Tổng quan chung Phân tích tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ

MÙA XUÂN NHO NHỎ I. Tác giả Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam. Ông được coi là cây bút tiên phong trong việc xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu. Thơ ông có sức cổ vũ, động viên mạnh mẽ đối với người đọc. Thơ Thanh Hải có nhiều cảm xúc chân thành, có cách thể hiện mộc mạc, bình dị nhưng cũng hết sức sâu lắng, ngọt ngào. II. Tác phẩm 1. Xuất xứ: được viết vào 111980, khi tác giả đang lâm bệnh nặng và qua đời không lâu sau đó. 2. Nội dung: đoạn thơ khắc họa nổi bật những vẻ đẹp tuyệt vời của mùa xuân thiên nhiên đất nước qua cảm xúc của thi nhân. 3. Nghệ thuật Thể thơ 5 chữ có âm điệu trầm lắng, thiết tha thay đổi linh hoạt theo cảm xúc của đoạn thơ. Từ ngữ, hình ảnh mộc mạc, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm. Vận dụng thành công nhiều biện pháp tu từ: ẩn dụ, so sánh, điệp ngữ. III. PHÂN TÍCH TÁC PHẨM 1. Mùa xuân của thiên nhiên qua cảm xúc của nhà thơ “Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.” “ Mọc giữa dòng sông xanh” Phép đảo ngữ: gây ấn tượng với người đọc về sức sống mãnh liệt, về sự sinh sôi. Đó còn tạo nên điểm nhấn cho bức tranh xuân khiến cho hình ảnh bông hoa tím biếc nổi trội, đậm đà trên cái ngút ngàn, mênh mông dòng sông xanh mát, khiến bức tranh mùa xuân trở nên sinh động, căng tràn nhựa sống. “Một bông hoa tím biếc” Sử dụng hình ảnh mộc mạc, giản dị: khắc họa thành công khung cảnh mùa xuân ở xứ Huế thật dịu dàng, tươi mát, tràn đầy sức sống với không gian cao rộng, cả sắc màu của mùa xuân, cả âm thanh vang vọng của đất trời. “Ơi con chim chiền chiện” “Ơi”: thán từ miêu tả cảm xúc Đó là cảm giác ngỡ ngàng, thích thú reo vui của 1 tâm trạng đang say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của tạo hóa. “ Hót chi mà vang trời” “Chi”: câu hỏi tu từ; “vang trời”: nói quá → Sự tận hưởng của nhà thơ với không gian thiên nhiên mùa xuân. Khắc họa không gian cao rộng, thoáng đãng và sự tận hưởng trong cảm xúc của thi nhân với đất trời mênh mông. “Mùa xuân là cả 1 mùa xanh Giời ở trên cao, lá ở cành Lúa ở đồng tôi và lúa ở Đồng nàng và lúa ở đồng anh” (Mùa xuân xanh Nguyễn Bính) “Xuân về gọi lộc nảy mầm

MÙA XUÂN NHO NHỎ

I Tác giả

- Là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam Ông được coi

là cây bút tiên phong trong việc xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu

- Thơ ông có sức cổ vũ, động viên mạnh mẽ đối với người đọc

Thơ Thanh Hải có nhiều cảm xúc chân thành, có cách thể hiện mộc mạc, bình dị nhưng cũng hết sức sâu lắng, ngọt ngào

II Tác phẩm

1 Xuất xứ: được viết vào 11/1980, khi tác giả đang lâm bệnh nặng và qua đời không lâu sau đó

2 Nội dung: đoạn thơ khắc họa nổi bật những vẻ đẹp tuyệt vời của mùa xuân thiên nhiên đất nước qua cảm xúc của thi nhân

3 Nghệ thuật

- Thể thơ 5 chữ có âm điệu trầm lắng, thiết tha thay đổi linh hoạt theo cảm xúc của đoạn thơ

- Từ ngữ, hình ảnh mộc mạc, giản dị mà giàu sức gợi hình, gợi cảm

- Vận dụng thành công nhiều biện pháp tu từ: ẩn dụ, so sánh, điệp

ngữ

III PHÂN TÍCH TÁC PHẨM

1 Mùa xuân của thiên nhiên qua cảm xúc của nhà thơ

“Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng.”

“ Mọc giữa dòng sông xanh”

Phép đảo ngữ: gây ấn tượng với người đọc về sức sống mãnh liệt, về sự sinh sôi Đó còn tạo nên điểm nhấn cho bức tranh xuân khiến cho hình ảnh bông hoa tím biếc nổi trội, đậm đà trên cái ngút ngàn, mênh mông dòng sông xanh mát, khiến bức tranh mùa xuân trở nên sinh động, căng tràn nhựa sống

“Một bông hoa tím biếc”

Sử dụng hình ảnh mộc mạc, giản dị: khắc họa thành công khung cảnh mùa xuân ở xứ Huế thật dịu dàng, tươi mát, tràn đầy sức sống với không gian cao rộng, cả sắc màu của mùa xuân, cả âm thanh vang vọng của đất trời

“Ơi con chim chiền chiện”

“Ơi”: thán từ miêu tả cảm xúc

Đó là cảm giác ngỡ ngàng, thích thú reo vui của 1 tâm trạng đang say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của tạo hóa

“ Hót chi mà vang trời”

- “Chi”: câu hỏi tu từ; “vang trời”: nói quá

→ Sự tận hưởng của nhà thơ với không gian thiên nhiên mùa xuân

- Khắc họa không gian cao rộng, thoáng đãng và sự tận hưởng trong cảm xúc của thi nhân với đất trời mênh mông

“Mùa xuân là cả 1 mùa xanh

Giời ở trên cao, lá ở cành

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng anh”

(Mùa xuân xanh- Nguyễn Bính)

“Xuân về gọi lộc nảy mầm

Xuân về gọi gió mưa dầm sương bay

Xuân về gọi mắt nai say

Xuân về nắng về bàn tay dịu mềm”

(“Xuân về làng” - Du Khắc)

“ Từng giọt long lanh rơi”

- Hình ảnh khơi gợi nhiều liên tưởng

+ Giọt sương mai còn đọng trên cành cây kẽ lá, sự trg lành tươi mát của mùa xuân

+ Giọt mưa xuân thánh thót rơi Cái lạnh của mùa đông giờ đây đã bớt cóng Không khí man mát dễ chịu khiến cho ng ta có đủ năng lượng để đam chồi nảy lộc

+ Đó là giọt mùa xuân lóng lánh sắc màu, 1 sự hào quyện màu xanh của dòng sông, tím biếc của bông hòa và màu vàng dịu dàng của ánh nắng

+ Nếu gắn hình ảnh ấy trong mạch cảm xúc của bài thơ thì giọt long lanh chính là giọt của tiếng chim chiền chiện như từng khối, từng hình thành từng giọt có màu sắc Bằng nghệ thuật chuyển đổi cảm giác: thính giác ( nghe âm thanh tiếng chim chiền chiện)→ thị giác ( thấy giọt long lanh rơi)

=> Nhà thơ đã hóa những điều vô hinhd thành hữu

hình “ Tôi đưa tay tôi hứng”

- Một cử chirtao nhã của nhà thơ đã “đưa tay” để hứng lấy những giọt sương long lanh Nhà thơ đã cảm nhận thiên nhiên bằng xúc giác Câu thơ thể hiện tất cả sự nâng niu trân trọng hết mức của tạo hóa với vẻ đẹpnmà tạo hóa ban tặng Nhà thơ đón nhận mùa xuân bằng tất

cả sự tài hoa của nghệ sixvaf cả sự thăng hoa trong tâm hồn của thi sĩ

2 Mùa xuân đất nước

“Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy quanh lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao

Ðất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Ðất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.”

“ Mùa xuân người cầm súng”

- “Người cầm súng”: hình ảnh ẩn dụ trong thơ ca cách mạng tượng trăng cho 2 nhân vật trọng yếu của đất nước lúc bấy giờ, bảo vệ Tổ quốc và lao động sản xuất

- Mùa xuân là màu khởi đầu của 1 năm - mùa người ta hăng say đợi để đón chào những gì tốt đẹp, mùa của tuổi trẻ nhiệt huyết Đó cũng là sự chuyển mình, đi lên cho cách mạng mới

“ Lộc giắt đầy trên lưng”

“Lộc”: chồi xanh mơn mởn, sức xuân, sức trẻ “Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao

-“Tất cả”: điệp từ hòa cùng nhịp thơ nhanh + các từ láy “hối hả”, “xôn xao” khiến đoạn thơ như một khúc hành quân vui tươi, sôi nổi, khẩn trương, tưng bừng, vội vã

- Đặt bài thơ trong hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ, đất nước ta với muôn vàn khó khăn, gian khổ: chống chiến tranh biên giới phía Bắc, chiến tranh biên giới Tây Nam, Mỹ cấm vận kinh

tế thế nhưng tràn ngập trong cảm xúc của nhà thơ là niềm vui tưng bừng của đất nước, đầy

ắp niềm lạc quan về sự nghiệp cách mạng của đất nước và tình yêu nước thiết tha của thi sĩ

3 Ước nguyện cống hiến, khiêm nhường của thi nhân

“Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca

Một nốt trầm xao xuyến

“ Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa”

- Điệp ngữ “ta làm” tạo âm điệu du dương, thể hiện sâu sắc suy nghĩ và trăn trở về một khát vọng cống hiến, 1 lối sống tốt đẹp

- Những hình ảnh ẩn dụ mang ý nghĩa độc đáo

+ Hình ảnh con chim và cành hoa tượng trưng cho vật vốn nhỏ lẻ, mảnh mai nhưng bản thân

nó lại cống hiến một cách vô tư cho đời để dệt nên những bức tranh tuyệt đẹp cho thiên nhiên

“ Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến”

+ Hình ảnh “ một nốt trầm” nhập vào bản hòa ca: âm thanh ấy không ồn ào, sôi nổi nhưng

là một phần tất yếu phải có trong một bản nhạc và nó đủ sức làm xao xuyến lòng người và giữ lại sự lưu luyến cho bản nhạc -> tác giả đã gửi vào những hình ảnh ẩn dụ ấy ước nguyện cống hiến thật chân thành và khiêm tốn với có lẽ với ông dâng hiến những gì mình có cho cuộc đời là một lẽ tự nhiên

- Đại từ “ta” được sử dụng mang ý nghĩa khái quát cao

-> Khát vọng cống hiến không chỉ còn của riêng Thanh Hải mà nó đã trở thành lời nhắn nhủ của thi nhân đối với tất cả mọi người bởi:

“ Khi nghĩ về một đời người

Tôi thường nhớ về rừng cây

Khi nghĩ về một rừng cây

Tôi thường nhớ về nhiều người

Trẻ trung như cụm hoa hồng

Hồn nhiên như ngàn ánh lửa

Chiều hôm như gió về !”

(“Một đời người một rừng cây” - Trọng Tấn)

4 Ước nguyện cống hiến âm thầm, tự nguyện thành kính, thiêng liêng

“Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.”

“Một mùa xuân nho nhỏ”

- Sử dụng hình ảnh ẩn dụ độc đáo biểu tượng cho ước nguyện đẹp đẽ của nhà thơ Mùa xuân nho nhỏ trong ý thơ của Thanh Hải không chỉ đơn thuần là mùa xuân của muôn hoa của dịu ngọt của mọi vật sinh sôi, nảy nở mà còn chính là cuộc đời của mỗi con người- 1 cuộc đời

có ý nghĩa, là con tim, khối óc, là những gì tinh túy và đẹp đẽ nhất mà chúng ta dành tặng cho cuộc đòi chung bởi đời người ai cũng chỉ sống 1 lần mà “Xuân đang tới nghĩa là xuân đang qua, xuân còn nôn nghĩa là xuân sẽ già mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất” (Vội vàng

- Xuân Diệu)

- “Lăng lẽ dâng cho đời”

- Từ láy “lặng lẽ” và từ ngữ giàu giàu biểu cảm: ước nguyện dâng 1 cách âm thầm, tự

nguyện mà thiêng liêng

“ Dù là tuổi 20

Dù là khi tóc bạc”

- Điệp từ “dù là” thể hiện khát vọng của nhà thơ luôn thường trực dù trong bất kì hoàn cảnh nào Các hình ảnh hoán dụ “tuổi hai mươi, khi tóc bạc” một lần nữa chứng minh cho ước nguyện hiến dâng của Thanh Hải là bền bỉ, trọn vẹn hiến dâng cho cả cuộc đời Lời tâm niệm của Thanh Hải gửi lại cho cuộc đời không phải là một lời nói suông mà là một lời nói cho chính tâm niệm của ông Quả thật, suốt cả cuộc đời mình, sinh ra là gắn liền với Bình-Trị-Thiên khói lửa, Thanh Hải đã dâng trọn vẹn sức lực, trí tuệ của mình cho quê hương, cho đất nước, không chỉ là người lính trực tiếp cầm súng mà thi sĩ còn được coi là người có công đầu trong việc xây dựng nền văn học miền Nam, Việt Nam từ những ngày đầu Ngay những giây phút cận kề cái chết, ông vẫn chắt chiu cả tấm lòng, cả tài năng để dâng tặng cho cuộc đời

giọt mật ngọt đầy ý nghĩa, đó là khúc ca “Mùa xuân nho nhỏ”

5 Tình yêu quê hương thiết tha làn điệu dân ca xứ Huế

“Mùa xuân - ta xin hát

Câu Nam ai, Nam bình

Nước non ngàn dặm mình

Nước non ngàn dặm tình

Nhịp phách tiền đất Huế

“ Mùa xuân- ta xin hát”

- Mùa xuân ẩn dụ cho sức khỏe, tuổi trẻ, thời khắc đẹp nhất cuộc đời thể hiện tinh thần hào hứng, lạc quan

“ Câu Nam ai, Nam Bình”

- Nhắc lại các làn điệu dân ca xứ Huế với tất cả niềm thiết tha trân trọng và yêu thương Bởi

lẽ ngay từ thuở bé ai cũng lớn lên trong lời hát ru của bafvaf của mẹ Những khúc ru ấy đã thổi vào tâm hồn nhà thơ 1 tình yêu tha thiết với quê hương, xứ sở để ông sống trọn vẹn và thật đẹp với mảnh đất chôn rau cắt rốn

“Nước non ngàn dặm mình

Nước non ngàn dặm tình”

- Điệp ngữ “nước non ngàn dặm” tạo âm hưởng thiết tha, trầm lắng nhưng cũng đong đầy niềm tự hào thương mến thể hiện cái nhìn đầy lạc quan, tươi sáng của nhà thơ về tiền đồ của dân tộc Đất nước sẽ đi lên trong tư thế vững vàng dựa trên những truyền thống bền vững của dân tộc

“ Nhịp phách tiền đất Huế”

- Phách tiền là một loại nhạc cụ dân tộc điểm nhịp cho lời ca mà đặc biệt ở Huế trên sông Hương, nhã nhạc cung đình Huế, ngoài là giọng nhẹ nhàng êm ái, những khúc ru mặn mà của bà, của mẹ được trường tồn vĩnh cửu

A Dẫn chứng

Mùa xuân xanh- Nguyễn Bính

“Mùa xuân là cả một mùa xanh

Giời ở trên cao, lá ở cành

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng anh.”

Xuân về làng – Lãng Du Khách

“Xuân về gọi lộc nảy mầm Xuân về gọi gió mưa dầm sương bay Xuân về gọi mắt nai say Xuân về nắng gọi bàn tay dịu mềm

Xuân về hạnh phúc êm đềm Xuân về xum họp bên thềm đoàn viên

Xuân về ta cúng tất niên Xuân về nở nụ cười hiền thắm duyên

Xuân về gọi nắng dịu hiền Xuân về gọi gió ru miền xanh tươi Xuân về hoa hé nở cười Xuân về màu lá xanh tươi ngập tràn

Xuân về du lãng miên man Xuân về thăm thú cảnh quan thế trần

Xuân về đổi kiếp trầm luân Xuân về kết dính xa gần thăm nhau

Xuân về xanh ngắt một màu Xuân về mai nở trắng phau núi rừng Xuân về chim hót tưng bừng Xuân về gọi gió ngập ngừng tiễn đông

Xuân về hạnh phúc ấm nồng”

Một đời người một rừng cây – Trọng Tấn

“Khi nghĩ về một đời người

Tôi thường nhớ về rừng cây

Khi nghĩ về một rừng cây

Tôi thường nhớ về nhiều người

Trẻ trung như cụm hoa hồng

Hồn nhiên như ngàn ánh lửa

Chiều hôm khi gió về”

Vội vàng – Xuân Diệu

“ Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua,

Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,

Không cho dài thời trẻ của nhân gian;

Nói lam` chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lạị

Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời”

Huế thương – Phan Hạnh

“Ôi! Nước non ngàn dặm tình

Em mãi ôm ấp bóng hình

Nuôi mơ ước đến miền trung

Tình người đất Huế thuỷ chung”

B Bài đọc thêm

Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải - Một lời giãi bày chân thành

Không biết đã từng có, sẽ còn có bao nhiêu bài viết về Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải? Vậy điều gì đã làm nên sức sống lâu bền cho bài thơ? Mỗi người sẽ có một cách lí giải không hoàn toàn giống nhau, nhưng chắc chắn sẽ gặp nhau ở một điểm chung cơ bản là: chính sự chân thành, giản dị của cảm xúc đã làm nên sức sống cho thi phẩm này!

Trước hết, cần phải khẳng định rằng, Thanh Hải hoàn toàn có quyền tự hào về cái

"tôi" đã sống hết "công suất" từ tuổi 17 đến tuổi 50 của mình Thông thường, khi con người biết chắc chắn rằng, mình đang sống trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời thì bao giờ người ta cũng tự soát xét lại nhân cách của mình một cách

nghiêm khắc nhất Vì thế, lúc nằm trên giường bệnh, Thanh Hải mới thấm thìa nỗi cô đơn, bất lực của một cá nhân khi đang dần dần bị tách ra khỏi cộng đồng, một con người đang bị tước dần quyền làm việc Chính tình cảm bị nén chặt đã bùng nổ thành khát vọng, thành bệ phóng cho sự sáng tạo Nếu bản chất của sự sáng tạo là sự bất tử thì đây chính là khoảnh khắc thăng hoa tất cả những gì mà Thanh Hải đã chiêm nghiệm để viết thành bài thơ Mùa xuân nho nhỏ Và khổ thơ đầu đã xuất hiện thật tự

nhiên:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

Khi Thanh Hải viết: "Mọc giữa dòng sông xanh / Một bông hoa tím biếc" thì đây không chỉ là ngoại cảnh hay tâm cảnh, mà còn mang dáng dấp của một triết lí sống

và sự bất tử Dòng sông xanh vừa là chính nó và cũng vừa là một hình tượng về thời gian Đó là dòng chảy vô thuỷ vô chung, vô tận và lạnh lùng của thời gian Nó vừa là tác nhân tạo dựng, nâng niu "Một bông hoa tím biếc”, đồng thời cũng là một tác nhân bào mòn, huỷ diệt tất cả "Bông hoa tím biếc' đang hiện hữu kia sẽ trở thành hoài niệm để ngày mai sẽ có một bông hoa khác, cùng loài Dòng sông thì vĩnh cửu, còn bông hoa dù có rực rỡ đến đâu chăng nữa thì cuối cùng cũng trở thành dĩ vãng Cũng như mỗi đời người, dù có chói sáng đến đâu chăng nữa, rốt cuộc vẫn phải ra đi theo quy luật sinh tử của muôn đời

Thông qua các hình tượng nghệ thuật, chúng ta có thể cảm nhận được ý nghĩa đích thực của cuộc sống, ngay trong mạch cảm xúc buồn nhớ mênh mông, trong tâm tưởng của ông vẫn vang lên những âm thanh reo vui của cuộc sống: “Ơi con chim chiền chiện / Hót chi mà vang trời" Tiếng chim hót là âm thanh của tự nhiên nhưng

nó đã cộng hưởng với tiếng reo vui trong tâm hồn của nhà thơ, đó là tiếng reo vui của niềm tự hào về cái "tôi" trọn vẹn và thanh thản Một bông hoa có thể sẽ tàn, nhưng vẻ đẹp của nó thì vẫn còn ám ảnh lâu bền trong tâm trí con người Một con người có thể sẽ phải ra đi vĩnh viễn, nhưng những đóng góp có giá trị về tinh thần của con người ấy thì có thể sẽ còn mãi với thời gian Với niềm tự hào chân thành ấy, nhà thơ dường như đã bứt hẳn ra khỏi tâm trạng man mác hư vô để hoà mình vào không khí rộn rã, náo nức của mùa xuân; để cảm nhận và thâu nhận được cái "hồn

vía" tưởng như rất vô hình của không gian và thời gian đang thấm đẫm sắc xuân, hương xuân: "Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng" Chúng ta đã từng bất lực trước một "tiếng huyền" trong Thơ duyên của Xuân Diệu, một "vị xa xăm" trong Quê hương của Tế Hanh, nay có lẽ cũng sẽ bất lực trước "Từng giọt long lanh rơỉ' của Thanh Hải? Bất lực vì không thể giải thích một cách tường minh xem "tiếng huyền" là tiếng gì, “vị xa xăm" là vị gì và “từng giọt' là giọt gì, nhưng vẫn có thể cảm nhận bằng linh giác, bằng trí tưởng tượng về cái hay, về vẻ đẹp và sự độc đáo của các hình tượng đa nghĩa này Nếu “tiếng huyền" là những âm thanh xao xuyến ngân vang trong tâm hồn để trở thành âm hưởng chủ đạo cho "một cõi yêu đương",

"vị xa xăm" là hoài niệm về một thời thăm thẳm thì "từng giọt' có thể là những niềm vui lớn có khả năng làm hồi sinh lòng ham sống của một con người đang ý thức rất sâu sắc về cái chết không sao cưỡng nổi đang đến với mình từ từ, lạnh lùng và tàn nhẫn! Hiểu như thế chúng ta mới có thể đồng cảm và xúc động trước một hành động tha thiết hướng tới sự sống của nhà thơ: “Tôi đưa tay tôi hứng”!

Từ hành động tha thiết hướng tới sự sống ấy, tác giả đã tái hiện cuộc sống lao động

và chiến đấu sôi nổi, háo hức mà mình từng gắn bó suốt đời:

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt dầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao

Đây chính là niềm vui được bắt nguồn từ niềm tin sắt đá vào tương lai của đất nước:

Đất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước