NH NG VẤN ĐỀ L LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ ..... Đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự là một hình t
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KHẤU CHÍ NHÌ
PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN
LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ - THỰC TIỄN TẠI TỈNH HẬU GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH LUẬT DÂN SỰ
VÀ TỐ TỤNG DÂN SỰ
TRÀ VINH, NĂM 2021
ISO 9001:2015
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
KHẤU CHÍ NHÌ
PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN
LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ - THỰC TIỄN TẠI TỈNH HẬU GIANG
NGÀNH: LUẬT DÂN SỰ VÀ TỐ TỤNG DÂN SỰ
MÃ NGÀNH: 8380103
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS NGUYỄN NGỌC ANH ĐÀO
TRÀ VINH, NĂM 2021
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tác giả thực hiện Các quan điểm, số liệu, tình huống được trích dẫn trong luận văn bảo đảm tính trung
thực, chính xác và tuân thủ đầy đủ các quy định về sở hữu trí tuệ
Trà Vinh, ngày tháng năm 2021
Tác giả
Khấu Chí Nhì
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, với sự giúp đỡ, công tác của nhiều tập thể, cá nhân, nhân đây em xin gửi lời cám ơn chân thành đến quý Thầy, Cô của trường Đại học Trà Vinh, trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh, trường Đại học Kinh tế - Luật thành phố Hồ Chí Minh đã giúp em trang bị nhiều kiến thức và tạo môi trường thuận lợi nhất trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn
Với lòng kính trọng và biết ơn, em bày tỏ lời cám ơn sâu sắc đến tất cả quý
tận tình, tận tâm chỉ dẫn, khuyến khích cho em trong quá trình thực hiện luận văn này Nhân đây cũng gửi lời tri ân sâu sắc đến đồng nghiệp và những người bạn đã đồng hành, động viên, hỗ trợ bản thân rất nhiều trong suốt quá trình làm việc, học tập và hoàn thiện luận văn này
Mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng do sự hiểu biết còn hạn chế, hơn nữa thời gian nghiên cứu có giới hạn nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót cần phải khắc phục, em rất mong nhận được nhiều ý kiến của các nhà khoa học, quý Thầy, Cô giáo
và những đồng nghiệp, bạn bè để luận văn hoàn thiện hơn
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Kết quả đấu giá QSDĐ để THADS từ năm 2015 đến năm 2019 42
tính đến thời điểm tháng 6/2019 44
Bảng 2.3 Bảng thống kê số vụ đấu giá QSDĐ để THADS không thành 56
Trang 7M ỤC LỤC
L ỜI CAM ĐOAN i
LỜI CÁM ƠN ii
DANH M ỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iii
DANH M ỤC BẢNG BIỂU iv
TÓM T ẮT vii
LỜI NÓI ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 M C TIÊU NGHIÊN CỨU 2
3 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 3
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 5
5 PH M VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 5
6 Đ I TƯ NG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI VÀ Đ I TƯ NG KHẢO SÁT 6
7 KẾT CẤU ĐỀ TÀI 6
CHƯƠNG 1 NH NG VẤN ĐỀ L LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 7
1.1 NH NG VẤN ĐỀ L LUẬN VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 7
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 7
1.1.2 nghĩa của quy định về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 14
1.1.3 Nguyên tắc đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 15
1.1.4 Khái quát sơ lược về quá trình hình thành, phát triển của pháp luật về bán đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự từ năm 1945 đến nay 19
1.2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 24
1.2.1 Chủ thể của hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 24
Trang 81.2.3 Trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 29
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH
ÁN DÂN SỰ 42
2.1 TH ỰC TIỄN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI
HÀNH ÁN DÂN S Ự Ở TỈNH HẬU GIANG 42 2.2 ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT
ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở TỈNH HẬU GIANG 43
2.2.1 Những kết quả đạt được trong hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự ở tỉnh Hậu Giang 43
dụng đất để thi hành án dân sự ở tỉnh Hậu Giang 46
LÀ QUY ỀN SỬ DỤNG ĐẤT ĐỂ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 61
tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 61 2.3.2 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự 64
KẾT LUẬN 68 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 70
Trang 9TÓM TẮT
Thi hành án dân sự đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động giải quyết các vụ án, góp phần hiện thực hóa nội dung các bản án, quyết định của Tòa án trên thực tế Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đã khẳng định:
“Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành và phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải
phải thi hành án cũng nghiêm chỉnh chấp hành các phán quyết đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án Chính vì vậy, để đảm bảo cho các phán quyết của Tòa án được thi hành thì
cơ quan Thi hành án buộc phải cưỡng chế thi hành án và một trong những biện pháp cưỡng chế thi hành án phổ biến chính là đấu giá quyền sử dụng đất của người phải thi hành án Đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự là một hình thức
xử lý tài sản bị kê biên cưỡng chế, là biện pháp để bảo đảm hiệu lực thực thi của bản
án, quyết định của Tòa án trên thực tế; góp phần khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án cũng như bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật
Pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự được ghi nhận trong Luật Đấu giá tài sản năm 2016, Luật Thi hành án dân sự năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành Với những quy định khá đầy đủ và ngày càng được sửa đổi, bổ sung hoàn thiện đã tạo cơ
sở pháp lý cho các cơ quan có thẩm quyền thực hiện đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự Tuy nhiên, qua nghiên cứu các quy định pháp luật và thực trạng áp dụng pháp luật cho thấy pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc, bất cập cần được tiếp tục nghiên cứu để từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Do vậy, việc lựa chọn đề
tài “Pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự - Thực
tiễn
Luận văn có kết cấu bao gồm lời mở đầu, kết luận với nội dung được chia làm 2 chương Chương 1 của luận văn đã phân tích làm rõ các vấn đề lý luận và quy định pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự Về cơ sở lý
luận, luận văn đã phân tích, làm rõ khái niệm, đặc điểm của quyền sử dụng đất; đưa ra
1 Điều 106 Hiến pháp năm 2013; Điều 19 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
Trang 10khái niệm thi hành án dân sự; phân tích, làm rõ khái niệm, đặc điểm đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự, ý nghĩa của quy định pháp luật về đấu giá tài sản là QSDĐ để THADS, các nguyên tắc đấu giá tài sản là QSDĐ để THADS; luận văn cũng đã phân tích, làm rõ quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự từ năm 1945 cho đến nay Về quy định của pháp luật liên quan đến đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành
án dân sự, luận văn đã phân tích, làm rõ các vấn đề: chủ thể của quan hệ đấu giá tài
đấu giá để THADS; trình tự, thủ tục đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành
án dân sự Qua nghiên cứu chương 1 cho thấy, pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự đã được quy định khá cụ thể và ngày càng hoàn thiện Chương 2 của luận văn đã khảo sát, phân tích và đánh giá được thực trạng hoạt động đấu giá tài sản là QSDĐ để THADS ở tỉnh Hậu Giang Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy, hoạt động đấu giá QSDĐ để THADS đã đạt được những kết quả nhất định
Mặc dù, tỉ lệ các vụ đấu giá thành còn thấp nhưng tỉ lệ đấu giá thành có xu hướng tăng lên trong thời gian gần đây Về cơ bản, hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất
để thi hành án dân sự được thực hiện đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Qua
đó đã góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đặc biệt là người được
dụng đất để thi hành án dân sự cho thấy vẫn còn tồn tại một số bất cập, cụ thể đó là: quy định về chủ thể không được đăng ký tham gia đấu giá chưa thống nhất với quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 về năng lực hành vi dân sự của cá nhân và chưa đầy đủ; quy định về thời hạn thu khoản tiền đặt trước chưa phù hợp với thực tiễn; quy định về xử lý khoản tiền đặt trước chưa rõ ràng và chưa bao quát được tất cả các hình
thức đấu giá; quy định về lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản chưa thực sự rõ ràng; quy định về thủ tục thông báo đấu giá còn chung chung dẫn đến thông tin đấu giá khó đến được những người có nhu cầu tham gia đấu giá; quy định về thời hạn ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản như hiện nay là quá ngắn, không phù hợp với thực tế; quy định các trường hợp đấu giá tài sản không thành chưa đầy đủ và chưa phù hợp với thực tiễn; quy định về xử lý khoản tiền đặt trước mà người trúng đấu giá đã nộp khi bản án
là cơ sở để tổ chức thi hành án bị tòa án cấp có thẩm quyền hủy bỏ để xét xử sơ thẩm
Trang 11lại chưa thực sự rõ ràng dẫn đến thực tiễn áp dụng còn lúng túng; các biểu mẫu đăng
ký, thành lập doanh nghiệp đấu giá chưa thống nhất với các biểu mẫu về đăng ký, thành lập các doanh nghiệp trong lĩnh vực khác; pháp luật chưa có quy định cụ thể về
cơ cấu tổ chức, nhân sự của doanh nghiệp đấu giá Qua nghiên cứu thực tiễn thi hành pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự cho thấy, một
số trường hợp Chấp hành viên, đấu giá viên còn chưa thực hiện đúng các quy định pháp luật trong quá trình tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự; tỉ lệ
trường hợp phải giảm giá nhiều lần mới bán được tài sản; việc bàn giao tài sản là quyền sử dụng đất cho người trúng đấu giá vẫn còn gặp nhiều khó khăn, mất nhiều
thời gian; việc thẩm định giá tài sản là quyền sử dụng đất đấu giá trong một số trường
hợp chưa phù hợp với giá thị trường Trên cơ sở phân tích các bất cập của pháp luật và
luật và nâng cao hiệu quả thi thành pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự
Trang 12LỜI NÓI ĐẦU
Thi hành án dân sự đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động giải quyết các vụ án, góp phần hiện thực hóa nội dung các bản án, quyết định của Tòa án trên thực tế Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đã khẳng định:
“Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành và phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải
Tuy nhiên, trên thực tế không phải trường hợp nào người phải thi hành án cũng nghiêm chỉnh chấp hành các phán quyết đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án Chính vì vậy, để đảm bảo cho các phán quyết của Tòa án được thi hành thì
cơ quan Thi hành án buộc phải cưỡng chế thi hành án và một trong những biện pháp cưỡng chế thi hành án phổ biến chính là đấu giá quyền sử dụng đất của người phải thi hành án
Bán đấu giá để thi hành án dân sự là một hình thức xử lý tài sản bị kê biên cưỡng chế, để bảo đảm hiệu lực thực thi của bản án, quyết định của Tòa án trên thực
tế, góp phần khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật Mặt khác, thông qua việc bán tài sản một cách công khai, minh bạch và phải tuân thủ các quy định chặt chẽ của pháp luật cũng góp phần bảo vệ quyền, lợi ích của người phải thi hành án Hiện nay, pháp luật về bán đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự đã được quy định khá đầy đủ, chi tiết trong Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014), Luật Đấu giá tài sản năm 2016, Luật Đất đai năm 2013 sửa đổi, bổ sung năm 2018 và các văn bản hướng dẫn thi hành
Với các quy định khá đầy đủ và chi tiết trong các văn bản quy phạm pháp luật
đã tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiến hành bán đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện nghĩa vụ của người phải thi hành án Do vậy, trong thời gian qua hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự đã đạt được những thành tựu rất đáng ghi nhận, góp phần bảo đảm hiệu lực thực thi của các bản án, quyết định của Tòa án trên thực tế, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và bảo đảm được quyền, lợi ích chính đáng của tất cả các bên hữu quan trong hoạt động thi hành án Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì hoạt động đấu giá
2 Điều 106 Hiến pháp năm 2013; Điều 19 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
Trang 13quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự vẫn còn bộc lộ một số điểm hạn chế, bất cập xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau Chẳng hạn như các quy định pháp luật có liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân
sự được ghi nhận trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau và mâu thuẫn, chồng chéo với nhau; quy định pháp luật về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự còn có nhiều điểm chưa phù hợp, chưa rõ ràng, chưa đây đủ; trong nhiều trường hợp đấu giá thành công nhưng việc bàn giao quyền sử dụng đất cho người trúng đấu giá gặp nhiều khó khăn làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của
họ Do vậy, việc tiếp tục nghiên cứu pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự để từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa các quy định pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự vẫn là điều hết sức cần thiết
Từ những gì đã phân tích ở trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài: “Pháp luật
về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự - Thực tiễn tại tỉnh
Hậu Giang” để làm luận văn tốt nghiệp cho mình
M c tiêu chung: Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là nhằm làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, quy định của pháp luật và thực trạng áp dụng các quy định pháp luật trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự; từ đó phát hiện ra những hạn chế, bất cập trong các quy định pháp luật có liên quan đến hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự, trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa các quy định pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự
M c tiêu c thể của đề tài:
Thứ nhất, nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án như: khái niệm, đặc điểm của quyền sử dụng đất; khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của việc đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án; nghiên cứu lịch
sử hình thành và phát triển của pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự và nguyên tắc đấu giá quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự
Thứ hai, phân tích làm rõ các quy định pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án dân sự như: chủ thể trong quan hệ đấu giá; quyền sử dụng đất