Bộ đề thi đánh giá chất lượng học sinh giỏi môn Sinh học (có hướng dẫn)15344

Câu nói trên sai... Tính s t bào sinh tinh và t bào sinh tr ng tham gia th tinh.

TR NG TRUNG H C C S NGUY N DU

H C SINH: NGUY N CHÂU AN

Website tham kh o: http://thanhhoa.violet.vn

NIÊN KHÓA: 2009 – 2013

GI I THI U

PH N 1: ÔN T P KI N TH C C B N (CÓ H NG D N)

TUY N T P THI KH O SỄT I TUY N TR NG THCS NGUY N DU – THI H C SINH GI I C P HUY N

TH I GIAN LÀM BÀI: 120 PHÚT

PH N 2: ỄNH GIỄ KI N TH C – ÔN T P T GI I

NH NG THI HAY - KHÓ VÀ CÁC B THI H C SINH GI I

C P T NH, THI TUY N SINH CHUYÊN SINH H C LAM S N

TH I GIAN LÀM BÀI: 150 PHÚT

TÀI LI U THAM KH O

Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c Lý thuy t ~ Bài t p Di truy n

T ng h p ki n th c v t ch t di truy n ADN – ARN

WEBSITE THAM KH O

http://thanhhoa.violet.vn

PH N 1

1

Câu 1: (5 đi m)

th c ti n c a vi c nghiên c u di truy n gi i tính?

H ng d n:

c trang 44 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 2: (3 đi m)

Th ng bi n là gì? Phân bi t th ng bi n và đ t bi n?

H ng d n:

C s t bi n Th ng bi n

Khái ni m

Là nh ng bi n đ i đ t ng t trong

v t ch t di truy n (NST, ADN,

gen…) khi bi u hi n ra ki u hình

là nh ng th đ t bi n

Là nh ng bi n đ i ki u hình c a

cùng m t ki u gen, phát sinh

trong đ i cá th , do nh h ng

tr c ti p c a môi tr ng

Nguyên

nhân

Do các tác nhân lý – hóa h c hay

r i lo n trao đ i ch t n i bào Do tr ng nh h ng tr c ti p c a môi

Tính ch t

Vai trò

- Làm thay đ i v t ch t di truy n - truy n Không làm thay đ i v t ch t di

- Xu t hi n riêng l , t ng cá th - Xu t hi n đ ng lo t

trung tính

có l i cho sinh v t

- Là nguyên li u cho ch n gi ng

và ti n hóa

- Không là nguyên li u cho ch n

gi ng và ti n hóa

Câu 3: (2 đi m)

Th nào là bi n d t h p? Lo i bi n d này xu t hi n trong hình th c sinh

s n nào? Gi i thích?

H ng d n:

c trang 9 – 10 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 4: (5 đi m)

nhau:

a) Xác đ nh TLKH F2?

b) Không c n vi t s đ lai, hưy xác đ nh t l cá th lông xám, chân cao và t l

H ng d n:

- XỨt 2 tr ng h p: PL L – THTD và di truy n liên k t

- c trang 50 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 5: (5 đi m)

M t t bài có b NST 2n = 24 th c hi n quá trình nguyên phân liên ti p m t

s l n đư t o ra 16 t bào con

a) Tính s NST môi tr ng n i bào cung c p cho quá trình nguyên phân và s

b) Khi các t bào con đang kì đ u l n nguyên phân th 3, xác đ nh s NST

trong các t bào và tr ng thái c a chúng

H ng d n:

- c trang 51 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

- b)T bào kì đ u s có tr ng thái kỨp và đang đóng xo n Tính theo l n

nguyên phân th 2 hay k = 2 (k là s l n nguyên phân)

áp s :

a) 360 NST môi tr ng n i bào cung c p và 336 NST hoàn toàn m i

b) 96 NST

2

Câu 1: (3 đi m)

a) Nêu khái ni m qu n xã sinh v t? Cho ví d ?

b) T i sao nói: “Qu n xã sinh v t là m t c u trúc đ ng”?

H ng d n:

b) Qu n xã luôn có t ng tác v i môi tr ng qua m i quan h t ng h

gi a các qu n th v i nhau và v i môi tr ng m t m c đ nh t đ nh Nh v y,

qu n xã làm bi n đ i môi tr ng và môi tr ng b bi n đ i s tác đ ng tr l i

làm bi n đ i c u trúc qu n xã hay thay th b ng m t qu n xã khác

Câu 2: (4 đi m)

a) Nêu nh ng y u t và c ch đ m b o tính đ c tr ng và n đ nh c a ADN

m i loài?

b) Vì sao tính đ c tr ng và n đ nh c a ADN ch mang tính t ng đ i?

c) Bi n d t h p là gì? Nó xu t hi n các hình th c sinh s n nào? Gi i

thích?

H ng d n:

a), b) c trang 47 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

c) Tham kh o đ 1

Câu 3: (3 đi m)

u th lai l i bi u hi n cao nh t F1? Làm th nào đ c ng c và duy trì u th lai?

Câu 4: (5 đi m)

M i gen con phiên mã 3 l n:

a) Tính s nuclêôtit m i lo i c a gen?

b) Kh i l ng gen là bao nhiêu?

c) Tính s l ng nuclêôtit m i lo i môi tr ng cung c p cho gen tái b n?

d) Tính s l ng rN mà môi tr ng n i bào c n cung c p đ các gen con t ng

h p mARN là bao nhiêu?

H ng d n:

c trang 66 – 67 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

a) G = X = 240 ; A = T = 360

b) M = 36.10 4đvC

c) A mt = T mt = 11160 ; G mt = X mt = 7440

d) 1800

Câu 5: (5 đi m)

gen quy đ nh 2 c p tính tr ng màu qu và hình d ng qu n m trên 2 NST th ng

khác nhau

a) Bi n lu n và vi t s đ lai

b) Ng i ta cho các cá th đ u d h p t v c 2 c p gen nói trên giao ph n v i

H ng d n:

b) c trang 16 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

b) 25%

3

Câu 1: (3 đi m)

a) N i dung c b n c a ph ng pháp Phân tích các th h lai c a Men-đen?

b) Ng i ta s d ng phép lai phân tích nh m m c đích gì?

H ng d n:

c trang 3 - 7 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 2: (2 đi m)

a) Nguyên nhân làm b NST đ c tr ng cho loài đ c gi nguyên qua

b) B NST đ c gi nguyên qua nguyên phân và gi m đi m t n a qua gi m

H ng d n:

- M i câu tách thành 2 ý: nguyên phân và gi m phân

- c trang 37 – 38 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 3: (3 đi m)

u th lai là gì? Nêu ph ng pháp t o u th lai th c v t? M t s thành

Câu 4: (3 đi m)

a) M t gen vi khu n có chi u dài 0.51 và có 3600 liên k t hiđrô Xác

đ nh s l ng nuclêôtit t ng lo i c a gen?

b) Xét v m t c u t o hóa h c, các gen khác nhau phân bi t đi m nào?

c) N u trong quá trình gi m phân t o giao t , có m t c p NST (ví d c p

NST kí hi u Bb) không phân ly gây h u qu gì?

H ng d n:

a) c công th c trang 66 – 67 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh

h c

b) Khác nhau b i s l ng, thành ph n và trình t s p x p các nuclêôtit

trên gen

c) N u trong quá trình Gi m phân t o giao t , có 1 c p NST (ví d Bb) không phân ly s gây đ t bi n giao t , t o ra giao t b t th ng Các giao t này

đ c th tinh là c ch gây đ t bi n d b i (nêu tác h i c a đ t bi n d b i)

áp s :

a) A = T = 900 ; G = X = 600

Câu 5: (2 đi m)

C th bình th ng có ki u gen Dd, đ t bi n đư làm xu t hi n c th có ki u

H ng d n:

- Lo i đ t bi n có th x y ra: M t đo n NST ho c đ t bi n d b i (2n-1)

- C ch phát sinh:

TH1) M t đo n NST

Do tác nhân gây đ t bi n làm cho NST b m t đi m t đo n mang gen D

ho c d c a c p  NST t ng đ ng còn l i bình th ng mang gen d – c th có

ki u gen d (ho c 0d)

TH2) t bi n d b i (2n-1)

+ Trong quá trình Gi m phân, m t bên b ho c m , c p NST ch a gen

Dd không phân ly t o 2 lo i giao t b t th ng: 1 lo i mang 2 NST c a c p

ch a 2 gen Dd (n+1); 1 lo i không mang chi c nào c a c p 0 (n-1)

+ Trong quá trình th tinh: giao t b t th ng không mang chi c nào

c a c p (0) – (n-1) t h p ng u nhiên v i giao t bình th ng (n) mang gen d

t o thành h p t có ki u gen d (ho c 0d)

Câu 6: (2 đi m)

a) M c ph n ng là gì?

b) Nêu m i quan h gi a ki u gen, môi tr ng và ki u hình

Câu 7: (2 đi m)

a) Th nào là chu i và l i th c n? M t l i th c n hoàn ch nh bao g m

nh ng thành ph n nào?

b) Hãy thi t l p m t chu i th c n t các sinh v t sau: c , r n, ch, châu

ch u, vi sinh v t

Câu 8: (3 đi m)

a) Bi n lu n và vi t s đ lai

b) C th P ph i có ki u gen th nào đ đ i con thu đ c có TLKH là

b2 3 : 1

H ng d n:

- XỨt 2 tr ng h p: PL l – THTD và di truy n liên k t

- c trang 50 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

b 1 TH1) PL L – THTD: AaBb × aabb ho c Aabb × aaBb

TH2) Di truy n liên k t: ×

b 2 TH1) PL l – THTD: AaBB × Aabb ho c AaBB × AaBB ho c Aabb ×

Aabb ho c aaBb × aaBb ho c AABb × AABb ho c AABb × aaBb

TH2) Di truy n liên k t: × ho c ×

4

Câu 1: (3 đi m)

b ng 1 s đ lai (cho bi t m i gen quy đ nh 1 tính tr ng, tr i hoàn toàn, gen quy

đ nh tính tr ng n m trên NST th ng)

H ng d n: 3 quy lu t di truy n (l u ý: quy c gen và vi t s đ lai)

TH1) PL L – THTD: AbBB × AaBB

TH2) Quy lu t Phân ly: Aa × Aa

TH3) Di truy n liên k t: ×

Câu 2: (2.5 đi m)

NST kép đang t p trung x p hàng trên m t ph ng xích đ o c a thoi phân bào

a) Cho bi t t bào đang kì nào c a quá trình phân bào? Vì sao?

b) N u t bào c a loài th c hi n Nguyên phân 3 l n, hưy xác đ nh s NST môi

tr ng n i bào cung c p cho quá trình nói trên

H ng d n:

a) Chú ý đ n s l ng NST hi n t i

c trang 38 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

b) XỨt 2 tr ng h p (NST th h t bào cu i cùng là đ n ho c kép)

c trang 51 - 52 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

a) Kì gi a Gi m phân II

b) TH1) th h cu i cùng, NST tr ng thái đ n: 56 NST

TH2) th h cu i cùng, NST tr ng thái kép: 120 NST

Câu 3: (2.5 đi m)

a) T i sao trong c u trúc dân s , t l nam : n x p x 1 : 1 Nói r ng: “Ng i

b) M t b n h c sinh nói r ng: “B m truy n cho con mình nh ng tính tr ng đư

đ c hình thành s n” B ng ki n th c đư h c, em hãy nh n xét v ý ki n

trên?

H ng d n:

a) - c trang 45 - 46 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

- Ng i m có c p NST gi i tính XX ch cho giao t X nên không quy t

đ nh gi i tính c a con Gi i tính c a con ph thu c vào giao t X hay Y

c a b k t h p v i giao t X c a m Câu nói trên sai

b) B m ch truy n cho con ki u gen quy đ nh cách ph n ng tr c môi

tr ng s ng vì s hình thành tính tr ng do ki u gen và môi tr ng quy t đ nh

B m không truy n cho con nh ng tính tr ng có s n b i môi tr ng t ng tác

v i ki u gen hình thành tính tr ng

Câu 4: (1.5 đi m)

Khi lai 2 cây l ng b i có c p NST Aa, ng i ta thu đ c th đ t bi n A

H ng d n:

X y ra đ t bi n d b i (2n – 1)

Câu 5: (1.5 đi m)

k t qu sau: bé trai 4 tu i m c ch ng b nh di truy n có m t bi n d ng, lùn và ngu

đ n C cha m , ng i ch 10 tu i và anh trai 8 tu i c a c u bé đ u không b b nh

c ng có các tri u ch ng t ng t trong khi ch gái bà và ch ng bà ta bình th ng

V s đ ph h c a dòng h trên

Câu 6: (2 đi m)

a) a s sinh v t s ng trong ph m vi nhi t đ là bao nhiêu?

b) Th nào là đ ng v t h ng nhi t (đ ng nhi t), đ ng v t bi n nhi t?

c) ng v t đ ng nhi t (h ng nhi t) và đ ng v t bi n nhi t thì nhóm nào có kh

n ng phân b r ng h n? Vì sao?

H ng d n:

a) 0 – 500

C

c) ng v t đ ng nhi t hay đ ng v t h ng nhi t có kh n ng phân b

r ng h n vì có thân nhi t cao, n đ nh, nhi t đ c th không ph thu c vào

nhi t đ môi tr ng Ngoài ra, nhóm đ ng v t này còn có c ch đi u ch nh

thân nhi t v i đi u ki n s ng, có trung khu đi u hòa thân nhi t nên nhóm

đ ng v t đ ng nhi t (h ng nhi t) có kh n ng phân b r ng h n

Câu 7: (2 đi m)

H ng d n:

Tham kh o đ 1

Câu 8: (2 đi m)

H ng d n:

- Gi ng và ki u gen quy đ nh gi i h n n ng su t

- K thu t s n xu t quy đ nh n ng su t c th trong gi i h n do gi ng quy

đ nh

- N ng su t là k t qu t ng tác gi a ki u gen và môi tr ng

 Trong s n xu t, n u gi ng t t mà gieo tr ng không đúng k thu t thì s không đ t đ c n ng su t t i đa

Câu 9: (3 đi m)

1 V i cá th th nh t đ c th h lai, trong đó có 6.25% ki u hình cây th p,

h t dài

2 V i cá th th 2 đ c th h lai, trong đó có 12.5% ki u hình cây th p, h t

dài

3 V i cá th th 3 đ c th h lai, trong đó có 25% ki u hình cây th p, h t dài

H ng d n:

- c trang 49 – 50 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

5

Câu 1: (2.5 đi m)

a) Trình bày c ch sinh con trai, con gái ng i

b) Quan ni m cho r ng sinh con trai, con gái là do ng i ph n có đúng

hay không? Vì sao?

H ng d n:

a) c trang 46 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

b) Tham kh o đ 4

Câu 2: (1.5 đi m)

a) T i sao đ t bi n gen th ng gây h i cho b n thân sinh v t nh t là đ ng

v t b c cao?

b) Ng i ta có th d báo đ c s xu t hi n c a đ t bi n gen hay không? Vì

sao?

H ng d n:

b) Vì đ t bi n gen là nh ng bi n đ i đ t ng t trong c u trúc c a gen, liên quan đ n phân t ADN làm bi n đ i mARN và Prôtêin t ng ng nên có th

bi u hi n ra ki u hình sinh v t tùy thu c vào m c đ t ng tác gi a ki u gen

và môi tr ng nên không th d báo tr c đ c s xu t hi n c a đ t bi n gen

Câu 3: (3 đi m)

a) Trong m t tr i nuôi cá, khi thu ho ch ng i ta thu đ c 1600 cá chép

Tính s t bào sinh tinh và t bào sinh tr ng tham gia th tinh Cho bi t

hi u su t th tinh c a tinh trùng là 50% và c a tr ng là 20%

b) Tính s giao t đ c t o thành trong các tr ng h p sau:

H ng d n:

c trang 52 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

a) S t bào sinh tinh: 800 ; s t bào sinh tr ng: 8000

b) S giao t đ c t o ra:

b 1 16 giao t t ng đ ng 16 tinh trùng

b 2 32 giao t g m 8 tr ng và 24 th đ nh h ng (th c c th 2)

Câu 4: (3 đi m)

M t đo n ARN có c u trúc nh sau:

– A – U – G – G – A – X – G – A – U – X – G – U – X – A – X

a) Tính s l ng t ng lo i nuclêôtit c a đo n gen đư t ng h p nên đo n ARN

nói trên?

b) N u đo n ARN trên t ng h p nên prôtêin thì chu i axit amin hoàn ch nh có

bao nhiêu axit amin?

c) N u đo n gen trên t nhân đôi 2 l n liên ti p thì s nuclêôtit t ng lo i môi

tr ng n i bào cung câp là bao nhiêu?

H ng d n:

a) c trang 69 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

b) Chú ý: 3 nuclêôtit mã hóa 1 axit amin

c trang 6 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

c) c trang 68 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

áp s :

a) A = T = 7 ; G = X = 8

b) 5 a.a

c) Amt = T mt = 21 ; G mt = X mt = 24

Câu 5: (2 đi m)

a) Phân bi t nh ng đi m khác nhau c b n gi a c u trúc ADN và ARN?

b) Y u t nào đư d n đ n tính đa đ ng và đ c thù c a phân t AND? Vì sao tính đ c thù và n đ nh c a ADN ch có tính ch t t ng đ i?

H ng d n:

a) c trang 61 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

b) c trang 57 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

Câu 6 : (2 đi m)

a) D a vào y u t nào đ chia đ ng v t thành 2 nhóm: đ ng v t bi n nhi t và

đ ng v t đ ng nhi t (h ng nhi t)

b) Trong 2 nhóm đ ng v t nêu trên, sinh v t thu c nhóm nào có kh n ng ch u

đ ng cao v i s thay đ i nhi t đ môi tr ng? T i sao?

tr ng thay đ i?

H ng d n:

a) D a vào nh h ng c a nhân t nhi t đ

b) Tham kh o đ 5

c) Chia làm đ ng v t vùng l nh (c c) và đ ng v t vùng nóng (xích đ o)

Câu 7 : (2 đi m)

B NST l ng b i c a m t loài là 2n = 20 Có bao nhiêu NST d đoán :

a) Th m t nhi m, th ba nhi m, th ba nhi m kép?

b) Th đ n b i, th tam b i, th t b i?

c) Trong các d ng k trên, d ng nào là đa b i ch n, d ng nào là đa b i l ?

áp s :

a) Th ba nhi m: 2n + 1 = 21

Th m t nhi m: 2n – 1 = 19

Th ba nhi m kép: 2n + 1 + 1 = 22

b) Th đ n b i: n = 10

Th tam b i: 3n = 30

Th t b i: 4n = 40

c) a b i ch n: th t b i

a b i l : th tam b i, th đ n b i

Câu 8: (4 đi m)

Khi lai 2 dòng đ u hoa đ , đài ngư và hoa xanh, đài cu n, ng i ta thu đ c các cây lai có hoa xanh, đài ngã

a) Nh ng k t lu n có th rút ra t k t qu phép lai trên là gì?

b) Cho các cây F1 giao ph n v i nhau thu đ c F2: 98 hoa xanh, đài cu n :

104 hoa đ , đài ngư : 209 hoa xanh, đài ngư Bi n lu n và vi t s đ lai

H ng d n:

a) P thu n ch ng, F1đ ng tính tr i và d h p vè 2 c p gen

b) c trang 50 – 53 – 54 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c

6

Câu 1: (3 đi m)

a) Phát hi u n i dung quy lu t phân ly đ c l p? Khi nào thì các gen quy đ nh

b) Gi i thích c ch phát sinh b nh ao?

c) S r i lo n c ch t ng ADN làm phát sinh d ng đ t bi n gì?

H ng d n:

a) c trang 49 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c.

c) t bi n gen

Câu 2: (3 đi m)

a) Trong chu kì nguyên phân, nh ng c ch nào đ m b o cho 2 t bào con

có b NST gi ng h nhau và gi ng b NST c a t bào m ?

b) Nguyên t c b sung đ c th hi n nh th nào trong c ch t ng h p

ADN, ARN và Prôtêin?

c) Nêu các ch c n ng c a Prôtêin

H ng d n:

a) c trang 37 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c.

b) c trang 58 – 61 – 65 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c.

c) c trang 64 trong Tài li u ôn thi h c sinh gi i Sinh h c.

Câu 3: (4 đi m)

a) Nghiên c u trong m t qu n th th c v t, th h ban đ u có thành ph n

4 2 4

Xác đ nh ki u gen d h p t , đ ng h p t

tr i và đ ng h p t l n sau 3 th h t th ph n liên t c

b) Trong ch n gi ng, ng i ta dùng ph ng pháp t th ph n b t bu c

c) u th lai là gì? Gi i thích nguyên nhân u th lai?

d) Nêu các khâu c b n c a k thu t gen?