Tài liệu Đề tài: Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng docx

Luận văn Đề tài: Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng ... Bên c nh các NHTMNN còn có các NHTMCP , Ngân hàng liên doanh, Chi nhánh ngân hàng n c ngoài... chính sách, 34 NHTMCP,

Luận văn

Đề tài: Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực

ngân hàng



1.2.1 Yêu c u c b n v h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

1.2.2 Xu h ng c a quá trình h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

1.2.3 Tác ng c b n c a h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

1.3 Kinh nghi m c a m t s n c, khu v c trên th gi i trong quá trình h i

nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

1.3.3 M t s qu c gia Châu M La Tinh

2.1.4.1 Nguyên nhân khách quan

2.1.4.2 Nguyên nhân ch quan

2.2 Hi p nh th ng m i Vi t - M

2.2.1 Khái quát chung v Hi p nh

2.2.2 Các ch i x theo Hi p nh th ng m i Vi t - M

2.2.3 Các cam k t c a Vi t Nam trong l nh v c d ch v ngân hàng

2.3 L i th và khó kh n c a h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam trong

2.5.3 i v i ngo i t và kinh doanh ngo i t

2.5.4 i v i d ch v thanh toán và chuy n ti n

PH N M U

I Tính c p thi t c a tài

Theo nhi u chuyên gia kinh t th gi i, Vi t Nam là n c có chính sách c i cách kinh t khá thành công trong nh ng n m qua Trong xu h ng chung h i nh p kinh t qu c t và toàn c u hóa, Vi t Nam ã tham gia ký k t Hi p nh th ng

m i, d ch v c a khu v c ASEAN (AFTA), Hi p nh th ng m i Vi t - M , kho ng trên 80 Hi p nh song ph ng và a ph ng khác, và %c bi t là ang trong quá trình hoàn t t khâu àm phán gia nh p WTO Qúa trình m c a h i

nh p t o ra cho Vi t Nam nhi u c h i phát tri n, nh ng ng th#i c&ng a n nhi u khó kh n, thách th!c

Có th kh'ng nh, quan h kinh t - th ng m i gi a Vi t Nam và M ang ngày càng c c i thi n rõ r t k t$ khi hai n c bình th #ng hóa quan h song

ph ng M là m t qu c gia có n n kinh t phát tri n vào b c nh t trên th gi i Trong xu h ng toàn c u hóa và h i nh p kinh t th gi i, ngo i tr$ m t s ít các

qu c gia c li t kê vào d ng %c bi t ch a có quan h ho%c không có quan h kinh t , th ng m i v i M , s còn l i ch c ch n không m t qu c gia nào trên

th gi i l i không mong mu n thúc y quan h kinh t th ng m i gi a h( và Hoa K) Tuy nhiên, i u ó c&ng %t các qu c gia này vào nh ng tình th ph i nghiên c!u, cân nh c k l *ng nh ng v n có kh n ng gây nên tác ng tiêu

c c i v i n n kinh t qu c gia nói chung và i v i t$ng ngành kinh t nói riêng trong quá trình th c hi n Hi p nh th ng m i v i M

Hi p nh th ng m i Vi t - M ã l y các nguyên t c và chu n m c c a Hi p

nh v th ng m i d ch v (GATS) c a WTO làm c s i u ch nh chung các

l nh v c, trong ó có l nh v c ngân hàng v i nh ng cam k t khá c i m t$ phía

Vi t Nam Theo hi p nh, các ngân hàng c a M s+ c m r ng ph m vi ho t

ng, cung c p nhi u d ch v , s n ph m ngân hàng m i t i th tr #ng Vi t Nam

Nh chúng ta ã bi t, h th ng ngân hàng là m t trong nh ng trung gian tài chính óng vai trò vô cùng quan tr(ng i v i t ng tr ng và phát tri n kinh t Khi tham gia hi p nh th ng m i Vi t - M , h th ng ngân hàng th ng m i

c a Vi t Nam s+ b c nh tranh gay g t b i các ngân hàng c a M có quy mô l n

v v n, công ngh hi n i và trình qu n lý tiên ti n, trong khi ó s b o tr t$ phía Chính ph Vi t Nam i v i h th ng ngân hàng th ng m i trong n c s+ ngày càng gi m i áng k nh,m d n t o l p m t sân ch i bình 'ng cho các ngân hàng M i u t t y u là, m t ph n th tr #ng tài chính Vi t Nam s+ b

i u ti t b i các trung gian tài chính c a M và Chính ph Vi t Nam s+ g%p nhi u khó kh n, thách th!c m i trong quá trình ki m soát th tr #ng này Bên

c nh ó, kh ng ho ng tài chính th p niên 90 c a các n c Châu Á mà h th ng ngân hàng là m t m t xích quan tr(ng chính là m t bài h(c l n c n ph i rút kinh nghi m cho các n c ang phát tri n nh Vi t Nam trong quá trình h i nh p kinh t qu c t

Xu t phát t$ nh ng lý do trên, vi c nghiên c!u tài "Gi i pháp h n ch tác

ng tiêu c c c a hi p nh th ng m i Vi t - M t i h th ng ngân hàng Vi t Nam" s+ có ý ngh a quan tr(ng giúp cho các nhà ho ch nh chính sách tài chính

ti n t và nh ng ng #i ho t ng th c ti-n trong h th ng ngân hàng th ng m i

Vi t Nam hình dung c nh ng c h i, khó kh n s+ g%p ph i và các gi i pháp nh,m h n ch nh ng tác ng không mong mu n t i ho t ng c a h th ng ngân hàng Vi t Nam trong quá trình th c thi Hi p nh

II M c tiêu c a tài

• Nghiên c!u các n i dung c b n v h i nh p qu c t trong l nh v c ngân

hàng và kinh nghi m c a m t s qu c gia, khu v c trên th gi i trong quá trình m c a h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng; các n i dung c b n

c a Hi p nh th ng m i Vi t - M v th ng m i, d ch v nói chung và c

th trong l nh v c ngân hàng nói riêng;

• Phân tích ánh giá th c tr ng h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam và

d báo các tác ng có kh n ng nh h ng tiêu c c t i h th ng ngân hàng

th ng m i Vi t Nam trong quá trình th c thi Hi p nh;

• xu t các gi i pháp nh,m h n ch nh ng tác ng tiêu c c trong quá trình tri n khai th c hi n Hi p nh th ng m i Vi t - M t i h th ng ngân hàng

th ng m i Vi t Nam, qua ó nâng cao s!c c nh tranh c a các ngân hàng

th ng m i Vi t Nam trong b i c nh h i nh p qu c t nói chung và th c thi

Hi p nh nói riêng, m b o ho t ng hi u qu - h tr tích c c cho các

Tên tài: "Gi i pháp h n ch tác ng tiêu c c c a Hi p nh th ng m i Vi t -

M t i h th ng ngân hàng Vi t Nam" Ngoài ph n m u, k t lu n, b ng ch d/n ch vi t t t, tóm t t tên các b ng bi u và tài li u tham kh o, n i dung c a tài bao g m 3 Ch ng, c th :

Ch ng 1: N i dung c b n v h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

Ch ng 2: Tác ng c a Hi p nh th ng m i Vi t - M t i h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam

Ch ng 3: Gi i pháp h n ch tác ng tiêu c c c a Hi p nh th ng m i Vi t -

M t i h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam

CH!"NG 1 N#I DUNG C" B N V$ H#I NH P QU%C T

TRONG L&NH V'C NGÂN HÀNG 1.1 Xu h ng và tác ng c a quá trình h i nh p kinh t qu c t

H i nh p kinh t là xu th t t y u và là m t yêu c u khách quan i v i b t k)

qu c gia nào trong quá trình phát tri n Xu h ng này ngày càng hình thành rõ nét, %c bi t là n n kinh t th tr #ng ang tr thành m t sân ch i chung cho t t

c các n c; th tr #ng tài chính ang m r ng ph m vi ho t ng g n nh không biên gi i, v$a t o i u ki n cho t ng c #ng h p tác, v$a làm sâu s c và gay g t thêm quá trình c nh tranh

i v i các qu c gia ang phát tri n và ang trong quá trình chuy n i, yêu c u

h i nh p kinh t càng tr nên c p thi t và có ý ngh a; nó òi h0i các qu c gia này không th !ng ngoài ti n trình h i nh p kinh t qu c t trên t t c các m%t n u

mu n thành công trong phát tri n kinh t Xu h ng h i nh p kinh t qu c t òi h0i các qu c gia trên th gi i ph i tham gia ngày m t sâu r ng h n vào các giao

l u kinh t qu c t , %c bi t v th ng m i, tài chính, u t và vi c tham gia vào các c ch kinh t - th ng m i qu c t quy mô toàn c u và khu v c

H i nh p kinh t s+ mang l i nh ng l i ích c n b n, lâu dài nh t là i v i nh ng

qu c gia có kh n ng i u ch nh c c u kinh t và các chính sách thích h p Nó c&ng s+ t o ra c h i các n c có th cùng h p tác, th ng nh t t o s!c m nh s!c c nh tranh và àm phán v i các qu c gia l n, ng n ng$a c kh n ng

b chèn ép, b cô l p trong àm phán - th c hi n th ng m i và u t qu c t Qua ó, v th qu c gia s+ ngày càng c nâng cao ây c&ng chính là lý do

c n b n mà ph n l n các n c, các t ch!c kinh t khu v c, th gi i cam k t thúc y quá trình c i cách phát tri n kinh t g n v i h i nh p qu c t Song song v i nh ng l i ích và c h i do h i nh p kinh t qu c t t o ra, các qu c gia c&ng s+ i m%t v i nhi u nguy c , thách th!c %c bi t trong v n áp l c c nh tranh ngày càng cao ngay c trên th tr #ng trong t$ng n c y chính là ng

l c quan tr(ng thúc y các doanh nghi p trong n c ph i c c u l i s n xu t, nâng cao trình qu n lý và nâng cao kh n ng c nh tranh

Th c t , ã có không ít qu c gia thành công sau quá trình h i nh p và ã tr thành nh ng n c công nghi p m i nh# tham gia tích c c vào quá trình h i nh p kinh t qu c t Tuy nhiên, h( c&ng ã ph i i m%t và ch u nhi u thi t thòi tr c

nh ng nguy c thách th!c trong giai o n u c a qúa trình h i nh p Vi c áp

d ng các nguyên t c c a T ch!c th ng m i th gi i (WTO) hay th c hi n các

hi p nh th ng m i song ph ng, a ph ng òi h0i các n c, nh t là các

n c ang phát tri n, ph i i u ch nh sâu s c các chính sách kinh t , nâng cao

n ng l c c nh tranh và i u ch nh c c u kinh t cho phù h p Th c t cho th y, càng tích c c và ch ng h i nh p bao nhiêu thì các chi phí và thua thi t trong giai o n u h i nh p càng th p so v i vi c kéo dài quá trình hành ng

H i nh p kinh t qu c t luôn song hành v i hai m%t: c và m t Tuy nhiên, không m t qu c gia nào c t t c và c&ng không m t qu c gia nào m t t t c ,

ch có m t tình hu ng ch c ch n m t h t ó là co mình l i, óng c a và c tuy t,

kh c t$ v i xu h ng h i nh p

1.2 H i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

1.2.1 Yêu c u c b n v h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

Có th kh'ng nh, h i nh p qu c t c a m t qu c gia m!c cao nh t là gia

nh p T ch!c th ng m i Th gi i Trong quá trình àm phán gia nh p WTO,

qu c gia xin gia nh p ph i ký k t hàng lo t hi p nh song ph ng và a ph ng

v i h u h t các qu c gia thành viên c a WTO theo các nguyên t c c b n và l trình m c a quy nh trong Hi p nh chung v th ng m i d ch v (GATS)

nh ch i x qu c gia, quy ch t i hu qu c, tính minh b ch c a các chính sách liên quan n ho t ng th ng m i d ch v Nhìn chung các Hi p nh song ph ng và a ph ng c ký k t c&ng ch!a ng các n i dung yêu c u

ch y u c a GATS, ch khác v th#i i m có hi u l c (th#i gian b t u th c

hi n các cam k t)

Hi p nh chung v th ng m i, d ch v (GATS) là m t h th ng các qui nh mang tính a biên i u ch nh các ho t ng th ng m i d ch v , nó chính là c

ra t i các vòng àm phán Uruguay bao g m các ngh a v và nguyên t c c b n,

các ph l c c a t$ng chuyên ngành, các cam k t c th c a m.i n c nh,m m c ích m c a th tr #ng 29 i u kho n c a GATS c áp d ng cho t t c các ngành d ch v , các i u kho n qui nh, các nguyên t c mà t t c các n c ph i tuân th , trong ó, các nguyên t c òi h0i cam k t trong l nh v c ngân hàng là: (i) Liên quan t i n i dung m c a th tr #ng d ch v ngân hàng thông qua các ph ng th!c cung c p d ch v , m.i thành viên s+ dành cho d ch v ngân hàng hay nhà cung c p d ch v ngân hàng c a b t k) m t thành viên nào khác s ãi ng không kém ph n thu n l i h n s ãi ng v i nh ng

i u ki n, i u kho n c th c a thành viên ó

(ii) Trong cam k t m c a d ch v ngân hàng, tr$ khi có trong danh m c cam

k t c th , các thành viên s+ không ban hành thêm hay áp d ng nh ng

bi n pháp c nêu d i ây dù qui mô vùng hay toàn lãnh th :

- H n ch s l ng nhà cung c p d ch v ngân hàng dù d i hình th!c h n

ng ch v s l ng, c quy n, toàn quy n cung c p d ch v ngân hàng ho%c yêu c u áp !ng nh ng nhu c u kinh t ;

- H n ch v t ng giá tr các giao d ch v d ch v ngân hàng và tài s n dù

d i hình th!c h n ng ch v s l ng hay yêu c u pháp áp !ng các nhu

c u kinh t ;

- H n ch v t ng s các ho t ng tác nghi p hay t ng s l ng d ch v

ngân hàng u ra tính theo s l ng n v d i hình th!c h n ng ch hay yêu c u ph i áp !ng các nhu c u kinh t ;

- H n ch v t ng s ng #i c tuy n d ng trong m t l nh v c c th hay

m t nhà cung c p d ch v c phép tuy n d ng và nh ng ng #i c n thi t

và liên quan tr c ti p v i vi c cung c p d ch v ngân hàng d i hình th!c

h n ng ch hay yêu c u ph i áp !ng các nhu c u v kinh t ;

- Các bi n pháp h n ch hay yêu c u ph i mang m t hình th!c pháp nhân

c th hay liên doanh, thông qua ó nh ng nhà cung c p d ch v ngân hàng có th cung c p d ch v ; và

- H n ch vi c tham gia óng góp v n c a bên n c ngoài d i hình th!c

t" l ph n tr m t i a c phi u n c ngoài c phép n m gi ho%c t ng giá tr u t n c ngoài tính n hay tính g p

Nh ng v n không a vào cam k t và nh ng u ãi ng nhiên cho các

n c thành viên bao g m:

(i) Tr$ khi g%p tình hu ng b o v cán cân thanh toán, m t thành viên s+ không áp d ng h n ch v thanh toán và chuy n ti n qu c t cho các d ch

v vãng lai liên quan n các cam k t c th c a mình;

(ii) M.i thành viên s+ cho phép ng #i cung c p d ch v ngân hàng c a n c

thành viên khác c a ra các d ch v ngân hàng m i trên lãnh th c a mình;

(iii) M.i n c thành viên s+ cho phép ng #i cung c p d ch v ngân hàng ti p

c n h th ng thanh toán bù tr$ do Nhà n c i u hành và ti p c n các th th!c c p v n và tái c p v n trong quá trình kinh doanh thông th #ng; (iv) M.i n c thành viên s+ cho phép ng #i cung c p d ch v ngân hàng c a

b t k) n c thành viên nào khác quy n c thành l p và m r ng ho t

ng tr(ng lãnh th n c mình k c vi c mua l i các doanh nghi p hi n

t i hay m t t ch!c th ng m i;

(v) Trong nh ng tr #ng h p nh t nh, tr c p có th tác ng bóp méo d ch

v th ng m i, các thành viên s+ ti n hành àm phán nh,m nh ra nh ng quy t c a biên c n thi t tránh nh ng tác ng bóp méo;

(vi) M.i thành viên s+ không tr l#i ch m tr- khi có yêu c u c a b t k) thành

viên nào khác v nh ng thông tin c th v b t k) bi n pháp nào c áp

d ng chung hay v hi p nh qu c t

Nhìn chung, khi xem xét các yêu c u c a các t ch!c qu c t và khu v c cho

th y, m%c dù có th có s khác nhau ít nhi u v ph ng th!c h i nh p và các yêu

c u c th , tuy nhiên chúng u nh t quán v i m c tiêu chung là ti n t i t do hóa th tr #ng trên ph m vi toàn c u và khu v c, và v i các nguyên t c c a

WTO là không phân bi t i x , minh b ch, không s d ng hàng rào phi thu quan, và ph m vi áp d ng ngày càng r ng h n Các qu c gia ang phát tri n

ch a có i u ki n th c hi n ngay l p t!c nh ng yêu c u ó thì có th th0a thu n

m t l trình các bi n pháp th c hi n trong m t kho ng th#i gian nh t nh

th c hi n nguyên t c không phân bi t i x và áp d ng qui ch t i hu qu c

i v i nhau, các n c ang phát tri n ph i cam k t d* b0 các hàng rào v lu t pháp, th c hi n i x bình 'ng gi a các t ch!c tín d ng trong và ngoài n c

i u ó %t h th ng ngân hàng non tr1 c a các n c ang phát tri n ph i i m%t v i các ngân hàng n c ngoài có trình phát tri n cao h n Vi c ph i óng

c a các ngân hàng không s!c c nh tranh có th d/n n s s p c a nhi u

t ch!c kinh t v i qui mô khác nhau, gây xáo ng và ho ng lo n trên th

tr #ng tài chính và ti n t Nh ng h qu v xã h i và tâm lý c a các nhà u t trong n c, ngoài n c và ng #i dân quy mô và c #ng khác nhau có th d/n n nh ng h qu chính tr không th xem th #ng Thêm vào ó, vi c ch p

nh n các chu n m c qu c t trong kinh doanh t t y u d/n n s ch p nh n các

th ch qu c t trong dàn x p tranh ch p và vi c th$a nh n các chu n m c qu c

t trong h th ng lu t pháp qu c gia

1.2.2 Xu h ng c a quá trình h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

H i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng c a m t n n kinh t c th hi n thông qua m!c m c a v ho t ng ngân hàng gi a n n kinh t ó v i c ng

T$ nh ng n m 1970, n n kinh t th gi i chuy n sang m t mô hình phát tri n

m i i u ó là do s bùng n c a cu c cách m ng công ngh thông tin, th

tr #ng toàn c u m r ng và ch ngh a t b n qu c t phát tri n T c giao d ch

ti n t hi n nay ã l n h n nhi u so v i ho t ng th ng m i hàng hóa N m

1995, trao i ngo i t ã g p h n 70 l n so v i th ng m i qu c t v hàng hóa

Nh ng h n ch v công ngh ã gi m, giao d ch v n và d ch v tài chính c

ti n hành thu n l i h n nh# nh ng ti n b nhanh chóng trong l nh v c công ngh thông tin Trong khi ó, các giao d ch v hàng hóa v/n b h n ch do ch m thay

i h n v ph ng pháp ch t o, phân ph i và l u chuy n Thêm vào ó, s thay

i trong t ch!c tài chính trong n c và qu c t ã làm t ng m!c bi n ng v tài chính qu c t và kh n ng hàng hóa tài chính Cùng v i vi c phá v* ch t" giá h i oái c nh c a h th ng Bretton Woods vào u nh ng n m 1970, m c tiêu c n b n c a ho t ng trao i ngo i t c chuy n t$ các giao d ch ti n t

ph c v th ng m i hàng hóa sang trao i ti n t v i t cách là hàng hóa S

l ng các n c b t u m c a th tr #ng, n i l0ng c ch ki m soát v n và trong l nh v c tài chính ngày càng t ng

Tính l u ng ngày m t cao h n c a v n qu c t , vi c toàn c u hóa các th

tr #ng tài chính và s phát tri n c a các công c tài chính m i khi n m t chính sách tài chính óng tr nên r t t n kém và ít hi u qu Th c t ó ã bu c các

n c ang phát tri n ti n t i th tr #ng tài chính m và h i nh p h n v i nh ng m!c khác nhau H i nh p ho t ng tài chính trong n c ra qu c t có nh ng

u th nh t nh i v i t t c m(i n c C nh tranh n c ngoài bu c các t ch!c tín d ng trong n c ph i ho t ng có hi u qu h n và m r ng ph m vi cung c p d ch v Nó c&ng y nhanh s chuy n giao công ngh tài chính, i u

%c bi t quan tr(ng i v i các n c ang phát tri n Nh ng n c thành công trong vi c h i nh p h th ng ngân hàng vào th tr #ng th gi i có th ti p c n nhi u h n v i v n và các d ch v tài chính nh hoán i và cho phép a d ng hóa r i ro

Có th th y r,ng, h i nh p qu c t và h p tác qu c t ã tr thành m t trào l u

và xu h ng t t y u lan r ng n t t c các n c trên th gi i v i t c và qui

mô ngày m t t ng nhanh V i vi c xác l p m t ng ti n chung, m t siêu ngân hàng trung ng và xóa b0 hoàn toàn nh ng h n ch v tài chính gi a các n c trong khu v c, có th nói, Châu Âu ã tr thành ng #i i tiên phong trong quá trình h i nh p ngân hàng, tài chính c p khu v c Trên ph m vi toàn c u, các

ngân hàng c a các n c EU ã có m%t trên h u kh p các th tr #ng tài chính các qu c gia trên th gi i

Các n c ang phát tri n c&ng ã nh n th!c rõ l i ích c a xu th h i nh p toàn

c u, d n d* b0 nh ng h n ch v xâm nh p th tr #ng i v i các t ch!c tài chính n c ngoài, qua ó thúc y quá trình t i m i c a các ngân hàng trong

n c M t s n c cho phép ngay các t ch!c tài chính n c ngoài m chi nhánh cung c p d ch v , s khác l i cho phép m v n phòng i di n Trong m t

s tr #ng h p khác nh H ng Kông, Panama và Singapore l i xem xu t kh u

d ch v tài chính nh m t ngu n gi i quy t vi c làm và ngo i h i Th c hi n các cam k t h i nh p ng ngh a v i vi c qu c gia ó cho phép các t ch!c ngân hàng n c ngoài ho t ng trong cùng m t môi tr #ng pháp lý nh ngân hàng trong n c và áp d ng các quy nh l0ng h n cho các t ch!c tài chính n c ngoài

t ng tính hi u qu trong vi c phân b các ngu n l c c&ng nh phá b0 s kìm hãm i v i khu v c tài chính, vào u nh ng n m 80, Hàn Qu c ã áp d ng

m t s chính sách c nh tranh trong th tr #ng tài chính b,ng vi c gi m i u ti t

i v i các t ch!c phi ngân hàng, n i l0ng áng k hàng rào ng n c n vi c xâm

nh p th tr #ng Các t ch!c tài chính n c ngoài bao g m các ngân hàng và công ty b o hi m nhân th( c phép m chi nhánh Các ngân hàng th ng m i thu c s h u c a Chính ph c phép t nhân hóa Chính ph c&ng ã xóa b0 lãi su t cho vay u ãi và không th c hi n thêm b t k) m t ch ng trình tín

d ng ch nh nào, ng th#i c&ng thúc y c nh tranh m nh h n gi a các t ch!c tài chính b,ng cách cho phép h( m r ng ph m vi cung c p d ch v

S h i nh p c a th tr #ng tài chính trong n c và trên th gi i không ch th

hi n trong t do hóa th ng m i i v i các d ch v tài chính mà còn th hi n các tài s n tài chính Các h n ch i v i các dòng v n ã c n i l0ng nhi u

n c phát tri n th #ng n,m trong m t ch ng trình c i cách m r ng l n Các dòng v n ã hoàn toàn c th n i Argentina, Chile, Malaysia, Mexico, Philipines, Thailand, Uruguay Ngày càng có nhi u n c ang phát tri n khuy n khích s tham gia c a n c ngoài vào các th tr #ng ch!ng khoán trong n c

Tuy nhiên, trong m t th gi i ngày càng c qu c t hóa và toàn c u hóa, t do hóa trên quy mô toàn c u thì vi c xóa b0 quy ch i v i các th tr #ng ã làm

t ng thêm b t n tài chính Tr c khi ti n hành t do hóa, các ngân hàng th ng

m i c qu n lý r t ch%t ch+ Các trung gian tài chính này ho t ng theo

h ng tr c ti p nh n ti n g i c a khách hàng và cho vay t i các doanh nghi p

th ng m i và công nghi p l n, th #ng là thu c s h u hay có m i quan h m t thi t v i nhà n c Do v y, h( tránh c c nh tranh m nh m+ và v/n thu c

l i nhu n, tuy hi u qu còn th p Khi g%p kh ng ho ng gây phá s n hàng lo t thì

k t qu ho t ng c a các trung gian tài chính v/n có th d oán tr c c c&ng nh có s h tr t$ phía nhà n c

Khi xem xét toàn b quá trình phát tri n hàng n m c a h th ng ngân hàng cho

th y các ngân hàng l n các n c phát tri n hi m khi g%p th t b i Tuy nhiên, ngày nay do xóa b0 các quy ch ki m soát ã làm gia t ng thêm nh h ng c a các tác ng tiêu c c t$ bên ngoài Ho t ng c a các ngân hàng ã chuy n t$

th tr #ng trong n c b o h sang m t môi tr #ng m i và không n nh - th

tr #ng c t do hóa, t" giá th n i và áp l c ph i thu c l i nhu n cao h n trong m t th gi i t ng tr ng kinh t th p h n và m!c c nh tranh gay g t

h n Th tr #ng toàn c u m i hình thành ph i i phó v i r i ro trong ho t ng kinh doanh v d ch v ngân hàng v n d ã nh y c m Trong môi tr #ng m i, các ngân hàng bu c ph i ch p nh n r i ro cao h n gi khách hàng, v n và giá

tr c ph n c a h( Vi c tham gia c a các t ch!c tín d ng n c ngoài có th không mang l i l i ích nh mong mu n i v i th tr #ng c nh tranh trong n c trong khi làm gi m i quy n t ch c a chính sách tài chính và ti n t trong

n c

1.2.3 Tác ng c b n c a h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng

Trong th p k" qua, nhi u qu c gia có n n kinh t chuy n i trên th gi i ã nhanh chóng h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng thông qua vi c tháo b0 các rào c n h n ch s u t tr c ti p c a n c ngoài vào h th ng tài chính c a h( Theo ó, s l ng các nh ch tài chính trong n c có v n ch s h u c a

n c ngoài ã t ng lên m t cách nhanh chóng Nghiên c!u tác ng c a quá

trình h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng, tài chính cho th y các tác ng

có c hai m%t: (i) tích c c và (ii) tiêu c c, c th nh sau:

r t c n tr(ng trong vi c cho vay các ho t ng có tính liên h m t thi t này M t

th c t là, s tham gia th tr #ng c a các ngân hàng n c ngoài ã mang l i các ngu n v n m i cho nhi u qu c gia ang phát tri n ã t$ng tr i qua các cu c

kh ng ho ng và ng th#i h( c&ng mang n nh ng thông l qu c t trong ho t

ng giám sát ngân hàng

H i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng tài chính s+ khi n cho ngu n v n tr

nên s2n có h n trên th tr #ng do ti t ki m t nhân s+ gia t ng Lãi su t c t

do hóa và tr nên th c d ng t o ra s h p d/n i v i ng #i g i ti n ti t ki m

S giao ng c a lãi su t c&ng nh t" su t l i t!c s+ khi n cho v n c phân b vào nh ng n i th c s có nhu c u v v n và nh ng n i v n c s d ng m t cách có hi u qu i u này có ngh a là, v n s+ c l u chuy n m t cách hi u

qu t$ n i d th$a t i n i khan hi m thông qua c ch th tr #ng t do

c) C i thi n s hi u qu c a h th ng ngân hàng trong n c

Vi c cho phép các ngân hàng n c ngoài tham gia vào th tr #ng trong n c có

th góp ph n c i thi n s hi u qu và n nh c a h th ng ngân hàng trong

n c i u này có c là do các ngân hàng n c ngoài tham gia vào vi c c i thi n ch t l ng, giá c và cung !ng các công c tài chính m i cho th tr #ng

trong n c, nâng cao các k n ng và trình qu n lý c&ng nh t ng c #ng tính

c nh tranh th tr #ng trong n c

Thêm vào ó, do các ngân hàng n c ngoài có kh n ng ti p c n t t h n t i các ngu n v n bên ngoài, vì v y h( có nhi u hình th!c tài tr và cho vay phù h p

h n so v i ngân hàng trong n c Các ngân hàng n c ngoài d #ng nh c&ng

n m gi các danh m c u t tín d ng a d ng hóa h n và do ó s+ không b nh

h ng b i nh ng c n s c ho%c th#i k) kh ng ho ng các qu c gia h( n u

t S hi n di n c a các nh ch tài chính n c ngoài s+ giúp cho các nh ch tài chính trong n c có c h i ti p c n c v i các th tr #ng v n qu c t ; áp

d ng các công c và k thu t tài chính m i; c i ti n khuôn kh giám sát và i u

ti t…qua ó nâng cao hi u qu ho t ng c a các ngân hàng trong n c

d) Nâng cao trình qu n lý c a các ngân hàng trong n c

S có m%t c a các ngân hàng n c ngoài s+ là i u ki n ho t ng chuy n giao công ngh di-n ra và c th c hi n Các ngân hàng n c ngoài s+ thuê

ng #i b n a có trình cao Sau khi làm vi c t i các ngân hàng n c ngoài, s lao ng c các ngân hàng n c ngoài tuy n d ng s+ thu n p c k n ng và công ngh ngân hàng qu c t và có kh n ng chuy n giao cho các ngân hàng trong n c khi h( quay tr l i làm vi c cho các ngân hàng trong n c S có m%t

c a các ngân hàng n c ngoài c&ng s+ góp ph n c i thi n trình qu n lý tín

d ng và qua ó s+ c i thi n s phân b các ngu n tín d ng cho n n kinh t Có nhi u quan i m cho r,ng, các ngân hàng n c ngoài có kh n ng t t h n trong

vi c nh giá, ánh giá r i ro i v i các công c tài chính phái sinh vì h( có kinh nghi m h n trên th ng tr #ng qu c t

e) C i thi n s )n nh c a h th ng ngân hàng trong n c

Các nhà nghiên c!u trên th gi i ã ch ra r,ng, s tham gia c a các ngân hàng

n c ngoài có th áp !ng ngu n v n tín d ng cho n n kinh t và góp ph n làm cho h th ng ngân hàng lành m nh h n c&ng nh góp ph n gi m các cú s c t$ bên ngoài (nh kh ng ho ng) Th tr #ng tài chính trong n c s+ có s n nh

h n b i vì các chi nhánh ngân hàng n c ngoài ho%c các ngân hàng con c a h(

có th có c s tr giúp v n khi c n thi t t$ ngân hàng m3 trong tr #ng h p

b t n

S tham gia c a các ngân hàng có uy tín, có quy mô ho t ng toàn c u vào th

tr #ng trong n c có th c coi là s nh p kh u c ch qu n lý cho h th ng tài chính c a qu c gia ó i u này hoàn toàn úng trong tr #ng h p m t chi nhánh ngân hàng n c ngoài ho t ng d i s ki m soát th ng nh t theo các

i u ki n c a Hi p c Balse Gi nh, có m t ngân hàng con c a m t ngân hàng n c ngoài (là m t pháp nhân c l p v i tài s n có riêng) có ho t ng t i

m t qu c gia nào ó, do hi u !ng danh ti ng nên bu c các ngân hàng m3 s+ ph i giám sát ch%t ch+ các ho t ng c a ngân hàng con Khi ngân hàng n c ngoài tham gia cung c p m t s n ph m d ch v m i cho th tr #ng, nó bu c i ng& thanh tra ngân hàng qu c gia ó ph i c nâng c p, c i thi n có kh n ng

áp !ng c yêu c u thanh tra theo chu n m c qu c t i v i ho t ng c a h

th ng ngân hàng th ng m i

Ng #i ta c&ng cho r,ng, s có m%t c a các ngân hàng n c ngoài c&ng góp ph n làm t ng tính n nh c a h th ng ngân hàng trong n c b,ng cách cho phép

nh ng khách hàng g i ti n trong n c có th m tài kho n và chuy n sang g i

t i ngân hàng n c ngoài t i n c ó n u nh ng ng #i g i ti n không tin t ng vào s n nh c a các ngân hàng trong n c khi có kh ng ho ng x y ra, i u này s+ giúp n nh t ng s ti n g i c a c h th ng

Theo k t qu nghiên c!u g n ây cho th y, các ngân hàng n c ngoài quy mô

l n có chi nhánh ho%c ngân hàng con th #ng không "tháo ch y" trong tr #ng

h p có kh ng ho ng x y ra t i qu c gia mà h( có chi nhánh ho%c ngân hàng con

ho t ng R t có th nguyên nhân chính d/n n vi c không tháo ch y c a các ngân hàng n c ngoài là vì h( ã ph i b0 ra m t kho n v n l n u t vào các tài s n c nh thi t l p m ng l i chi nhánh và có c th ph n Th c t , các ngân hàng có v n ch s h u l n th #ng b n v ng và n nh h n trong vi c cung c p tín d ng cho khách hàng sau th#i k) kh ng ho ng Theo k t qu nghiên c!u c a nhà kinh t h(c Clark Et Al (2000) cho th y, huy ng v n c a các ngân hàng n c ngoài t i Argentina trong th#i k) kh ng ho ng tài chính vào gi a th p

k" 90 t ng tr ng áng k và theo m t nghiên c!u khác c a Kraft (2002) thì các chi nhánh ngân hàng n c ngoài ã óng vai trò là nh ng n i u t an toàn cho

nh ng ng #i g i ti n trong th#i k) kh ng ho ng ngân hàng Croatia vào n m

1998

f) Ch t l ng d ch v tài chính t t h n v i chi phí th p h n

H u h t các ngân hàng n c ngoài u th c hi n c ch công b thông tin minh

b ch, th c hi n ch k toán theo chu n m c qu c t S c nh tranh cung c p các d ch v tài chính cho khách hàng c&ng nh trong vi c nh n c ngu n tài

tr hay các d ch v tài chính s+ bu c các ngân hàng trong n c ph i t$ng b c

áp d ng các thông l qu c t nh các chi nhánh ngân hàng n c ngoài, nh# ó thông tin t ng th v tình tr ng h th ng ngân hàng s+ c c i thi n, th tr #ng tài chính trong n c s+ ho t ng có k" lu t h n và có kh n ng c nh tranh cao

h n do gi m thi u c s b t cân x!ng v m%t thông tin và qua ó gi m các

hi u !ng b t l i nh s l a ch(n i ngh ch và r i ro o !c K t qu là các khách hàng c a ngân hàng s+ có c các d ch v tài chính v i ch t l ng cao

và chi phí th p h n

1.2.3.2 Tác ng tiêu c c

a) Tác ng tiêu c c t i h th ng tài chính và n n kinh t trong n c

M t s nghiên c!u g n ây ch ra r,ng, vi c tham gia ngày càng nhi u và càng sâu c a các ngân hàng n c ngoài vào th tr #ng trong n c c&ng n y sinh

nh ng tác ng tiêu c c i v i h th ng tài chính và n n kinh t t i các qu c gia ang phát tri n Do có kh n ng n m b t thông tin trên toàn c u và có nhi u l a ch(n v a i m u t , vì v y, các ngân hàng n c ngoài th #ng có xu h ng 'b0 ch y" khi mà s u t c a h( không t c nh mong i Ng c l i, do các nhà u t trong n c th #ng có nh ng l i ích b t di b t d ch nên không th b0 ngay c s u t c a h( và do ó th #ng ch u các chi phí giao d ch cao

h n

Qúa trình h i nh p qu c t trong l nh v c ngân hàng càng m nh m+ thì s tác

ng và nh h ng l/n nhau gi a các th tr #ng tài chính có th x y ra Là m t

ph n c a các t p oàn tài chính ngân hàng có quy mô ho t ng trên toàn c u, vì

v y các chi nhánh ngân hàng n c ngoài ho%c ngân hàng con c a h( có th không b nh h ng tiêu c c trong nh ng th#i i m mà h th ng ngân hàng, tài chính c a qu c gia n i h( u t b r i vào tình tr ng khó kh n Tuy nhiên, do các t p oàn ngân hàng qu c t luôn áp d ng th ng nh t m t chính sách chung cho các ngân hàng con, chi nhánh c a mình trên toàn c u, chính vì v y trong

tr #ng h p có m t s ki n x y ra t i m t qu c gia nào ó ho%c i phó v i

nh ng cú s c t$ chính qu c gia c a ngân hàng m3, các ngân hàng n c ngoài

th #ng áp d ng nh ng chính sách ho%c nh ng c ch có th gây tác ng tiêu

c c n h th ng ngân hàng, tài chính c a n c s t i

Nghiên c!u th c nghi m c a Peek và Rosengren (1997, 2000) ã ch ra r,ng

nh ng v n c a h th ng tài chính, ngân hàng c a Nh t B n x y ra vào cu i

nh ng n m 80 và u nh ng n m 90 ã lan truy n sang n c M thông qua ho t

ng c a các ngân hàng Nh t B n t i th tr #ng M Thêm vào ó, m t nghiên c!u khác c a Golderg (2001) ã ch ra r,ng nh h ng c a các ngân hàng M

i v i các qu c gia ang phát tri n th #ng ph n ánh tình tr ng và nh ng bi n

ng v i u ki n n n kinh t c a n c M h n là s t ng tr ng và lãi su t c a các n c ang phát tri n n i mà h( có các chi nhánh ho%c ngân hàng con ho t

ng

%c bi t khi chi nhánh ngân hàng n c ngoài ho%c ngân hàng con chi m l nh

ph n l n trong quy mô ho t ng và v n s h u trong t ng s các ngân hàng

n c ngoài có m%t t i n c s t i (qu c gia n i mà các ngân hàng n c ngoài có chi nhánh ho%c ngân hàng con) thì tác ng tiêu c c có th x y ra i v i n n kinh t c a qu c gia s t i trong tr #ng h p có m t cú s c x y ra t i qu c gia

c a ngân hàng m3 Theo m t nghiên c!u c a Hull (2002), trong s 5 ngân hàng

n c ngoài l n nh t t i New Zealand chi m trên 90% t ng tài s n c a h th ng ngân hàng có 4 ngân hàng c a Australia Hull k t lu n r,ng, chính s t p trung

s h u c a các nhà u t Australia và s ph thu c l/n nhau gi a hai n n kinh

t New Zealand và Australia có th d/n n vi c n u n n kinh t Australia b m t

n nh thì nó có kh n ng nh h ng tiêu c c n New Zealand 4 nhi u qu c

gia Châu M La Tinh, các ngân hàng c a Tây Ban Nha ã chi m m t v trí quan tr(ng trong h th ng ngân hàng c a các qu c gia này (B ng 1 d i ây cho th y

s tham gia c a các ngân hàng n c ngoài vào các h th ng ngân hàng M La Tinh và ông Âu)

B ng 1: S tham gia c a các ngân hàng s h u t nhân và nhà n c trong các h th ng

ngân hàng c a khu v c Châu M la tinh và ông Âu

Các ngân hàng n c ngoài Khu v c/Qu c gia Các ngân

hàng nhà

n c

Ngân hàng s h*u t nhân

T)ng Châu Âu M Khác

Qu c gia có t+ tr,ng ngân hàng tham gia l n nh t

Argentina 32,5 19,1 48,4 33,6 12,1 2,7 Tây Ban Nha

(17,9%) Brazil 46 27 27 15,7 5,3 6,1 Tây Ban Nha

(5,3%) Bolivia 18,2 56,5 25,3 10,4 4,5 10,4 Tây Ban Nha

(10,4%) Chile 12,9 45,5 41,6 32,4 5,5 3,8 Tây Ban Nha

(30,6%) Peru 10,8 43,2 46 34,8 5,6 5,6 Tây Ban Nha

(17,1%) Mexico - 17,7 82,3 53,7 23,7 4,8 Tây Ban Nha

(41,5%)

ông Âu

Rumania 41,8 3 54,9 46 4,5 4,4 Aó (21,7%)

Ba Lan 23,1 5,4 71,5 60,2 10,4 0,9 Italy (16,6%) Slovakia 33 6,4 60,5 51,8 2,8 5,9 Luxembourg

(34,9%) Bulgaria 18,1 10,3 72 62,9 1,3 7,8 Italy (27%)

C ng hòa Séc 4,3 25,7 70 58,1 6,3 5,6 Áo (40,5%) Estonia - 2 98 98 - - Th y i n (86,3%) Hungari 44,6 3,2 52,2 39,2 8,6 4,4 Áo (17,8%) Slovenia 14,3 19,6 66,2 66,2 - - B (44,5%)

Ngu n: Juan Cardenas, Juan Pablo Graf, Pascual O' Dogherty: "Foreign banks entry in emerging market economies: a host country perspective”

b) Tác ng n hi u qu kinh doanh c a các ngân hàng trong n c

Các nghiên c!u g n ây cho th y có s khác bi t trong vi c tham gia th tr #ng

c a các ngân hàng n c ngoài vào các qu c gia ang phát tri n và các qu c gia công nghi p phát tri n 4 các qu c gia ang phát tri n, các chi nhánh ngân hàng

n c ngoài t i ây th #ng có chênh l ch lãi su t u ra và lãi su t u vào cao

h n, có kh n ng sinh l i cao h n so v i các ngân hàng trong n c; trong khi ó các qu c gia công nghi p phát tri n thì tình hình l i ng c l i

Các nghiên c!u c&ng cho th y r,ng, v i s tham gia ngày càng nhi u c a các ngân hàng n c ngoài s+ làm cho chênh l ch lãi su t cho vay, kh n ng sinh l i

và chi phí chung c a các ngân hàng trong n c gi m i Thêm vào ó, các tác

ng n hi u qu kinh doanh c a các ngân hàng n c ngoài i v i h th ng ngân hàng trong n c th #ng x y ra ngay sau khi có s gia nh p c a các ngân hàng này vào th tr #ng trong n c và không ph thu c vào th ph n mà h( chi m l nh sau khi gia nh p

c) Tác ng n danh m c tín d ng c a các ngân hàng trong n c

Th c t cho th y, trong m t s tr #ng h p, s tham gia c a các ngân hàng n c ngoài không óng vai trò tích c c trong vi c phân b hi u qu các ngu n v n tín

d ng cho n n kinh t Trong nhi u tr #ng h p, các ngân hàng n c ngoài ch

"ch(n mi ng ngon" và tình tr ng này r t ph bi n các qu c gia kém phát tri n Các ngân hàng n c ngoài ch ch(n nh ng khách hàng làm n có lãi, r i ro th p

nh t và y các doanh nghi p còn l i c coi là có m!c r i ro cao h n cho ngân hàng trong n c làm cho danh m c tín d ng c a các ngân hàng trong n c

tr nên r i ro h n Khi các ngân hàng n c ngoài th c hi n chi n d ch "ch(n

mi ng ngon" thì h( ch ch(n nh ng khách hàng kh0e m nh, có tín nhi m cao

và thông th #ng h( ánh giá m!c r i ro t t h n các ngân hàng trong n c, ho%c h( tìm cách khác chuy n r i ro cho phía ngân hàng trong n c nh ch cho vay bán buôn, cho vay thông qua các ngân hàng trong n c

d) Tác ng n ngu(n nhân l c có trình chuyên môn cao

Các nghiên c!u th c nghi m cho th y, khi các t p oàn ngân hàng n c ngoài tham gia m chi nhánh ho%c thành l p ngân hàng con các th tr #ng c a các

qu c gia ang phát tri n trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t và toàn c u hóa, chi nhánh các ngân hàng n c ngoài ho%c ngân hàng con th #ng nhanh chóng thu hút m t l c l ng lao ng có trình cao vào làm vi c do có ch ti n

l ng h p d/n Thông th #ng, m!c l ng bình quân mà các chi nhánh ngân hàng n c ngoài ho%c ngân hàng con c a h( tr cho lao ng có trình cao g p kho ng 4 n 6 l n so v i các ngân hàng trong n c tr Chính vì v y, các ngân hàng n c ngoài s+ nhanh chóng thu hút c ngu n nhân l c có ch t l ng t t

nh t t$ các ngân hàng trong n c sang làm vi c Hi n t ng "ch y máy ch t xám” này r t ph bi n và tr thành m t xu h ng t t y u các qu c gia ang phát tri n khi quá trình h i nh p kinh t di-n ra ngày càng m nh m+ và sâu s c

N u không có chính sách thu hút, tuy n d ng, ãi ng và phát tri n ngu n nhân

l c úng n và phù h p, ch c ch n các ngân hàng trong n c s+ b m t i m t

l c l ng cán b t t nh t c a h( Rõ ràng là, y u t con ng #i óng vai trò c c k) quan tr(ng i v i b t k) m t t ch!c, nh ch nào Nó quy t nh s thành công c a t ch!c ó, %c bi t trong i u ki n c nh tranh ngày càng gay g t và

kh c nghi t và trong b i c nh h i nh p qu c t Có c l c l ng cán b có trình cao, c ào t o c n b n s+ góp ph n ch ch t trong vi c ti p c n và

n m b t nh ng yêu c u m i, công ngh tiên ti n và òi h0i c a m t t ch!c trong quá trình h i nh p qu c t

e) Tác ng n ho t ng qu n lý, giám sát trong ho t ng ngân hàng

S tham gia c a các ngân hàng n c ngoài vào th tr #ng trong n c c&ng ng ngh a v i vi c nh p kh u công ngh qu n lý cho ít nh t m t b ph n c a h

th ng ngân hàng và có th s+ góp ph n c i thi n ch t l ng cán b và chu n m c thanh tra giám sát ngân hàng Tuy nhiên, m t s nhà quan sát l i cho r,ng khi

ho t ng ngân hàng v t ra kh0i ph m vi m t qu c gia thì v n giám sát,

qu n lý l i tr nên r t ph!c t p Trong quá trình h i nh p qu c t , các h th ng ngân hàng m.i qu c gia u g n k t ch%t ch+ và ph thu c, ch c l/n nhau

trong ho t ng c a mình, vì v y c n ph i có nh ng gi i pháp mang tính chu n

m c v m(i khía c nh trong ho t ng thanh tra giám sát ngân hàng

u không gi ng nhau ã có cách ti p c n khác nhau v b c i và cách th!c

ti n hành c i cách Các n c Liên Xô c& và ông Âu ã l a ch(n gi i pháp m

c a, h i nh p nhanh v i c ng ng tài chính khu v c và qu c t , qua ó th

tr #ng i u ch nh h th ng d n theo h ng phù h p h n Trong khi ó, các n c

có n n kinh t chuy n i Châu Á l i ch(n cách th!c c i cách theo giai o n, t$ th c t úc k t ra bài h(c làm c s cho quá trình c i cách ti p theo Cho n nay, khó có th nói c mô hình nào là t0 ra u vi t h n trong vi c thi t k chính sách thúc y s phát tri n c a h th ng ngân hàng Tuy nhiên, kinh nghi m c i cách h i nh p qu c t c a các n c này r t áng chúng ta xem xét và h(c h0i

1.3.1 Kinh nghi m c a Trung qu c

Trung qu c là m t trong 30 qu c gia n xin gia nh p T ch!c th ng m i

th gi i C&ng nh m(i qu c gia khác xin gia nh p WTO, Trung qu c bu c ph i

ti p t c th c hi n c i cách kinh t và chuy n i n n kinh t theo h ng th

tr #ng Trong n m 1999 và u n m 2000, Trung qu c ã t ng c #ng àm phán

2000, Trung Qu c ã k t thúc quá trình àm phán v i 21 thành viên c a WTO, trong ó có M Trung Qu c ã tr thành thành viên chính th!c c a WTO n m

2001 Trong l nh v c tài chính và ngân hàng, Trung Qu c ã ti n hành m c a,

h i nh p khá m nh m+ Cho phép các ngân hàng và t ch!c tín d ng n c ngoài

ti p c n th tr #ng trên các l nh v c nh :

(i) Cho phép c nh n ti n g i và các qu hoàn tr khác t$ công chúng

không h n ch ;

(ii) Cho vay các lo i, bao g m tín d ng tiêu dùng, tín d ng th ch p, bao

thanh toán và tài tr các giao d ch th ng m i;

(iii) Thuê mua tài chính;

(iv) T t c các ho t ng thanh toán và chuy n ti n;

(v) Giao d ch b,ng tài kho n c a mình ho c cho tài kho n c a khách hàng

thông qua trao i, th tr #ng trao tay ho%c là các công c c a th

tr #ng ti n t (séc, tín phi u, ch!ng ch ti n g i…), ngo i t , các s n

ph m phái sinh bao g m giao d ch t ng lai và quy n ch(n, các công

c t" giá và lãi su t, bao g m các công c nh hoán i (Swap), và k)

h n (Forward), các ch!ng khoán có kh n ng chuy n i;

(vi) Tham gia vào vi c phát hành t t c các lo i ch!ng khoán;

(vii) Qu n lý tài s n nh ti n m%t và qu n lý u t tài chính, qu n lý qu

h u trí và d ch v y thác

Ngoài ra, Trung Qu c c&ng cam k t lo i tr$ nh ng h n ch v a lý i v i vi c

ti p c n th tr #ng c a các ngân hàng n c ngoài và t o c h i cho các ngân hàng n c ngoài tham gia vào ho t ng kinh doanh trong n c Trung Qu c c&ng s+ c i thi n c h i cho các nhà cung c p b o hi m n c ngoài và t ng s

l ng gi y phép sau ho t ng; d* b0 t t c các h n ch v nh l ng, a lý và

c ph n n c ngoài sau 5 n m ho t ng H ng Kông và Trung Qu c ang th c

hi n nh ng cam k t m i v cung c p tái b o hi m qua biên gi i và n i l0ng các

i u ki n c p phép thành l p ngân hàng m i Thêm vào ó, Trung Qu c c&ng

m r ng cam k t i v i cho thuê tài chính, cung c p qua biên gi i c a các d ch

v t v n tài chính và các ho t ng b tr khác

giúp cho h th ng ngân hàng !ng v ng sau khi m c a, Chính ph Trung

Qu c ang n l c c i t l i h th ng ngân hàng mà m t trong nh ng nhi m v hàng u là làm trong s ch các kho n n x u trên b ng cân i c a các ngân

hàng th ng m i Nh,m xóa b0 các kho n n x u t n (ng, Trung Qu c ã th c

hi n theo mô hình c a M b,ng vi c thành l p và a vào ho t ng m t s công ty qu n lý tài s n (Asset Management Companies) i u trong s các công ty AMC là công ty CINDA – công ty này ã mua l i các kho n n khó òi

c a ngân hàng xây d ng Trung Qu c Tuy nhiên, các công ty qu n lý tài s n AMC ang ph i i m%t v i nh ng khó kh n nh : (i) các lu t phá s n c a Trung

Qu c không th t phát tri n; (ii) th tr #ng v n ho t ng không hi u qu i v i mua bán n và các công c n (nh th ng phi u) không phát tri n; (ii) và h n

ch v chuyên môn c a các Công ty AMCs

Theo m t s nhà kinh t thì tham gia ngày càng m nh m+ h n vào quá trình h i

nh p và ch p nh n s c nh tranh c a các ngân hàng n c ngoài s+ t o i u ki n cho các ngân hàng trong n c t c i t và t ng c #ng kh n ng tài chính c a mình và h th ng ngân hàng Trung Qu c có kh n ng c nh tranh b i: (i) các ngân hàng trong n c có m t c s h t ng khá phát tri n v i m ng l i chi nhánh bao ph kh p các a ph ng; (ii) ti n g i t i các ngân hàng qu c doanh

c Chính ph b o lãnh hoàn toàn, th m chí trong tr #ng h p m t vài ngân hàng óng c a thì Chính ph c&ng c g ng b o v tài s n c a ng #i g i ti n; (iii) Chính ph ang khuy n khích các ngân hàng qu c doanh ho t ng m t cách n ng ng h n, không b t bu c các ngân hàng này cho các doanh nghi p nhà n c và các d án u ãi c a Chính ph

Nh v y, Chính ph Trung Qu c không còn cách l a ch(n nào khác là ph i c i

t tri t h th ng ngân hàng c a mình tham gia t t h n vào th tr #ng th

gi i, nh t là trong b i c nh toàn c u hóa, h i nh p và c nh tranh qu c t Th c

hi n y các cam k t qu c t i ôi v i c i cách trong n c có hi u qu s+ có tác ng c ng h ng thúc y h th ng ngân hàng ngày càng ho t ng hi u qu

và a d ng h n

1.3.2 Kinh nghi m c a Hungary

Hungary c coi là m t trong nh ng n c ông Âu thành công trong quá trình chuy n i sang n n kinh t th tr #ng v i m t h th ng ngân hàng v ng m nh Khác v i các n n kinh t chuy n i Châu Á nh Trung Qu c hay Vi t Nam,

Hungary ã h i nh p khá nhanh v i h th ng tài chính khu v c, m c a cho các

t ch!c tài chính B c M , Tây Âu tham gia ho t ng ngay t$ giai o n u T t nhiên, thành t u ó t c là nh# nh ng chính sách kinh t v mô n nh, môi

tr #ng pháp lý y và c nh tranh lành m nh Th p k" 90s là giai o n phát tri n m nh m+ c a h th ng ngân hàng Hungary Qúa trình y nhanh c i cách

ã t o l p c m t khuôn kh pháp lý và h th ng các t ch!c tín d ng, t o môi

tr #ng tích c c cho s xâm nh p c a các nhà u t n c ngoài trong ho t ng ngân hàng và th tr #ng ch!ng khoán Ti p sau ó là các giai o n c ng c , t nhân hóa l nh v c ngân hàng k t thúc vào n m 1997 Lu t các t ch!c tín d ng

và d ch v tài chính ã có s b sung cho phù h p cho phù h p v i h th ng ngân hàng c a Liên minh Châu Âu Vì v y, t$ n m 1999 h th ng ngân hàng Hungary ã có th th c hi n có hi u qu vi c cung c p các d ch v tài chính trong và ngoài n c

Các nhà u t n c ngoài ã có vai trò quy t nh trong t nhân hóa các ngân hàng Hungary Vì v y, c c u s h u c a các t ch!c tín d ng Hungary có

s khác bi t so v i các qu c gia láng gi ng i u khác bi t không ch ch s t nhân hóa nhanh h n mà c i v i vi c hi n i hóa và toàn c u hóa h th ng ngân hàng Cho n nay, Hungary có 3 ngân hàng l n thu c s h u c a Nhà

n c và 41 t ch!c tín d ng G n 68% c ph n c a các t ch!c tín d ng thu c s

h u c a các nhà u t n c ngoài Ngân hàng tái thi t và phát tri n Châu Âu óng vai trò ban u quan tr(ng các t ch!c tín d ng n c ngoài tham gia vào quá trình t nhân hóa các ngân hàng Hungary Ngân hàng và chi nhánh ngân hàng c a các n c M , !c, Hà Lan, Pháp, Italia,… ã và ang tích c c thúc

y quá trình c nh tranh và phát tri n các s n ph m d ch v M t s t ch!c tài chính n c ngoài ã ti n hành thi t l p m ng l i phân ph i, hi n i hóa các

d ch v bán l1 và th1 tín d ng

Vi c h(c h0i c các ph ng pháp qu n lý r i ro tiên ti n t$ các t ch!c tín

d ng n c ngoài t o i u ki n thu n l i ng n ch%n nh h ng tiêu c c c a các

cu c kh ng ho ng t$ các n c vùng Vi-n ông và Nga, qua ó gi m s thua thi t cho các ngân hàng Có th nói, Hungary là qu c gia có m!c m c a khá

nhanh Th m chí, tr c khi c ch p nh n là thành viên c a kh i OECD, Hungary ã xóa b0 các rào c n pháp lý trong h th ng ngân hàng v phân bi t

i x i v i các nhà u t n c ngoài Các t ch!c tín d ng Hungary có th

c coi là phát tri n so v i khu v c và ho t ng có hi u qu Cu i n m 1998,

ch s v n hóa c a các t ch!c tài chính là 15,9%, c coi là n nh so v i các tiêu chu n qu c t Không ch y nhanh quá trình b t k p v i các khu v c còn

l i c a Châu Âu mà h th ng ngân hàng Hungary còn có k ho ch bi n Budapest

tr thành trung tâm tài chính khu v c ông Âu

1.3.3 M t s qu c gia Châu M La Tinh

Các ngân hàng n c ngoài có m%t t i Châu M La Tinh t$ r t nhi u th p k"

tr c ây Tuy nhiên, ch t$ nh ng n m cu i c a th p k" 90, s tham gia c a các

i tác n c ngoài vào l nh v c ngân hàng t i các n c khu v c Châu M La Tinh m i có s nh y v(t qua quá trình “thâu tóm” mua l i Qúa trình này c

kh i x ng b i các t ch!c tài chính l n c a Tây Ban Nha S hi n di n c a ngân hàng n c ngoài là r t quan tr(ng không ch vì quy mô th ph n l n c a nó

mà còn là do th c t là các nh ch tài chính hàng u h u h t các qu c gia trên th gi i hi n nay c ki m soát b i a s các nh ch tài chính n c ngoài

Các ngân hàng n c ngoài ho t ng khá r ng t i Argentina và Chilê vào cu i

n m 1994 Tuy nhiên, ph i n n m 1996-1997, thông qua m t lo t các ho t

ng mua l i, sáp nh p, t ng tài s n có do các ngân hàng n c ngoài ki m soát

m i lên n 50% T i các th tr #ng r ng h n nh Braxin và Mexico, s tham gia c a các ngân hàng n c ngoài ít h n, t ng tài s n thu c quy n qu n lý c a các i tác n c ngoài t m!c 18% vào cu i n m 1999 Tuy nhiên, s ki n bán ngân hàng l n th! hai và ba c a Mexico vào tháng 5 và 6 n m 2000 ã nâng

t ng m!c tài s n có di n c ngoài ki m soát lên n kho ng 40% Braxin là qu c gia duy nh t t i M La Tinh n i mà các t ch!c tài chính n c ngoài không chi m u th S d nh v y là do Chính ph ki m soát m t t" l l n tài s n ngân hàng, bên c nh ó là s óng góp c a ba ngân hàng t nhân có v n l n và ho t

ng r t m nh Tuy nhiên, v i s tham gia c a hai ngân hàng l n c a Châu Âu

vào n m 1997-1998 thì b!c tranh t ng th v ho t ng ngân hàng ã thay i,

c nh tranh ã quy t li t h n Ngoài ra, quá trình t nhân hóa các ngân hàng

th ng m i qu c doanh trong th#i gian t i s+ t o i u ki n cho các ngân hàng

n c ngoài tham gia ho t ng t i qu c gia này

Qua kinh nghi m m c a h i nh p ngành ngân hàng c a các qu c gia và vùng lãnh th c trình bày trên ây, nhóm tác gi cho r,ng, trong i u ki n n n kinh

t nói chung và th c tr ng h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam hi n nay thì

mô hình và cách th!c h i nh p c a Trung Qu c là áng chúng ta nghiên c!u tham kh o, v n d ng Theo ó, chúng ta c n ph i m b o th c thi các cam k t

qu c t i ôi v i c i cách trong n c có hi u qu , qua ó s+ có tác ng c ng

h ng thúc y h th ng ngân hàng ngày càng ho t ng hi u qu và a d ng

h n

CH!"NG II TÁC #NG C-A HI.P /NH TH!"NG M0I VI.T - M1 T2I H

TH%NG NGÂN HÀNG TH!"NG M0I VI.T NAM

2.1 Th c tr ng h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam

2.1.1 Khái quát chung

K t$ n m 1980, h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã th c hi n quá trình i m i và cho t i nay ã t c nh ng thành t u áng k Nh ng thay

i quan tr(ng ã t c c v m%t c c u, quy nh pháp lý và ho t ng ã

a h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam sang ho t ng theo c ch g n

h n v i thông l qu c t Cho t i nay, h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam v/n ti p t c c th ng l nh và chi ph i b i b n NHTMNN chi m kho ng 70%

t ng tài s n c a h th ng Bên c nh các NHTMNN còn có các NHTMCP , Ngân hàng liên doanh, Chi nhánh ngân hàng n c ngoài

Nhìn chung, các ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã th c hi n t t ch!c n ng "bà

*" trong vai trò tiên phong h tr cho quá trình c i cách kinh t và phát tri n kinh t th tr #ng nh h ng XHCN Vi t Nam; ng th#i ã có nh ng óng góp to l n vào vi c t o l p và duy trì n nh kinh t v mô, thúc y t ng tr ng kinh t , khuy n khích xu t kh u, chuy n d ch c c u kinh t theo h ng công nghi p hóa - hi n i hóa, áp !ng c b n nhu c u v n và d ch v ngân hàng c a

n n kinh t Tuy nhiên, bên c nh nh ng thành t u ã t c, h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã b c l nhi u y u kém bên trong và ph i i m%t

v i nh ng thách th!c, nguy c bên ngoài

2.1.2 Nh*ng k t qu ch y u ã t c

2.1.2.1 C u trúc h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam

Có th kh'ng nh, h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã có nh ng bi n

i m nh m+ trong 15 n m qua T i th#i i m n m 1991, h th ng ngân hàng

th ng m i Vi t Nam ch có 4 NHTMNN thì n nay, c u trúc h th ng ngân

chính sách, 34 NHTMCP, 5 ngân hàng liên doanh và 26 chi nhánh ngân hàng

n c ngoài Trong ó, 4 NHTMNN (Ngân hàng Công Th ng Vi t Nam, Ngân hàng Ngo i Th ng Vi t Nam, Ngân hàng u t & Phát tri n Vi t Nam, Ngân hàng Nông nghi p&PTNT Vi t Nam) óng vai trò chi ph i trong h th ng xét c

v m%t quy mô v n t có, tài s n và th ph n n cu i n m 2003, th ph n huy

ng v n c a nhóm này là 78%, th ph n cho vay là 80% và chi m t" tr(ng tài

s n có kho ng 80% trong toàn h th ng ngân hàng

Trong nh ng n m g n ây, các ngân hàng th ng m i trong n c (không k nhóm các chi nhánh ngân hàng n c ngoài và liên doanh) ã ti n hành c c u l i

t ch!c b máy theo h ng ph c v cho nhóm i t ng khách hàng và hi n i hóa công ngh ngân hàng n nay, các NHTM ang chuy n d n sang mô hình

t ch!c phân tách theo khách hàng nh doanh nghi p l n, doanh nghi p v$a và nh0, cá nhân k t h p v i nhóm s n ph m, d ch v ; xây d ng các b ph n qu n

tr và an toàn h th ng nh H i ng tín d ng, các b ph n qu n lý r i ro, Công

ty qu n lý và khai thác tài s n, b ph n ki m tra - ki m toán n i b Xu h ng

ch o hi n nay là t ng c #ng vai trò i u hành, ki m soát t p trung c a H i s chính, xác nh rõ vai trò và nhi m v c a H i ng qu n tr , Ban i u hành và Ban ki m soát n i b M ng l i chi nhánh c&ng c phát tri n r ng kh p các

t nh thành ph trong c n c t o i u ki n thu n l i cho vi c cung c p các s n

n nay m!c huy ng v n c a h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã

t ng g p h n 20 l n C c u huy ng v n c a d ng hóa thông qua các hình th!c huy ng ti t ki m, phát hành k) phi u, trái phi u, ch!ng ch ti n g i, ti n

g i thanh toán Vi c s d ng v n c&ng ã chuy n d ch theo h ng t ng t" tr(ng

ho t ng u t và d ch v thông qua các hình th!c cho vay, u t ch!ng khoán, kinh doanh ngo i h i, góp v n liên doanh

So v i GDP (n m 2000: GDP t 444.139 t" ng, n m 2001: 484.493 t" ng,

n m 2002: 536.098 t" ng; n m 2003: t" ng) h th ng ngân hàng th ng

m i ã huy ng v n b,ng 42,55%, 47,68% và 54,09% t ng !ng; d n b,ng 38,73%, 44,38%, 52,42% Qua ó cho th y, các ngân hàng th ng m i ã gi vai trò ch o, ch l c trên th tr #ng ti n t và th tr #ng v n Vi t Nam trong b i c nh th tr #ng ch!ng khoán còn ch a phát tri n

Có th th y, trong nh ng n m qua các ngân hàng th ng m i ã th c s ho t

ng theo nguyên t c th tr #ng, t ch trong kinh doanh và c nh tranh Quy n

t ch và t ch u trách nhi m v ho t ng kinh doanh c a các ngân hàng

th ng m i c th ch hóa Các ngân hàng th ng m i hoàn toàn có quy n quy t nh lãi su t ti n g i và cho vay, l a ch(n bi n pháp b o m ti n vay, quy t nh cho vay khách hàng; không t ch!c ho%c cá nhân nào c quy n can thi p trái pháp lu t vào ho t ng c a các NHTM

Thêm vào ó, các ho t ng tín d ng theo ch nh ho%c ph c v các i t ng chính sách c a Nhà n c ã c gi m d n và tách v c b n kh0i các ho t ng tín d ng th ng m i chuy n sang Ngân hàng Chính sách xã h i t o i u ki n thu n l i cho các NHTMNN t p trung th c hi n kinh doanh theo các nguyên t c

th tr #ng Các nguyên t c và chu n m c qu c t v kinh doanh và qu n tr ngân hàng th ng m i c&ng d n c áp d ng trong th c ti-n ã góp ph n a ho t

ng c a các NHTM Vi t Nam ngày càng mang tính chuyên nghi p h n và có tính c nh tranh cao h n

C&ng trong nh ng n m g n ây, h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã nhanh chóng a d ng hóa s n ph m d ch v ngân hàng theo h ng áp !ng ngày

m t t t h n nhu c u c a n n n n kinh t trong xu h ng h i nh p, %c bi t là ã

có thêm nhi u s n ph m ngân hàng bán l1 M t s ngân hàng th ng m i ã phát tri n c h th ng d ch v ngân hàng i n t và phát tri n các lo i th1 (ghi n , ghi có) c ch p nh n thanh toán trong và ngoài n c Cùng v i vi c i m i

và a d ng hóa s n ph m, d ch v ngân hàng, ph ng th!c giao d ch và marketing khách hàng c&ng ã thay i m t cách c n b n theo h ng v n minh

n c s+ ti p t c c Chính ph c p t ng thêm t" l an toàn v n (CAR) c a các ngân hàng này t i thi u t 8% nh thông l qu c t vào n m 2010 Tính n nay, các ngân hàng th ng m i nhà n c

c&ng ã x lý c kho ng 54% t ng s n t n (ng c a th#i i m 31/12/2000

(ii) i v i các NHTMCP: B,ng các gi i pháp sáp nh p, h p nh t và mua

l i nh ng ngân hàng có quy mô nh0 và ho t ng không có hi u qu ; thu h i gi y phép ho t ng ho%c %t trong tình tr ng ph i ki m soát

%c bi t i v i các NHTMCP y u kém, n nay, h u h t các NHTMCP ã áp !ng c các t" l an toàn ho t ng, k t qu kinh doanh ngày m t t t h n và có lãi, tình hình tài chính tr nên lành m nh

và ã b sung thêm v n t có t$ ngu n l i nhu n l i và phát hành thêm c phi u M t s ngân hàng ã t m!c v n t có kho ng 500 t"

ng nh ACB và SacomBank, trong ó Sacombank d ki n t ng m!c

v n t có lên n 700 t" ng vào cu i n m 2004

Nhìn chung, ch t l ng tín d ng toàn h th ng ngân hàng ã và ang c c i thi n nh# tri n khai ng lo t các bi n pháp x lý n t n (ng b,ng các bi n pháp khác nhau nh bán tài s n b o m, s d ng qu d phòng bù p r i ro,

th c hi n hoàn t t h s xóa n b,ng ngu n NSNN theo qui nh và t ng c #ng các bi n pháp qu n lý tín d ng T" l n quá h n so v i t ng d n c a toàn h

th ng ngân hàng gi m t$ 15% n m 1998 xu ng còn 5,7% n m 2003

2.1.2.4 Phát tri6n công ngh k thu t ngân hàng hi n i

Có th kh'ng nh, s phát tri n m nh m+ và nhanh chóng c a công ngh thông tin và xu h ng h i nh p qu c t ã làm n n t ng cho s phát tri n và !ng d ng công ngh trong l nh v c ngân hàng theo h ng ngày càng hi n i hóa Hi n nay, r t nhi u ngân hàng th ng m i Vi t Nam ã trang b các máy ch m nh, các máy ch mini dùng h i u hành UNIX và b vi x lý chuyên d ng Pentium

IV - Xeron t c 700 Mhz - 1GHz Nhi u thi t b tin h(c m i ã c các NHTM nghiên c!u !ng d ng nh thi t b mã khóa b o m t, UPS thông minh và thi t b a ph ng ti n Thêm vào ó, h u h t các NHTM ã phát tri n m ng

di n r ng (WAN) trên c s k t c u m ng truy n thông qu c gia H u h t các NHTM ã s d ng ph ng th!c truy n thông ph bi n nh X25, leaseline, ISDN, #ng tr c cáp quang, Frame Relay Các thi t b m ng thông minh có t c

cao và c u trúc m ng hình sao t$ng b c thay th cho các thi t b m ng l c

h u và c u trúc m ng c& (BUS) H u h t các NHTM u phát tri n m ng n i b intranet và m t s NHTM ã tri n khai !ng d ng h th ng ngân hàng t ng trên c s n n t ng m ng internet và h th ng m ng truy n thông

Ngoài ra, các ph n m m h th ng tiên ti n và ph n m m !ng d ng các nghi p v ngân hàng hi n i c&ng ã c phát tri n d a trên h i u hành UNIX cho phép liên k t t ng hóa và truy c p nhanh v i s l ng l n ng #i s d ng trong cùng m t lúc và kh n ng b o m t h th ng cao M t s NHTM b c u

ã thi t l p c h th ng thông tin tài chính, khách hàng t p trung t i H i s chính cho phép các NHTM th c hi n qu n lý v n, th c hi n x lý các giao d ch

và qu n lý r i ro t p trung toàn h th ng Thông qua ó, vai trò ki m tra, giám sát c a H i s chính NHTM ã c t ng c #ng áng k và tr nên hi u qu

h n nhi u Theo ánh giá th c ti-n c a NHNN, hi n nay, h n 80% các nghi p

v ngân hàng ã c x lý b,ng máy tính và h u h t c x lý trên m ng thay cho các máy tính n l1

có v n pháp nh t$ 700 t" ng n kho ng 5.000 t" ng, có m ng l i chi nhánh l n h ch toán t p trung toàn ngành và bao g m nhi u n v thành viên

ph thu c và c l p (các công ty cho thuê tài chính, công ty ch!ng khoán, b o

hi m ) Trong khi ó, T ng công ty 90 th c t th #ng là doanh nghi p có bình quân 5 n v thành viên và v n t có kho ng 300 t" ng, 35% s t ng công ty

90 có v n t có d i 100 t" ng Ngay c T ng công ty 91, nhi u n v ch có

v n t có vài tr m t" ng, bình quân c&ng ch trên 1.000 t" ng và ch có 3

T ng công ty 91 có v n trên 3.000 t" ng là B u chính Vi-n Thông, D u khí và

i n l c

T i các T ng công ty 90 và 91 các n v thành viên u h ch toán c l p, a

s c thành l p theo Ngh nh 388/H BT t$ tr c khi T ng công ty c thành l p; các doanh nghi p này v/n ti p t c s d ng s v n và l i nhu n do mình làm ra, tr$ kho n trích n p m t ph n kh u hao c b n và l i nhu n sau thu l p các qu t p trung Trong khi ó, các NHTM NN ph i qu n lý t p trung toàn b v n bao g m c v n t có, v n huy ng c a toàn h th ng v i hàng ch c ngàn t" ng Nh v y, có th th y mô hình t ch!c b máy x p các NHTM NN theo T ng công ty 90 còn nhi u v n v ng m c

2.1.3.2 Trình qu n lý kinh doanh và qu n lý r i ro còn nhi u h n ch

M%c dù ã có nhi u c g ng i m i, tuy nhiên các công c và cách th!c qu n lý

i u hành NHTM còn ch a theo k p yêu c u c a NHTM hi n i Còn nhi u NHTM v/n ch a nh n th!c rõ ho%c ch a t p trung vào các ch tiêu ch t l ng theo tiêu chu n qu c t nh t" tr(ng l i nhu n trên v n, t" trong l i nhu n trên tài s n, t" tr(ng v n t có trên t ng tài s n K ho ch ho t ng kinh doanh

th #ng t p trung vào các ch tiêu s l ng nh t ng tr ng v tài s n, t ng

tr ng huy ng v n Vi c cho vay ch y u d a vào tài s n b o m, n ng l c

th m nh tín d ng ch a th c s t t, h th ng phân lo i n không phù h p, các nguyên t c ki m tra, ki m soát thi u ch%t ch+

H u h t các NHTM ch a thi t l p c h th ng qu n lý r i ro h p lý và ch a

có chi n l c kinh doanh phù h p d/n n có n i, có lúc s c nh tranh di-n ra quá m!c c n thi t, kinh doanh theo phong trào d/n n hi u qu không thi t th c

và ch a cao

2.1.3.3 V n t có th p so v i quy mô tài s n

V n t có có ý ngh a c c k) quan tr(ng i v i ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p nói chung và %c bi t i v i NHTM N u m t ngân hàng có v n t có

l n quy mô thích h p so v i tài s n có r i ro thì m!c ch u ng r i ro càng cao, kh n ng và ph m vi ho t ng càng r ng Th c t , v n t có c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam r t th p so v i qui mô tài s n, %c bi t là trong

tr #ng h p c a các NHTMNN (xem b ng 5) Kh n ng t b sung v n t có t$ ngu n l i nhu n l i th p do kh n ng sinh l#i c a các NHTMNN không cao Theo ánh giá c a các chuyên gia ngân hàng th gi i cho th y, m!c chênh

l ch gi a lãi su t huy ng u vào và lãi su t cho vay u ra c a các NHTMNN

là r t th p, bình quân ch t kho ng 1,6 n 1,8%/n m Th c t , v i m!c chênh

l ch này và c n c! vào các chu n m c ki m toán qu c t (IAS) thì các NHTMNN khó có c ngu n l i nhu n l i b sung ngu n v n t có hàng

n m

So sánh h s an toàn v n c a các NHTM Vi t Nam v i các NHTM khu v c Châu Á cho th y, ch s CAR c a các NHTM Vi t Nam th p h n t ng i so

v i các NHTM khu v c Châu Á, th m chí ch s này có nguy c x u i do t c

t ng tài s n có nhanh h n t c t ng v n t có T i th#i i m n m 2003, ch

s CAR bình quân c a các ngân hàng khu v c Châu Á Thái Bình D ng (g m

52 ngân hàng thu c 10 qu c gia) là 9,4% và c a các n c Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philipine là kho ng 12,3% Xem xét ch s CAR c a các NHTMCP cho th y, h u h t các ngân hàng này ã t t" l an toàn v n t i thi u là 8% T"

l an toàn v n t i thi u theo thông l qu c t ang là m t trong nh ng v n khó kh n c a các NHTMNN

M%c dù ã có s c i thi n trong nh ng n m qua, tuy nhiên ch t l ng tài s n có

c a các NHTM Vi t Nam v/n ang là m t v n b!c xúc n cu i n m 2002, t" l n x u (bao g m n quá h n, n khoanh, n ch# x lý) còn kho ng 8%

t ng d n c a h th ng ngân hàng N u tính theo tiêu chu n qu c t thì t" l n quá h n này có th lên t i trên 20% %c bi t, m t s ngân hàng th ng m i l n

có s n quá h n v t h n c v n t có, d/n n tình tr ng âm và n vào v n Nguy c ti p t c phát sinh n quá h n m i v/n ti p t c gia t ng do hi u qu kinh doanh c a các khách hàng là doanh nghi p nhà n c là r t th p

Trong giai o n 1998-2002, t" l l i nhu n ròng sau thu bình quân so v i t ng tài s n có là 0,35% (toàn h th ng) và 0,23% (kh i các NHTMNN) T" l này

ch a t ng x!ng v i m!c r i ro mà các ngân hàng ph i gánh ch u và th p

h n nhi u so v i các ngân hàng khu v c Châu Á

B ng 4: T" l n quá h n c a h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam (%)

2.1.3.5 Các chu7n m c k toán ngân hàng c a Vi t Nam (VAS) còn khác

bi t v i các chu7n m c k toán qu c t (IAS)

S khác bi t v các chu n m c k toán c a Vi t Nam và thông l qu c t d/n

n tình tr ng k t qu kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i không ph n ánh úng và y ho t ng kinh doanh theo c ch th tr #ng Ph n l n s khác nhau này chính là do cách tính các m!c trích l p d phòng i v i các kho n

n x u và khó òi d/n n t" l v n t có trên t ng tài s n có r i ro có s khác

bi t Thông th #ng, n u c n c! vào VAS thì t" l v n t có trên tài s n có ch u

r i ro c a các NHTM th #ng cao h n nhi u so v i IAS T ng t , i v i vi c tính d phòng cho các kho n l và nh ng kho n n x u theo 2 chu n m c c&ng

khác nhau d/n n các k t qu lãi và l khác nhau và theo ó nh h ng n v n

n p thu thu nh p c a các NHTM

2.1.3.6 Ph thu c nhi u vào i t ng khách hàng là Doanh nghi p Nhà n c

M%c dù Chính ph ã có nhi u n l c nh,m lo i b0 nh ng rào c n khu v c t nhân ti p c n lu ng v n tín d ng nh ng trên th c t th ph n tín d ng dành cho khu v c t nhân còn nh0 bé i v i các NHTMNN, khu v c kinh t t nhân m%c dù có nhi u ti m n ng nh ng l i ch!a ng y r i ro T p trung cho vay vào doanh nghi p nhà n c s+ khi n h th ng ngân hàng g%p nh ng b t l i Các doanh nghi p qu c doanh ho t ng kém hi u qu , có t" l sinh l#i t ng i

th p Vi c d a quá nhi u vào các doanh nghi p qu c doanh khi n cho tình hình tài chính c a các ngân hàng không m b o, kém n ng ng trong chi n l c khách hàng

2.1.3.7 S n ph7m, d ch v ngân hàng còn n i u và ch t l ng ch a cao

S n ph m, d ch v ngân hàng còn n i u và ch t l ng ch a cao, ch a áp

!ng c nhu c u a d ng c a n n kinh t , ch a t o thu n l i và c h i bình

'ng cho các khách hàng thu c các thành ph n kinh t khác nhau trong vi c ti p

c n và s d ng d ch v ngân hàng H u h t các NHTM còn n%ng v nghi p v truy n th ng, tín d ng v/n là ho t ng t o ra thu nh p ch y u c a các NHTM,

H u h t các ngu n v n huy ng c c a các ngân hàng th ng m i là ng n

h n trong khi các d án l n và hi u qu l i òi h0i ngu n v n trung và dài h n

Vi c s d ng ngu n ng n h n tài tr cho các d án trung và dài h n v t quá

m!c quy nh cho phép s+ %t các ngân hàng th ng m i !ng tr c r i ro v lãi

su t và r i ro thanh kho n r t l n

2.1.3.9 Tinh th n h p tác không cao

Th c t trong th#i gian qua, m t s ngân hàng th ng m i quá chú tr(ng n l i ích c a ngân hàng mình mà thi u quan tâm n l i ích chung c a toàn h th ng,

th m chí ngay trong cùng m t ngân hàng nh ng các chi nhánh c&ng c nh tranh

v i nhau r t gay g t M t s ngân hàng còn n i l0ng các i u ki n vay v n, h

th p lãi su t cho vay giành gi t khách hàng, gây xáo tr n trên th tr #ng tín

d ng

Trong vi c phát tri n các d ch v ngân hàng hi n i, c&ng d- nh n th y h

th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam ch a cùng nhau chia s1 và phát tri n

nh ng l i th chung c a toàn h th ng khai thác d ch v m t cách hi u qu Tình tr ng m nh ai n y làm v/n là m t %c tr ng c a h th ng ngân hàng th ng

m i Vi t Nam

2.1.3.10 H th ng công ngh thông tin còn nhi u b t c p

H th ng công ngh thông tin ngân hàng ch a t trình tiên ti n, còn cách xa

và có nguy c t t h u xa h n so v i các n c phát tri n h n trong khu v c và trên th gi i T c phát tri n và !ng d ng công ngh thông tin còn ch m, ch a

áp !ng c yêu c u i m i và hi n i hóa ngân hàng và h i nh p qu c t

H th ng công ngh thông tin ch a phát tri n ng b , m!c t ng hóa th p

Vi c tri n khai !ng d ng công ngh thông tin ch y u t p trung vào m t s nghi p v ngân hàng c b n

Kh n ng ti p c n v i các lu ng thông tin c a ngân hàng c&ng nh khách hàng còn h n ch Thông tin không y và thi u k p th#i nên công tác th m nh

d án, c p nh t thông tin v khách hàng, ánh giá và d báo nhu c u c a khách hàng t i các ngân hàng không hi u qu

Kh n ng k t n i m ng thanh toán c c b c a các ngân hàng v i m ng thanh toán qu c gia và gi a các m ng thanh toán c c b v i nhau còn nhi u khó kh n,

do trình công ngh thanh toán c a các ngân hàng không ng u, m t c