Giáo trình điện tử ứng dụng trong điều khiển tự động

Led phát quang... KJ KK CP D1 D2MởMởĐóngĐóng MởĐóngMởĐóng NhấnNhấnNhấnNhấn Discharge Trigger.

TRƯỜNG CAO Đ NG NGH  CÔNG NGHI P HÀ N IẲ Ề Ệ Ộ

L I NÓI Đ UỜ Ầ  

Trong chương trình đào t o c a các trạ ủ ường trung c p ngh , cao đ ngấ ề ẳ  ngh  Đi n t  dân d ngề ệ ử ụ  th c hành ngh  gi  m t v  trí r t quan tr ng: rènự ề ữ ộ ị ấ ọ  luy n tay ngh  cho h c sinh. Vi c d y th c hành đòi h i nhi u y u t : v t tệ ề ọ ệ ạ ự ỏ ề ế ố ậ ư thi t b  đ y đ  đ ng th i c n m t giáo trình n i b , mang tính khoa h c vàế ị ầ ủ ồ ờ ầ ộ ộ ộ ọ  đáp  ng v i yêu c u th c t ứ ớ ầ ự ế

N i   dung   c a   giáo   trình   “ĐI N   T   NG   D NG   TRONG   ĐI Uộ ủ Ệ Ử Ứ Ụ Ề  KHI N T  Đ NG” đã đỂ Ự Ộ ược xây d ng trên c  s  k  th a nh ng n i dungự ơ ở ế ừ ữ ộ  

gi ng d y c a các trả ạ ủ ường, k t h p v i nh ng n i dung m i nh m đáp  ngế ợ ớ ữ ộ ớ ằ ứ  yêu c u nâng cao ch t lầ ấ ượng đào t o ph c v  s  nghi p công nghi p hóa,ạ ụ ụ ự ệ ệ  

hi n đ i hóa đ t nệ ạ ấ ước,. 

Giáo trình được biên so n ng n g n, d  hi u, b  sung nhi u ki n th cạ ắ ọ ễ ể ổ ề ế ứ  

m i và biên so n theo quan đi m m , nghĩa là, đ  c p nh ng n i dung cớ ạ ể ở ề ậ ữ ộ ơ 

b n, c t y u đ  tùy theo tính ch t c a các ngành ngh  đào t o mà nhà trả ố ế ể ấ ủ ề ạ ườ  ng

t  đi u ch nh cho thích h p và không trái v i quy đ nh c a chự ề ỉ ợ ớ ị ủ ương trình khung đào t o cao đ ng ngh ạ ẳ ề

Tuy các tác gi  đã có nhi u c  g ng khi biên so n, nh ng giáo trìnhả ề ố ắ ạ ư  

ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong nh n đắ ắ ỏ ữ ế ấ ậ ượ ực s  tham gia đóng góp ý ki n c a các b n đ ng nghi p và các chuyên gia k  thu t đ uế ủ ạ ồ ệ ỹ ậ ầ  ngành

MỤC LỤC

TRANG

Bài 1: M CH ĐI U KHI N THI T B  B NG ÁNH SÁNGẠ Ề Ể Ế Ị Ằ

­ Phân tích được các m ch đi u khi n b ng ánh sáng.ạ ề ể ằ

­ Xác đ nh đị ược các chân c a linh ki n đi u khi n m ch t  m  đènủ ệ ề ể ạ ự ở  

C m bi n ánh sáng thả ế ường được s  d ng r t r ng rãi trong đ iử ụ ấ ộ ờ  

s ng hàng ngày,  ng d ng c m bi n ánh sáng cho m ch đi n đ  đi uố ứ ụ ả ế ạ ệ ể ề  khi n d a vào nguyên t c khi có ánh sáng chi u vào linh ki n quang, nóể ự ắ ế ệ  

s  thay đ i tính ch t khi đó ta s  bi n đ i các đ c tính thay đ i c a linhẽ ổ ấ ẽ ế ổ ặ ổ ủ  

ki n quang thành các m c đi n áp đ  đi u khi n trong các  ng d ng. Cóệ ứ ệ ể ề ể ứ ụ  nhi u cách bi n đ i trong đi u khi n c a các linh ki n c m bi n quangề ế ổ ề ể ủ ệ ả ế  

1.1.1.  Gi i thi u các lo i thi t b  c m nh n ánh sáng ớ ệ ạ ế ị ả ậ

1.1.1.2.Diode quang

P D

Hình 1.2. Ký hi u và hình d ng diode quangệ ạDiode quang còn g i là photo Diode thọ ường có hai lo i, lo i c m nh nạ ạ ả ậ  ánh sáng thường hay lo i c m nh n ánh sáng h ng ngo i,   trong các  ngạ ả ậ ồ ạ ở ứ  

d ng này ta ch  ch n lo i diode c m nh n ánh sáng thụ ỉ ọ ạ ả ậ ường. Lo i này khi đ tạ ặ  

áp phân c c thu n vào hai đ u P­N và đ ng th i có ánh sáng chi u vào m iự ậ ầ ồ ờ ế ớ  làm diode d n đi n, tu  theo cẫ ệ ỳ ường đ  ánh sáng chi u vào làm cho diode d nộ ế ẫ  

m nh hay y u. Ký hi u và hình d ng diode quang nh  hình 1.2.ạ ế ệ ạ ư

1.1.1.3.Transistor quang

P T

Hính 1.3. Ký hi u và hình d ng transistor quangệ ạTransistor quang còn g i là photo transistor (PT) thọ ường cũng có hai lo i,ạ  

lo i nh n ánh sáng thạ ậ ường và lo i nh n ánh sáng h ng ngo i. Khi PT đạ ậ ồ ạ ượ  c

c p ngu n nuôi PT ch a d n đi n đấ ồ ư ẫ ệ ược mà đ ng th i ph i có ánh sáng chi uồ ờ ả ế  

vào thì PT m i d n đi n, tu  theo cớ ẫ ệ ỳ ường đ  ánh sáng chi u vào làm cho PTộ ế  

d n m nh hay y u. Ký hi u và hình d ng transistor quang nh  hình 1.3.ẫ ạ ế ệ ạ ư

1.1.2. Nguyên lý ho t đ ng c a các m ch đi u khi n b ng ánh sáng ạ ộ ủ ạ ề ể ằ

1.1.2.1. Nguyên t c ho t đ ng m ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng ắ ạ ộ ạ ề ể ằ

- M ch s  ho t đ ng khi tr i t i LEDDO và DEN s  sáng và khi tr iạ ẽ ạ ộ ờ ố ẽ ờ  sáng DEN s  t t và LEDXANH s  sáng. Opamp trong m ch đẽ ắ ẽ ạ ượ  c

th c hi n m ch so sánh đi n áp hai ngõ vào Vự ệ ạ ệ +, V­

- Khi có ánh sáng chi u vào quang tr  đi n tr  quang tr  s  gi m,ế ở ệ ở ở ẽ ả  

c u phân áp gi a VR và LDR làm cho chân 3 c a Opamp l n h nầ ữ ủ ớ ơ  chân 2 nên ngõ ra chân 6 bão hoà dương, ch  có LEDXANH sángỉ

- Khi che t i quang tr  giá tr  đi n tr  c a quang tr  s  tăng nên đi nố ở ị ệ ở ủ ở ẽ ệ  

áp chân 2 c a Opamp s  l n h n chân 3 ngõ ra s  bão hoà âm nênủ ẽ ớ ơ ẽ  LEDDO s  sáng và Q1 s  d n làm cho RELAY đóng ti p đi m nênẽ ẽ ẫ ế ể  DEN sáng

- M ch này đạ ược thi t k  dùng đ  t  đ ng m  đèn đế ế ể ự ộ ở ường: khi tr iờ  

t i đèn t  sáng và ngố ự ượ ạc l i khi tr i sáng đèn s  t t, tuy nhiên m chờ ẽ ắ ạ  

v n có th  ch nh đ  nh y t c đ  sáng t i c a tr i. ẫ ể ỉ ộ ạ ứ ộ ố ủ ờ

- Ngoài ra do ngoài tr i có nhi u ánh sáng t  nhiên khác nh : s mờ ề ự ư ấ  

ch p, đèn xe hay các d ng ánh sáng c a các đèn qu ng cáo khác…doớ ạ ủ ả  

đó m ch có th  hi u nh m tr i đã sáng, do đó m ch có thi t kạ ể ể ầ ờ ạ ế ế thêm m ch ki m tra n u ánh sáng chi u vào b  m t b  c m nh nạ ể ế ế ề ặ ộ ả ậ  

h n 10 xung kích c a m ch t o xung NE555 thì đèn m i thay đ iơ ủ ạ ạ ớ ổ  

tr ng thái.ạ

- Trong m ch này do có  th   ng  d ng  đi u khi n t t   đạ ể ứ ụ ề ể ố ược   đèn 

đường m ch còn thi t k  thêm nút đi u khi n đóng ng t b ng tay.ạ ế ế ề ể ắ ằ1.2 Kh o sát s  đ  chân linh ki nả ơ ồ ệ

Ch n giá tr  t  đúng lo i nh  s  đ  nguyên lý, đ c giá tr  t  theoọ ị ụ ạ ư ơ ồ ọ ị ụ  

t ng lo i đ  xác đ nh đúng giá tr , dùng VOM đo ki m tra t  còn khừ ạ ể ị ị ể ụ ả năng n p,  x  hay b  n i t t m ch không.ạ ả ị ố ắ ạ

1.2.1.3.Relay

Ch n relay phù h p theo s  đ , relay bao g m m t cu n dây kích vàọ ợ ơ ồ ồ ộ ộ  các b  ti p đi m. Cu n dây kích ph i c p đúng đi n áp thì các ti p đi mộ ế ể ộ ả ấ ệ ế ể  

m i ho t đ ng và các ti p đi m bao g m nhi u b , m i b  thớ ạ ộ ế ể ồ ề ộ ỗ ộ ường có ba 

ti p đi m t o nên hai ti p xúc đó là b  ti p đi m thế ể ạ ế ộ ế ể ường đóng và bộ 

ti p đi m thế ể ường m , khi s  d ng ta c n chú ý dòng và đi n áp mà ti pở ử ụ ầ ệ ế  

đi m ch u để ị ược. Hình d ng và s  đ  chân relay đạ ơ ồ ược ch    hình 1.4.ỉ ở

- Dùng VOM ch n giai đo đi n trọ ệ ở : ch n giai x1Kọ

- Đo giá tr  đi n tr  khi chi u ánh sáng vào: ánh sáng phòng, đi n trị ệ ở ế ệ ở quang tr  s  nh  h n khi che t iở ẽ ỏ ơ ố

- Đo giá tr  đi n tr  khi che t i: dùng tay che kín b  m t nh n ánhị ệ ở ố ề ặ ậ  sáng c a quang tr , đi n tr  quang tr  s  l n h n khi có ánh sángủ ở ệ ở ở ẽ ớ ơ

- Đo giá tr  đi n tr  khi ta thay đ i cị ệ ở ổ ường đ  ánh sáng: tăng d nộ ầ  kho ng cách t  tay đ n b  m t nh nả ừ ế ề ặ ậ  ánh sáng c a quang tr , đi nủ ở ệ  

tr  quang tr  s  gi m d nở ở ẽ ả ầ

1.2.2.2.Led phát quang

RELAY 12VDC

Diode phát quang hay còn g i là LED có đi n th  phân c c thu nọ ệ ế ự ậ  cao h n diode thơ ường. Nh ng đi n áp phân c c ngh ch thì không cao, tuư ệ ự ị ỳ theo lo i led và kích thạ ước c a led mà nó có các giá tr  khác nhau. Ví dủ ị ụ 

đ i v i Led 2 ly ho c 4 ly ta có các thông s  k  thu t sau:ố ớ ặ ố ỹ ậ

- Led đ : Vỏ LED = 1,4V   1,8V

- Led vàng: VLED =2V   2,5V

- Led xanh lá cây: VLED = 2V   2,8V

- Dòng đi n ch y qua led: Iệ ạ D = 10mA  20mA

Thường đ  ti n l i trong vi c tính toán ngể ệ ợ ệ ười ta l y chung cho cácấ  

lo i led là Vạ LED = 2V, ID = 10mA

Vi c đo ki m tra xác đ nh c c tính hay đo đánh giá tình tr ng t tệ ể ị ự ạ ố  

x u cho diode phát quang cũng gi ng diode thấ ố ường tuy nhiên l n đo kimầ  lên thì Led s  phát ra ánh sáng.ẽ

- Dùng VOM ch n giai đo x1 hay x10ọ

- Đo 2 l n đo có m t l n led s  sáng, ta suy ra c c tính c a led nhầ ộ ầ ẽ ự ủ ư sau, trường h p đo led sáng thì que đen c a VOM s  n i vào c cợ ủ ẽ ố ự  Anot c a led còn que đ  n i vào c c Katot c a led. Thủ ỏ ố ự ủ ường led m iớ  mua v  chân dài là Anot chân đ  là Katotề ỏ

a)       b)Hình 1.5. Led phát quang. a) phân c c ngự ược, b) phân c c thu n.ự ậ

đóng, thườ  mởng

1.2.3.  Kh o sát s  đ  chân IC ả ơ ồ

Opamp là linh ki n quan tr ng trong vi c  ng d ng đ  bi n đ i tínệ ọ ệ ứ ụ ể ế ổ  

hi u c a các c m bi n ánh sáng thu đệ ủ ả ế ược sang tín hi u đi u khi n t i,ệ ề ể ả  linh ki n này thệ ường đượ ử ục s  d ng r t nhi u trong các m ch c m bi nấ ề ạ ả ế  

vì khi thi t k  m ch khu ch đ i s  cho h  s  khu ch đ i r t l n và đế ế ạ ế ạ ẽ ệ ố ế ạ ấ ớ ộ chính xác cao h n so v i cách s  d ng transistor. Ta s  kh o sát các sơ ớ ử ụ ẽ ả ơ 

Que  đỏ Que đen

+ _

B ngả  s  th t IC CD4017 cho bi t ch c năng các chân và tr ng thái làm vi c ự ậ ế ứ ạ ệ  

0 X 0

X 1 1

4 8

2 6

Ráp m ch nh  hình 1.9 và ghi l i các tr ng thái ngõ ra c a IC 4017 vàoạ ư ạ ạ ủ  

b ng 1.2: (led sáng ghi 1, led t t ghi 0) sau đó so sánh l i v i b ng 1.1ả ắ ạ ớ ả

B ng 1.2 K t qu  ki m tra các chân IC CD4017ả ế ả ể

S  đ  chân IC c ng EXNOR đơ ồ ổ ược ch  ra   hình 1.10ỉ ở

B ng s  th t c a IC 4077 đả ự ậ ủ ược trình bày nh  trong b ng 1.3ư ả

B ng 1.3: B ng s  th t c ng EXNORả ả ự ậ ổ

Ngõ vào Ngõ ra

001

010

100

1 1 1Ráp m ch ki m tra IC c ng EXNOR nh  hình 1.11 ạ ể ổ ư

K B 9

Hình 1.11. M ch ki m tra IC c ng EXNOR ạ ể ổ

L n lầ ượt ki m tra 4 c ng theo s  đ  m ch, nh n xét k t qu  thu để ổ ơ ồ ạ ậ ế ả ượ ở c 

MởĐóng MởĐóng 

- Chân c p ngu n nuôi chân Vấ ồ DD n i 3V đ n 15V chân Vố ế SS n i GND.ố

- Chân Q và Q hai ngõ ra bù nhau

- Chân CP ngõ vào xung nh p.ị

- Chân CD xóa ngõ ra Q xu ng 0 khi n i chân này lên 1.ố ố

- Chân SD đ t ngõ ra Q lên 1 khi n i chân này lên 1.ặ ố

L n lầ ượt ki m tra 2 FF theo s  đ  m ch hình 1.13, nh n xét k t qu  thuể ơ ồ ạ ậ ế ả  

đượ ở ảc   b ng 1.6 so v i b ng s  th t 1.5ớ ả ự ậ

B ng 1.6: B ng k t qu  ki m tra chân đi u khi n tr c ti pả ả ế ả ể ề ể ự ế

Ngõ vào Ngõ ra

MởĐóng 

ĐóngMở

Hình 1.14. M ch ki m tra chân đi u khi n đ ng b ạ ể ề ể ồ ộ

L n lầ ượt ki m tra 2 FF theo s  đ  m ch hình 1.14, ể ơ ồ ạ nh n xét k t qu  thuậ ế ả  

đượ ở ảc   b ng 1.7 so v i b ng s  th t 1.5ớ ả ự ậ

B ng 1.7: B ng k t qu  ả ả ế ả ki m tra chân đi u khi n đ ng bể ề ể ồ ộ

KJ KK CP D1 D2Mở

MởĐóngĐóng

MởĐóngMởĐóng 

NhấnNhấnNhấnNhấn

Discharge Trigger

L p m chắ ạ  ki m tra các chân cho IC 555 nh  hình 1.16, quan sát các đènể ư  led đ  bi t các chân IC còn ho t đ ng không, IC còn ho t đ ng t t n u cácể ế ạ ộ ạ ộ ố ế  led còn nh p nháy.ấ

Hình 1.16. M chạ  ki m tra các chân cho IC 555ể1.3 Phân tích ho t đ ng m chạ ộ ạ

1.3.1.  S  đ  nguyên lý ơ ồ

M ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng: thạ ề ể ằ ường được dùng thay l iờ  

c nh báo khi tr i t i đ  th c hi n m t công vi c nào đó, s  đ  m chả ờ ố ể ự ệ ộ ệ ơ ồ ạ  

được v  nh  hình 1.17.ẽ ư

Q 1

A 1 0 1 5

D E N + 1 2 V

-U A 7 4 1 3

Hình 1.17. S  đ  m ch đèn đi u khi n chuông dùng quang trơ ồ ạ ề ể ở

M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i, đây là d ng m ch m  đènạ ề ể ự ở ờ ố ạ ạ ở  

đường có dùng m ch delay đ  lo i b  các ánh sáng không ph i do tr iạ ể ạ ỏ ả ờ  sáng mà do các tác nhân khác nh : s m ch p, đèn pha chi u vào…M chư ấ ớ ế ạ  

được th c hi n nh  hình 1.18.ự ệ ư

1.3.2.1.  M ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng ạ ề ể ằ

C m bi n ánh sáng đả ế ược m c d ng c u phân áp cho vào IC so sánhắ ạ ầ  opamp 741, m ch có:ạ

- Ngõ vào tr  đừ ược dùng c u phân th  dùng đi n tr  c  đ nh (c uầ ế ệ ở ố ị ầ  chia đôi) nên áp vào c a ngõ này là 6V:ủ

- Ngõ vào c ng là m ch c u phân th  thay đ i, giá tr  thay đ i s  phộ ạ ầ ế ổ ị ổ ẽ ụ thu c vào giá tr  đi n tr  c a quang tr , khi che b t ánh sáng chi uộ ị ệ ở ủ ở ớ ế  vào giá tr  đi n tr  c a quang tr  s  tăng lên nên đi n áp t i đây sị ệ ở ủ ở ẽ ệ ạ ẽ 

gi m ngõ ra opamp s  có m c 0 và khi tăng cả ẽ ứ ường đ  sáng chi uộ ế  vào thì m ch ho t đ ng ngạ ạ ộ ượ ạc l i, còn bi n tr  dùng đ  ch nh đế ở ể ỉ ộ 

nh y cho m ch.ạ ạ

- Ngõ ra c a opamp đủ ược n i v i 2 led ho t đ ng ngố ớ ạ ộ ược tr ng tháiạ  nhau đ  ch  tr ng thái tr i sáng hay t i. Khi tr i t i led đ  s  sángể ỉ ạ ờ ố ờ ố ỏ ẽ  

và ngượ ạc l i

1.3.2.2. M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i ạ ề ể ự ở ờ ố

M ch nh n ánh sáng trong trạ ậ ường h p này cũng gi ng nh  m ch đi uợ ố ư ạ ề  khi n chuông ch  có khác là khi nh n ánh sáng m ch không ng t relay ngayể ỉ ậ ạ ắ  

mà m ch đạ ược ki m tra b ng b  đ m 10 xung t  NE555 (lo i b  trể ằ ộ ế ừ ạ ỏ ường h pợ  đèn b  nh p nháy do s m sét hay nh ng ánh sáng không mong mu n tác đ ngị ấ ấ ữ ố ộ  lên c m bi n), khi m ch đ m đ  10 xung mà quang tr  v n nh n ánh sáng thìả ế ạ ế ủ ở ẫ ậ  

m ch s  qua b  ch t gi  đ  ng t relay, m ch còn l p 10 led báo m ch đ mạ ẽ ộ ố ữ ể ắ ạ ắ ạ ế  

10 xung đ  bi t trể ế ường h p tr i đã sáng.ợ ờ

1.3.3 M ch đi u khi n thi t b ạ ề ể ế ị

1.3.3.1. M ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng ạ ề ể ằ

M ch so sánh (ngõ ra opamp) s  có hai m c ON (led đ  sáng) khi ngõ raạ ẽ ứ ỏ  này b ng 0V transistor Q1 d n làm relay tác đ ng nên ti p đi m thằ ẫ ộ ế ể ường h  sở ẽ đóng l i chuông đạ ượ ấc c p đi n nên s  reo, ngệ ẽ ượ ạc l i chuông không reo và led xanh s  sángẽ

1.3.3.2. M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i ạ ề ể ự ở ờ ố

M ch đạ ược thi t k  dùng đ   ng d ng đi u khi n t  m  đèn đế ế ể ứ ụ ề ể ự ở ường nên 

được dùng van bán d n đ  chuy n m ch nhanh, không đánh l a ti p đi m.ẫ ể ể ạ ử ế ể  

Đ ng th i m ch còn thi t k  2 nút ON và OFF đ  đi u khi n b ng tay khiồ ờ ạ ế ế ể ề ể ằ  

c n thi tầ ế

1.4  Ch c năng linh ki nứ ệ

1.4.1. Linh ki n th  đ ng ệ ụ ộ

1.4.1.1. M ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng ạ ề ể ằ

- Đi n tr : R1 và R2: đi n tr  t o c u phân ápệ ở ệ ở ạ ầ

- VR: bi n tr  ch nh đi n áp so sánhế ở ỉ ệ

- LDR: quang tr  c m nh n ánh sángở ả ậ

- R3 và R4: đi n tr  h n dòng cho ledệ ở ạ

- R5 và R6: đi n tr  phân c c cho transistor Q1ệ ở ự

- Relay: làm thành ph n trung gian đi u khi n đèn 220Vầ ề ể

- Chuông đi n: chuông báo khi thay đ i ánh sángệ ổ

1.4.1.2. M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i ạ ề ể ự ở ờ ố

Ch c năng linh ki n c a m ch này cũng gi ng m ch đi u khi n chuôngứ ệ ủ ạ ố ạ ề ể  

- Transistor Q1: kích đóng ng t transisitor theo tác đ ng c a quang trắ ộ ủ ở

- Opamp:   chuy n   tín   hi u   thay   đ i   c a   quang   tr   thành   tín   hi uể ệ ổ ủ ở ệ  ON/OFF

1.4.2.2. M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i ạ ề ể ự ở ờ ố

Trong ph n này m ch có thêm các vi m chầ ạ ạ

- CD4077: t  h p tín hi u đ m và d ng xung 555 đ  đi u khi n t iổ ợ ệ ế ừ ể ề ể ả  theo yêu c uầ

- CD4027: thi t k  theo d ng m ch T­FF  đ  th c hi n phép đ iế ế ạ ạ ể ự ệ ổ  

tr ng thái khi có xung tác đ ng t  Q9 c a IC 4017ạ ộ ừ ủ

-  CD4017: m ch đ m 10 xung đ nh th i gian m  đèn n u ánh sángạ ế ị ờ ở ế  

nh n đậ ược lâu h n 10 xungơ

- IC 555 làm m ch đ nh th i gian cho 10 xung đ m c a IC đ m nóạ ị ờ ế ủ ế  

tu  thu c vào th i h ng n p x  c a t    chân 6 c a IC này.ỳ ộ ờ ằ ạ ả ủ ụ ở ủ

đi n áp hai ngõ vào Vệ +, V­

Khi có ánh sáng chi u vào quang tr  thì đi n tr  quang tr  s  gi m,ế ở ệ ở ở ẽ ả  

c u phân áp gi a VR và LDR làm cho chân 3 c a Opamp l n h n chân 2ầ ữ ủ ớ ơ  nên ngõ ra chân 6 bão hoà dương, ch  có LEDXANH sángỉ

1.6.1.1.V t li u d ng c  và thi t b ậ ệ ụ ụ ế ị

a V t li uậ ệ

- Linh ki n: đi n tr , bi n tr , t , led, quang tr , nút nh n có giá trệ ệ ở ế ở ụ ở ấ ị 

và s  lố ượng theo nh  s  đ  nguyên lý.ư ơ ồ

N i theo hàng ngang ố

- Trên   rãnh   c m   IC   b   trí   theo   trình   t :   LM741,   IC555,CD4077,ắ ố ự  CD4017, CD4027, NE555, relay

- Sau đó b  trí các quang tr , t , led… phía trên và dố ở ụ ưới cho phù h pợ  

- Không được k t n i đèn 220Vac khi ch a ch c ch n r ng m chế ố ư ắ ắ ằ ạ  

đi u khi n đã ho t đ ng t t.ề ể ạ ộ ố

- K t n i các dây n i còn l i: relay, nút nh n, van bán d nế ố ố ạ ấ ẫ

- Quan sát ki m tra các dây k t n i theo đúng s  để ế ố ơ ồ

- Đo ki m tra các đ u dây ngu n cung c p xem có giá tr  đi n trể ầ ồ ấ ị ệ ở không. N u khôngế  có giá tr  ph i ki m tra l i k t n i m ch.ị ả ể ạ ế ố ạ

- Ghi l i các k t qu  ki m tra theo sauạ ế ả ể  :

Đo theo s  đ  nguyên lý c a t ng lo i t i và linh ki n.ơ ồ ủ ừ ạ ả ệ

- N u đo áp ph i ch n VOM sang giai đo vôn và đ ng h  đo ph i đ tế ả ọ ồ ồ ả ặ  song song v i đo n m ch c n đo.ớ ạ ạ ầ

- N uế  đo dòng thì ch n VOM sang giai đo dòng và đ ng h  đo ph iọ ồ ồ ả  

m c n i ti p v i đo n m ch c n đoắ ố ế ớ ạ ạ ầ

- Ghi l i các k t qu  đo   ngõ ra c a chân đi u khi n theo sau:ạ ế ả ở ủ ề ể

- Các IC ph i đúng chi u đ  c p ngu n không b  nh m.ả ề ể ấ ồ ị ầ

- Bi n tr  ph i   v  trí d  thao tác đi u ch nhế ở ả ở ị ễ ề ỉ

- D  ki m tra đo ki m m ch nh tễ ể ể ạ ấ

- Thay thế linh ki n d  dàng nh t khi có s  c  hay h  h ngệ ễ ấ ự ố ư ỏ

N i dây cho m ch đố ạ ược th c hi n khi b  trí linh ki n hoàn t t doự ệ ố ệ ấ  

đó vi c b  trí linh ki n cũng r t c n thi t. N i dây cũng c n theo trình tệ ố ệ ấ ầ ế ố ầ ự các bước đ  tránh sai và thi u dây, ph i chú ý c n th n các chân ngu nể ế ả ẩ ậ ồ  

nh t là chân mass cho IC vì thi u mass IC s  h ng ngay. Các bấ ế ẽ ỏ ước n iố  dây c n tuân theo trình t  sau:ầ ự

- N i ngu n cho t t c  IC, chú ý các dây n i cho thông ngu n trên testố ồ ấ ả ố ồ  board n u ch n c  hai bên c p ngu n.ế ọ ả ấ ồ

- N i dây cho m ch t o xung n u có.ố ạ ạ ế

- N i dây cho IC đi u khi n chính v i các linh ki n liên quan.ố ề ể ớ ệ

- N i dây cho các m ch t  h p đi u khi n t i.ố ạ ổ ợ ề ể ả

- N i dây cho t ng đ m ngõ ra n u có.ố ầ ệ ế

- N i dây cho t iố ả

Vi c th c hi n m ch theo trình t  các bệ ự ệ ạ ự ước giúp chúng ta th c hi nự ệ  

m ch d  dàng h n, ít b  nh m l n nên chúng ta c n th c hi n đúng theo trìnhạ ễ ơ ị ầ ẫ ầ ự ệ  

th c các bự ước sau:

- Bước 1: ki m tra các linh ki n ể ệ

- Bước 2: b  trí và l p linh ki n theo s  đ  (ch a c p đi n 220VACố ắ ệ ơ ồ ư ấ ệ  cho t i)ả

- Bước   3:   C p   ngu n   ch nh   VR   sao   cho   LEDDO   v a   t t,   vàấ ồ ỉ ừ ắ  LEDXANH ph i sángả

- Bước  4:  Che t i  quang tr  LEDXANH t t và LEDDO sáng, vàố ở ắ  RELAY đóng m ch đã ho t đ ng t tạ ạ ộ ố

- Bước 5: C p đi n 220VAC vào, che t i quang tr  chuông s  kêu vàấ ệ ố ở ẽ  

n u có ánh sáng chi u vào quang tr  thì chuông không kêuế ế ở

- Bước 6: Đo ki m tra các m c đi n áp trên m chể ứ ệ ạ

1.6.2.4.  Đo ki m tra m ch ể ạ

- Đo ki m tra các linh ki n trể ệ ước khi l p vào m chắ ạ

- Đo ki m tra khi c p ngu n cho m ch ho t đ ng, các v  trí m chể ấ ồ ạ ạ ộ ị ạ  thay đ i tr ng thái đi u khi nổ ạ ề ể

- Đo đi n th  c a quang tr  khi có và không có ánh sáng chi u vào bệ ế ủ ở ế ề 

m tặ

- Đo ki m tra ngu n cung c pể ồ ấ

- Đo các ngõ ra c a các linh ki n khi m ch ho t đ ngủ ệ ạ ạ ộ

- Ghi l i các k t qu  đo   ngõ ra c a chân đi u khi n theo sau:ạ ế ả ở ủ ề ể

1.6.3.  Cân ch nh s a m ch ỉ ử ạ

1.6.3.1. M ch đi u khi n chuông b ng ánh sáng ạ ề ể ằ

- C u phân th  t i chân 2 c a Opamp s  chia đôi đi n áp 12V ngu nầ ế ạ ủ ẽ ệ ồ  

1.6.3.2. M ch đi u khi n t  m  đèn khi tr i t i ạ ề ể ự ở ờ ố

- Cân ch nh c u phân th  cho quang tr  nh  m ch trên.ỉ ầ ế ở ư ạ

- Khi ta che t i chuông không báo ngay mà ph i ch  đ n 10 đèn led ố ả ờ ế ở ngõ ra c a 4017 sáng h t thì đèn m i sáng do đó ta ph i ki m tra cácủ ế ớ ả ể  chân đi u khi n cho IC 4017. N u IC ch a đ m đ  10 xung mà taề ể ế ư ế ủ  

1.7.1.  Đèn không sáng

Trường h p đèn không sáng chúng ta nên ki m tra l i đèn, transistorợ ể ạ  

đ m, relay hay ngu n vào. Nên đo ngu n trệ ồ ồ ước khi th c hi n ki m traự ệ ể  các trường h p khác.ợ

ch n giá tr  đi n tr  hay bi n tr  đ  phân áp ph i g n b ng tr  s  đi nọ ị ệ ở ế ở ể ả ầ ằ ị ố ệ  

tr  c a quang tr ở ủ ở

1.8 Câu h i và bài t p th o lu nỏ ậ ả ậ

(có th  h i tr c ti p c  l p ho c th o lu n theo t ng nhóm ể ỏ ự ế ả ớ ặ ả ậ ừ )

1. Hãy cho bi t giá tr  đi n tr  c a quang tr  s  nh  th  nào n u ta tăngế ị ệ ở ủ ở ẽ ư ế ế  

cường đ  sáng chi u vào b  m t ti p nh n ánh sáng?ộ ế ề ặ ế ậ

2. Hãy k  tên các d ng m ch khu ch đ i thu t toán mà b n bi t?ể ạ ạ ế ạ ậ ạ ế

3. Hãy cho bi t m ch khu ch đ i dùng opamp khi m ch khu ch đ iế ạ ế ạ ạ ế ạ  vòng h  thì tở ương đương m ch gì? Khi đó h  s  khu ch đ i c  baoạ ệ ố ế ạ ở  nhiêu?

4. Hãy cho bi t tác h i c a vi c dùng IC nh ng quên c p ngu n?ế ạ ủ ệ ư ấ ồ

5. Đ  thay đ i th i gian đóng m  đèn theo cể ổ ờ ở ường đ  sáng ta ph i thayộ ả  

8. Có th   ng d ng m ch m  đèn để ứ ụ ạ ở ường thay m ch đèn báo th c khiạ ứ  

tr i sáng đờ ược không?

9. K  tên các m ch đi n  ng d ng quang tr  mà b n bi t?ể ạ ệ ứ ụ ở ạ ế

Bài 2: M CH ĐI U KHI N THI T B  B NG NHI T ĐẠ Ề Ể Ế Ị Ằ Ệ Ộ

­ Phân tích được các m ch đi u khi n thi t b  b ng c m bi n nhi t.ạ ề ể ế ị ằ ả ế ệ

­ Xác đ nh đị ược các chân c a linh ki n đi u khi n m ch đi u khi nủ ệ ề ể ạ ề ể  thi t b  b ng nhi t đ ế ị ằ ệ ộ

­ L p đắ ược các m ch đi u khi n thi t b  b ng c m bi n nhi t đ ạ ề ể ế ị ằ ả ế ệ ộ

­ Cân ch nh đỉ ược m ch đi u khi n thi t b  b ng nhi t đ  ho t đ ngạ ề ể ế ị ằ ệ ộ ạ ộ  đúng yêu c u.ầ

N i dung chínhộ

2.1 Gi i thi uớ ệ

2.1.1.  Gi i thi u các lo i thi t b  c m bi t nhi t đ ớ ệ ạ ế ị ả ế ệ ộ

C m bi n nhi t đ  thả ế ệ ộ ường được s  d ng r t r ng rãi trong đ i s ngử ụ ấ ộ ờ ố  hàng ngày, c m bi n nhi t đả ế ệ ượ ảc s n xu t r t đa d ng nh :ấ ấ ạ ư

- Nhi t trệ ở

- C m bi n nhi t kim lo iả ế ệ ạ

- C m bi nả ế  nhi t bán d nệ ẫ

2.1.2.  Nguyên lý ho t đ ng c a các m ch đi u khi n b ng nhi t đ ạ ộ ủ ạ ề ể ằ ệ ộ

ng d ng c m bi n nhi t cho m ch đi n đ  đi u khi n d a vào

nguyên t c khi có nhi t đ  mà linh ki n nhi t h p th  nó s  thay đ i tínhắ ệ ộ ệ ệ ấ ụ ẽ ổ  

ch t khi đó ta s  bi n đ i các đ c tính thay đ i c a linh ki n này thànhấ ẽ ế ổ ặ ổ ủ ệ  các m c đi n áp đ  đi u khi n trong các  ng d ng. Có nhi u cách bi nứ ệ ể ề ể ứ ụ ề ế  

đ i đ  đi u khi n các linh ki n c m bi n nhi t trong nhi u  ng d ngổ ể ề ể ệ ả ế ệ ề ứ ụ  khác nhau

Hình 2.1. Nhi t tr  a) Hình d ng ký hi u nhi t tr  âm, b)ệ ở ạ ệ ệ ở  Hình 

d ng ký hi u nhi t tr  dạ ệ ệ ở ương

- Khi cho nhi t đ  c a nhi t tr  tăng lên thì giá tr  đi n tr  c a nhi tệ ộ ủ ệ ở ị ệ ở ủ ệ  

tr  s  gi m xu ngở ẽ ả ố

- Khi cho nhi t đ  c a nhi t tr  gi m xu ng thì giá tr  đi n tr  c aệ ộ ủ ệ ở ả ố ị ệ ở ủ  nhi t tr  s  tăng theoệ ở ẽ

2.2.1.2. Ký hi u c m ệ ả  bi n nhi t ế ệ

C m bi n nhi t có nhi u lo i hình 2.2 gi i thi u ba lo i c m bi n nhi tả ế ệ ề ạ ớ ệ ạ ả ế ệ  thông d ng.ụ

Hình 2.2. C m bi n nhi t. a) LM355, b) PT­100, c) C p nhi t đi n.ả ế ệ ặ ệ ệ

C m bi n nhi t bán d n: LM355 nguyên t c ho t đ ng d a trên s  phả ế ệ ẫ ắ ạ ộ ự ự ụ thu c c a dòng qua l p ti p xúc bán d n P – N vào nhi t độ ủ ớ ế ẫ ệ ộ

LM 355 được đóng trong m t l p v  b ng kim lo i và đ a ra ba dâyộ ớ ỏ ằ ạ ư

- Dây màu đ : ký hi u S1ỏ ệ

- Dây màu nâu: ký hi u S2ệ

- Dây màu đen: ký hi u S3ệ

C m bi n nhi t RTD (Resistan Temperature Decector): PT – 100ả ế ệ  

ho t đ ng d a trên nguyên t c đi n tr  c a đa s  kim lo i thay đ i theoạ ộ ự ắ ệ ở ủ ố ạ ổ  nhi t đ  Khi nhi t đ  tăng, giá tr  c a đi n tr  s  tăng. RTD s  d ngệ ộ ệ ộ ị ủ ệ ở ẽ ử ụ  

đi n tr  thu n c a cu n dây cu n theo d ng lò xo đ t   v  trí đ u c aệ ở ầ ủ ộ ố ạ ặ ở ị ầ ủ  

c m bi n. PT – 100 đả ế ược đóng trong m t l p v  b ng kim lo i và đ a raộ ớ ỏ ằ ạ ư  hai dây

- Dây màu cam: ký hi u TS1ệ

- Dây màu xanh: ký hi u TS2ệ

C p nhi t đi n (Thermocoupler): nguyên t c ho t đ ng d a trênặ ệ ệ ắ ạ ộ ự  

hi u  ng khu ch tán các đi n t  khi cho ti p xúc hai kim lo i khác nhau,ệ ứ ế ệ ử ế ạ  

s  ti p xúc này t o nên hi u đi n th  ti p xúc, nó ph  thu c vào b nự ế ạ ệ ệ ế ế ụ ộ ả  

ch t c a hai kim lo i và nhi t đ  n i ti p xúcấ ủ ạ ệ ộ ơ ế

C p nhi t đi n đặ ệ ệ ược đóng trong m t l p v  b ng kim lo i và đ aộ ớ ỏ ằ ạ ư  

ra hai dây

- Dây màu đ : ký hi u TC+ỏ ệ

- Dây màu xanh: ký hi u TC­ệ

2.2.1.3.IC mã hoá 74LS151

IC mã hoá 74LS151 có 8 đường data vào và 2 ngõ ra đ o nhau, s  đả ơ ồ chân IC 74LS151 nh  hình 2.3.ư

Ch c năng các chânứ

- ChânG: mã ch n (cho phép d  li u).ọ ữ ệ

- D0 đ n Dế 7: 8 ngõ d  li u vào.ữ ệ

- A, B, C: 3 ngõ vào đ t đ a ch  ch n ngõ ra ặ ị ỉ ọ

- Y, Y: 2 ngõ ra đ o nhau, Y=Dả i v i i là giá tr  tớ ị ương  ng đ a ch  vào.ứ ị ỉ

D

M ch ki m tra IC 74LS151ạ ể

- S  đ  m chơ ồ ạ

Hình 2.3. S  đ  chân IC ơ ồ74LS151

 D7

 D6

 D5

 D4

M ch này dùng đ  ki m tra l i b ng s  th t IC đa h p 74LS151. V i ICạ ể ể ạ ả ự ậ ợ ớ  này n u chân ế G cho phép (b ng 0), thì  ng v i m t đ a ch  đằ ứ ớ ộ ị ỉ ược đ t t i A, B,ặ ạ  

C d  li u   các ngõ ra Dữ ệ ở 0 đ n Dế 7 được ch n ra ngõ ra Y. Có 3 ngõ vào đ a chọ ị ỉ 

do đó ta có 23  = 8 tr ng thái tạ ương  ng v i 8 ngõ vào d  li u, m ch còn cóứ ớ ữ ệ ạ  

m t ngõ ra ộ Y đ o l i v i ngõ ra Y. Các công t c đả ạ ớ ắ ược thi t k  n u công t cế ế ế ắ  

m   ng v i chân đở ứ ớ ược n i v i nó b ng 0 và ngố ớ ằ ượ ạ ếc l i n u công t c đóngắ  chân được n i s  b ng 1. S  đ  m ch ki m tra các chân IC 74LS151 đố ẽ ằ ơ ồ ạ ể ược vẽ 

6 5

Y Y

D0 đ n Dế 7  ghi k t qu  vào b ng 2.2, sau đó so sánh v i b ngế ả ả ớ ả  2.1 đ  bi t kh  năng làm vi c các chânể ế ả ệ

Cho mã ch nọ D  li u vàoữ ệ Quan sát ngõ ra 

Trong hai m ch  ng d ng trên c  hai đ u có m ch c m nh n nhi t đạ ứ ụ ả ề ạ ả ậ ệ ộ 

nh ng trong m ch m t ch  có m t ngu n c m nh n còn m ch hai có đ n 2ư ạ ộ ỉ ộ ồ ả ậ ạ ế  ngu n c m nh n nhi t đ  cho ngõ vào, s  đ  m ch đồ ả ậ ệ ộ ơ ồ ạ ược v  nh  hình 2.5ẽ ư

+

-U A 7 4 1 3

+

-U A 7 4 1 3

2.3.1.2. M ch đi u khi n đ ng c  b ng ánh sáng và nhi t đ ạ ề ể ộ ơ ằ ệ ộ

M ch đi u khi n đ ng c  dùng ánh sáng và nhi t đ  đạ ề ể ộ ơ ệ ộ ược v  nh  hìnhẽ ư  2.6

+

7 6 5

a. M ch đi u khi n qu t và đèn b ng nhi t đ  (kh ng ch  nhi t đ )ạ ề ể ạ ằ ệ ộ ố ế ệ ộ

- Đi n tr  VR­LOW và VR­UP: là 2 bi n tr  đi u ch nh t o c u phânệ ở ế ở ề ỉ ạ ầ  áp

- VR: bi n tr  ch nh đi n áp so sánh, NTC: là nhi t tr  âm có giá trế ở ỉ ệ ệ ở ị 

gi m khi tăng nhi t đả ệ ộ

- Opamp 741: là m ch so sánhạ

- R1 và R2: đi n tr  h n dòng cho led báo tr ng thái nhi t đ  đangệ ở ạ ạ ệ ộ  cao hay th pấ

- R3, R4, R5 và R6: đi n tr  phân c c cho transistor Q1ệ ở ự

- Relay: làm thành ph n trung gian đi u khi n t i là đèn hay qu tầ ề ể ả ạ  220V

- Đèn và qu t: đèn là ngu n làm tăng nhi t đ , qu t là ngu n làmạ ồ ệ ộ ạ ồ  

gi m nhi t đả ệ ộ

b M ch đi u khi n đ ng c  dùng ánh sáng và nhi t đ : ạ ề ể ộ ơ ệ ộ

- R4 và R11: là 2 bi n tr  đi u ch nh t o c u phân ápế ở ề ỉ ạ ầ

- R1: là đi n tr  k t h p quang tr  t o ra phân áp đ  so sánhệ ở ế ợ ở ạ ể

- R8: là đi n tr  k t h p nhi t tr  t o ra phân áp đ  so sánhệ ở ế ợ ệ ở ạ ể

- Cds và NTC: là quang tr  và nhi t tr  âm đ  c m nh n tác đ ng bênở ệ ở ể ả ậ ộ  ngoài

- R12, R5, R6, R13: đi n tr  phân c c cho transistor Q1, Q2, Q4 và Q6ệ ở ự

- IC 74151: là IC đa h p ch n l a 8 ngõ vào đ  xu t ra ngõ ra,   đâyợ ọ ự ể ấ ở  ngu n Cds đồ ược ch n ra t  ngõ vào D1, còn nhi t tr  đọ ừ ệ ở ược ch n raọ  

- Diode: b o v  transistor khi chuy n m chả ệ ể ạ

- Transistor Q1: kích đóng ng t transisitor theo tác đ ng c a quang trắ ộ ủ ở

- Opamp:   chuy n   tín   hi u   thay   đ i   c a   quang   tr   thành   tín   hi uể ệ ổ ủ ở ệ  ON/OFF

2.3.3.  Nguyên lý ho t đ ng m ch ạ ộ ạ

M ch đi u khi n qu t và đèn b ng nhi t đ : m ch này đạ ề ể ạ ằ ệ ộ ạ ượ ứ  c  ng

d ng đ  kh ng ch  nhi t đ  làm vi c trong m t kho ng nào đó mà ta cóụ ể ố ế ệ ộ ệ ộ ả  

th  tu  ch n ể ỳ ọ

Nhi t đ  tăng c n gi m nhi t đ  xu ng: b t qu t đ  làm gi mệ ộ ầ ả ệ ộ ố ậ ạ ể ả  nhi t đ  hi n t i c a c m bi n nhi t xu ngệ ộ ệ ạ ủ ả ế ệ ố

Nhi t đ  gi m c n tăng nhi t đ  lên: b t đèn đ  làm tăng nhi t đệ ộ ả ầ ệ ộ ậ ể ệ ộ 

hi n t i c a c m bi n nhi tệ ạ ủ ả ế ệ

M ch có th   ng d ng t  m  qu t trong phòng,  p tr ng, hay dùngạ ể ứ ụ ự ở ạ ấ ứ  cho các lò nướng 

2.3.3.2.M ch đi u khi n đ ng c  dùng ánh sáng và nhi t đ ạ ề ể ộ ơ ệ ộ

M ch đi u khi n đ ng c  dùng ánh sáng và nhi t đ : v i ý tạ ề ể ộ ơ ệ ộ ớ ưở  ng

ng d ng 2 ngu n đi u khi n khác nhau cùng đi u khi n m t thi t b

Trong trường h p c a m ch này đợ ủ ạ ược dùng báo cho chúng ta bi tế  

được trong m t phòng đã đ  cộ ủ ường đ  sáng và đúng nhi t đ  cho phép.ộ ệ ộ  

M ch có th  m  r ng trong vi c  ng d ng đ  báo nhi u c m bi n đ uạ ể ở ộ ệ ứ ụ ể ề ả ế ầ  vào khác nhau

Nguyên t c ho t đ ngắ ạ ộ

M ch s  ho t đ ng khi nhi t đ  D1 nóng h n D2 thì LEDXANH vàạ ẽ ạ ộ ệ ộ ơ  CHUONG s  báo và khi D2 nóng h n D1 thì LEDDO s  báo. Opampẽ ơ ẽ  trong m ch đạ ược th c hi n m ch so sánh đi n áp hai ngõ vào V+, V­ự ệ ạ ệKhi có nhi t đ    g n Diode D1 thì giá tr  đi n tr  Diode s  gi m,ệ ộ ở ầ ị ệ ở ẽ ả  Diode d n m nh h n cho chân 2 c a Opamp nh  h n chân 3 nên ngõ raẫ ạ ơ ủ ỏ ơ  chân 6 bão hoà dương, lúc đó LEDDO và CHUONG s  báoẽ

Khi có nhi t đ    g n Diode D2 thì giá tr  đi n tr  Diode s  gi m,ệ ộ ở ầ ị ệ ở ẽ ả  Diode d n m nh h n cho chân 2 c a Opamp l n h n chân 3 nên ngõ raẫ ạ ơ ủ ớ ơ  chân 6 bão hoà dương, lúc đó LEDXANH s  sángẽ

2.4 Các bước th c hi n m ch kh ng ch  nhi t đự ệ ạ ố ế ệ ộ

a V t li uậ ệ

- Linh ki n: đi n tr , bi n tr , t , led, quang tr , nhi t tr , nút nh nệ ệ ở ế ở ụ ở ệ ở ấ  

có giá tr  và s  lị ố ượng theo nh  s  đ  nguyên lý.ư ơ ồ

- IC: LM741, TL082, 74LS151

- Transistor: C1815, A1015

- T i đèn qu t hay đ ng c  và ngu n 220V ph i b  trí cách riêng raả ạ ộ ơ ồ ả ố

N i c m IC ơ ắ N i n i ngu n GNDơ ố ồ

N i n i ngu n V ơ ố ồ CC

N i theo hàng d c ố ọ

N i đ t  ơ ứ kho ng ả

N i theo hàng ngang ố

- Quan sát ki m tra các dây k t n i theo đúng s  để ế ố ơ ồ

- Đo ki m tra các đ u dây ngu n cung c p xem có giá tr  đi n trể ầ ồ ấ ị ệ ở không. N u không có giáế  tr  ph i ki m tra l i k t n i m chị ả ể ạ ế ố ạ

- Ghi l i các k t qu  ki m traạ ế ả ể

- Đo theo s  đ  nguyên lý c a t ng lo i t i và linh ki n.ơ ồ ủ ừ ạ ả ệ

- N u đo áp ph i ch n VOM sang giai đo vôn và đ ng h  đo ph i đ tế ả ọ ồ ồ ả ặ  song song v i đo n m ch c n đo.ớ ạ ạ ầ

- N u đo dòng thì ch n VOM sang giai đo dòng và đ ng h  đo ph i m cế ọ ồ ồ ả ắ  

n i ti p v i đo n m ch c n đoố ế ớ ạ ạ ầ

- Ghi l i các k t qu  đo   ngõ ra c a chân đi u khi n theo sau:ạ ế ả ở ủ ề ể

2.4.2.  Các b ướ c th c hi n ự ệ

T  s  đ  nguyên lý. Th c hi n b  trí linh ki n theo đúng th  t  saoừ ơ ồ ự ệ ố ệ ứ ự  cho thu n ti n trong vi c n i dây, m ch g n d  ki m tra s a ch a nh t.ậ ệ ệ ố ạ ọ ễ ể ử ữ ấ  Đây cũng là ph n ch m đi m k  năng th c hi n m ch c a h c sinh nênầ ấ ể ỹ ự ệ ạ ủ ọ  

ph n này không đ a ra cách th c hi n c  th  mà ch  g i ý các bầ ư ự ệ ụ ể ỉ ợ ước cũng 

nh  tiêu chí đ  đánh giá.ư ể

- B  trí m ch sao cho ít dây n i nh t.ố ạ ố ấ

- M ch g n không ch ng chéo dây.ạ ọ ồ

- Các IC ph i đúng chi u đ  c p ngu n không b  nh m.ả ề ể ấ ồ ị ầ

- Bi n tr  ph i   v  trí d  thao tác đi u ch nhế ở ả ở ị ễ ề ỉ

- D  ki m tra đo ki m m ch nh tễ ể ể ạ ấ

- Thay thế linh ki n d  ệ ễ dàng nh t khi có s  c  hay h  h ngấ ự ố ư ỏ

N i dây cho m ch đố ạ ược th c hi n khi b  trí linh ki n hoàn t t doự ệ ố ệ ấ  

đó vi c b  trí linh ki n cũng r t c n thi t. N i dây cũng c n theo trình tệ ố ệ ấ ầ ế ố ầ ự các bước đ  tránh sai và thi u dây, ph i chú ý c n th n các chân ngu nể ế ả ẩ ậ ồ  

nh t là chân mass cho IC vì thi u mass IC s  h ng ngay. Các bấ ế ẽ ỏ ước n iố  dây c n tuân theo trình t  sau:ầ ự

- N i ngu n cho t t c  IC, chú ý các dây n i cho thông ngu n trên testố ồ ấ ả ố ồ  board n u ch n c  hai bên c p ngu n.ế ọ ả ấ ồ

- N i dây cho m ch t o xung n u có.ố ạ ạ ế

- N i dây cho IC đi u khi n chính v i các linh ki n liên quan.ố ề ể ớ ệ

- N i dây cho các m ch t  h p đi u khi n t i.ố ạ ổ ợ ề ể ả

- N i dây cho t ng đ m ngõ ra n u có.ố ầ ệ ế

- N i dây cho t iố ả