Cách làm, cách sử dụng của từng quyển sách trong “ Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ”: Sách trò chơi học tập “ Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ ” được thiết kế thành 3
Trang 1Phụ lục 1b
BẢN THUYẾT MINH CHI TIẾT MỘT SỐ ĐỒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CHO TRẺ
Ở HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI NĂM HỌC 2016-2017
I MỤC ĐÍCH CỦA THIẾT BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
Trong thời buổi công nghệ thông tin phát triển như hiện nay, có rất nhiều những món đồ chơi được lắp đặt hiện đại, trẻ vô cùng thích thú Song, bên cạnh những món đồ chơi đó cũng mang lại không ít các tác hại cho trẻ: đồ chơi siêu nhân, súng điện tử quá bạo lực đối với lứa tuổi của trẻ hoặc các đồ chơi mà chất cấu tạo từ chúng tiềm ẩn những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của các cháu: chất nhờn ma quái, nhựa độc hại… Vì thế những món đồ chơi tự làm, tự tạo không ảnh hưởng sức khỏe là không thể thiếu và rất cần thiết đối với hoạt động giáo dục trẻ mầm non
Tâm lý chung của các trẻ bao giờ cũng muốn khám phá, tò mò tìm tòi những cái mới lạ Trẻ rất thích thú khi được vừa học vừa chơi, không bị ép buộc vào bất
cứ khuôn khổ nào Chính vì thế, đồ dùng đồ chơi- đồ dùng dạy học sẽ thỏa mãn
tâm lý trẻ và cũng thỏa mãn được nhu cầu giáo dục trẻ mần non “Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ” đã đáp ứng đầy đủ hai yếu tố học mà chơi- chơi mà học,
thiết kế các trang trên vải nỉ phát huy tối đa tính tích cực thông qua vui chơi
“ Một số đồ chơi trí tuệ cho trẻ” giúp trẻ phát triển nhận thức, hiểu được các
kiến thức sơ đẳng về toán học, lắp ghép các hình học, các chữ số, thực hiện các kỹ năng cơ bản, trò chơi dân gian, kể chuyện sáng tạo, thông qua đó có thể nhận biết chữ cái, sự đa dạng tổng hợp các kiến thức, các kĩ năng đã học trẻ có thể tạo ra sản phẩm khi chơi
Bên cạnh những tác dụng từ đồ chơi phát triển trí tuệ đối với trẻ, bản thân những món đồ chơi ấy nêu bật lên những giá trị thẩm mỹ, màu sắc tươi sáng, rõ từng chi tiết, trẻ dễ nhìn, trẻ định vị cụ thể từng loại với cách chơi rõ ràng và trẻ có thể sáng tạo trong khi chơi
Từ những món đồ chơi vừa phát triển trí tuệ, vừa khơi gợi tính thẩm mỹ, trẻ còn được tự tay thao tác khi chơi, chính những điều đó sẽ kích thích rất nhiều sự phấn khích, sáng tạo, khơi nguồn những tiềm ẩn phát minh sáng chế sau này ở trẻ
II TÍNH KHOA HỌC:
1 Thực trạng ban đầu của vần đề:
Đầu tiên tôi thực hiện những món đồ chơi nghiêng về chữ cái và chữ số, nhưng khi càng làm bản thân tự nảy sinh ra nhiều ý tưởng, càng say mê sáng tạo ra thật nhiều thật nhiều đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ
Ban đầu khi thực hiện gặp không ít khó khăn Dạy 2 buổi/ ngày, thời gian làm đồ chơi chỉ là 2 khoảng thời gian ngắn: buổi trưa từ 11 giờ đến 13 giờ, buổi tối khoảng thời gian từ 8 giờ tối đến 11 giờ khuya, chưa kể khoảng thời gian soạn bài chuẩn bị cho tiết học hôm sau Những khi bận rộn nhưng lại nghĩ ra ý định, tôi sợ
Trang 2mình quên nên ghi chép ngay vào sổ cá nhân, đến thời gian được làm lật sổ ra và nhớ ngay thực hiện
Nhưng với sự háo hức, mong muốn nhìn thấy niềm vui sự phấn khích
từ các cháu đã nung đúc tinh thần tôi phải hoàn thành thật nhiều những đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ
2 Những biện pháp và quá trình tổ chức tiến hành:
Xuất phát từ những thực trạng vừa nêu trên, tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi, học
hỏi, thiết kế và cho ra những quyển sách bằng vải nỉ với các tên “Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho tre” ”nhằm giúp trẻ luôn thể hiện được tối đa tính tích cực
qua việc tìm tòi, khám phá Bên cạnh đó cũng giúp trẻ thể hiện được những kỹ năng đơn giản, hằng ngày nhằm thỏa mãn nhu cầu làm người lớn và thích làm người lớn Thích tự mình làm những điều mình muốn, mình thích Trẻ được tự
do thao tác với với những trang sách vải nỉ mà không sợ hư, sợ nguy hiểm… Với những màu sắc phong phú bắt mắt làm trẻ hứng thú hơn ở góc chơi học tập, không còn cảm thấy nhàm chán, sợ sệt khi được cô hướng dẫn chơi góc học tập như trước, với sự thoải mái và tự tin hơn làm cho tâm lý của trẻ cũng vững vàng
hơn khi được cô hỏi đến
Cách làm, cách sử dụng của từng quyển sách trong “ Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ”:
Sách trò chơi học tập “ Một số đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ ” được thiết kế thành 3 quyển sách với những nội dung như sau :
Quyển 1 “ Khám phá khoa học – toán sơ đẳng cho trẻ ”
- Trò chơi “Cây và quả”: Giáo viên làm 2 cây xanh và những quả rời nhau,
bên trong tán cây 2 cây xanh chứa những quả, làm các thẻ số bằng vải nỉ hình tròn, trong đó có trái cam xanh và cam chính vàng, trẻ chọn quả gắn lên cây
và đếm số lượng sau đó đặt thẻ số tương ứng cho mỗi cây – thẻ số dùng chung ở hình 4 (Hình 1a)
- Trò chơi “ Thời gian”: Giáo viên làm chiếc đồng hồ 24 giờ/ ngày, mặt trời,
mặt trắng, ngôi sao, mây Với một chiếc đồng hồ thời gian, và biểu tượng ngày và đêm Khi chơi trẻ sẽ quay kim đồng hồ chỉ vào số giờ trẻ muốn và
Trang 3chọn biểu tượng ngày đêm cho phù hợp ( ví dụ: 9h sáng – ban ngày có mặt trời, mây… (Hình 2a)
Hình 1a Hình 2a
- Trò chơi “ Tìm hình dạng đúng ” : Giáo viên dùng vải nỉ cắt hình tròn, tam
giác, chữ nhật… trang trí thêm cuốn lá cho hình tròn để tạo thành quả cam, gây hứng thú và đẹp mắt hơn Trong trò chơi này thì những hình hình học: vuông, chữ nhật, tròn, tam giác được cắt thành những mảnh rời nhau, nhiệm vụ của trẻ là phải tìm mẫu đúng còn lại và ghép vào nhau để cho ra hình hoàn chỉnh Ngoài ra trẻ có thể chơi gắn những hình khác nhau để tạo thành một sản phẩm theo ý riêng của mình (Hình 3a)
- Trò chơi “ Chậu hoa màu sắc ” : Giáo viên làm một chậu cây và với những
bông hoa rời nhau, nhiều màu sắc, thẻ số Với trò chơi này trẻ sẽ được tự tay trang trí hoa lên chậu hoa với những bông hoa nhiều màu và chọn số tương ứng gắn vào cây hoa Có 9 bông hoa và thẻ số từ 1-9 (Hình 4a)
Hình 3a Hình 4a
Trang 4- Trò chơi “ Của hàng xe ” : Giáo viên dùng vải nỉ cắt thành 3 loại xe khác nhau Ở trang này các bạn chơi sẽ được tháo và lắm ghép 3 loại xe khác nhau với những hình dạng tương đồng của hình hình học
Hình 5a Hình 6a
Trò chơi “ Hình dạng cắt đôi ” : Nhiệm vụ được giao khi chơi trò chơi
này là trẻ sẽ phải tìm 2 hình giống nhau của được cắt đôi từ hình hình học và gắn lại cho đúng với hình mẫu ( Ví dụ: Hình tròn được cắt ra làm đôi, trẻ phải tìm được mỗi bên là nữa hình trò đặt dấu cộng và giữa 2 nữa hình tròn và dấu bằng ở hình tròn lớn
- Trò chơi “ Dây hột – hình hình học ” : Trang sách này trẻ sẽ được chơi như
sau: Cột dọc là những chữ số từ 1-10 chọn một chữ số gắn lên và di chuyển những hột hạt sao cho tương ứng với số mình đã đặt, có thể sử dụng hình hình học thay cho hột hạt Hình 7a
Hình 7a Hình 8a
Trang 5- Trò chơi “ Quả trứng đáng yêu ” : Trẻ sẽ chọn và gắn lên quá trình nở trứng
của một con gà theo đúng quy luật mũi tên, gắn đúng số theo thứ tự ( ví dụ: quả trứng nguyên ở vị trí số 1 thì tiếp là quả trứng nứt ra ở vị trí số 2….) (Hình 8a)
- Trò chơi “ Ô số vuông ” : Nhiệm vụ của trẻ khi chơi ở trang này là chọn 2 số
bất kì và chia số lượng thành 2 phần , sau đó chia dây hạt ở trên mỗi bên cũng tương ứng với số ở phía dưới, cũng có thể chơi theo hướng tách gộp không cần dùng dây hạt (Hình 9a)
Hình 9a Hình 10a
- Trò chơi “ Ghép thân cho sâu ” : Có một cây ăn quả sai trĩu quả, có một con
sâu với những thân rời nhau nhiệm vụ của trẻ chơi là phải gắn thân vào cho sâu theo số thứ tự 1-10 (Hình 10a)
- Trò chơi “ Đếm số lượng ” : Ở trò chơi này các trẻ chơi sẽ đặt những quả tương ứng và gắn chữ số tương ứng với số lượng quả mà trẻ muốn – Chơi được nhiều chủ để khác nhau như: Động vật, thực vật, trường mầm non, đồ dùng gia đình…
Trang 6
Hình 11a Hình 12a
- Trò chơi “ Chiếc tủ kì diệu ” : Với một chiếc tủ xinh xắn bên trong chứa những đồ dùng trong gia đình thì trẻ sẽ gắn đồ dùng nào mình thích, gắn chữ
số tương úng cho số lượng đồng dùng – chơi nhiều chủ đề khác nhau
- Trò chơi “ Xếp tương ứng 1-1 ” : Với 10 ô hình chữ nhật nhiệm vụ của trẻ chơi chọn đồ dùng bên trong túi phía dưới gắn lên tương ứng 1-1 ( Ví dụ: một chú thỏ tương ứng với 1 củ cà rốt )
Hình 13a Hình 14a
- Trò chơi “ Quy luật xa gần – trái phải ” : Với những chiếc thuyền được sắp
xếp theo quy luật xa gần thì nhiệm vụ của trẻ chơi là chọn hướng di chuyển bên trái hay bên phải thì dùng tay kéo thuyền của mình, thuyền di chuyển được là nhờ có những sợ dây
Trang 7 Quyển 2: Bé thực hành kỹ năng
- Trò chơi “ Bong bóng và voi ” : Giáo viên làm 1 chú voi và 5 quả bong
bóng, 5 quả bong bóng được đơm bằng nút bóp của áo Nhiệm vụ của trẻ là gắn những quả bong bóng rời vào những mẫu bong bóng có sẵn trùng với màu sắc theo quy định ( Hình 1a)
Hình 1a Hình 2a
- Trò chơi “ Chiếc áo xinh xắn ” : Giáo viên dùng vải nỉ cắt thành 1 cái áo,
dùng nút và dây để làm khuy áo Khi chơi trẻ sẽ thực hiện kĩ năng cài khuy áo cho ngay ( Chỉ số 5 – Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi) ( Hình 2a)
- Trò chơi “ Ngôi nhà mơ ước ” : Giáo viên dùng nỉ cắt thành ngôi nhà, cây,
sao, mặt trời với những mảnh rời nhau, khi chơi thì trẻ sẽ gắn làm sao cho thành
mộ khung cảnh hay một bức tranh theo ý thích của trẻ và có thể sử dụng để nói về môi trường xung quanh bức tranh thoe trí tưởng tượng của trẻ ( Hình 3a)
Hình 3a Hình 4a
Trang 8- Trò chơi “ Chú bò ngộ nghĩnh – Cây thông ” : Giáo viên dùng vải nỉ cắt
thành hình dáng một chú bò và chia thành 4 mảnh rời nhau ( 2 cây thông với 6 mảnh rời nhau) Trẻ sẽ gắn, ghép làm sao cho ra hình chú bò ngộ nghĩ và cây thông – chơi ở nhiều chủ đề khác nhau ( Hình 4a)
- Trò chơi “ Dây hoa sắc màu ” : Giáo viên cắt thành nhiều bông hoa có
màu sắc khác nhau cùng với số thứ tự 1-10, trên mỗi bông hoa có 1 sợi vòng nhỏ Nhiệm vụ của trẻ là sẽ sâu sợi dây rời giáo viên chuẩn bị theo thứ tự số 1-10 ( Hình 5a)
Hình 5a Hình 6a
- Trò chơi “ Bạn trai hay bạn gái ” : Giáo viên cắt hình dạng của đầu người,
với những bộ phận rời nhau như: Tóc, mắt, mũi miệng, phụ kiện trang trí… Khi chơi trẻ sẽ tạo hình mặt của bạn trai hoặc bạn gái tùy ý thích của trẻ ( Hình 6a )
- Trò chơi “ Đan lát ” : Giáo viên cắt những dây dài rời nhau với 2 màu
hồng và xanh dạ quang Nhiệm vụ của trẻ là thể hiện kỹ năng đan xe từng sợi dây
để thành một mảng hoàn chỉnh ( Hình 7a)
Hình 7a Hình 8a
Trang 9- Trò chơi “ Hoa của bé ” : Giáo viên cắt những cánh hoa rời nhau, dán keo
gai phía sau những cánh hoa Khi chơi trẻ sẽ gắn những cánh hoa ấy thành 1 bông hoa cho đều và đẹp ( Hình 8a)
- Trò chơi “ Dây xúc xích” : Giáo viên cắt những sợi dây rời nhau, dùng kéo
xe dán vào 2 đầu Khi chơi trẻ sẽ nối những dây đó lại với nhau tạo thành 1 dây xúc xích ( Hình 9a)
Hình 9a Hình 10a
- Trò chơi “Be làm người lớn”: Giáo viên cắt và làm một số đồ dùng trong
gia đình như: Máy giặt, bàn ủi, quần áo, … Khi chơi trẻ sẽ thực hiện kỹ năng và thỏa mãn nhu cầu làm việc giống người lớn là sẽ ủi đồ, bỏ đồ và giặt và phơi đồ… Giáo dục cháu không tự tay cắm điện.( Hình 10a)
- Trò chơi “Bản thân bé” : Giáo viên cắt và tạo hình quần áo, giày là những
mảnh rời… Khi chơi trẻ được tự tay mặc quần áo cho bé “ sâu keo” – giống chơi trò chơi búp bê nhưng với đồ chơi bằng vải nỉ sẽ không gây hại nhưng búp bê nhựa
vì chất nhựa độc ( Hình 11a)
Hình 11a Hình 12a
Trang 10- Trò chơi “Bé biết gì về giao thông”: Giáo viên tạo hình chốt đèn giao
thông, xe, người… Khi chơi trẻ sẽ thể hiện những kiến thức và kỹ năng khi tham gia giao thông Qua đó giáo viên có thể giáo dục kịp thời để cháu khắc sâu những kiến thức về luật an toàn giao thông ( Hình 12a)
- Trò chơi “Xếp hình”: Giáo viên cắt những hình rời nhau trên một trang vải
nỉ Khi chơi trẻ sẽ thể hiện kỹ năng ghi nhớ, quan sát để gắn những mảnh hình xếp rời khớp với nhau ( Hình 13a)
Hình 13a Hình 14a
- Trò chơi “Cặp đôi giống nhau”: Giáo viên cắt những ô vuông nhỏ và
những loại trái cây khác nhau, mỗi ô vuông tương ứng với 1 quả có 12 ô với 6 cặp quả giống nhau Khi chơi trẻ phát huy được khả năng ghi nhớ , nhiệm vụ của trẻ là chọn 2 hình giống nhau thì được lấy chúng ra và sau khi lật hết ô vuông sẽ tổng kết lại số quả mình lật được – chơi được nhiều chủ đề ( Hình 14a)
- Trò chơi “Chiếc giầy của ai?”: Giáo viên cắt vải nỉ thành hình đôi giầy, và
đóng lổ cho đôi giầy Khi chơi trò chơi này trẻ sẽ thể hiện kỹ năng xỏ giầy làm sao đẹp, không bị rối.( Hình 15a)
Hình 15a
Trang 11 Quyển 3: “ Trò chơi dân gian - Sáng tạo ”
- Trò chơi “ Oẳn tù tì ” : Giáo viên làm cắt vải nỉ làm 2 con thỏ, và 10
củ cà rốt chơi 2 cháu sẽ oẳn tù tì với nhau và chọn thỏ màu yêu thích – trắng hoặc hồng, đến hết lượt chơi bạn nào nhiều hơn là thắng ( Ví dụ: 2 bạn A – B Lượt oẳn
tù tì lần 1 nếu A thắng được chon thỏ, lượt 2 nếu a lại thắng được đi 1 củ cà rốt trên hàng ngang ) ( Hình 1a)
Hình 1a Hình 2a
- Trò chơi “ Lựa đậu “ : Giáo viên làm 2 hình tam giác, 1 hình vuôn, 1
hình chữ nhật và một hình tròn Khi tham gia chơi trò chơi này thì hình tròn là nơi
để đậu, các hình còn lại là chổ để đậu của mỗi cá nhân trẻ chơi, 4 bạn chơi sẽ chọn đậu mà mình thích Giáo viên giáo dục cháu trước khi chơi, không bỏ đậu vào mũi, tay,… của bản thân hoặc của bạn ( Hình 2a)
- Trò chơi “ Búng thun”: Giáo viên làm 2 mảnh hình bán nguyệt bằng
phim trong Với trò chơi này , khi 2 trẻ chơi cùng nhau thì có nhiều cách thức để chơi như: búng cặp thun , búng qua mức của bạn, búng tiến về hướng bạn… ( Hình 3a)
Hình 3a Hình 4a
Trang 12- Trò chơi “ Thẩy đá ” : Với chiếc túi hình chữ nhật viền đường mép
rực rỡ có mảnh phim trong đựng những viên đá sỏi nhiều màu sắc, khi chơi trẻ sẽ lấy những viên đá sỏi ra khỏi túi, tận dụng phần nền phim trong làm không gian cho các cháu cùng chơi thẩy đá (Hình 4a)
- Trò chơi “Cắp cua”: Giáo viên làm 1 vòng tròn rỗng đặt ở giữa để
những viên đá khi chơi Trẻ chơi sẽ oẳn tù tì chọn lượt chơi trước, hai bàn tay đan nhau cắp những viên đá bằng 2 ngón trỏ, sản phẩm thu được của người chơi sẽ cho vào 2 hình tròn rỗng đặt phía dưới Kết thúc trò chơi mỗi người chơi sẽ đếm xem mình cắp được bao nhiêu viên đá hoặc có thể gộp sản phẩm của hai người chơi lại xem thu được số lượng bao nhiêu, đó là mục đích của việc trang trí nữa vòng tròn rỗng Để trò chơi vừa hứng thú vừa thu hút cháu giáo viên đã thiết kế thêm một chiếc bình nhỏ đựng những viên đá tiện cho việc thu dọn.( Hình 5a)
Hình 5a
Sau những trò chơi dân gian thuộc nhóm trò chơi vận động tinh thì giáo viên
có lồng ghép thêm hoạt động sáng tạo để trẻ có thể suy nghĩ, lập luận, vận dụng những kinh nghiệm trong cuộc sống hằng ngày, kết hợp với kiến thức đã học, trẻ
sẽ cho ra một bức tranh hay một câu chuyện hoàn chỉnh theo trí tưởng tượng của trẻ
- Trò chơi “ Kể chuyện sáng tạo với nhân vật ” : Giáo viên làm những
con vật từ vải nỉ như: Gấu, thỏ mẹ, thỏ con, cây, mây… Với những nhân vật như trên trẻ có thể kể một câu chuyện theo kiến thức đã học như: Thỏ con vâng lời mẹ,
ai đáng khen nhiều hơn….Ngoài ra trẻ vẫn có thể nghĩ ra một câu chuyện theo những gì trẻ biết và giáo viên không áp đặt với một cốt truyện nào (Hình 6b)