S Phạm Hoàng Thạch Giới thiệu môn học Quản Lý Danh Mục Đầu Tư • Môn học xoay quanh đầu tư trên thị trường tài chính • Cụ thể môn học sẽ tập trung vào phần xây dựng danh mục đầu tư và quả
Trang 1Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
(Portfolio Management)
Giảng viên: Th.S Phạm Hoàng Thạch
Văn phòng khoa Tài chính – Ngân hàng: P.209
Email: phamhoangthach@yahoo.com
Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
Giới thiệu môn học Quản Lý Danh Mục Đầu Tư
• Môn học xoay quanh đầu tư trên thị trường tài chính
• Cụ thể môn học sẽ tập trung vào phần xây dựng danh mục đầu tư và quản lý danh mục đầu tư
• Nhiều tính toán thống kê được yêu cầu
• Kinh nghiệm học những môn Tài chính doanh nghiệp, Tài chính quốc tế, Thị trường chứng khoán, Thống kê, Kinh tế lượng sẽ là một lợi thế
• Các bạn có thể đạt được điểm tốt môn này nếu bạn chăm chỉ và có kế hoạch đầu tư thời gian hiệu quả ngay cả khi bạn chưa học qua những môn trên
Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
Giới thiệu môn học Quản Lý Danh Mục Đầu Tư (tt)
• Quản lý danh mục đầu tư được ứng dụng trong các lĩnh vực tài chính và đầu
tư tài chính Cụ thể:
- Đầu tư: thị trường chứng khoán
- Doanh nghiệp: ngân sách, tài trợ, quản lý
- Ngân hàng: quản lý cho vay
Trang 2Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
• Đề cương môn học
• Slide bài giảng
• Câu hỏi bài tập và đáp án
• Đọc tin tức liên quan trên thị trường chứng khoán
• Những tài liệu khác giảng viên cung cấp
Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
Đánh giá môn học
Stt Hình thức đánh giá Trọng số
Quản Lý
Th S Phạm Hoàng Thạch
và Chức Năng của TTCK
Trang 3Mục tiêu học tập
1 Tại sao có sự phân bổ tài sản
2 Lựa chọn giữa tiêu dùng và đầu tư
3 Chứng khoán, thị trường và chỉ số
4 Giao dịch, ký quỹ và chi phí giao dịch
1-8
• Những cá nhân:
– Tiền mặt, quyền sở hữu (đất đai), vật sở hữu (xe, chứng khoán), …
• Những doanh nghiệp:
– Sản xuất, hàng tồn kho, R&D, đầu tư, …
• Quốc gia:
– Chi tiêu công, hệ thống phúc lợi, quốc phòng, viện trợ quốc
tế, phòng ngừa thiên tai, …
Trang 4Tại sao có sự phân bổ tài sản?
• Cân đối giữa tiêu dùng hiện tại và tiêu dùng trong tương lai
• Nhằm đạt được những mục tiêu khác nhau:
– Tối đa hóa giá trị tài sản
– Giảm thiểu hóa chi phí và rủi ro
• Các tài sản tài chính khác nhau
• Các danh mục đầu tư tài chính khác nhau
• Quản lý danh mục đầu tư tài chính khác nhau
1-11
Lựa chọn giữa tiêu dùng và đầu tư
• Đầu tư: là sự hy sinh tiêu dùng hiện tại để đạt được TSSL trong
tương lai
• Ví dụ:
– Một nhà đầu tư sẽ nhận được chắc chắn $10,000 mỗi kì và khoản tiền này sẽ kéo dài trong vòng 2 kì
– Những lựa chọn: đầu tư với mức lãi suất 5% mỗi kì, đi vay cũng với mức 5% mỗi kì
– Nhà đầu tư nên tiêu dùng hoặc tiết kiệm mỗi kì bao nhiêu?
Trang 5Đường biên tiêu dùng hiệu quả tiêu dùng – đầu tư
A (0; $20,500)
C(19,524 ; 0) B($10,000; $10,000)
0
5.000
10.000
15.000
20.000
25.000
Tiêu dùng trong kì 1
Tiết kiệm 10k trong kì 1 và tiêu dùng toàn bộ trong kì 2 =
10,000*(1+5%)+10,000 = 20,500
Tiêu dùng toàn bộ trong kì 1 = 10,000 + 10,000/(1+5%) = 19,524 Tiêu dùng 10k mỗi kì Không tiết kiệm
Đường biên tiêu dùng hiệu quả tiêu dùng – đầu tư (tt)
• Đặt C1và C2lần lượt là số tiền tiêu dùng trong kì 1 và kì 2
Tiêu dùng kì 2 = Thu nhập kì 2 + Tiết kiệm kì 1 * (1+5%)
C 2 = 10,000 + (10,000 - C 1 ) * (1.05)
C 2 = 20,500 - (1.05)*C 1
Trang 6Đường đồng mức thỏa dụng (Đường cong bàng quan)
Δ’ 1
Δ’2
Δ 1
Δ2
I 1
I 2
I3
I 4
Tiêu dùng trong kì 1
O
cùng 1 đường bàng quan
sẽ có mức thỏa dụng ngang nhau
1-17
Điểm tiêu dùng tối ưu
A (0; $20,500)
D ($19,524; 0)
C ($10,000; $10,000)
B ($12,100; $8,000)
0
5.000
10.000
15.000
20.000
25.000
Tiêu dùng trong kì 1
Điểm tiêu dùng tối ưu B($12,100; $8,000) C2 = 20,500 – 1.05*C1 C1 = 8,000 C2 = 20,500 – 1.05*8,000 = 12,100
Bài tập ứng dụng
1 Nếu nhà đầu tư có thể đầu tư vào 1 tài sản nữa với tỷ suất sinh lợi 10%/ kì, lãi suất đi vay trên thị trường cũng là 10%/ kì Điều này ảnh hưởng thế nào đến quyết định tiêu dùng của nhà đầu tư? Đường biên hiệu quả thay đổi thế nào?
2 Nếu lãi suất đi vay trên thị trường là 10% còn lãi suất cho vay là 5% Vẽ lại đường biên tiêu dùng hiệu quả
Trang 7Đáp án bài tập ứng dụng và nhận xét
Nhận xét:
1 Hai tài sản có tỷ suất sinh lợi khác nhau không thể tồn tại lâu trên thị trường vì các nhà đầu tư luôn mong muốn đầu
tư vào tài sản có tỷ suất sinh lợi cao và không ai muốn đầu
tư vào tài sản có tỷ suất sinh lợi thấp
Tiêu dùng trong kì 1
A
B
C A’
C’
Đường biên tiêu dùng hiệu quả A’BC (bài 1), ABC’ (bài 2)
2 Bài toán sẽ phức tạp hơn khi chúng ta đối diện với nhiều loại lãi suất và sự không chắc chắn Đường biên hiệu quả lúc này sẽ phức tạp hơn các trường hợp trên
1-20
Chứng khoán, thị trường và chỉ số
Tài sản tài chính
(qua các quỹ hỗ tương) Các công cụ trên
thị trường tiền tệ
Các công cụ trên
thị trường vốn
Các công cụ trên thị trường phái sinh
Chứng khoán nợ Chứng khoán vốn
Các loại chứng khoán trên thị trường tài chính
• Thị trường tiền tệ: nơi trao đổi mua bán các công cụ tài chính ngắn hạn (các giấy nợ có thời hạn dưới 1 năm)
– Tín phiếu kho bạc, thương phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu ngân hàng, khế ước cho vay
• Thị trường vốn: nơi trao đổi mua bán các công cụ tài chính trung
và hạn (thường có thời hạn trên 1 năm)
– Cổ phiếu, trái phiếu chính phủ, trái phiếu đô thị, trái phiếu công ty
• Thị trường phái sinh: nơi trao đổi mua bán các công cụ tài chính phái sinh
– Hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai, hợp đồng giao sau, hợp đồng hoán đổi
Trang 8Phân loại thị trường tài chính
• Thị trường tiền tệ và thị trường vốn
• Thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp
• Thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu, thị trường ngoại hối và thị trường phái sinh
• Sở giao dịch (SE) và giao dịch qua quầy (OTC)
• Thị trường chứng khoán Việt Nam
1-23
Chỉ số chứng khoán
• Biểu thị sự thay đổi giá giữa 2 thời điểm
• Có thể chọn mẫu dựa trên thời kì, giá trị, tỷ trọng để tính toán
• Chỉ số giá
• Chỉ số giá trị
Tính toán chỉ số chứng khoán
• Chỉ số giá
Cổ phiếu P 0 ($) P 1 ($) Số lượng
cổ phiếu (N) (mil)
V 0 ($ mil) V 1 ($ mil)
ΣP1
ΣNP1
= 600+90 = 115%
ΣNP0 500+100
• Chỉ số giá trị
Trang 9Những chỉ số chứng khoán quan trọng Chỉ số Quốc gia Thị trường Loại chỉ số
S&P 500 Mỹ New York và Nasdaq Giátrị
1-26
Giao dịch chứng khoán
• Chuyên gia tham gia giao dịch trên thị trường chứng khoán là thành viên của Sở giao dịch chứng khoán và làm nhiệm vụ quản
lý những mã cổ phiếu cụ thể
– Môi giới (broker) là người sẽ giúp cung cầu chứng khoán gặp nhau Thu nhập của “broker” từ tiền hoa hồng, không có rủi ro – Người buôn bán (dealer) là người duy trì sự công bằng và trật tự của thị trường Thu nhập của “dealer” từ lợi nhuận của việc mua bán chứng khoán, lợi nhuận này có rủi ro
• Mở tài khoản giao dịch với công ty môi giới
• Giao dịch thông qua các lệnh được qui định
Các loại lệnh giao dịch chứng khoán
• Lệnh thị trường (market order): lệnh mua hoặc bán được thực thi ngay lập tức tại mức giá tốt nhất tại thời điểm nhận lệnh
– Mua hoặc bán tại mức giá tốt nhất
– Thanh khoản tức thời
– Chắc chắn lệnh được khớp (thực hiện)
– Giá không chắc chắn
• Lệnh giới hạn: một mức giá giới hạn sẽ được chỉ định
– Phải nêu rõ lệnh mua hay lệnh bán
– Giá cao nhất chấp nhận nếu là lệnh mua Vd: mua cổ phiếu ABC nếu giá không cao hơn $2
– Giá thấp nhất nếu là lệnh bán Vd: bán cổ phiếu ABC nếu giá không thấp hơn $2
– Không chắc chắn lệnh sẽ được khớp
– Giá chắc chắn
Trang 10Các loại lệnh giao dịch chứng khoán (tt)
• Lệnh dừng (stop order): lệnh dừng phải chỉ rõ
– Bán cổ phiếu ABC nếu giá thấp hơn giá đã nhập trong lệnh dừng Lệnh dừng dùng để cắt lỗ trong trường hợp giá cổ phiếu giảm – Mua cổ phiếu ABC nếu giá tăng vượt giá đã nhập trong lệnh dừng – Lệnh dừng được khớp chắc chắn khi giá trong lệnh dừng vượt mức giá chỉ định, nhưng mức giá khớp lệnh không chắc chắn
• Lệnh giới hạn dừng (stop limit order)
– Kết hợp đặc điểm của lệnh dừng và lệnh giới hạn
– Một mức giá tối thiểu được đặt dưới giá trong lệnh dừng của lệnh bán Vd: bán $3 -$2 hoặc
– Một mức giá tối đa được đặt trên giá trong lệnh dừng của lệnh mua Vd: mua $2 - $3
– Mức giá trong lệnh giới hạn dừng là chắc chắn trong 1 khoảng, nhưng khớp lệnh không chắc chắn
1-29
Tài khoản mua kí quỹ
• Nhà đầu tư sẽ mượn 1 phần tiền từ công ty môi giới hoặc ngân hàng để – Mua chứng khoán
– Trả lãi suất
– Quyền sở hữu chứng khoán thuộc về công ty môi giới hoặc ngân hàng
– Cổ tức, quyền bỏ phiếu, những báo cáo sẽ thuộc về nhà đầu tư
• Để mở một tài khoản kí quỹ nhà đầu tư cần phải đồng ý các qui định sau:
– Môi giới có thể cầm cố chứng khoán của nhà đầu tư như tài sản đảm bảo
– Môi giới có thể cho vay chứng khoán cho những nhà đầu tư khác
Tỷ lệ mua ký quỹ ban đầu
• Là tỷ lệ tối thiểu giữa tài sản thực có trước khi thực hiện giao dịch so với giátrị hợp đồng giao dịch dự kiến thực hiện tính theo giá thị trường
Tỷ lệ ký quỹ = Giáthị trường của tài sản giao dịch – số tiền vay
Giáthị trường của tài sản
Tỷ lệ ký quỹ
500 - 200
500
• Ví dụ: Với tỷ lệ kí quỹ yêu cầu là 60%, một nhà đầu tư mua 100 cổ phiếu ABC với giá $5 mỗi cổ phiếu, tổng giá trị thị trường của cổ phiếu ABC là
$500, số tiền kí quỹ ban đầu là $300
Trang 11Tài sản nợ - có trong mua ký quỹ (ký quỹ ban đầu 60%)
100 cổ phiếu ABC
Đóng góp
1-32
Tỷ lệ mua ký quỹ thực
• Vì sự thay đổi của giá chứng khoán, tỷ lệ ký quỹ thực có lẽ có khác biệt với tỷ lệ ký quỹ ban đầu Ví dụ cổ phiếu ABC tăng giá đạt mức $7 mỗi cổ phiếu thì:
Tỷ lệ ký quỹ = 300 - 200 = 33.33%
300
Tỷ lệ ký quỹ = 700 - 200 = 71.43%
700
• Nếu giá cổ phiếu ABC giảm xuống mức $3 mỗi cổ phiếu thì
Tài sản nợ - có trong mua ký quỹ (ký quỹ thực 71.43%)
100 cổ phiếu ABC
Đóng góp
Trang 12Tài sản nợ - có trong mua ký quỹ (ký quỹ thực 33.33%)
100 cổ phiếu ABC
Đóng góp
1-35
Tỷ lệ ký quỹ duy trì trong mua ký quỹ
• Là tỷ lệ tối thiểu giữa tài sản thực có so với tổng tài sản trên các khoản giao dịch ký quỹ tính theo giá thị trường
– Tỷ lệ ký quỹ duy trì thường thấp hơn nhiều so với tỷ lệ ký quỹ ban đầu – Nếu tỷ lệ ký quỹ thực < tỷ lệ ký quỹ duy trì, lệnh gọi sẽ được thực hiện – Nếu tỷ lệ ký quỹ thực > tỷ lệ ký quỹ duy trì, nhà đầu tư được phép vay thêm tiền để mua chứng khoán
40% = 100P - 200 => P = $3.3
100P
Tỷ lệ ký quỹ = 1,100 - 600 = 45.45%
1,100
• Trong ví dụ trên, tại mức giá $3 một cổ phiếu ABC, nếu tỷ lệ ký quỹ duy trì là 40%, lệnh gọi sẽ được thực hiện Mức giá duy trì sẽ là $3.3
• Trong ví dụ trên, tại mức giá $7 một cổ phiếu ABC, nếu tỷ lệ ký quỹ duy trì là 40%, nhà đầu tư có thể vay để mua thêm 100 cổ phiếu XYZ tại mức giá $4 một cổ phiếu
Tài sản nợ - có trong mua ký quỹ (ký quỹ 40%)
100 cổ phiếu ABC
100 cổ phiếu XYZ
Trang 13Hiệu ứng của mua ký quỹ lên tỷ suất sinh lợi
• Chi phí mua ký quỹ bao gồm lãi vay và chi phí dịch vụ
• Ví dụ: Cổ phiếu XYZ có giá (P) $5 mỗi cổ phiếu, tỷ lệ ký quỹ ban đầu (M) 50%, lãi suất (i) 3% nửa năm, không có chi phí dịch vụ
Nếu giá tăng thêm $1 trong nửa năm thì:
rs = tỷ suất sinh lợi của chứng khoán = 1/5 = 20%
rc = tỷ suất sinh lợi của tiền đầu tư = (1 - 5 * 50% * 3%)/(5 * 50%) = 37% Nếu giá giảm đi $1 trong nửa năm thì:
rs = tỷ suất sinh lợi của chứng khoán = -1/5 = -20%
rc = tỷ suất sinh lợi của tiền đầu tư = (-1 - 5 * 50% * 3%)/(5 * 50%) = -43% Công thức tổng quát:
rc = ΔP - i
= 1 * ΔP - i
= 1 *[rs - i ]
1-38
Bán khống
• Bán chứng khoán mà bạn không sở hữu
– Bằng cách nào?
– Trực tiếp mượn cổ phiếu từ một nhà đầu tư khác
– Thông qua môi giới
• Sử dụng cổ phiếu của những nhà đầu tư khác
• Mượn từ các môi giới khác
Trang 14Ký quỹ trong bán khống
• Có rủi ro trong việc bán khống nên nhà đầu tư muốn bán khống phải ký quỹ trước cho nhà môi giới
Tỷ lệ
ký quỹ =
Giátrị tổng tài sản – giá trị thị trường của chứng khoán bán khống Giátrị thị trường của chứng khoán bán khống
Tỷ lệ ký quỹ = 1,500 – 1,000 = 50%
1,000
• Ví dụ: tỷ lệ ký quỹ ban đầu là 50%, nếu một nhà đầu tư dự định bán khống 200 cổ phiếu ABC tại mức giá $5 mỗi cổ phiếu, tổng giá trị cổ phiếu bán khống là $1,000, nhà đầu tư cần đặt cọc $500 vào tài khoản
1-41
Tài sản nợ - có trong bán khống (ký quỹ 50%)
Tiền bán khống 200
cổ phiếu ABC ($5 mỗi
cổ phiếu)
Giáthị trường của cổ phiếu ABC (Phải trả)
Tiền của nhà đầu tư Đóng góp
Tỷ lệ ký quỹ duy trì trong bán khống
• Môi giới sẽ tính toán tỷ lệ ký quỹ mỗi ngày tham chiếu giá cổ phiếu thay đổi trên thị trường
• Nếu tỷ lệ ký quỹ thực thấp hơn tỷ lệ ký quỹ duy trì, lệnh gọi sẽ được thực hiện
• Bán khống nên được sử dụng khi có sự kì vọng giá chứng khoán sẽ giảm
Trong ví dụ trước, nếu giá cổ phiếu ABC đạt $6 một cổ phiếu, tỷ lệ ký quỹ thực sự là
Nếu tỷ lệ ký quỹ duy trì là 30%, nhà đầu tư cần bỏ thêm vào tài khoản 1,200 * 0.3 – 300 = $60 Nhà đầu tư lỗ $200
Tỷ lệ ký quỹ = 1,500 – 1,200 = 25%
1,200
Trang 15Tài sản nợ - có trong bán khống (ký quỹ 30%)
Tiền bán khống 200
cổ phiếu ABC ($6 mỗi
cổ phiếu)
Giáthị trường của cổ phiếu ABC (Phải trả)
Tiền của nhà đầu tư Đóng góp
1-44
Chi phí giao dịch
• Chi phí trực tiếp: hoa hồng và thuế trên mỗi giao dịch
• Chênh lệch giữa giá mua và giá bán Vd: mua cổ phiếu ABC tại mức giá
$5 một cổ phiếu, bán tại mức giá $3 một cổ phiếu
• Chi phí tiềm năng liên quan đến giao dịch lớn làm thay đổi mức giá trên thị trường
• Chi phí liên quan đến thị trường hiệu quả
• Chi phí khác
Những website hữu ích
1.http://www.hsx.vn/hsx/Default.aspx
2.http://hnx.vn/default.asp?actType=1&menuup=602000&TypeGrp=1&m enuid=103120&menulink=600000&menupage=&stocktype=2
3.http://www.ssc.gov.vn/portal/page/portal/ubck
4.http://www.vsd.vn/home.htm
5.http://vietstock.vn/
6.http://stox.vn/
7.http://cafef.vn/
8.http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn
9.http://www.sbv.gov.vn/wps/portal/vn
10.http://gso.gov.vn/Default.aspx?tabid=217
11.http://www.kpmg.com/vn/en/Pages/default.aspx
12.http://www.pwc.com/vn
13.http://www.ey.com/VN/en/home
14.http://www.deloitte.com/vietnam
