM hi n nay

1.3.3 iăv iăn năkinhăt

- H th ng các ngân hàng ngày càng phát tri n v m ng l i c ng nh quy mô

ho t đ ng vì v y ngu n v n tín d ng khá d i dào, n u các ngân hàng hàng n m dành

m t t l nh t đ nh ngu n v n kinh doanh đ tài tr cho DNNVV thì đ ng ngh a v i

- Khi ngu n v n tín d ng ngân hàng đ n đ c v i h u h t các DNNVV s t o

đi u ki n cho DNNVV phát tri n n đ nh, m r ng s n xu t kinh doanh, nâng cao ch t

l ng s n ph m s góp ph n cung c p nhi u h n s n ph m ch t l ng cho n n kinh t , gia t ng xu t kh u, đóng góp quan tr ng vào GDP c a vùng, mi n và đ t n c góp

ph n chuy n đ i nhanh c c u kinh t theo đ nh h ng c a Nhà n c

- Ngoài ra, khu v c DNNVV ph n l n tham gia s n xu t các m t hàng th công

truy n th ng thu hút nhi u lao đ ng đ a ph ng nên DNNVV phát tri n s góp ph n

t o nhi u vi c làm cho ng i dân, h n ch đ c th t nghi p và các v n đ xã h i tiêu

c c phát sinh do n n th t nghi p gây ra

1.4 M tăs ăch ătiêuăđánhăgiáăvàănhânăt ătácăđ ngăđ năs ăphátătri nătínăd ngă

đ iăv iăDNNVV

1.4.1 Các ch ătiêuăđánhăgiáăs ăphátătri nătínăd ngăđ iăv iăDNNVV

đánh giá s phát tri n tín d ng có r t nhi u ch tiêu v i nhi u hình th c c p tín

d ng nh : cho vay, b o lưnh, bao thanh toán,… tuy nhiên do các hình th c c p tín d ng

khác cho DNNVV t i BIDV ông Sài Gòn không phát sinh, hình th c b o lưnh phát sinh không đáng k nên đ tài gi i h n vi c đánh giá s phát tri n tín d ng ch y u là

ho t đ ng cho vay d a trên các tiêu chí sau:

1.4.2 Các nhânăt ătácăđ ngăđ n s ăphátătri nătínăd ngăđ iăv iăDNNVV

S phát tri n tín d ng nói chung và tín d ng đ i v i DNNVV nói riêng ch u s tác đ ng c a nhi u nhân t , nhìn chung có th chia thành các nhóm nhân t sau:

 Nhóm nhân t t các TCTD: S phát tri n tín d ng đ i v i DNNVV ph thu c ch y u vào chính sách phát tri n tín d ng c a các TCTD, đ c bi t là chính sách

đ i v i DNNVV, chính sách này bao g m chính sách lưi su t cho vay, phí d ch v , chính sách v TS B, nâng cao ch t l ng ph c v , đ n gi n hóa th t c vay v n, rút

ng n th i gian gi i quy t h s ,…

28

 Nhóm nhân t t phía các DNNVV: Kh n ng ti p c n ngu n v n tín d ng

c a các DNNVV còn h n ch ch y u là do b n thân doanh nghi p v i quy mô nh ,

v n th p, ch a chú tr ng đ u t c i ti n công ngh nâng cao ch t l ng s n ph m c ng

nh tay ngh c a ng i lao đ ng và trình đ qu n lý, còn khó kh n trong vi c xây

d ng ph ng án, d án kinh doanh kh thi, thi u minh b ch trong th c hi n báo cáo tài chính,…vì v y đư làm gi m lòng tin c a các TCTD, vi c doanh nghi p n l c c i thi n

đ c các v n đ trên s góp ph n nâng cao kh n ng ti p c n v n tín d ng ngân hàng

đ b sung ngu n v n kinh doanh

 Nhóm nhân t t môi tr ng kinh t , pháp lý: c đi m c a DNNVV là r t

nh y c m v i nh ng thay đ i c a n n kinh t nên s thay đ i c a n n kinh t s tác

đ ng ngay đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, đ ng th i nh ng thay đ i v pháp lý hay b t k s đi u ch nh nào trong chính sách kinh t v mô c a nhà n c nh

chính sách ti n t , chính sách thu ,… có th nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng làm thay đ i nhu c u v n c a doanh nghi p ho c gián ti p qua s đi u ch nh c a các TCTD theo chính sách kinh t v mô nên s nh h ng đ n phát tri n tín d ng đ i v i

DNNVV

1.5 Kinhănghi măh ătr b ng tínăd ngăngân hàng đ iăv i DNNVV c aăm tă

s ăn cătrênăth ăgi i

H u h t các qu c gia trên th gi i đ u chú tr ng đ n bi n pháp cung c p tín d ng

cho các DNNVV Th c hi n tín d ng u đãi đ ng th i v i vi c thành l p các TCTD

c a Nhà n c h tr DNNVV đã t o ra m t kênh cung ng riêng v v n cho các

DNNVV

N n kinh t M thu c lo i b c nh t th gi i nh ng các DNNVV v i nh ng đ c

đi m v n có c a mình v n g p r t nhi u khó kh n trong vi c vay v n c a các NHTM

M t trong nh ng bi n pháp đ tr giúp cho các DNNVV là Chính ph M đã thành l p

“Ngân hàng cho doanh nghi p nh ” nh m chuyên cung c p tín d ng cho các doanh nghi p nh v i lãi su t u đãi và th c hi n v các d ch v tín d ng cho DNNVV

29

T i Singapore, các Ngân hàng đ c t ch c theo mô hình phân thành nhi u kh i

theo m ng nghi p v và theo đ i t ng khách hàng nh kh i ngân hàng bán buôn, kh i

ngân hàng bán l , kh i ngu n v n, kh i kinh doanh ti n t ,… trong đó kh i ngân hàng

bán l chuyên ph c v khách hàng là DNNVV M i ngân hàng đ u có chính sách và

ban hành các s n ph m dành riêng cho nhóm khách hàng là DNNVV ph c v nhóm đ i t ng khách hàng này, các ngân hàng s thành l p các b ph n chuyên môn

có nhi m v xây d ng các chi n l c ti p th , chi n l c phát tri n s n ph m, d ch v ,

chi n l c giá dành riêng cho nhóm khách hàng DNNVV c bi t, có các chính sách

u tiên v th t c, lãi su t, phí d ch v đ i v i DNNVV trong vi c cung c p s n ph m

ngân hàng

Nh t B n dành s chú ý đ c bi t v i vi c h tr tài chính nh m giúp DNNVV

tháo g khó kh n, c n tr vi c t ng v n trong quá trình s n xu t kinh doanh nh : kh

n ng ti p c n th p, thi u s đ m b o v v n vay,… Các bi n pháp h tr này đ c

th c hi n thông qua ba th ch tài chính thu c Chính ph : g m Công ty u t kinh

doanh nh , Ngân hàng h p tác trung ng v Th ng m i và Công nghi p, Công ty

u t an toàn qu c gia Th c hi n h tr d i d ng các kho n cho vay thông th ng

v i lãi su t c b n ho c các kho n cho vay đ c bi t v i nh ng u đãi theo các m c tiêu

chính sách, ch ng h n k ho ch cho vay c i ti n qu n lý c a các doanh nghi p nh (k

ho ch cho vay Marukei) không đòi h i ph i có th ch p ho c b o lãnh

H th ng h tr t ng c ng c s qu n lý c a các DNNVV t ng khu v c, tu

theo đi u ki n c a khu v c, các kho n vay đ c th c hi n thông qua các qu chung do

chính quy n trung ng và chính quy n đ a ph ng cùng tài tr K ho ch cho vay

nh m c i ti n qu n lý c a DNNVV không đòi h i ph i có th ch p ho c b o lãnh

Ngoài ra, Hi p h i b o lãnh tín d ng còn th c hi n b o lãnh cho các DNNVV vay v n

c a các TCTD t nhân trên c s h p đ ng b o lãnh H th ng b o lãnh này có ch c

n ng nh m t m ng l i an toàn nh m gi m nh nh ng r i lo n v tín d ng và góp

ph n làm gi m các v phá s n c a DNNVV

30

Các bi n pháp nh m b sung kh n ng vay v n c a DNNVV đ c Nh t B n th c

hi n b ng vi c thành l p h th ng B o hi m và B o đ m tín d ng cho DNNVV H

th ng này giúp cho các DNNVV có kh n ng phát tri n mà không có tài s n th ch p

có th vay v n các NHTM Trong h th ng đó, H i b o đ m tín d ng là t ch c tài

chính công c ng đ ng ra b o lãnh cho các DNNVV vay v n NHTM

Malaysia, m t t ch c tài chính và chính sách c a Chính ph đã đ c thi t l p

nh m cung c p tín d ng nhi u h n cho các DNNVV, vi c cung c p v n đ c xem xét

trên c s tính thích h p c a nh ng c s công nghi p nh m nghiên c u kh thi, phát

tri n và thi t k s n ph m c ng nh các ho t đ ng nghiên c u c a DNNVV

i v i Hàn Qu c, Chính ph Hàn Qu c đã thi t l p m t h th ng lu t pháp và h

th ng các th ch cho vi c thúc đ y các DNNVV phát tri n trong đó chú tr ng vi c h

tr v n cho các DNNVV đ c bi t là ngu n v n tín d ng ngân hàng, bên c nh đó còn

quy đ nh m t t l nh t đ nh tín d ng cho vay c a các NHTM dành cho DNNVV, t l

này tu thu c vào m i NHTM Ngoài ra, Ngân hàng Trung ng Hàn Qu c c ng u tiên th c hi n vi c tài tr ho c tái chi t kh u cho nh ng kho n vay này

Chính ph Indonesia c ng áp d ng bi n pháp quy đ nh b t bu c đ i v i các

NHTM ph i dành ít nh t 20% t ng s tín d ng đ cho các DNNVV vay

H th ng b o lãnh tín d ng c ng đ c h u h t các n c Châu Á nh Hàn Qu c,

ài Loan, Nh t B n, n , Indonesia, Thái Lan th c hi n

 Bàiăh căkinhănghi măđ iăv iăVi tăNam

 Các NHTM Vi t Nam c n thành l p b ph n chuyên môn riêng bi t có nhi m

v xây d ng các chi n l c ti p th , chi n l c phát tri n s n ph m tín d ng, c ng nh

các s n ph m ngân hàng khác dành riêng cho đ i t ng khách hàng là DNNVV c

bi t, có chính sách u tiên v th t c, lãi su t, phí d ch v ,… đ i v i DNNVV trong

vi c cung c p s n ph m ngân hàng, b ph n này có th tr c thu c phòng quan h khách hàng doanh nghi p

đ i v i doanh nghi p xu t kh u cam k t bán l i ngo i t cho ngân hàng,…

 Ngân hàng nhà n c v i vai trò đi u hành chính sách ti n t qu c gia, qu n lý

ho t đ ng c a h th ng TCTD c n đ xu t v i Chính ph và các b ngành liên quan

ban hành quy đ nh các TCTD dành m t t l v n nh t đ nh c p tín d ng h tr cho các

DNNVV, t l này tu thu c vào quy mô và hi u qu ho t đ ng c a m i TCTD

 Chính Ph Vi t Nam c n thi t l p th ch chính sách riêng đ h tr , t v n

DNNVV đ c bi t là v n đ liên quan đ n tín d ng ngân hàng, s m thành l p và nâng

cao hi u qu ho t đ ng c a các Qu nh : qu b o lãnh tín d ng DNNVV, qu phát tri n DNNVV, t o đi u ki n cho các DNNVV ti p c n ngu n v n tín d ng ngân hàng

m t cách t t nh t

32

Tómăt tăch ngă1

Ch ng 1 đã trình bày khái quát các n i dung v tín d ng, ch c n ng, vai trò c a

tín d ng đ i v i n n kinh t , phân lo i tín d ng c ng nh m t s s n ph m tín d ng

cung c p cho DNNVV Ngoài ra, còn trình bày khái ni m, đ c đi m c a DNNVV và

vai trò c a DNNVV trong thúc đ y n n kinh t phát tri n t đó rút ra ý ngh a c a tín

d ng ngân hàng đ i v i b n thân DNNVV, ngân hàng và mang l i l i ích cho n n kinh

t Bên c nh đó ch ng 1 còn nêu ra kinh nghi m h tr tín d ng đ i v i DNNVV c a

m t s n c trên th gi i và trong khu v c qua đó rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t

Nam trong vi c tài tr cho DNNVV, đ c bi t là tài tr v n ây là c s lý lu n cho

ph n trình bày các ch ng ti p theo đ đi sâu tìm hi u v th c tr ng và các gi i pháp

nâng cao hi u qu ho t đ ng tín d ng đ i v i DNNVV t i BIDV ông Sài Gòn

33

Ch ngă2

ÔNGăSÀIăGọN

2.1 Th cătr ngăc aăcácăDNNVVăVi tăNamăhi nănay

2.1.1ăS ăphátătri năv ăs ăl ngăc aăcácăDNNVV

Theo s li u th ng kê c a C c Phát tri n doanh nghi p - B K ho ch và u t

n m 2009 cho th y s l ng các DNNVV đ ng ký kinh doanh m i không ng ng t ng

cao qua các n m, n u nh n m 2005 ch có 39.959 DNNVV đ c thành l p m i thì

đ n n m 2008 s này đã t ng lên 65.318 doanh nghi p, t ng 63% so v i n m 2005 và

t ng bình quân 18%/n m Th ng kê trên đư cho th y DNNVV đang đ c quan tâm t o

đi u ki n thu n l i và khuy n khích phát tri n

B ng 2.1:ăS ăl ngăDNNVVăđ ngăkýăkinhădoanhăm iăgiai đo nă2005-2008

V lo i hình doanh nghi p DNNVV đã có s chuy n d ch rõ nét t khu v c nhà

n c sang khu v c dân doanh theo h ng gi m d n doanh nghi p nhà n c (DNNN),

trong t ng s h n 210 ngàn DNNVV thành l p m i t n m 2005 đ n 2008 ch có 22

DNNN trong khi doanh nghi p dân doanh chi m 186.156 doanh nghi p

34

2.1 2ăTh cătr ngăv ăcôngăngh ă

Bình quân giai đo n 2005-2008 Vi t Nam có g n 53 ngàn DNNVV đ c thành

l p m i n m, tuy nhiên v n đ công ngh c a các DNNVV nói riêng và c a doanh nghi p Vi t Nam nói chung còn trình đ r t th p so v i khu v c và th gi i và ch a

đ c c i thi n nhi u, theo báo cáo kh o sát c a S Khoa h c – Công ngh Thành ph

H Chí Minh cho th y trình đ công ngh c a các doanh nghi p s n xu t trong n c

t t h u hai th h so v i th gi i Theo đó, h n 70% máy móc thi t b (MMTB) đ c

s n xu t t nh ng n m 1970; 75% MMTB đư h t th i gian kh u hao; 50% MMTB m i

tân trang

Nhìn chung, có đ n 52% MMTB đ c đánh giá là l c h u và r t l c h u V trình

đ công ngh , không có doanh nghi p nào đ t trình đ công ngh t t; trong khi đó có

35% và 44% doanh nghi p có trình đ công ngh trung bình, l c h u và r t l c h u; trình đ công ngh khá c ng ch khiêm t n m c 21%

K t qu đi u tra v doanh nghi p c a T ng C c th ng kê g n đây cho bi t, h n

ch , y u kém c a doanh nghi p ch y u là do kh n ng đ u t v n th p Do v y, k thu t công ngh kém và l c h u, nh t là trong ngành công nghi p Ch có kho ng 8%

s doanh nghi p có công ngh tiên ti n, g n 75% doanh nghi p có công ngh trung bình và l c h u

Trong đi u ki n c nh tranh, công ngh là bi n s chi n l c quy t đ nh s phát tri n kinh t - xư h i Th c tr ng công ngh c a n c ta l c h u nên có th th y b t c p

là v i doanh nghi p không đ u t công ngh tiên ti n, dùng nhân công r thì l i nhu n, doanh thu, t c đ t ng tr ng không cao

2.1 3ăTh cătr ngăv ăv nă

Theo C c Qu n lý doanh nghi p thu c B K ho ch và u t , tính đ n h t tháng 09/2010 , t ng s doanh nghi p trên c n c là 524.200 doanh nghi p, v i s v n đ ng

ký h n 3 tri u t đ ng, trong đó 97% là DNNVV Tuy nhiên, n ng l c tài chính c a các DNNVV còn r t h n ch , nhu c u v n c a DNNVV cho ho t đ ng kinh doanh là

35

r t l n, bình quân m i DNNVV đi vào ho t đ ng c n kho ng 2 t đ ng, nh v y t ng

s v n c n huy đ ng cho DNNVV s x p x c tri u t đ ng

Có nhi u kênh cung c p v n cho DNNVV, trong đó kênh v n tín d ng ngân hàng

là kênh tr c ti p quan tr ng và là t ch c trung gian t o đi u ki n đ DNNVV ti p c n các ngu n v n u đưi Song, th c t n x u c a ngân hàng đ i v i các kho n tín d ng

c a DNNVV r t th p nh ng các DNNVV v n khó ti p c n các ngu n v n tín d ng này, nhi u ngân hàng r t dè d t trong vi c cho DNNVV vay v n

K t qu đi u tra c a C c Phát tri n DNNVV cho th y ch có 32,38% DNNVV có

kh n ng ti p c n đ c các ngu n v n c a ngân hàng, 35,25% khó ti p c n, còn l i là không th ti p c n

Các doanh nghi p thi u v n d n đ n vi c không có đi u ki n đ u t khoa h c công ngh hi n đ i Nhi u doanh nghi p mu n phát tri n s n xu t nh ng do thi u v n nên đư g p nhi u khó kh n, lúng túng trong vi c tri n khai và nhi u khi ph i h y b

h p đ ng đư ký v i đ i tác i u đó gi i thích t i sao khu v c DNNVV th ng t p

trung vào l nh v c th ng m i d ch v , nh ng ngành ngh đòi h i v n ít, th i gian thu

h i v n nhanh, thu lưi ngay mà ch a đ s c đ u t vào nh ng ngành ngh , l nh v c quan tr ng đòi h i nhi u v n, có công ngh tiên ti n Còn v i các nhà s n xu t, trong

ba lo i hình: doanh nghi p t nhân, công ty trách nhi m h u h n và công ty c ph n thì

lo i hình doanh nghi p t nhân đ c h a chu ng, ph bi n h n c và tính ch t s n

xu t nh v n t n t i trong khu v c này

2.2ăHo tăđ ngătínăd ngăđ iăv iăDNNVV c aăm tăs ăngânăhàng th ngăm i

2.2.1 Ngân hàng TMCP Quân đ iăậ ChiănhánhăTp.ăH ăChíăMinh

S li u cho vay qua các n m t 2005 đ n 2009 c a ngân hàng cho th y t c đ

t ng tr ng tín d ng luôn m c cao, bình quân 45%/n m, t l này khá cao so v i các

NHTM khác và c ng là đ c tr ng riêng c a các NHTMCP khi ch a có th m nh quy

mô c ng nh v cung c p d ch v ngân hàng thì m ng tín d ng đ c t p trung phát

tri n m nh

36

B ngă2.2: Tình hình cho vay DNNVV

t iăChiănhánhăNHTMCPăQuână iăTp.HCMăgiaiăđo nă2005-2009

toàn ngân hàng đã có s đi u ch nh l n trong c c u các kho n vay theo h ng gi m

d n t tr ng cho vay DNNN sang cho vay các doanh nghi p ngoài qu c doanh mà ch

y u là DNNVV K t qu t n m 2005 đ n n m 2009 t ng s khách hàng DNNVV đã

t ng t 108 lên 1.168 doanh nghi p v i t ng d n cho vay t ng t 125 t đ ng n m

2005 lên 1.085 t đ ng n m 2009, cho vay DNNVV chi m t l ngày càng l n trong

t ng d n cho vay c a ngân hàng Có đ c s t ng tr ng cao nh v y là nh ngân

hàng đã t p trung phát tri n ngu n nhân l c cho công tác tín d ng v i đ i ng cán b tín d ng (CBTD) không ng ng gia t ng, n u n m 2005 ngân hàng ch có 18 CBTD thì

đ n n m 2009 đư t ng lên 67 ng i

Nh v y, vi c gia t ng đ i ng CBTD là m t trong nh ng y u t c n thi t và r t

quan tr ng đ phát tri n tín d ng, đ c bi t trong cho vay đ i v i DNNVV c a ngân

hàng đã đ t đ c nh ng thành công nh t đ nh khi s l ng khách hàng t ng cao,d n cho vay bình quân/DNNVV khá th p, bình quân 850 tri u đ ng/doanh nghi p, đ ng

th i m c d n bình quân mà m t CBTD qu n lý c ng đ c duy trì m c trung bình

25,5 t đ ng/CBTD s giúp ngân hàng ki m soát r i ro và phát tri n tín d ng hi u qu

Ngu n: Chi nhánh ngân hàng u t và Phát tri n Tây Sài Gòn

BIDV Tây Sài Gòn là m t trong các chi nhánh đ c thành l p trên c s nâng c p các phòng giao d ch thu c các Chi nhánh c a BIDV trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh cùng v i các chi nhánh nh BIDV B c Sài Gòn, BIDV ông Sài Gòn và BIDV

Gia nh

V i xu t phát đi m t ng đ i gi ng nhau gi a các chi nhánh m i thành l p nh

t ng tài s n, ngu n v n huy đ ng, d n cho vay, c ng nh ngu n nhân l c, BIDV Tây

Sài Gòn đã s m t n d ng l i th đ a bàn ho t đ ng vùng c a ngõ phía Tây c a Thành

ph H Chí Minh và xây d ng chi n l c phát tri n lâu dài, đ c bi t là m ng tín d ng

đã đ c t p trung phát tri n theo h ng gia t ng d n đ i v i đ i t ng khách hàng DNNVV, k t qu là ngay trong n m đ u sau thành l p ngân hàng đã đ t m c d n cho

vay khá cao (1.574 t đ ng), trong đó ngân hàng đã dành 30% trên t ng d n đ h

tr cho 52 DNNVV v i d n bình quân 9 t đ ng/doanh nghi p

Xác đ nh DNNVV là đ i t ng khách hàng ti m n ng mà BIDV Tây Sài Gòn

h ng t i và không ng ng gia t ng quy mô tín d ng đ i v i nhóm khách hàng này, vì

v y t tr ng cho vay đ i v i DNNVV không ng ng t ng cao, t 30% n m 2005 t

38

tr ng này đã t ng lên qua các n m và đ n n m 2009 đã đ t 43% trên t ng d n cho vay, c p tín d ng cho 146 khách hàng DNNVV

Tuy nhiên, vi c t ng tr ng tín d ng cao không g n li n v i công tác ki m soát

tín d ng t t đã làm t l n quá h n c a ngân hàng t ng lên, c th n m 2005 t l n

quá h n c a ngân hàng ch có 0,1% trong đó không có n quá h n đ i v i cho vay

DNNVV, song n quá h n đã t ng cao nh ng n m ti p theo, đ c bi t n m 2006 lên

đ n 2% và đ t đ n 3% n m 2008, sang n m 2009 t l n quá h n đư đ c ki m soát

và gi m còn 2,8%, trong đó n quá h n c a DNNVV chi m 13% t ng n quá h n Nh

v y, n quá h n c a ngân hàng t p trung ch y u đ i t ng khách hàng là doanh nghi p l n và t nhân cá th , đi u này cho th y m r ng cho vay đ i v i DNNVV s

góp ph n gi m thi u r i ro cho ngân hàng b i r i ro s đ c phân tán cho m t l ng

khách hàng đáng k

Bên c nh các nguyên nhân khách quan nh kh ng ho ng kinh t , s thích ng

kém c a các doanh nghi p d n đ n ho t đ ng kinh doanh không hi u qu còn ph i k

đ n nguyên nhân làm n quá h n t ng cao là công tác đ u t ngu n nhân l c c a ngân

hàng ch a t ng x ng v i t c đ phát tri n tín d ng ngày càng cao M c đ c nh tranh

trên th tr ng ngày càng kh c li t thì y u t con ng i chính là nhân t t o nên s

khác bi t c a các ngân hàng nh ng l ng cán b QHKH c a BIDV Tây Sài Gòn t ng

lên khá khiêm t n, bình quân t ng 2 ng i m i n m, v i m c d n bình quân mà m i cán b QHKH qu n lý là 167 t đ ng thì kh n ng ki m soát r i ro s b h n ch , nh

v y t ng tr ng tín d ng s ti m n nhi u r i ro h n

2.3 Ho tă đ ngă tínă d ngă đ iă v iă doanhă nghi pă nh ă vàă v aă t iă Chi nhánh Ngânăhàngă uăt ăvàăPhátătri nă ôngăSàiăGòn

2.3.1 S l căquáătrìnhăhìnhăthànhăvàăphátătri năc aăBIDVă ông Sài Gòn

Chi nhánh ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn g i t t là BIDV ông

Sài Gòn đ c thành l p theo quy t đ nh s 333/Q -H QT ngày 21/12/2004 c a H i

đ ng qu n tr Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) v i tên g i đ u tiên là

39

BIDV Th c trên c s nâng c p ho t đ ng c a Phòng giao d ch Th c thu c

BIDV Thành ph H Chí Minh và chính th c đi vào ho t đ ng k t ngày 15/01/2005

v i t ng tài s n ban đ u là 132 t đ ng, d n cho vay là 95 t đ ng cùng v i đ i ng cán b là 34 ng i

Nh m t o đi u ki n thu n l i trong giao d ch, kh ng đ nh và phát huy vai trò c a

các Chi nhánh thu c BIDV trên đ a bàn thành ph H Chí Minh và mi n ông Nam

B , ngày 16/01/2008 BIDV Th c đư chính th c đ c đ i tên thành BIDV ông Sài Gòn Tr i qua h n 5 n m ho t đ ng, đ n cu i n m 2009 t ng tài s n c a BIDV ông

Sài Gòn đ t 1.743 t đ ng, huy đ ng v n đ t 1.678 t đ ng, d n cho vay đ t 1.050 t

Ngu n: Chi nhánh Ngân hàng u t và Phát tri n ông Sài Gòn

V i vi c đa d ng hóa các s n ph m huy đ ng v n nh : ch ng ch ti n g i, ti t

ki m v i k h n linh ho t, ti t ki m d th ng, cùng nhi u bi n pháp khuy n mãi h p

d n, lưi su t c nh tranh nên ngu n v n huy đ ng c a ngân hàng t ng nhanh trong giai

đo n 2005 – 2009, t 298 t đ ng n m 2005 t ng lên 1.678 t đ ng n m 2009, t ng 4,6

l n, v i t c đ t ng tr ng bình quân đ t 59%/n m Tuy nhiên, t c đ t ng không n

đ nh qua các n m và c c u ngu n v n huy đ ng ch a cân đ i, ch y u là ngu n v n huy đ ng ng n h n (chi m bình quân trên 90% trong t ng v n huy đ ng)