Page | 1
Ph ng pháp gi i bài t p v quy lu t di truy n
B1: xác đ nh tính tr i l n
B2: quy c
B3: d a vào đi u ki n bài đ xác đ nh quy lu t( phân li ho c phân li đ c l p) t đó vi t
s đ lai, xác đ nh ki u gen, ki u hình
Ph ng pháp xác đ nh tính tr i, l n
cách 1: n u P thu n ch ng khác nhau b i các c p tính tr ng t ng ph n F1 đ ng
tính ki u hình đã có b m t đó suy ra tính tr ng xu t hi n F1 là tính tr ng
tr i
cách 2: d a vào t l ki u hình đ i con
+ n u xu t hi n t l 3:1 thì ki u hình có t l chi m 3 ph n là tính tr ng tr i, còn
l i là tính tr ng l n suy ra k êu gen P: Aa x Aa
cách 3: P có ki u hình gi ng nhau nh ng sinh con có ki u hình khác P suy ra ki u
hình c a P là tính tr ng tr i, còn ki u hình F1 là tính tr ng l n
Chú ý:
- n u t l ki u hình F1 là 1:2:1 thì đó là tr i không hoàn toàn
- n u t l ki u hình F1 là 2:1 thì đó là hi n t ng gen gây ch t
1 Quy lu t phân ly(lai 1 c p tính tr ng)
a thí nghi m:
P(tc): hoa đ x hoa tr ng
F1: 100% hoa đ
b ph ng pháp nh n di n quy lu t phân li
Trang 2Page | 2
- trong TH 1 gen quy đ nh 1 tính tr ng, tính tr ng tr i là tr i hoàn toàn, khi xét phép lai
v 1 c p tính tr ng n u k t qu c a phép lai cho tir l ki u hình là 3:1 suy ra quy lu t di
truy n chi ph i là phân li và ki u gen c a c th đem lai là d h p
- n u đ i con lai thu đ c t l ki u hình là 1:1 suy ra đây là phép lai phân tích và ki u
gen c a c th đem lai là Aa x Aa
2 Quy lu t phân li đ c l p( lai 2 c p tính tr ng t ng ph n)
a thí nghi m:
P(tc): h t vàng, v tr n x h t xanh, v nh n
F1: 100%vàng tr n
F1x F1: 315 vàng tr n: 108 vàng nh n: 101 xanh tr n: 32 xanh nh n
Nh n xét: P(tc) khác nhau b i 2 c p tính tr ng t ng ph n, F1 đ ng tính suy ra vàng
tr i hoàn toàn v i xanh, tr n tr i hoàn toàn so v i nh n
- xét t ng tính tr ng đ i con:
+tính tr ng màu s c: vàng/xanh=(315+108)/(101+32)=3:1 + tính tr ng hình d ng : tr n/ nh n=(315+101 )/(108+32)=3:1
v y c p tính tr ng màu s c và hình d ng phân li không ph thu c vào nhau
- xét s di truy n chung: 315:108:101:32=9:3:3:1=(3:1)x(3:1)
v y 2 s di truy n x y ra đ ng th i v i nhau
b Các d u hi u nh n di n quy lu t phân li đ c l p
- trong TH m i gen quy đ nh 1 tính tr ng tính tr ng tr i là tr i hoàn toàn, khi xét s di
truy n v 2 c p tính tr ng n u x y ra 1 trong các TH sau thì k t lu n s di truy n c a 2
c p tính tr ng tuân theo quy lu t phân li đ c l p:
+ k t qu c a phép lai cho t l KH: 9:3:3:1 và KG c a c th đem lai ph i d h p v 2
c p gen
Trang 3Page | 3
+ n u k t qu c a phép lai cho t l KH 1:1:1:1 suy ra KG c a c th đem lai là AaBb x
aabb
+ n u k t qu c a phép laic ho t l lo i KH mang 2 tính tr ng tr i ( A_B_)=9/16; lo i
KH A_bb=3/16; lo i KH aaB_=3/6; lo i KH aabb=1/16
Nh v y khi xét chung 2 c p tính tr ng b ng tích các t l khi xét riêng và b ng k t qu
bài ra thì đó là phân li đ c l p
3 H qu phơn li đ c l p
- xác đinh s lo i KG,KH, t l KG, t l KH khi các gen phân li đ c l p
PL L= các gen n m trên các c p NST t ng đ ng khác nhau
g i n là s c p gen d h p
+ s lo i giao t =2^n
+ s t h p giao t t o thành = s lo i giao t đ c x s lo i giao t cái
+ s lo i KG(KH)= tích s lo i KG(KH) t ng c p
+ t l KG(KH)= tích s t l KG(KH) t ng c p
CHÚ Ý: n u bài h i đ i con liên quan đ n s alen tr i ho c alen l n
+ B1: xét s alen= 2 x s gen=y
+B2: t h p ch a x alen tr i ho c l n=xCy
B3: xác xu t= xCy/t ng s t h p giao t
Trang 4Page | 4