Giáo trình tháo lắp các cụm máy công cụ vương thành long (chủ biên)

Phương pháp gia công c khí, ngu i...

TRƯỜNG CAO Đ NG NGH  CÔNG NGHI P HÀ N IẲ Ề Ệ Ộ

Ch  biên:   ủ V ƯƠ NG THÀNH LONG

L i nói đ u ờ ầ

      Giáo trình tháo l p c m máy công c ắ ụ ụ đượ ử ục s  d ng r ng rãi trong các nhà máy cộ ơ khí và chi m m t v  trí quan tr ng trong ngành s n xu t công nghi p.Đ  nâng cao tu i thế ộ ị ọ ả ấ ệ ể ổ ọ 

c a máy cũng nh  đ  chính xác, máy ph i luôn ph i b o trì b o dủ ư ộ ả ả ả ả ưỡng, s a ch a k p th i vàử ữ ị ờ  

đ m b o k  thu t.Mu n v y ngả ả ỹ ậ ố ậ ườ ỹi k  thu t viên c n ph i có nh ng ki n th c c  b n vậ ầ ả ữ ế ứ ơ ả ề 

s a ch a  máy công c  . ử ữ ụ

V i m c tiêu đó giáo trình s a ch a máy công c  đớ ụ ử ữ ụ ược biên so n theo chạ ương trình đào t oạ  chuyên nghành s a ch a khai thác thi t b  c  khí đã đử ữ ế ị ơ ược B  giáo d c th m đ nh. Giáo trìnhộ ụ ẩ ị  

đ  c p đ n v n đ  c  b n l p ráp và s a ch a máy và ph n t  ch c qu n lý công tác s aề ậ ế ấ ề ơ ả ắ ử ữ ầ ổ ứ ả ử  

ch a máy là nh ng ki n th c mà ngữ ữ ế ứ ườ ỹi k  thu t viên c n bi t . Giáo trình đậ ầ ế ược biên so n v iạ ớ  

75 ti t bao g m 2 ph n ( 6 chế ồ ầ ương): 

       Giáo trình biên so n cho đ i tạ ố ượng là sinh viên h  cao đ ng ệ ẳ

Do tài li u v  s a ch a máy công c  còn ít và  lĩnh v c s a ch a máy đa d ng và ph c t pệ ề ử ữ ụ ự ử ữ ạ ứ ạ  nên vi c biên so n còn g p khó khăn và có nh ng thi u sót v  m t n i dung,hình th c R tệ ạ ặ ữ ế ề ặ ộ ứ ấ  mong đượ ực s  đóng góp c a đ ng nghi p đ  giáo trình ngày  càng đủ ồ ệ ể ược hoàn ch nh.ỉ

       Tác gi  biên so nả ạ

    2. L p ráp đi u ch nh c m tr c chính máy T612  ắ ề ỉ ụ ụ 29

Chương II : Mài mòn chi ti t máy và ph ng pháp ph c h i chi ti t b  mònế ơ ụ ồ ế ị

I. Hi n tệ ượng mòn c a chi ti t ủ ế 33

    4. Phương pháp gia công c  khí, ngu i   48ơ ộ

    Chương III : S a ch a chi ti t  ­  C  c u máy       52ử ữ ế ơ ấ

I. S a ch a m i ghép c  đ nh 52ử ữ ố ố ị

    1. S a ch a m i ghép ren 52ử ữ ố

    2. S a ch a m i ghép then 54ử ữ ố

II. S a ch a chi ti t chuy n đ ng quay      55ử ữ ế ể ộ

    1. S a ch a tr c  55ử ữ ụ

    2. S a ch a   trử ữ ổ ượt   57

    3. S a ch a   lăn    58ử ữ ổ     4. S a ch a bánh răng    59ử ữ     5. S a ch a ly h p   60ử ữ ợ III. s a ch a c  c u bi n đ i chuy n đ ng       61ử ữ ơ ấ ế ổ ể ộ     1. C  c u vít me,đai  cơ ấ ố ……….61

    2. S a ch a c  c u camử ữ ơ ấ ………62

IV. S a ch a c  c u thu  l c ử ữ ơ ấ ỷ ự – c  c u khí nén      63ơ ấ      1. S a ch a c  c u thu  l cử ữ ơ ấ ỷ ự ………63

     2. S a ch a c  c u khí nénử ữ ơ ấ ……… 66

Chương IV. S a ch a máyđi n hìnhử ữ ể ……… 70

I. S a ch a máy ti n T6P16 ử ữ ệ ……… 70

     1. Đ c tính k  thu tặ ỹ ậ ……….70

     2. S a ch a, đi u ch nh các b  ph n máyử ữ ề ỉ ộ ậ ………75

     3. S a ch a m t trử ữ ặ ượt máy ti nệ ……….90

II. S a ch a máy khoan K125ử ữ ……… .94

1 Đ c tính k  thu tặ ỹ ậ ……… 94

2. S a ch a đi u ch nh b  ph n máyử ữ ề ỉ ộ ậ ……… 104

III. S a ch a máy phay 6H82ử ữ ……… 104

1 Đ c tính k  thu t c a máyặ ỹ ậ ủ ………   104

2 S a ch a đi u ch nh b  ph n máyử ữ ề ỉ ộ ậ ……… 104

Ph n th  hai: ầ ứ T  ch c qu n lý công tác s a ch a máyổ ứ ả ử ữ Chương V. Công tác k thu t s a ch a máyỹ ậ ử ữ ……… ………110

I. V n chuy n l p đ t máyậ ể ắ ặ ……… 110

1. V n chuy n máyậ ể ………  .110

2 L p đ t máy ắ ặ ……….112

II. Ch y th  máyạ ử ……….113

1 Ch y không t iạ ả ………  ……….113

2 Ch y có t iạ ả ……… 113

3 Th  công su t và đ  c ng v ng c a máyử ấ ộ ứ ữ ủ ………115

III. Ki m tra đ  chính xác c a máyể ộ ủ ………    116

1 Ki m tra đ  chính xác c a máy ti nể ộ ủ ệ ……… 117

2 Ki m tra đ  chính xác c a máy phayể ộ ủ ………   120

3 Ki m tra đ  chính xác c a máy khoanể ộ ủ ……… 123

Chương VI. T  ch c qu n lý công tác s a ch a máyổ ứ ả ử ữ I. T  ch c s a ch a ổ ứ ử ữ ………    125

1 Các h  th ng s a ch aệ ố ử ữ ……… 125

2 Các hình th c t  ch c s a ch a trong nhà máyứ ổ ứ ử ữ ………    126

II. Công tác s a ch a d  phòng theo k  ho chử ữ ự ế ạ ………   127

1 Các tiêu chu n s a ch aẩ ử ữ ………   127

2 Các hình th c s a ch a d  phòng theo k  ho chứ ử ữ ự ế ạ ………  129

 III. T  ch c th c hi n s a ch a thi t bổ ứ ự ệ ử ữ ế ị……… ………… 130

1 S  đ  quá trình công ngh  s a ch aơ ồ ệ ử ữ ………130

2 Ti p nh n máy vào s a ch a ế ậ ử ữ ………  130

3 Nghi m thu sau khi s a ch aệ ử ữ ………  132

PH N TH  NH T: S A CH A MÁY CÔNG C  C T G T.Ầ Ứ Ấ Ử Ữ Ụ Ắ Ọ

CHƯƠNG 1: L P RÁP CHI TI T­C  C U MÁY.Ắ Ế Ơ Ấ

M c tiêu:ụ

­N m v ng nguyên t c l p ráp chi ti t c  c u.ắ ữ ắ ắ ế ơ ấ

­V n d ng đậ ụ ược phương pháp l p ráp các chi ti t và c  c u máy vào th c hành l p ráp .ắ ế ơ ấ ự ắ

­Ki m tra để ược các m i ghép c  b n và c  c u máy sau khi l p .ố ơ ả ơ ấ ắ

N i dung:ộ

 Ch t lấ ượng làm vi c c a máy có đệ ủ ược đ m b o đúng tính năng k  thu t và tu i th  c a máyả ả ỹ ậ ổ ọ ủ  

có được đ m b o hay không? đi u đó ph  thu c r t nhi u vào ch t lả ả ề ụ ộ ấ ề ấ ượng l p ráp các chi ti tắ ế  trong máy

 vì v y đ  đ m b o đ  làm vi c chính xác c a máy thì ph i n m v ng k  thu t l p ráp chiậ ể ả ả ộ ệ ủ ả ắ ữ ỹ ậ ắ  tiét máy và b  ph n máy.ộ ậ

Chương1 gi i thi u toàn b  k  thu t l p  ráp m i ghép c  b n và c  c u máy  thớ ệ ộ ỹ ậ ắ ố ơ ả ơ ấ ường dùng trong các máy công c ụ

I­KHÁI NI M V  L P RÁP.Ệ Ề Ắ

   1­Khái ni m:ệ

Quá trình l p ráp các chi ti t máy theo m t trình t  công ngh ,hoàn thi n l i thành các cắ ế ộ ự ệ ệ ạ ơ 

c u ,b  ph n máy,t  các b  ph n l p thành máy b o đ m tính năng k  thu t đấ ộ ậ ừ ộ ậ ắ ả ả ỹ ậ ược g i là quáọ  trình l p ráp.ắ

 Ví d :  Đ  t o thành tr c chính máy ti n thì ph i có  các chi ti t máy l p h p thành,theo m tụ ể ạ ụ ệ ả ế ắ ợ ộ  trình t  nh t đ nhự ấ ị

       Hình 1 :C m tr c chính Máy T6M12ụ ụ

  2­Nguyên t c l p ráp.ắ ắ

  Muón   l p   ráp   đ t   yêu   c u   k   thu t   c n   tuân   theo   các   nguyên   t c   sau:ắ ạ ầ ỹ ậ ầ ắ

­Đ c b n v  l p đ  tìm hi u m i quan h  c a các chi ti t và  đ c tính c a các m i ghép,trênọ ả ẽ ắ ể ể ố ệ ủ ế ặ ủ ố  

c  s  đó chu n b  các d ng c  l p,đ  gá l p h p lý đ  ơ ở ẩ ị ụ ụ ắ ồ ắ ợ ể đ m b o an toàn cho ti t máy trongả ả ế  quá trình l p.ắ

­Xác đ nh trình t  l p và ph i th c hi n l p theo m t trình t  nh t đ nh,chi ti t nào c n l pị ự ắ ả ự ệ ắ ộ ự ấ ị ế ầ ắ  

trước,chi ti t nào l p sau.ế ắ

­Sau khi l p xong ph i ki m tra,đi u ch nh m i ghép sao cho sai l ch không vắ ả ể ề ỉ ố ệ ượt quá tr  sị ố cho phép b ng d ng c  đo ki m .ằ ụ ụ ể

II­L P RÁP M I GHÉP C  Đ NH.Ắ Ố Ố Ị

1 2 3 4 5 6

7 8

11

  +Làm s ch các chi ti t c a m i ghép ;ạ ế ủ ố

  +Ki m tra ch t lể ấ ượng c a các chi ti t ;ủ ế

  +Chu n b  d ng c  : D ng c  thẩ ị ụ ụ ụ ụ ường dùng là clê,ho c đ  gá chuyên dùngặ ồ

­L p mũ  c 5 (H.3d),dùng clê xi t ch t mũ  c đ t yêu c u.ắ ố ế ặ ố ạ ầ

      Hình 3 : Trình t  l p m i ghép vít c y ự ắ ố ấ

­L p vít c y b ng tay v n ki u bánh cóc (H4)ắ ấ ằ ặ ể

Tay v n ki u bánh cóc có đ u 1 v i con lăn l p v i tay quay 2 quaặ ể ầ ớ ắ ớ  

bánh cóc

Khi quay tay quay theo hướng v n vít c y ,tay quay và đ u t  vàoặ ấ ầ ỳ  

nhau theo hướng vuông góc voi  b  m t và đ u quay v n vít c yứ ề ặ ầ ặ ấ  

vào .Khi quay theo chi u ngề ượ ạc l i ,đ u t  s  b  trầ ỳ ẽ ị ượt trên các 

m t nghiêng 55ặ º.Lò so nén 3 gi  cho tay quay và đ u 1 luôn luônữ ầ  

c  đ nh ố ị

       Hình 4 :Tay v n ki u bánh cócặ ể

­L p vít c y b ng đ u v n vít c y v n năng (H5)ắ ấ ằ ầ ặ ấ ạ

Đ u này đầ ược dùng đ  v n và tháo vít c y có để ặ ấ ường kính từ 

8 14 mm,có th  l p để ắ ược vào máy khoan ch y b ng khíạ ằ  

nén .Đai  c thay th  1 đ  v n vào vít c y và t  vào viên bi 2ố ế ể ặ ấ ỳ  

r i đ n t m ch n 3 .Khi vít c y đã v n vào chi ti t r i viênồ ế ấ ặ ấ ặ ế ồ  

bi b t đ u trắ ầ ượ ướ ất d i t m ch n t o ra ti ng lách cách .Khiặ ạ ế  

đó quay ngược đ u v n ,vít c y đầ ặ ấ ược tháo ra kh i đ u v n.ỏ ầ ặ

3 4 5

 +Vòng đ m 4.      ệ

 +Mũ  c 5.ố

1.2.1­Yêu c u l p:ầ ắ

Đ  m i ghép đ m b o yêu c u làm ể ố ả ả ầ

 vi c khi l p c n ph i đ t các yêu c u sau:      ệ ắ ầ ả ạ ầ Hình 6:M i ghép bu lông mũ  cố ố

­Ch n bu lông mũ  c có cùng bọ ố ước ren ,

đường kính

­Các đ u ren c a bu lông ph i nhô ra kh i mũ  c không quá 2 đ n 3 vòng ren.ầ ủ ả ỏ ố ế

 ­M i ghép ph i ch c ch n,có các chi ti t ph  đ  hãm, ch ng m i ghép t  n i l ng khi làmố ả ắ ắ ế ụ ể ố ố ự ớ ỏ  

vi c. ệ

 ­Khi l p b  m t c a mũ  c ph i áp sát vào m t chi ti t không b  kênh, h ắ ề ặ ủ ố ả ặ ế ị ở

 ­L c v n ph i v a đ  không làm cháy ren.ự ặ ả ừ ủ

­M i ghép vít dùng đ  đ nh v  chi ti t t i v  trí c  đ nh ho c dùng đ  kh c ph c s  chuy n vố ể ị ị ế ạ ị ố ị ặ ể ắ ụ ự ể ị 

d c tr c dọ ụ ưới tác d ng c a l c ng u nhiên ho c t i tr ng xu t hi n khi làm vi c.ụ ủ ự ẫ ặ ả ọ ấ ệ ệ

 +Vít l p theo hàng d c thì xi t vít t  gi a sangắ ọ ế ừ ữ

 2 bên nh  : H8.a;ư

+Vít l p theo hình tròn  thì xi t đ i x ng v  trí nh : H8.b ;ắ ế ố ứ ị ư

      Hình 8a,b : Th  t  l p vít vào m i ghépứ ự ắ ố

­

M i ghép ren trong quá trình làm vi c dố ệ ưới tác d ng c a t iụ ủ ả  

trong ho c do rung đ ng thặ ộ ường hay b  n i l ng vì v y sau khi l p xong các m i ghép c  đ nhị ớ ỏ ậ ắ ố ố ị  

b ng ren, c n ph i s  d ng các bi n pháp phòng ch ng n i, ph  thu c vào k t c u khôngằ ầ ả ử ụ ệ ố ớ ụ ộ ế ấ  gian cho phép c a m i ghép mà l a ch n bi n pháp phòng ch ng n i cho phù h p ,dủ ố ự ọ ệ ố ớ ợ ưới đây là 

m t s  bi n pháp ch ng n i c a m i ghép ren thộ ố ệ ố ớ ủ ố ường dùng (H9):

M i ghép then có th  là then b ng,then vát,then hoa ố ể ằ

Tu  theo tính ch t và yêu c u c a m i ghép mà xác đ nh phỳ ấ ầ ủ ố ị ương pháp l p ráp cho phù h p vàắ ợ  

đ t yêu c u k  thu t.ạ ầ ỹ ậ

1:then b ng ; 2: tr c truy n ; 3:B cằ ụ ề ạ

       Hình 10 : M i ghép thenố

2.1.1­Yêu c u l p ầ ắ

­Do đ c đi m làm vi c c a m i ghép then b ng là tr y n mô men b ng 2 m t bên,then đặ ể ệ ủ ố ằ ư ề ằ ặ ượ  c

l p v i tr c theo ki u l p Nắ ớ ụ ể ắ 9/h9 và then l p v i b c theo kiêu l p Jsắ ớ ạ ắ 9/h9,  l p ghép ph i đ mắ ả ả  

1

b

Đ  v  trí c a then trên tr c trùng v i trí rãnh then trên  b c3 ,đóng tr c theo chi u d c tr c để ị ủ ụ ớ ạ ụ ề ọ ụ ể 

l p then vào b c.(Ho c đóng b c vào tr c then )ắ ạ ặ ạ ụ

Ki m tra khe h  m t trên c a then và đáy rãnh b c.ể ở ặ ủ ạ  

2.2 ­L p ráp m i ghép then vát.       ắ ố

­Đ c đi m làm vi c c a m i ghép then vát(H.13) là truy n mô men b ng m t trên và m tặ ể ệ ủ ố ề ằ ặ ặ  

dưới  then,v i đ  d c c a then là 1:100ớ ộ ố ủ

ph i   trùngả  nhau,   đ   hộ ở cho phép ti p xúc c a then gi a m t trên và m t dế ủ ữ ặ ặ ưới : 0,02 0,04mm

 ­Hai m t bên c a then ph i có khe cho phép.ặ ủ ả

2.2.2­Ph ươ ng pháp l p ắ

 Đ  đ m b o đ  d c c a then và rãnh b c đ t yêu  c u k  thu t,thì khi láp  ráp then vào tr cể ả ả ộ ố ủ ạ ạ ầ ỹ ậ ụ  

và b c thì ph i tién hành c o s a m t vát c a then theo v t  màu . ạ ả ạ ử ặ ủ ế

3 2 1

h

b

­N u đ nh tâm theo đế ị ường kính ngoài (H15a) thì l p ghép th c hi n theo D v i các ki u l p cắ ự ệ ớ ể ắ ơ 

b n:Hả 7/f7;H77/g6;H7/js6…

Và l p ghép theo b v i ki u l p:Fắ ớ ể ắ 8/f7;F8/js7;F8/h6.

D

da

       Hình 15 a : L p ghép đ nh tâm theo đắ ị ường kính ngoài (D)

­N u đ nh tâm theo đế ị ường kính trong (H15b) thì l p ghép th c hi n theo d v i các ki u l p cắ ự ệ ớ ể ắ ơ 

b n:Fả 7/h7; G6/h7 ;Js6/H7…

 Và l p ghép theo b v i ki u l p:Fắ ớ ể ắ 8/f7;F8/js7;F8/h6.

      Hình 15b : L p ghép đ nh tâm theo đắ ị ường kính trong (d)

­M i ghép then hoa có th  là c  đ nh ho cdi tr ố ể ố ị ặ ượ t trên tr c truy n ụ ề

2.3.1­Yêu c u l p: ầ ắ

 ­Ph i đ m b o đúng dung sai l p ghép theo  yêu c u k  thu t .ả ả ả ắ ầ ỹ ậ

­V i m i ghép c  đ nh thì sau khi l p xong  Đ nh v  ch c ch n trong c  quáớ ố ố ị ắ ị ị ắ ắ ả

­M i ghép c  đ nh ph i đúng v  trí ch  đ nh trên b n v  và  đố ố ị ả ị ỉ ị ả ẽ ược đ nh v  ch c ch n trong cị ị ắ ắ ả quá trình làm vi c b ng các chi ti t c  đ nh tiét máy;ệ ằ ế ố ị

­M i ghép di trố ượt ph i di trả ượt nh  nhàng d c tr c .ẹ ọ ụ

M i   ghépố  

ch t côn .ố

       Hình 16c :M iố  ghép ch t côn có ren      ố

.4.1­yêu c u l p: ầ ắ

­Đ m b o đ  dôi cho phép ;ả ả ộ

­Đ nh v  ch c ch n trong c  quá trình làm vi c;ị ị ắ ắ ả ệ

2.4.2­Phương pháp l p:ắ

 +Đi u ch nh v  trí c a 2 l  l p ch t trùng nhau;ề ỉ ị ủ ỗ ắ ố

 +Đ t ch t sao cho tâm c a ch t trùng v i tâm c a l  l p đóng ho c ép ch t vào v  trí l p.ặ ố ủ ố ớ ủ ỗ ắ ặ ố ị ắ

­L p m i ghép ch t côn (H17) :ắ ố ố

+Xác đ nh chi u l  côn c a  chi ti t 1,2 l p ph i th ng tâm ;ị ề ỗ ủ ế ắ ả ẳ

 +Đ t ch t 3 sao cho tâm c a ch t trùng v i tâm c a l  l p và đúng chi u côn  đóng ho c épặ ố ủ ố ớ ủ ỗ ắ ề ặ  

 tác d ng c a các l c đ t  lên tr c và truy n các l c này vào thân máy.Nh  có   trụ ủ ự ặ ụ ề ự ờ ổ ượt mà v  tríị  

c a c a tr c đủ ủ ụ ược xác đ nh,quay quanh đị ường tâm xác đ nh.ị

­  trổ ượt thường bao g m:ồ

Thân  ,lót   và b  ph n bôi tr n b o v ổ ổ ộ ậ ơ ả ệ

­  trổ ượt có 2 lo i:   trạ ổ ượt nguyên và   trổ ượt ghép

1.1­L p ráp   tr ắ ổ ượ t nguyên.

   nguyên (H18) có c u t o đ n gi n g m :ổ ấ ạ ơ ả ồ

1:   trổ ượt ; 2:thân         ổ Hình 18:   trổ ượt nguyên

thân   có th  làm  li n v i v  máy ho c ch  t o riêng r i ghép vàoổ ể ề ớ ỏ ặ ế ạ ồ

V t li u làm    có th  ch  t o b ng v t li u  ch ng ma sát nh  :gang xám ho c kim lo i màu.ậ ệ ổ ể ế ạ ằ ậ ệ ố ư ặ ạ

1.1.1­Yêu c u l p:  ầ ắ

   trổ ượt sau khi láp xong ph i đ m b o yêu c u:ả ả ả ầ

 +Đ m ba  dung sai l p l p ghép theo b n v  ả ỏ ắ ắ ả ẽ

 + Ph i t o thành màng d u gi a b  m t trả ạ ầ ữ ề ặ ượt

­Chu n b  d ng c  l p : Khi l p   vào thân máy,đ  tránh bi n d ng lót     thẩ ị ụ ụ ắ ắ ổ ể ế ạ ổ ường dùng 

phương pháp ép ngu i vì v y nên s  d ng đ  gá l p ép ho c d ng c  l p ép thì ph i có đ nhộ ậ ử ụ ồ ắ ặ ụ ụ ắ ả ị  

       Hình 19a : L p ép b c b ng búaắ ạ ằ     

       1: Thân h p; 2:   trộ ổ ượt ;3: t m d n hấ ẫ ướng 4: Tr c ép .ụ

*Đ t tâm t m  d n hặ ấ ẫ ướng 3 trùng v i tâm c a l  thân 1;ớ ủ ỗ

*Đ t   2  vào l  c a vòng d n hặ ổ ỗ ủ ẫ ướng 3 sao cho tâm trùng nhau ;   

*Đ t tr c ép 4 th ng góc vào l    2      ặ ụ ẳ ỗ ổ búa tác d ng l c đúng tr ng tâm đ  ép   vào thân máy      ụ ự ọ ể ổ

 +Dùng đ  gá ép ki u vít (H.18b) :ồ ể

      Hình 19b : Đ  gá ép ki u vít ồ ể

1 :Bu lông ; 2: Đai  c ; 3 ,6: Vòng đ m ;4:   trố ệ ổ ượt ;5:Thân máy

 Sau khi l p đ  gá thì ch  c n v n đai  c 2 thì   s  đắ ồ ỉ ầ ặ ố ổ ẽ ược ép vào thân maý

6

b

1.1.3­Ki m tra   trể ổ ượt sau khi l p:ắ

 Dùng ca líp l p vào   trắ ổ ượt ki m tra đ  tròn c a   và khe h  c a  ,n u không đ t thì ph iể ộ ủ ổ ở ủ ổ ế ạ ả  

ti n hành c o ho c doa l i.Đ  đ m b o đ  đ ng tr c gi a 2   thì ph i tién hành doa l i các ế ạ ặ ạ ể ả ả ộ ồ ụ ữ ổ ả ạ ổ 

đ ng th i cùng m t l n gá.ồ ờ ộ ầ

1.2­l p   tr ắ ổ ượ t ghép.

    trổ ượt ghép (H20) được dùng cho các máy h ng n ng  (máy v n chuy n,máy t i )ạ ặ ậ ể ờ

 vì dùng   ghép ti n l i cho vi c l p và đi u ch nh khe h   ổ ệ ợ ệ ắ ề ỉ ở ổ

­ Chìa v n d t,tông ch t,búa.ặ ẹ ố

Hình 20a: t o đ  dôiạ ộ ­

­ Khi l p   ph i ti n hành c o b  m t lót   b ng      ắ ổ ả ế ạ ề ặ ổ ằ Δh khi l p b cắ ạ   

  cách rà màu theo ngõng tr c.ụ

­Ki m tra sau khi l p:ể ắ

 +Ki m tra khe h  gi a ngõng tr c và   b ng căn   lá.ể ở ữ ụ ổ ằ

+Ki m tra rãnh d u ph i lể ầ ả ượn nh p nhàng trên b  m t ti p xúc c a  ị ề ặ ế ủ ổ

 +Chuy n đ ng c a tr c ph i êm ,không b  đ oể ộ ủ ụ ả ị ả

2­l p   lăn.ắ ổ

­Đ c đi m làm vi c c a   lăn:ặ ể ệ ủ ổ

   lăn dùng đ  đ  các tr c truy n và xác đ nh tr c quay quanh m t đổ ể ỡ ụ ề ị ụ ộ ường tâm c  đ nh, ch iố ị ụ  tác d ng c a các l c đ t lên tr c  (L c hụ ủ ự ặ ụ ự ướng tâm,l c d c tr c)ự ọ ụ

và truy n các l c này lên thân máy. T i tr ng t  tr c trề ự ả ọ ừ ụ ước khi truy n đ n g i tr c ph i quaề ế ố ụ ả  con lăn nên ma sát sinh ra trong   là ma sát lăn.ổ

­Đ c đi m dung sai l p ghép:ặ ể ắ

 Đ  l p vòng trong lên ngõng tr c và vòng ngoài lên v  máy,ngể ắ ụ ỏ ười ta s  d ng mi n dung saiử ụ ề  tiêu chu n c a h  th ng tr c và l  ,theo TCVN2245­77 và ph i h p mi n dung sai c a cácẩ ủ ệ ố ụ ỗ ố ợ ề ủ  vòng  ổ

 Ch n mi n dung sai tu  thu c vào d ng ch u t i c a các vòng   có th  quy v  3 d ng sau:ọ ề ỳ ộ ạ ị ả ủ ổ ể ề ạ +Vòng trong và vòng ngoài ch u t i tr ng c c ị ả ọ ụ

   b  thì t i tr ng hộ ả ọ ướng tâm không đ i và ch  ổ ỉ

   tác d ng lên m t ph n con lăn.ụ ộ ầ

 +Vòng trong hay vòng ngoài ch u t i tr ngị ả ọ

   tu n hoàn thì t i tr ng hầ ả ọ ướng tâm s  tác d ng ẽ ụ

   lên toàn b  độ ường lăn

a

 +Vòng trong hay vòng ngoài ch u t i tr ng dao ị ả ọ

  đ ng ,thì t i tr ng hộ ả ọ ướng tâm ch  tác d ng lênỉ ụ

  ch  tác d ng lên m t kho ng đỉ ụ ộ ả ường lăn và truy nề

  +Đ i v i vòng không quay ch u t i tr ng c c b   thì s  d ng ki u l p có đ  h ,nh  có đố ớ ị ả ọ ụ ộ ử ụ ể ắ ộ ở ờ ộ 

h    có th  dãn n  do nhi t tránh cho   bi b  k t,đ ng th i nh  có đ  h  mà vòng   có thở ổ ể ở ệ ổ ị ẹ ồ ờ ờ ộ ở ổ ể xoay thay đ i đổ ường lăn ch u t i tr ng c c b  đ  đị ả ọ ụ ộ ể ường lăn mòn đ u,nâng cao tu i th  c a  ề ổ ọ ủ ổ  2.1­Yêu c u l p :ầ ắ

 ­M t có ký hi u   ph i l p ra phía ngoài.ặ ệ ổ ả ắ

 ­Đ m b o đ  đ ng tr c gi a   và tr c.ả ả ộ ồ ụ ữ ổ ụ

 ­M t c nh c a   lăn ph i t  sát vào vai tr c.ặ ạ ủ ổ ả ỳ ụ

 ­Sau khi l p quay tr c chuy n đ ng êm,nh  không có đ  d ắ ụ ể ộ ẹ ộ ơ

2.2­Ph ươ ng pháp l p: ắ

 2.2.1­Công tác chu n b : ẩ ị

  ­Ki m tra đ  chính xác c a ngõng tr c và v  h p.      ể ộ ủ ụ ỏ ộ

  ­V  sinh   trong xăng ho c d u s ch.ệ ổ ặ ầ ạ

 ­Đ  d  l p   c n gia nhi t     nhi t đ  70ể ễ ắ ổ ầ ệ ổ ở ệ ộ º  80º b ng các phằ ương pháp sau

  +Gia nhi t b ng phệ ằ ương pháp đun trong b  d u;ể ầ

  +Gia nhi t c m  ng trên máy(H21)  s ch và an toàn.ệ ả ứ ổ ạ

      Hình   21   :Máy   gia   nhi tệ  

Hình 22:Thi t b  ép ế ị ổ

 ­Chu n b  d ng c  l p:ẩ ị ụ ụ ắ

 +Thi t b  l p an toàn nh t là máy ép không b  va đ p và chính xác(H22)ế ị ắ ấ ị ậ

2.2.2­Trình t  l p : ự ắ

 a)L p   lăn đ :ắ ổ ỡ

+Ch n m t có ký hi u   l p ra phía ngoài;ọ ặ ệ ổ ắ

l c tác  d ng ch  đự ụ ỉ ược vào vòng  trong cho đ n khi  m t c nh c a   t  sát vào vai tr c( H24a)ế ặ ạ ủ ổ ỳ ụ  +L p vòng ngoài vào v  máy thì l c tác d ng ch  đắ ỏ ự ụ ỉ ược vào vòng ngoài (H24.b) 

+L p đ ng th i c  vòng trong và vòng ngoài cùng m t lúc thì l c tác d ng c  vòng trong vàắ ồ ờ ả ộ ự ụ ả  vòng ngoài (H24.c)

+Đi u ch nh khe h    lăn đ t yêu c u k  thu t;ề ỉ ở ổ ạ ầ ỹ ậ

+C  đ nh   đ m b o v  trí chính xác trong quá trình làm vi c.ố ị ổ ả ả ị ệ

c         Hình 24a : 

l p   vòng   trongắ  

v i      Hìnhớ  24b  :   L p  vòngắ  ngoài         

c

       Hình 26 L p   đ  ch n .ắ ổ ỡ ặ

*Chú ý :Khi l p   lăn c n ph i đ m b o đ  đ ng tr c giũa   và tr c ,n u không l p r t khóắ ổ ầ ả ả ả ộ ồ ụ ổ ụ ế ắ ấ  

và có khi còn làm v  vòng cách ,phá h ng vòng bi cũng nh  b  m t ngõng tr c b  bi n d ng.ỡ ỏ ư ề ặ ụ ị ế ạb) L p   lăn đ  ch n.(H26)ắ ổ ỡ ặ

 lăn đ  ch n cho phép ch i t i tr ng l n theo c  2 ph ng h ng kính và chi u tr c.Khe h

c a   không ph  thu c vào vi c l p   lên tr c và g i đ ,tr  s  khe h  s  đủ ổ ụ ộ ệ ắ ổ ụ ố ỡ ị ố ở ẽ ược xác đ nh b ngị ằ  cách đi u ch nh   sau khi l p b ng chi ti t đi u ch nh khe h   ề ỉ ổ ắ ằ ế ề ỉ ở ổ

Khi l p thắ ường l p riêng vòng trong v i ngõng tr c và vòng ngoài v i v  máy ắ ớ ụ ớ ỏ

Vòng trong l p v i ngõng tr c phắ ớ ụ ương pháp l p gi ng nh  l p   lăn đ ắ ố ư ắ ổ ỡ

­Vòng ngoài l p v i v  máy thì ph i chú ý đ  cho vòng ngoài      ắ ớ ỏ ả ể

đ m b o  đ ng  tâm v i  l  v  máy thì nên dùng đ  gá đ  ép .      ả ả ồ ớ ỗ ỏ ồ ể

 c)L p   lăn ch n (H27):ắ ổ ặ

      Hình 27 : M i ghép   ch nố ổ ặ

 C n phân bi t gi a vòng l p trung gian v i tr c và vòng l p có khe h  v i tr c và l p theoầ ệ ữ ắ ớ ụ ắ ở ớ ụ ắ  

th  t   sau:ứ ự

 ­vòng l p có khe h  v i tr c luôn t  vào chi ti t đ ng yên;ắ ở ớ ụ ỳ ế ứ

 ­L p vòng l p trung gian v i tr c v i l c ép đ u;      ắ ắ ớ ụ ớ ự ề

­L p b  ph n đi u ch nh khe h  ban đ u c a  ;    ắ ộ ậ ề ỉ ở ầ ủ ổ

 ­Đi u ch nh khe h  c a   đ t yêu c u k  thu t.       ề ỉ ở ủ ổ ạ ầ ỹ ậ

sau khi l p xong c n đ nh v    c  đ nh ch c ch n trong c  quá trình làm vi c ắ ầ ị ị ổ ố ị ắ ắ ả ệ

M t s  phộ ố ương pháp đ nh v    c  b n (H28)ị ị ổ ơ ả

      Hình 28 : Phương pháp đ nh v    c  b nị ị ổ ơ ả

2.3­Ki m tra sau khi l p ể ắ

 ­Quay tr c băng tay xem chuy n đ ng có êm nh  và nghe ti ng  n;ụ ể ộ ẹ ế ồ

 ­Ki m tra đ  đ o c a tr c b ng đ ng h  so (H29):ể ộ ả ủ ụ ằ ồ ồ

+Đ  đ o hộ ả ướng tr c ;ụ

+Đ  đ o hộ ả ướng kính 

      Hình 29 : Ki m tra đ  đ o hể ộ ả ướng tr c  c a   .ụ ủ ổ

 ­Cho ch y th  và nghe ti ng  n n u ti ng ch y ro ro đ u đ n là làm vi c bình thạ ử ế ồ ế ế ạ ề ặ ệ ường;

­Ki m tra nhi t đ  c a   theo quy đ nh;       ể ệ ộ ủ ổ ị

­Ghi biên b n g m: Ngày l p­K t qu  ki m tra,k  ho ch  b o dả ồ ắ ế ả ể ế ạ ả ưỡng,k  ho ch thay thế ạ ế IV­L P RÁP C  C U TRUY N Đ NG QUAY.Ắ Ơ Ấ Ề Ộ

 1­L p c  c u bánh đai:ắ ơ ấ

  1.1­Yêu c u l p: ầ ắ

  ­Đ m b o dung sai l p ghép ghi trên b n v ;ả ả ắ ả ẽ

 ­Đ m b o đ  song song gi a 2 tr c bánh đai ch  đ ng và bánh đai b  đ ng;ả ả ộ ữ ụ ủ ộ ị ộ

 ­Đ m b o đ  đ ng ph ng gi a 2 bánh đai;ả ả ộ ồ ẳ ữ

 ­Đ m b o đ  căng c a dây đai.ả ả ộ ủ

  1.2­Phươ ng pháp l p : ắ

   a)Công tác chu n b  :ẩ ị

 ­Ki m tra đ  chính xác c a bánh đai, ngõng tr c l p bánh đai và ch t lể ộ ủ ụ ắ ấ ượng dây đai;

 ­Chu n b  d ng c  l p : Vì bánh đai l p v i ngõng tr c theo ch  đ  l p trung gian và do v tẩ ị ụ ụ ắ ắ ớ ụ ế ộ ắ ậ  

li u ch  t o bánh đai b ng gang nên ph i dùng máy ép ho c đ  gá l p đ  tránh  bánh đai bệ ế ạ ằ ả ặ ồ ắ ể ị 

­Ki m tra s  đ ng ph ng c a bánh đai theo m t ể ự ồ ẳ ủ ặ

đ u b ng thầ ằ ước ki m,n u hai tr c song và 2 bánhể ế ụ

đ ng ph ng thì các đi m A,B,C D ph i n m trênồ ẳ ể ả ằ

đường th ng  (H.30).ẳ

­L p dây đai lên bánh đai: Đi u ch nh kho ng ắ ề ỉ ả

cách gi a 2 tr c gi m l i b ng b  ph n đi uữ ụ ả ạ ằ ộ ậ ề

ch nh  căng  đai.L n lỉ ầ ượ ắt l p các dây đai lên

 bánh 1 và bánh2 Đi u ch nh đ  căngề ỉ ộ

c a đai theo đúng yêu c u làm vi củ ầ ệ

       Hình 30 : Ki m tra đ ng ph ng bánh đaiể ồ ẳ

Dây đai không được qúa căng vì t i tr ng tác d ng lên tr c s  l n sả ọ ụ ụ ẽ ớ ẽ 

Sau khi l p b  truy n xong c n ki m tra theo các thông s  sau :ắ ộ ề ầ ể ố

­B  truy n chuy n đ ng ph i êm;ộ ề ể ộ ả

­Đ m b o đúng t  s  truy n đ ng ;ả ả ỷ ố ề ộ

2­l p ráp c  c u bánh răng.ắ ơ ấ

 2.1­L p ráp c  c u bánh răng tr ắ ơ ấ ụ

 Do yêu c u làm vi c mà bánh răng l p trên tr c có th  l p c  đ nh hay di tr t trên tr c.ầ ệ ắ ụ ể ắ ố ị ượ ụ

 l p c  đ nh trên tr c thắ ố ị ụ ường theo ki u l p Hể ắ 7 /f6 .L p di trắ ượt trên tr c thụ ường theo kiêu l pắ  

H7 /f6

2.1.1­yêu c u l p: ầ ắ

­Đ m b o truy n đ ng êm,v  trí ăn kh p đúng;ả ả ề ộ ị ớ

­Truy n đ ng đề ộ ược công su t đúng trong ph m vi b  truy nấ ạ ộ ề

­C  đ  h  m t răng c n thi t đ  đ m b o vi c bôi tr n và bù sai s  khi l p.ố ộ ở ặ ầ ế ể ả ả ệ ơ ố ắ

­Đ nh v  chính xác v  trí bánh răng trong c  quá trình làm vi cị ị ị ả ệ

 2.1.2­Ph ươ ng pháp l p ắ

 a) Công tác chu n b  :ẩ ị

 ­V  sinh s ch bánh răng và tr c l p bánh răng;ệ ạ ụ ắ

 ­Ki m tra đ  chính xác làm vi c c a bánh răng và tr c l p bánh răng.ể ộ ệ ủ ụ ắ

 ­Chu n b  d ng c  l p : d ng c  thông d ng là tông đ ng và búa ho c các đ  gá l p ép .ẩ ị ụ ụ ắ ụ ụ ụ ồ ặ ồ ắb) Trình t  l p (H31) :ự ắ

 ­L p bánh răng lên tr c 6:ắ ụ

b

 a) Ki m tra v  trí ăn kh p (H32):ể ị ớ

  Bôi 1 l p s n m ng vào b  m t bên c a bánhớ ơ ỏ ề ặ ủ  

răng nh  và quay bánh răng ăn kh p nhau 1 vòngỏ ớ  

 ­Cho dây chì vào 2 bánh răng ăn kh p quay đi r i quay l iớ ồ ạ  

,l y dây chì ra đo chi u dày c a dây chì đã b  b t đó chínhấ ề ủ ị ẹ  

là khe h  m t bên c a răng ăn kh p.ở ặ ủ ớ

a)

b)

c)

d)

 c) Th  ch y máy:ử ạ

 ­Ch y không t i: cho c  c u ch y không t i kho ng t  2ạ ả ơ ấ ạ ả ả ừ 3 h v i các t c đ  khác nhau,r iớ ố ộ ồ  Hình 33 :Ki m tra khe h  m t bênể ở ặ

d ng  máy ki m tra s  ăn kh p ,n u b  m t ừ ể ự ớ ế ề ặ

răng có v t xế ước ph i c o s ch.       ả ạ ạ

­Ch y có t i: Cho c  c u ch y có t i ,nâng d n t i tr ng t  25%;75%;100% trong kho ng 10hạ ả ơ ấ ạ ả ầ ả ọ ừ ả  nghe ti ng đ ng phát ra t  c  c u ,n u b  truy n làm vi c bình thế ộ ừ ơ ấ ế ộ ề ệ ường thì s  phát ra ti ng  nẽ ế ồ  

đ u  và th p.N u có sai s  do ch  t o thì s  có ti ng  n theo chu k  B  m t răng có v t cề ấ ế ố ế ạ ẽ ế ồ ỳ ề ặ ế ọ sát kim lo i  thì ph i c o s ch.ạ ả ạ ạ

­V  sinh s ch bánh răng và tr c l p bánh răng;ệ ạ ụ ắ

­Ki m  tra đ  chính xác làm vi c c a bánh răng và tr c l p bánh răng.Có th  ki m tra ch tể ộ ệ ủ ụ ắ ể ể ấ  

lượng  bánh răng ăn kh p v i bánh răng chu n trên đ  gá,đớ ớ ẩ ồ ường tâm c a các   đ  trên đ  gáủ ổ ỡ ồ  

ph i   v  trí chính xác đ  đ m b o cho c p bánh răng ăn kh p bình thả ở ị ể ả ả ặ ớ ường v i nhau.ớ

­Chu n b  d ng c  l p : d ng c  thông d ng là tông đ ng và búa ho c các đ  gá l p ép .ẩ ị ụ ụ ắ ụ ụ ụ ồ ặ ồ ắ

­ Chu n b   m t s  vòng đ m có chi u dày thích h p đ  đi u ch nh khe h  ăn kh p cho đ mẩ ị ộ ố ệ ề ợ ể ề ỉ ở ớ ả  

b o đi u ki n ăn kh p.ả ề ệ ớ

 ­Ki m tra s  ăn kh p ;ể ự ớ

 ­Ki m tra ch y không t i;ể ạ ả

 ­Ki m tra ch y có t i.ể ạ ả

 2.3­L p ráp c  c u bánh vít tr c vít .ắ ơ ấ ụ

  2.3.1­Yêu c u l p :ầ ắ

  ­C  c u quay nh  ,ti ng  n nh  ;ơ ấ ẹ ế ồ ỏ

  ­M t ph ng trung bình c a bánh vít ph i trùngặ ẳ ủ ả  

v i đớ ường tâm c a tr c vít ;ủ ụ

   ­Ph i có khe h  hả ở ướng tâm [0,2] đ m b o bả ả ề 

 ­V  sinh s ch bánh răng và tr c l p bánh răng;ệ ạ ụ ắ

 ­Ki m tra đ  chính xác làm vi c c a bánh vít,tr c vít và tr c l p bánh vít ;ể ộ ệ ủ ụ ụ ắ

 ­Chu n b  d ng c  l p : d ng c  thông d ng là tông đ ng và búa ho c các đ  gá l p ép .ẩ ị ụ ụ ắ ụ ụ ụ ồ ặ ồ ắ  b) Trình t  l p :ự ắ

   ­Ki m tra s  ăn kh pể ự ớ  .

Bôi lên b  m t làm vi c c a tr c vít m t l p b t màu m ng,quay tr c vít vài vòng ,tr c vít ănề ặ ẹ ủ ụ ộ ớ ộ ỏ ụ ụ  

kh p v i bánh vít :ớ ớ

+N u ăn kh p đúng thì v t ti p xúc phân b  hai phía c a m t c t trung bình bánh vít nh ngế ớ ế ế ố ủ ự ắ ư  

l ch v  phía chi u quay (H.a);ệ ề ề

      H.a       H.b       H.c

      Hình 34 a,b c : Ki m tra ăn kh p c a b  truy nể ớ ủ ộ ề

 +N u v t ti p xúc b  l ch (H.b­H.c) thì do ăn kh p không đúng do tâm tr c vít không trùngế ế ế ị ệ ớ ụ  

v i m t c t trung bình c a bánh vít thì ti n hành d ch chuy n bánh vít theo chi u tr c.ớ ặ ắ ủ ế ị ể ề ụ

­Ki m tra quay b  truy n chuy n đ ng nh ;ể ộ ề ể ộ ẹ

­Cho ch y th  : nhi t đ  c a b  truy n không đạ ử ệ ộ ủ ộ ề ược quá 40ºC 45ºC có ti ng  n nh ế ồ ỏ

V­L P RÁP C M MÁY.Ắ Ụ

1­S  đ  l p ráp.ơ ồ ắ

 1.1­Khái ni m s  đ  l p ráp ệ ơ ồ ắ

   M i m t máy g m nhi u b  ph n l p thành ,nh ng trong m i m t b  ph n l i do nhi uỗ ộ ồ ề ộ ậ ắ ư ỗ ộ ộ ậ ạ ề  

c m ,nhóm chi ti t l p thành. Đ  giúp quá trình l p ráp đụ ế ắ ể ắ ược thu n l i ,đ n gi n d  ki m traậ ợ ơ ả ễ ể  

đ t yêu c u k  thu t thì khi l p ráp b  ph n máy hay c m máy ngạ ầ ỹ ậ ắ ộ ậ ụ ười ta thành l p s  đ  l pậ ơ ồ ắ  ráp,c m máy.ụ

V y s  đ  l p ráp là s  đ  th  hi n trình t  l p và kh i lậ ơ ồ ắ ơ ồ ể ệ ự ắ ố ượng đ n v  l p trong m t c m máyơ ị ắ ộ ụ  

 2.1­Yêu c u l pầ ắ  .

 Tr c chính dùng đ  th c hi n chuy n đ ng quay tròn chính xác c a phôi ho c dao c t .Đụ ể ự ệ ể ộ ủ ặ ắ ộ chính xác gia công trên máy ph n l n ph  thu c vào đ  chính xác c a tr c chính .ầ ớ ụ ộ ộ ủ ụ

Vì v y khi l p ráp tr c chính c n ph i đ m b o các yêu c u sau:ậ ắ ụ ầ ả ả ả ầ

­Đ m b o đ  đ o hả ả ộ ả ướng tâm và hướng tr c cho phép .ụ

­các chi ti t ph i l p đúng ch  đ  dung sai l p ghép đã ghi trên b n v  l p và đế ả ắ ế ộ ắ ả ẽ ắ ược đ nh vị ị 

7 8

11

­Đ  l p ráp d  dàng c m tr c chính ngể ắ ễ ụ ụ ười ta thường l p s n m t s  chi ti t bên ngoài n uắ ẵ ộ ố ế ế  

đi u ki n cho phép . Sau đó l p tr c chính vào h p và l p l ng ti p các chi ti t còn l i vàoề ệ ắ ụ ộ ắ ồ ế ế ạ  

­L p đai  c đi u ch nh 4;ắ ố ề ỉ

­Sau đó l p tr c vào v  h p chi u l p t  phía mân c p vào;ắ ụ ỏ ộ ề ắ ừ ặ

­L p ti p các bánh răng di trắ ế ượt 5