Đề thi chọn học sinh giỏi lớp 9 Môn: Sinh Học Đề 113010

Nội dung câu trả lời Thang điểm Câu 1: 3 điểm a Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ làm xuất hiện kiểu hình khác P - Biến dị tổ hợp là nguyên liệu của chọn giống và

UBND HUYỆN THANH OAI

PHÒNG GD & ĐT ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9

- NĂM HỌC 2013 – 2014

MÔN: SINH HỌC Thời gian làm bài: 150 phút

-Câu 1: (3 điểm)

a) Biến dị tổ hợp là gì? Nó có ý nghĩa gì đối với chọn giống và tiến hóa?

Tại sao ở những loài giao phối biến dị lại phong phú hơn những loài sinh sản vô tính?

b) Nêu khái niệm kiểu hình? Cho ví dụ minh họa?

c) Muốn xác định kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội cần phải làm gì?

Tương quan trội lặn của các tính trạng có ý nghĩa gì trong thực tiễn sản xuất?

Câu 2: (4 điểm)

So sánh quá trình nguyên phân và quá trình giảm phân?

Câu 3 (4 điểm)

1 Trâu đực trắng (1) giao phối với 1 trâu cái đen (2) đẻ lần thứ nhất 1 nghé trắng (3) và lần thứ 2 là 1 nghé đen (4) Con nghé đen lớn lên giao phối với 1 trâu đực đen (5) sinh ra 1 nghé trắng (6) Xác định kiểu gen của 6 con trâu nói trên

Câu 4: (5 điểm)

a, So sánh cấu trúc và chức năng ADN và ARN?

b, Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật? Nêu vai trò và ý nghĩa của đột biến gen?

c, Thể đa bội là gì? Thể đa bội gồm những dạng nào? Thường biến là gì? Cho ví dụ thường biến?

Câu 5: (4 điểm)

Gen B dài 5100Å, có A+T=60% số nucleotit của gen

a) Xác định số nucleotit của gen B

b) Số nucleotit từng loại của gen B là bao nhiêu?

c) Trong quá trình tự sao mã gen bị đột biến thay thế 1 cặp A – T bằng 1 cặp

G – X Tính số nucleotit mỗi loại môi trường cung cấp khi gen đột biến sao mã 3 lần?

Người ra đề Người duyệt đề

Nguyễn Văn Bình Nguyễn Thị Hà

ĐÁP ÁN

ĐỂ CHÍNH THỨC

Nội dung câu trả lời Thang

điểm

Câu 1: (3 điểm)

a) Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ làm xuất hiện kiểu

hình khác P

- Biến dị tổ hợp là nguyên liệu của chọn giống và tiến hóa

* Ở các loài giao phối biến dị lại phong phú hơn nhiều so với những loài sinh

sản vô tính vì:

- Ở loài sinh sản hữu tính và giao phối do có sự phân li độc lập và tổ hợp tự do

của các cặp gen trong quá trình phát sinh giao tử đã tạo ra nhiều giao tử khác

nhau Các loại giao tử này được tổ hợp lại trong quá trình thụ tinh đã tạo ra

nhiều tổ hợp khác nhau làm xuất hiện nhiều biến dị tổ hợp

- Ở loài sinh sản vô tính không có sự giảm phân hình thành giao tử, không có sự

thụ tinh Cơ thể con được hình thành từ một phàn hay một nhóm tế bào của cơ

thể mẹ qua nguyên phân, nên giống hệt cơ thể mẹ ban đầu

b) Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể, trên thực tế khi nói đến

kiểu hình của cơ thể, người ta chỉ xét một vài tính trạng đang được quan tâm

như màu hoa, màu quả chiều cao cây…

Ví dụ: Kiểu hình của cây đậu Hà Lan:

Cây hạt vàng, vỏ trơn

Cây hạt xanh, vỏ nhăn

c) Muốn xác định kiểu gen của cơ thể mang tính trạng trội ta cần phải thực hiện

phép lai phân tích nghĩa là lai với cơ thể mang tính trạng lặn

Nếu kết quả của phép lai là đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen

đồng hợp

Nếu kết quả của phép lai là phân tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen

dị hợp

* Ý nghĩa của tương quan trội – lặn của các tính trạng:

Tương quan trội - lặn là hiện tượng phổ biến ở nhiều tính trạng trên cơ thể thực

vật, động vật và người Thông thường các tính trạng trội là các tính trạng tốt,

còn tính trạng lăn là những tính trạng xấu Do vậy trong chọn giống ta có thể xác

định được các tính trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào một kiểu gen để

tạo ra giống có giá trị kinh tế cao

Câu 2: (4 điểm)

- Giống nhau :

+ Đều xảy ra các kì tương tự nhau

+ Hình dạng NST đều trải qua những biến đổi: đóng xoắn, tập trung ở mặt

phẳng xích đạo của thoi vô sắc, phân li về các cực của tế bào, tháo xoắn

+ Nhân phân chia trước tế bào chất phân chia sau

+ Đều đảm bảo ổn định bộ NST của loài qua các thế hệ

0,25 đ 0,25 đ

0,5 đ

0,5 đ

0,25 đ

0,25 đ

0,5 đ

0,5 đ

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ đ

- Khác nhau:

Đặc

điểm so

sánh

Vị trí - Xảy ra ở TB sinh dưỡng

và TB mầm

- Xảy ra ở giai đoạn chín của

TB sinh dục, hình thành giao tử

Cơ chế - 1 lần phân bào - 2 lần phân bào liên tiếp

nhưng NST chỉ nhân đôi một lần

KĐ - Các NST kép trong cặp

NST tương đồng không

xảy ra hiện tượng tiếp hợp

và trao đổi chéo

- Có xảy ra kì đầu của lần phân bào 1

KG - NST kép xếp hành một

hàng trên mặt phẳng xích

đạo của thoi phân bào

- Các NST kép tập trung thành

2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào

KS - NST kép chẻ dọc thành 2

NST đơn phân li độc lập

về 2 cự của TB

GP1: Các NST kép trong cặp NST tương đồng phân li độc lập về 2 cực TB

KC - Các NST đơn nằm gọn

trong 2 nhân mới được

hình thành với số lượng

là(2n)

GP1: Các NST kép nằm gọn trong 2 nhân mới được hình thành với số lượng NST là n kép còn GP2 là n đơn

KQ - tạo ra 2 Tb con có số bộ

NST là 2n giống TB mẹ

- tạo ra 4 TB có bộ NST là n giảm đi 1 nửa so với TB me

Câu 3: (4 điểm)

Xét phép lai: nghé đen (4) giao phối với 1 con trâu đực đen (5) sinh ra 1 nghé

trắng (6)  Da đen là trội so với da trắng

Quy ước gen:

0,5 đ

0,5đ

0,5đ

0,5đ

0,5 đ

0,5 đ

1

Gen A quy định da đen

Gen a quy định da trắng

 Trâu đực trắng (1), nghé trắng (3), nghé trắng (6) có kiểu gen: aa

Nghé đen (4) là con của trâu đực trắng (1)  nghé đen (4) nhận 1 giao tử a của

trâu (1)  nghé đen (4) có kiểu gen: Aa

Nghé trắng (3) là con của trâu cái đen (2)  Trâu cái đen (2) cho nghé trắng (3)

1 giao tử a  trâu cái đen (2) có kiểu gen: Aa

Nghé trắng (6) là con của trâu đực đen (5)  Trâu đực đen (5) cho nghé trắng

(6) 1 giao tử a  trâu đực đen (5) có kiểu gen: Aa

Câu 4: (5 điểm)

* Giống nhau:

- Về cấu trúc:

+ Đều thuộc loại axit Nucleic, thuộc loại đại phân tử

+ Đều được cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O, N, P

+ Đều là những đa phân tử

+ Đơn phân là Nucleotit Có 4 loại Nu Mỗi đơn phân đều có cấu tạo gồm 3

thành phần: 1 gốc đường, 1 axit photphoric 1 bazơ nitrơ

- Về chức năng: Đều có vai trò trong quá trình di truyền và tổng hợp protein

* Khác nhau:

Đặc điểm

so sánh

Cấu tạo

- Đường C5H10O4

- Khối lượng, kích thước lớn

- Có 4 loại đơn phân A,

T, G, X

- Là một chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch song song xoắn đều các nu giữa 2 mạch liên kết với nhau theo NTBS A-T, X-G và ngược lại

Đường C5H10O5

- Khối lượng kích thước nhỏ

- Có 4 loại đơn phân: A, U, G, X

- Gồm có 1 mạch ở dạng thẳng hoặc dạng xoắn được tổng hợp trên khuôn mẫu là mạch của gen theo NTBS

A-U, T-A, X-G, G-X

- Lưu giữ và truyền đạt thông tin di truyền

mẫu tổng hợp

+ mARN: truyền đạt thông tin di truyền từ nhân ra tế bào chất

vận chuyển axit amin tới

0.5 1 0.5 0.5 0.5

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

0,5 đ 0,5 đ

0,5 đ

Chức

năng

+ rARN: là thành phần cấu tạo nên riboxom

b, Đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật vì:

chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và

duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình

tổng hợp prôtêin

Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen:

- Đột biến gen đa số là có hại cho bản thân sinh vật, số ít có lợi hoặc trung tính

- Đột biến gen di truyền được nên là nguyên liệu của chọn giống và tiến hóa

c) - Thể đa bội là cơ thể có bộ NST là bội số của n ( lớn hơn 2n)

gồm 2 dạng: đa bội chẵn (4n, 6n,…) và đa bội lẻ (3n,5n,…)

- Thường biến là những biến đổi kiểu hình của cùng một kiểu gen phát sinh

trong quá trình phát triển của cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường

Ví dụ: Cây bàng mùa thu rụng hết là còn mùa đông lá xanh tốt

Câu 5 (4 điểm)

a, Số nuclêôtit của gen B là:

N gen B = 2 = 3000 (nuclêôtit)

4

,

3

5100

b, Ta có A + T = 60%  A = T = 30%

 A = T = 30% 3000 = 900 (nuclêôtit)

 G = X = (3000 – 900.2) : 2 = 600 (nuclêôtit)

c, Số nuclêôtit mỗi loại trong gen đột biến là:

A = T = 900 – 1 = 899 (nuclêôtit)

G = X = 600 + 1 = 601 (nuclêôtit)

Số nuclêôtit mỗi loại môi trường cung cấp khi gen đột biến sao mã 3 lần là:

Acc = Tcc = 899.(23 – 1) = 6293 (nuclêôtit)

Gcc = Xcc = 601.(23 – 1) = 4207 (nuclêôtit)

0,5 đ

0,5 đ

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

1 đ

0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ

0,5 đ