Tài liệu Chuong 3 - Ke toan NV tin dung docx

TÀI KHOẢN SỬ DỤNGTK 2111 “Nợ đủ tiêu chuẩn” - Số tiền khách hàng vay các tổ chức, cá nhân - Số tiền khách hàng trả nợ - Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về

Chương 3: Kế toán nghiệp vụ tín dụng

• Cho vay trả góp

• Cho vay chiết khấu giấy tờ có giá

• Cho thuê tài chính

Khách hàng Hồ sơ cho vay

Ngân hàng cho vay

Thẩm định hồ sơ

Trả nợ Giải ngân

QĐ cho vay

Từ chối cv

NHIỆM VỤ KẾ TOÁN CHO VAY

 Phản ánh kịp thời, đầy đủ, chính xác số liệu cho vay:

 Kỳ hạn nợ

 Thu nợ kịp thời

 Thông qua việc kiểm soát chứng từ cho vay, thu nợ:

 Nhà lãnh đạo có kế hoạch, phương hướng đầu tư

 Bảo vệ tài sản của NH:

 Kiểm soát chính xác, tránh thất thoát

CHỨNG TỪ GỐC

 Đơn xin vay :

 Do khách hàng lập

 Là căn cứ ban đầu để NH xem xét cho vay

 Hợp đồng tín dụng:

 Là căn cứ pháp lý để giải quyết tranh chấp

 Khế ước vay kiêm kỳ hạn nợ:

 Là căn cứ để khách hàng trả nợ đúng định kỳ

CHỨNG TỪ GHI SỔ

 Chứng từ cho vay:

Cho vay bằng chuyển khoản: séc, ủy nhiệm chi, …

Cho vay bằng tiền mặt: séc lĩnh tiền mặt, phiếu chi, …

 Chứng từ thu nợ :

 Thu bằng chuyển khoản : Uûy nhiệm chi, lệnh chi, …

 Thu bằng tiền mặt : Giấy nộp tiền, séc lĩnh tiền mặt, …

1 Các phương thức cho vay chủ yếu:

Cho vay thông thường (cho vay theo từng món).

Cho vay trả góp

Cho vay chiết khấu chứng từ có giá

Cho vay thuê mua (tín dụng thuê mua)

Cho vay bằng vàng

Cho vay bằng VNĐ đảm bảo theo giá trị vàng

• Gồm 05 nhóm tài khoản chính:

– Nhóm 1: “Nợ đủ tiêu chuẩn”

– Nhóm 2: “Nợ cần lưu ý”

– Nhóm 3: “Nợ dưới tiêu chuẩn”

– Nhóm 4: “Nợ nghi ngờ”

– Nhóm 5: “Nợ có khả năng mất vốn”

2 Tài khoản sử dụng:

• Gồm có các nghiệp vụ chính sau :

 Cho vay các TCTD khác – Ký hiệu TK: 20Cho vay các TCTD khác – Ký hiệu TK: 20

 Cho vay các tổ chức, cá nhân – Ký hiệu TK: 21Cho vay các tổ chức, cá nhân – Ký hiệu TK: 21

 Chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá – Ký hiệu TK: 22Chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá – Ký hiệu TK: 22

 Cho thuê tài chính – Ký hiệu tài khoản: 23Cho thuê tài chính – Ký hiệu tài khoản: 23

 Bảo lãnh – Ký hiệu TK: 24Bảo lãnh – Ký hiệu TK: 24

 Cho vay bằng vốn tài trợ, uỷ thác đầu tư – KHTK: 25Cho vay bằng vốn tài trợ, uỷ thác đầu tư – KHTK: 25

 Tín dụng khác đối với tổ chức, cá nhân trong nước – KHTK: 27Tín dụng khác đối với tổ chức, cá nhân trong nước – KHTK: 27

2.1 Kết cấu các nhĩm tài tài khoản:

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 2111 “Nợ đủ tiêu chuẩn”

- Số tiền khách hàng vay

các tổ chức, cá nhân

- Số tiền khách hàng trả nợ

- Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về phân loại nợ

SD: Số tiền nợ vay của các tổ

chức, cá nhân đủ tiêu

chuẩn theo quy định hiện

hành về phân loại nợ

Lưu ý: Tài khoản 2111

 Đây là các khoản nợ được TCTD đánh giá là có khả

năng thu hồi cả gốc và lãi đúng thời hạn

 Mở chi tiết cho từng tổ chức, cá nhân vay tiền

• Ví dụ:

• 2111.00.01.3434 (Tài khoản vay ngắn hạn của

ông Nguyễn Hoài Nam)

• 2111.00.03.5353 (Tài khoản vay ngắn hạn của

bà Đặng Thị Tuyết)

• Ký hiệu tài khoản khi làm bài tập:

• 2111 Nguyễn Hoài Nam

• 2111 Đặng Thị Tuyết

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 2112 “Nợ cần chú ý”

- Số tiền khách hàng vay

các tổ chức, cá nhân

- Số tiền khách hàng trả nợ

- Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về phân loại nợ

SD: Số tiền nợ vay của các tổ

chức, cá nhân đủ tiêu

chuẩn theo quy định hiện

hành về phân loại nợ

Lưu ý: Tài khoản 2112

 Mở chi tiết cho từng tổ chức, cá nhân vay tiền

(Mở chi tiết và ký hiệu tài khoản khi làm bài tập

giống như tài khoản 2111)

 Đây là các khoản nợ đã quá hạn dưới 90 ngàyĐây là các khoản nợ đã quá hạn dưới 90 ngày

 Các khoản nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ

 Có ít nhất một món nợ bị chuyển sang các nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá là khả năng trả nợ của khách

hàng suy giảm và chuyển sang nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá theo phương pháp định tính là

có khả năng thu hồi đầy đủ gốc và lãi

có khả năng thu hồi đầy đủ gốc và lãi nhưng có dấu hiệu suy nhưng có dấu hiệu suy

giảm khả năng trả nợ

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 2113 “Nợ dưới tiêu chuẩn”

- Số tiền khách hàng vay

các tổ chức, cá nhân

- Số tiền khách hàng trả nợ

- Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về phân loại nợ

SD: Số tiền nợ vay của các tổ

chức, cá nhân đủ tiêu

chuẩn theo quy định hiện

hành về phân loại nợ

Lưu ý: Tài khoản 2113

 Mở chi tiết cho từng tổ chức, cá nhân vay tiền

(Mở chi tiết và ký hiệu tài khoản khi làm bài tập

giống như tài khoản 2111 va ø 2112)

 Đây là các khoản nợ đã quá hạn từ 90 đến 180 ngàyĐây là các khoản nợ đã quá hạn từ 90 đến 180 ngày

 Các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn dưới 90 ngàyCác khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn dưới 90 ngày

 Có ít nhất một món nợ bị chuyển sang các nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá là khả năng trả nợ của khách

hàng suy giảm và chuyển sang nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá theo phương pháp định tính là

không có có khả năng thu hồi đầy đủ gốc và lãi đúng hạn và có

khản năng tổn thất một phần vốn gốc và lãi

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 2114 “Nợ nghi ngờ”

- Số tiền khách hàng vay

các tổ chức, cá nhân

- Số tiền khách hàng trả nợ

- Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về phân loại nợ

SD: Số tiền nợ vay của các tổ

chức, cá nhân đủ tiêu

chuẩn theo quy định hiện

hành về phân loại nợ

Lưu ý: Tài khoản 2114

 Mở chi tiết cho từng tổ chức, cá nhân vay tiền

(Mở chi tiết và ký hiệu tài khoản khi làm bài tập

giống như tài khoản 2111, 2112 và 2113)

 Đây là các khoản nợ đã quá hạn từ 181 đến 360 ngàyĐây là các khoản nợ đã quá hạn từ 181 đến 360 ngày

 Các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn từ 90Các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn từ 90180

ngày

 Có ít nhất một món nợ bị chuyển sang các nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá là khả năng trả nợ của khách

hàng suy giảm và chuyển sang nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá theo phương pháp định tính là

có khả năng tổn thất cao

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 2115 “Nợ có khả năng mất vốn”

- Số tiền khách hàng vay

các tổ chức, cá nhân

- Số tiền khách hàng trả nợ

- Số tiền chuyển sang tài khoản thích hợp theo quy định hiện hành về phân loại nợ

SD: Số tiền nợ vay của các tổ

chức, cá nhân đủ tiêu

chuẩn theo quy định hiện

hành về phân loại nợ

Lưu ý: Tài khoản 2114

 Mở chi tiết cho từng tổ chức, cá nhân vay tiền

(Mở chi tiết và ký hiệu tài khoản khi làm bài tập giống như tài khoản 2111, 2112, 2113 và 2114)

 Đây là các khoản nợ đã quá hạn từ trên 360 ngàyĐây là các khoản nợ đã quá hạn từ trên 360 ngày

 Các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn trên 180 Các khoản nợ đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn trên 180

ngày

 Có ít nhất một món nợ bị chuyển sang các nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá là khả năng trả nợ của khách

hàng suy giảm và chuyển sang nhóm rủi ro cao hơn

 Các khoản nợ được TCTD đánh giá theo phương pháp định tính là

không còn khả năng thu hồi, mất vốn

- Số tiền lãi khách hàng trả

- Số tiền chuyển sang lãi chưa thu được

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 394 “Lãi phải thu từ hoạt động TD”

- Số tiền lãi phải thu tính cộng dồn

SD: Số tiền lãi ngân hàng chưa

thu được

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 702 ‘Thu lãi cho vay’

- Điều chỉnh hạch toán

sai sót trong năm

- Kết chuyển tiền lãi cho

vay vào tài khoản xác

định KQKD

- Số tiền thu lãi cho vay

SD: Số tiền thu lãi cho vay

hiện có chưa kết chuyển

Khách hàng 20 / 01 / 05 thông thường (theo món)Ngân hàng cho vay

Báo cáo kế toán

Công việc tính lãi phải trả là gì?

• Tính trước thu nhập hoạt động tín dụng để đưa vào chi phí nhằm phản ảnh báo cáo tài

TK 2111 TK 1011 xxx

Khách hàng 20 / 01 / 05 thông thường (theo món)Ngân hàng cho vay

Báo cáo kế toán

 Đối với các tài khoản “Dự phòng rủi ro”: Dùng để phản việc trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng theo quy định hiện hành về phân loại nợ

 Bao gồm các tài khoản cấp III sau:

- Dự phòng cụ thể

Tài khoản: 2191, 2291, 2391, 2491, 2591, 2791

- Dự phòng chung

Tài khoản: 2192, 2292, 2392, 2492, 2592, 2792

2.3 Trích dự phịng rủi ro:

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

TK 219, 229, 239, 249, 259, 279 “Dự phòng rủi ro”

- Sử dụng dự phòng để xử

lý rủi ro tín dụng

- Hoàn nhập số dự phòng

3 Hạch toán các nghiệp vụ chủ yếu

3.1 Cho vay thông thường:

SƠ ĐỒ HẠCH TOÁN TỔNG QUÁT: CV THÔNG THƯỜNG

 Ngày 10/04/03 quyết định cho ông Nguyễn Nam vay 200 trđ thời

hạn vay 1 năm, lãi suất vay 0,9% trả hàng tháng Ông Nam thế chấp căn nhà trị giá 600 trđ.

 Giải ngân tiền mặt 30 trđ, số còn lại chuyển trả cho đối tác khách hàng (Cty QD Cơ Khí) có tài khoản tại ngân hàng.

 Ngày 10/05/03 khách hàng trả vốn 30 trđ và lãi bằng tiền mặt.

 Ngày 10/06/03 khách hàng chưa đến trả lãi, ngân hàng thông báo và đến ngày 20/06/03 khách hàng trích TKTG thanh toán

trả nợ gốc 40trđ và toàn bộ lãi trong tháng.

 Đến ngày 11/04/04 số dư nợ của ông Nam là 40 trđ, ông Nam

không gia hạn nợ, NH chuyển sang nợ quá hạn.

Hạch toán phát sinh

THỜI ĐIỂM GIẢI NGÂN

THỜI ĐIỂM THU NỢ

THỜI ĐIỂM NỢ QUÁ HẠN

Lãi vay = Dư Nợ thực tế theo món vay x LS x Thời hạn vay

TÍNH LÃI CHO VAY THÔNG THƯỜNG

- Cuối mỗi tháng NH tính dự thu cho từng món vay

- Khi khách hàng trả nợ gốc thì tính lãi cho đến thời điểm đó

- Công thức:

Lãi phạt quá hạn = Số lãi phải trả trong kỳ x

Số ngày đã quá hạn trả x

Lãi suất cho vay ngày x

150%

TÍNH LÃI CHO VAY THÔNG THƯỜNG

- Khi khách hàng không trả lãi đúng hạn, khách hàng không đến ngân hàng trả lãi, ngân hàng tính lãi quá hạn (lãi phạt) theo công thức:

Lãi vay phải trả = Số lãi vay trong hạn(1)+ Số lãi vay

của những ngày quá hạn vốn(2) +

Số lãi phạt(3)

TÍNH LÃI CHO VAY THÔNG THƯỜNG

- Khi khách hàng đến trả nợ quá hạn, ngân hàng sẽ tính lãi theo công thức sau:

(2) = Số dư nợ trong kỳ x Lãi suất cho vay

hạn x 150%

Các bước thực hiện

 Cuối mỗi tháng tính dự thu trên từng món vay của khách hàng  Đưa vào tài khoản Đưa vào tài khoản “Thu lãi cho vay” “Thu lãi cho vay” , ,

Các bước thực hiện

 Nếu đến thời hạn trã lãi, khách hàng không đến để trả lãi, ngân hàng chuyển số lãi chưa thu được sang theo dõi ở tài khoản

theo dõi ở tài khoản “Lãi cho vay quá hạn chưa thu “Lãi cho vay quá hạn chưa thu

được”, hạch toán:

Nhập TK 941

 Khi khách hàng đến thanh toán số tiền lãi đã quá hạn, ngân hàng tính tiền lãi phải trả cho khách hàng bao gồm lãi trong hạn + lãi quá hạn (lãi phạt), hạch

toán:

Nợ TK 1011, 4211, … Có TK 394 (3941, 3942, 3943, …)

Có TK 702

Các bước thực hiện

 Khi khách hàng đến trả nợ đã quá hạn, ngoài việc hạch toán thu nợ gốc, ngân hàng sẽ hạch toán thu lãi

phải trả như sau:

Nợ TK 1011, 4211, … Có TK 394 (Lãi trong hạn)

Có TK 702 (Lãi theo công thức ( 2 ) và ( 3 ))

Sơ đồ thời gian từ ví dụ

Tính lãi quá hạn

Hạch toán kế toán từ ví dụ

Khách hàng chưa trả lãi

0,54 trđ

2,0981 trđ 1,122 trđ

0,459 trđ

0,51 trđ

- Tiền vốn gốc và lãi được thu theo tỷ lệ % từ TKTG sau khi khách hàng nhận tiền bán hàng.

- Nếu tài khoản cho vay luân chuyển có số dư có, ngân hàng phải trả lãi cho khách hàng.

- Hiện nay các ngân hàng còn cho vay luân chuyển thông qua hình thức thế chấp sổ tiết kiệm

 Chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất truy đòi

Trách nhiệm đòi tiền nước ngoài thuộc về

khách hàng

 Chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất miễn truy đòi

Trách nhiệm đòi tiền nước ngoài thuộc về

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU THƯƠNG

PHIẾU VÀ GIẤY TỜ CÓ GIÁ

TK 221, 222

- Số tiền khách hàng đề

nghị chiết khấu

- Kết chuyển vào tài

khoản nợ quá hạn

- Số tiền khách hàng trả nợ

SD: Số tiền khách hàng

đang nợ trong hạn

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU THƯƠNG

PHIẾU VÀ GIẤY TỜ CÓ GIÁ

TK 2218, 2228

- Số tiền khách hàng

xin chiết khấu, cầm

cố đã quá hạn

- Số tiền khách hàng trả nợ

SD: Số tiền khách hàng

đang nợ quá hạn

TK 711 ‘Thu dịch vụ thanh toán’

- Thoái thu phí dịch vụ

SD: Số tiền thu phí dịch

vụ hiện có chưa kết chuyển

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU THƯƠNG

PHIẾU VÀ GIẤY TỜ CÓ GIÁ

TK 133 ‘Tiền gửi ngoại tệ ở nước ngoài’

– TK: Nostro

- Giá trị ngoại tệ gửi

vào ngân hàng nước

ngoài

- Giá trị ngoại tệ lấy ra

SD: Giá trị ngoại tệ TCTD

hiện đang còn gửi tại

NH nước ngoài

TÀI KHOẢN SỬ DỤNG NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU THƯƠNG

PHIẾU VÀ GIẤY TỜ CÓ GIÁ

Chiết khấu chứng từ hàng xuất truy đòi

 Phương thức thanh toán T/T

 Phương thức thanh toán D/P

(3)

(4)

(5) (6)

Trị giá HĐ 50.000USD BCT 50.000 USD 40.000 USD

40.000 USD

Giải thích sơ đồ

• (1): Nhà xuất khẩu trong nước giao hàng và lập bộ

chứng từ xuất khẩu chuyển đi nhà nhập khẩu

• (2): Nhà xuất khẩu lập bộ chứng từ xuất khẩu tương

tự chuyển đến ngân hàng phục vụ XK theo dõi

• (3): NH phục vụ XK tạo điện tính truyền đi ngân

hàng phục vụ nhập XK biết

• (4): Nhà nhập khẩu chấp nhận thanh toán hàng,

trích tài khoản thanh toán

• (5): NH nước ngoài thanh toán cho ngân hàng trong

nước

• (6): NH phục vụ xuất khẩu báo có tài khoản cho nhà

xuất khẩu

Chiết khấu chứng từ hàng xuất miễn truy đòi

 Phương thức thanh toán L/C

(5)

(6)

(8)

Giải thích sơ đồ

• (1): Nhà xuất khẩu đến ngân hàng nước ngoài mở

L/C và ký quỹ đảm bảo thanh toán L/C

• (2): NH nước ngoài tạo L/C và truyền L/C đi ngân

hàng phục vụ nhà XK trong nước

• (3): NH phục vụ nhà XK thông báo cho nhà xuất

khẩu biết rằng L/C đã được mở

• (4): Nhà xuất khẩu tiến hàng giao hàng theo thoả

thuận trong L/C

• (5): Nhà xuất khẩu lập bộ chứng từ xuất khẩu gửi

ngân hàng, đề nghị NH theo dõi và đòi tiền

• (6): NH phục vụ xuất khẩu gửi bộ chứng xuất khẩu

đòi tiền bên ngân hàng nước ngoài

Giải thích sơ đồ

• (7): NH nước ngoài tiến hành thanh toán tiền hàng

theo trong L/C đã lập cho NH phục vụ nhà XK

• (8): NH phục vụ nhà xuất khẩu báo có cho nhà xuất

khẩu

Ví dụ chiết khấu bộ chứng từ L/C:

• Ngày 01/01/2006 : Công ty Sotico lập bộ chứng từ xuất khẩu gửi đến ngân hàng, trong đó có L/C số: 024070204ILC trả chậm 60 ngày, hối phiếu kèm

theo có số tiền: 30.000USD.

• Ngày 05/01/2006 : Công ty đến đề nghị ngân hàng chiết khấu bộ chứng từ này, bộ chứng từ hợp lệ,

ngân hàng đồng ý cho vay chiết khấu 20.000USD, lãi suất chiết khấu1,5%/tháng, trả lãi hàng tháng Thời hạn vay 2 tháng, giải ngân qua tài khoản tiền gửi của khách hàng.

• Ngày 01/03/2006 , ngân hàng nhận được giấy báo có:

30.000USD từ ngân hàng nước ngoài đối với bộ chứng từ

này, cùng ngày công ty đến ngân hàng trích tài khoản tiền gửi trả toàn nợ gốc và lãi chiết khấu.

o Tính toán và hạch toán lãi hàng tháng.

o Thu nợ gốc vào cuối kỳ

Ví dụ chiết khấu bộ chứng từ L/C:

Lãi = Mệnh giá chứng từ x LS chiết khấu x Thời hạn CK Lệ phí, hoa hồng nếu tính theo tỷ lệ % = Mệnh giá x Tỷ lệ %

Số tiền

chiết khấu

Mệnh giá chứng từ xin chiết khấu (Lãi + Lệ phí + Hoa hồng)

-Chiết khấu các giấy tờ có giá khác

 Trái phiếu, cổ phiếu

 Tín phiếu, kỳ phiếu

 Công ty TNHH Sông Tiền đến ngân hàng xin chiết khấu các trái phiếu từ ngày 10/03/03 đến 10/03/04, trái phiếu đáo hạn vào năm 2005, mệnh giá 400 trđ.

 Lãi suất chiết khấu: 8,4% năm, trả lãi hàng tháng.

 Lệ phí và hoa hồng: 1% mệnh giá chứng từ trả một lần vào kỳ trả lãi đầu tiên, lãi suất thuế GTGT 10%.

 Ngày 10/04/03 công ty trả lãi kỳ đầu.

 Đến ngày 10/03/04 Công ty chưa đến trả nợ ngân hàng chuyển sang nợ quá hạn Ngân hàng thông báo cho KH.

 Đến 20/03/04 Công ty đến thanh toán toàn bộ nợ cho NH.

VÍ DỤ NGHIỆP VỤ CHIẾT KHẤU