Hạch toán kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh.doc

Hạch toán kế toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh

Lời nói đầu

Nền kinh tế nước ta chuyển dần từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tếhàng hoá nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chịu sự tác độngcủa nền kinh tế thị trường là thách thức lớn với mọi thành phần kinh tế Bởi vậymuốn tồn tại một doanh nghiệp đứng vững trong thị trường kinh doanh hiện naytuỳ thuộc vào kết quả quá trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp mà cụthể là các chỉ tiêu doanh thu, chi phí và lợi nhuận Muốn tồn tại chúng ta đòi hỏicác nhà quản lý, các chủ doanh nghiệp cần phải giám sát chỉ đạo thực hiện sátsao mọi hoạt động kinh doanh diễn ra trong đơn vị mình Để thực hiện tốt vấn đềnày không gì thay thế ngoài việc hạch toán đầy đủ, chi tiết và kịp thời mọinghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ bởi thông qua hạch toán các khoản doanhthu, chi phí được đảm bảo tính đúng , đầy đủ, từ đó xác định được chính xác kếtquả kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp

Với doanh nghiệp vừa mang tính chất thương mại, tiêu thụ hàng hoá làgiai đoạn quan trọng nhất của quá trình kinh doanh, nó có tính chất quyết địnhtới thành công hay thất bại của doanh nghiệp , giải quyết tốt khâu tiêu thụ thìdoanh nghiệp mới thực sự thực hiện được chức năng là cầu nối giữa sản xuất vàtiêu dùng Điều đó cho thấy công tác hạch toán nói chung và công tác hạch toánxác định xác định kết quả kinh doanh nói riêng là khâu vô cùng quan trọngkhông thể thiếu với mỗi doanh nghiệp Để thực hiện mục tiêu này doanh nghiệpphải lựa chọn kinh doanh mặt hàng nào có lợi nhất, các phương thức tiêu thụ đểlàm sao bán được nhiều mặt hàng nhất Doanh nghiệp nên tiếp tục đầu tư haychuyển sang hướng khác Do vậy việc tổ chức tiêu thụ và xác định kết quả kinhdoanh như thế nào để có thể cung cấp thông tin nhanh nhất kịp thời cho các nhàquản lý, phân tích đánh giá lựa chọn phương thức kinh doanh thích hợp nhất.Trong thời gian thực tập tại doanh nghiệp em thấy để có thể tồn tại và phát triển,

các nhà doanh nghiệp phải xây dựng cho mình chiến lược cụ thể nhằm nâng caokhẳ năng cạnh tranh và đặc biệt là thúc đẩy công tác tiêu thụ tìm đầu ra cho sảnphẩm của doanh nghiệp mình Đây la nhiệm vụ sống còn của mỗi doanh nghiệphiện nay, bởi vậy thông qua việc tiêu thụ sản phẩm thì doanh nghiệp mới có vốn

để tiến hành tái mở rộng, tăng tốc độ lưu chuyển vốn và nâng cao hiệu quả sửdụng vốn của doanh nghiệp Xuất phát từ đó em đã chọn đề tài “Hạch toán kếtoán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh"

Nội dung chia làm ba phần :

 Phần I : Một số vấn đề chung về doanh nghiệp thương mại Trương VĩnhSơn

 Phần II : Thực trạng công tác quản lý tiêu thụ và XĐKQKD tại doanhnghiệp

 Phần III : Kết luận

Phần I : Một số vấn đề chung về DNTM

Trương Vĩnh Sơn

I) Đặc điểm tổ chức hoạt động của DNTM Trương Vĩnh Sơn

1 Quá trình hình thành và phát triển doanh nghiệp

Doanh nghiệp thương mại Trương Vĩnh Sơn thành lập ngày 8/9/2003 do Sở

kế hoạch và đầu tư tỉnh Thái Nguyên cấp giấy đăng ký kinh doanh số

1701000390 Trụ sở giao dịch chính của doanh nghiệp hiện nay đóng tại số 322đường Cách Mạng Tháng Tám phương Phan Đình Phùng thành phố TháiNguyên

Là một doang nghiệp tư nhân hạch toán kinh doanh độc lập tự chủ về tàichính và có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng và hoạt động kinh doanh chínhtrong lĩnh vực thương mại

2 Chức năng và nhiệm vụ hiện nay

2.1) Chức năng :

Là một doanh nghiệp tổ chức lưu chuyển hàng hoá kinh doanh thuần tuý

các loại mặt hàng như nước giải khát, rượu bia, hoá mỹ phẩm, văn phòng phẩm,tuy nhiên mặt hàng chính của doanh nghiệp là bánh kẹo của công ty cổ phầnBiên Hoà, kẹo cao cấp của công ty PERFETTI Bên cạnh đó doanh nghiệp cònđảm nhận một số mặt hàng dịch vụ khác như sữa Mộc Châu, thạch APB, Poke Với khối lượng hàng hoá đa dạng như vậy việc tiêu thụ sản phẩm nhiềuhay ít, nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào đội ngũ nhân viên bán hàng và các đại lýbán lẻ, phân tán ở nhiều nơi khác nhau trong địa bàn tỉnh Bên cạnh đó nhằmđáp ứng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng, doanh nghiệp đã điều động đội ngũnhân viên thị trường đưa các loại sản phẩm sang các tỉnh lân cận góp phần ổn

định thị hiếu của khách hàng, đồng thời tăng thu cho ngân quỹ và đảm bảo đờisống cho công nhân viên trong doanh nghiệp.

2.2) Nhiệm vụ chủ yếu của doanh nghiệp

Doanh nghiệp hoạt động với ba hình thức kinh doanh trong đó mỗi một

hình thức kinh doanh có một nhiệm vụ riêng:

Hình thức kinh doanh tập trung: nhiệm vụ chủ yếu là thực hiện kế hoạchđược giao gồm những mặt hàng thiết yếu cơ bản như: bánh kẹo Bibica, kẹo caocấp PERFETTI và văn phòng phẩm Thiên Long

Hình thức kinh doanh khoán và quản lý tại trung tâm gồm có nhiều đại lýbán sỉ và lẻ, bán hàng theo phương thức khoán và kinh doanh tập trung Cửahàng khai một số mặt hàng chủ yếu và quản lý về giá cả phương thức văn minhthương mại

Hình thức kinh doanh khoán bộ bao gồm các đại lý, quầy hàng kinh doanh

mà cửa hàng không quản lý do đó các đại lý, quầy hàng có nghĩa vụ nộp thuếthẳng vào cơ quan thuế

2.3) Đặc điểm tình hình kinh doanh của doanh nghiệp

Với sự phấn đấu không ngừng nỗ lực của cả toàn doanh nghiệp bao gồmban lãnh đạo, các nhân viên văn phòng, nhân viên thị trường, từ khi thành lậpđến nay doanh nghiệp luôn nộp thuế và những khoản phải nộp cho nhà nước đầy

đủ, đời sống của nhân viên trong doanh nghiệp được nâng cao rõ rệt Trongnhững năm gần đây với nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, bản thân doanhnghiệp cũng gặp khó khăn không ít, số lao động còn chưa được nhiều, tài sản, cơ

sở vật chất còn nghèo nàn, nhiều mặt hàng tiêu thụ chậm song dưới sự chỉ huycủa ban lãnh đạo và sự cố gắng của công nhân viên trong toàn doanh nghiệp ,

doanh nghiệp thương mại Trương vĩnh Sơn đã tìm mọi biện pháp vươn lên từngbước củng cố vị trí của mình trên thị trường.

Doanh nghiệp trên cơ chế thị trường có sẵn kèm theo khuyến mại (nếukhách hàng mua hàng với khối lượng lớn hoặc thưởng cho các đại lý bán buôn,bán lẻ tiêu thụ hàng nhanh ) trên cơ sớ bù đắp được chi phí và lợi nhuận vớiphương thức thanh toán bằng tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, trả chậm phục vụcho mọi đối tượng có nhu cầu với điều kiện đối tượng đó phải có khả năng thanhtoán cho doanh nghiệp

2.4) Đặc điểm tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp

Tính chất kinh doanh thương mại có nhiều mô hình khác nhau như: công tybán buôn, bán lẻ, công ty kinh doanh tổng hợp, công ty môi giới kinh doanh

Doanh nghiệp thương mại Trương Vĩnh Sơn thuộc mô hình kinh doanhtổng hợp hiện là nhà phân phối độc quyền cho các sản phẩmnhư bánh kẹo bibicacủa công ty cổ phần bánh kẹo Biên Hoà tại Hà Nội và văn phòng phẩm ThiênLong của công ty cổ phần sản xuất thương mại Thiên Long Bên cạnh đó doanhnghiệp còn đảm nhận thêm việc phân phối cho bánh kẹo cao cấp PERFETTI.Hàng ngày các nhân viên thị trường được phân đi theo từng tuyến trên địa bàntỉnh và các tỉnh khác theo các tuyến đã được phân chia để đi chào hàng và kýhợp đồng với khách hàng, từ đó khách hàng đưa đơn đặt hàng và giao dịch vớiđại diện mại vụ của doanh nghiệp, theo yêu cầu của khách hàng nhân viên quản

lý sự giám thị trường đến trả hàng dưới sát hàng cho khách và của quản lý kho

và đại diện mại vụ của doanh nghiệp

3) Tổ chức bộ máy quản lý của doanh nghiệp

Tồn tại và phát triển trong điều kiện kinh tế nhiều thành phần dưới sựquản lý của giám đốc Trương Vĩnh Sơn doanh nghiệp đã từng bước tổ chức lại

bộ máy quản lý cũng như sắp xếp lại lao động cho phù hợp với yêu cầu hiện tại,đổi mới các mặt hàng kinh doanh để đảm bảo sản xuất kinh doanh mang lại hiệuquả cao.

Trong doanh nghiệp mọi hoạt động sản xuất kinh doanh được đặt dưới sựlãnh đạo trực tiếp của ban giám đốc, giúp việc cho giám đốc là ba phòng ban,mỗi phòng ban có chức năng nhiệm vụ riêng nhưng đều liên quan chặt chẽ đếnnhau về mọi mặt của công tác kinh doanh và quản lý của mặt hàng Trong đóphòng kế toán gồm 2 người, quản lý kho gồm 3 người và phòng nhân viên thịtrường 20 người Cơ cấu bộ bộ máy tổ chức của doanh nghiệp dươc thể hiện nhưsau:

Sơ đồ 1: cơ cấu bộ máy tổ chức của doanh nghiệp

Các đại lý bán buôn, lẻ, cửa hàng, siêu thị trong địa bàn tỉnh

Giám đốc

P kế toán P NV thị

trưòng

P quản lý kho

Giám đốc doanh nghiệp là người chịu trách nhiệm trước nhà nước tức làphải có trách nhiệm phát triển và bảo toàn vốn, là người đứng đầu doanh nghiệp

và lãnh đạo doanh nghiệp và các phòng ban

Phòng kế toán: giám sát mọi hoạt động của doanh nghiệp trong từng thờiđiểm kinh doanh, quản lý vốn của toàn doanh nghiệp, chịu trách nhiệm tổng hợpcác báo cáo quyết toán của đại lý, cửa hàng, siêu thị thuộc doanh nghiệp, thựchiện các nghiệp vụ kế toán, thiết lập các sổ sách, chứng từ theo đúng yêu cầu của

Bộ tài chính ban hành, thường xuyên thông tin kinh tế giúp ban giám đốc quyếtđịnh mọi hoạt động kinh tế trong doanh nghiệp về mặt tài chính

Phòng quản lý kho: giám sát mọi hoạt động mua bán của doanh nghiệp,ghi chép đầy đủ số liệu hàng hoá nhập xuất kho, tạo điều kiện thuận lợi cho việcghi chép sổ sách, chứng từ của phòng kế toán

Phòng nhân viên thị trường: có nhiệm vụ đề ra kế hoạch sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp và thực hiện các kế hoạch đó, chỉ đạo hướng dẫn cácđơn vị ( các đại lý, siêu thị ) thực hiện đúng kế hoạch đã đề ra, tiếp cận tìm hiểunhu cầu tiêu dùng trên thị trường để có kế hoạch ký kết các hợp đồng mua bánhàng hoá với các cơ sở sản xuất và các thành phần kinh tế khác, tạo nguồn hàngcung ứng cho các đơn vụ trong công ty, đồng thời trực tiếp tham gia kinh doanh,tăng thu nhập, ổn định cải thiện đời sống cho cán bộ công nhân viên trong toàndoanh nghiệp

4) Đặc điểm lao động của doanh nghiệp

Với tổng số công nhân viên của doanh nghiệp là 26 người trong đó trình

độ đại học là ba người bao gồm: quản lý 1 người, kế toán 2 người

Trình độ trung cấp chuyên nghiệp là 20 người

Trình độ PTTH là số còn lại

5) Tình hình vốn và nguồn vốn của doanh nghiệp

Doanh nghiệp từ khi thành lập đến nay trải qua bao nhiêu thử thách, khókhăn Với số vốn ban đầu ít ỏi trong suốt những năm hoạt động bằng sự năngđộng nhiệt tình của ban lãnh đạo và cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp

mà hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đã đạt được những bước phát triểnlớn

Về mặt cơ sở vật chất kỹ thuật hang năn doanh nghiệp đã không ngừngđổi mới, cải tạo lại các văn phòng, đầu tư các tranh thiết bị máy móc phục vụcho việc kinh doanh của doanh nghiệp để đầu tư thêm cho quá trình hoạt độngkinh doanh ngaòi số vốn tự có của mình, doanh nghiệp còn đi vay thêm của ngânhàng để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình

Với số vốn ban đầu của doanh nghiệp là: 250 000 000 đ

đấu trong những năm tiếp theo Vì vậy còn có rất nhiều khó khăn cho doanhnghiệp trên bước đường phát triển và tồn tại.

Phần II: Thực trạng công tác quản lý tiêu thụ sản phẩm tại

DNTM Trương Vĩnh Sơn

Thị trường là nơi thể hiện tập trung nhất các mặt hàng đối lập của sản xuấthàng hoá, là mục tiêu khởi điểm và cũng là nơi kết thúc của quá trình kinhdoanh Thông qua thị trường doanh nghiệp nhận biết được nhu cầu xã hội, tựđánh giá được hoạt động sản xuất kinh doanh của bản thân doanh nghiệp Phảichăng, nền kinh tế của thế giới cũng như của nước ta, đã cho ra đời doanhnghiệp thương mại để đáp ứng được đòi hỏi đó của thị trường với chức năng cơbản là lưu chuyển hàng hoá giữa người sản xuất và người tiêu dùng Quá trìnhkinh doanh của doanh nghiệp thương mại gồm ba khâu: mua vào - dự trữ - bán

ra, ta có thể thấy hàng hoá là khâu cuối cùng của quá trình lưu chuyển hànghoávà chu kỳ tuần hoàn như thế nào để phục vụ khách hàng tốt nhất

1) Các kênh tiêu thụ của doanh nghiệp

Trong quá trình sản xuất kinh doanh mạng lưới kênh tiêu thụ giống nhưđường dây nối liền giữa doanh nghiệp với các cá nhân độc lập hoặc phụ thuộclẫn nhau tham gia vào qúa trình tiêu thụ hàng hoá từ nơi sản xuất đến người tiêudùng việc tiêu thụ các mặt hàng của doanh nghiệp được thực hiện bằng nhiềuphương thức khác nhau, do đặc điểm của thị trường cũng như đặc điểm của cácmặt hàng kinh doanh của doanh nghiệp và để đảm bảo khối lượng hàng hoá tiêuthụ đều đặn không ngừng tăng lên, doanh nghiệp đã tiến hành xây dựng các loạikênh tiêu thụ sau:

Sơ đồ 2: Các kênh tiêu thụ chính của doanh nghiệp

Kênh tiêu thụ trực tiếp ( C0 ): sản phẩm của doanh nghiệp được bán trựctiếp tới người tiêu dùng cuối cùng không qua khâu trung gian ưu điểm là đẩynhanh tốc độ lưu thông hàng hoá, phải đảm bảo sự tiếp cận chặt chẽ tới ngườitiêu dùng Nhược điểm của loại kênh tiêu thụ này là chi phí Marketing cao, hạnchế lượng hàng tiêu thụ chỉ phù hợp với sản xuất nhỏ

Kênh tiêu thụ gián tiếp: sản phẩm của doanh nghiệp được bán cho ngườitiêu dùng cuối cùng phải qua khâu trung gian Kênh tiêu thụ gián tiếp gồm có:

Kênh cấp 1 ( C1 ): là kênh có khâu trung gian tham gia nhờ kênh này madoanh nghiệp được giải phóng khỏi nhiệm vụ lưu thông hàng hoá, tập trung vàosản xuất kinh doanh Song hàng hoá lưu thông trong kênh này với số lượngkhông cao, mức chuyên môn hoá chưa cao, mức dự trữ không hợp lý

Kênh cấp 2 ( C2 ): là kênh có hai thành phần tham gia, kênh này có quy

mô sản xuất hàng hoá lớn, tập trung, thị trường phong phú ,quay vòng vốnnhanh Bởi vậy hiệu quả kinh tế trong tiêu thụ mang lại cao, khả năng thoả mãntrong thị trường lớn

doanh

bán lẻngười

bánbuônđại

lý

người tiêu dùng

Kênh tiêu thụ cấp 3 ( C3 ): gồm ba khâu trung gian sản phẩm hàng hoá củadoanh nghiệp được phân phối qua các đại lý, các đại lý lại cung cấp cho ngườibán buôn, người bán buôn lại cung cấp cho người bán lẻ để bán cho người tiêudùng cuối cùng Thông qua hình thức tiêu thụ này doanh nghiệp có thể đáp ứngđược nhu cầu về hàng hoá ngày càng cao của nhân dân trong và ngoài tỉnh vàsản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp có thể đáp ứng được khắp nơi trên thịtrường nhờ kênh tiêu thụ này mà doanh nghiệp có thể lập kế hoạch tiêu thụchính xác hơn, thiết lập các mối quan hệ với khách hàng, tìm hiểu nhu cầu củakhách hàng để từ đó hoàn thiện sản phẩm của mình, đảm bảo hiệu quả cao trongquá trình lưu thông hàng hoá

2) Các phương pháp tiêu thụ của doanh nghiệp thương mại Trương Vĩnh Sơn 2.1) Vai trò của tiêu thụ hàng hoá trong quá trình sản xuất kinh doanh

Sơ đồ 3: quá trình sản xuất và tiêu thụ hàng hoá

Từ sơ đồ 3 ta thấy, kết quả tiêu thụ có vai trò quyết định đến sự vận độngnhịp nhàng của các giai đoạn trước Trong quá trình sản xuất kinh doanh, để sảnxuất thì phải tiêu thụ, nên việc tiêu thụ ngừng thì rõ ràng không thể có hoạt độngtiêu thụ tiếp nữa Bởi vậy tiêu thụ là quá trình bán cái gì, những mặt gì mà thị

Tiêu thụ

trường cần nó, cho nên đảm bảo được công tác tiêu thụ thì doanh nghiệp mới đạtđược mục tiêu cuối cùng là chuyển vốn vật chất thành vốn tiền tệ, thu dược lợinhuận cao nhất, từ đó có cơ sở tích luỹ và tái sản xuất mở rộng.

2.2) Các hình thức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp

Do sự đa dạng của nền kinh tế thị trường hiện nay, để đáp ứng từng loạikhách hàng với những hình thức mua bán khác nhau doanh nghiệp đã áp dụng

ba loại hình thức bán hàng đó là bán buôn, bán lẻ và bán hàng theo phương thứcgửi đại lý

2.2.1) Bán buôn

Là phương pháp bán hàng cho các đơn vị thương mại và các doanh nghiệpsản xuất, hàng thường được bán theo lô với số lượng lớn giá bán biến động tuỳthuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán, có hai loại bán buôn

là :

Bán buôn qua kho trực tiếp: bên mua cử đại diện đến kho của doanhnghiệp để mua hàng, doanh nghiệp xuất kho hàng hoá trực tiếp giao cho đại diệnbên mua, sau khi bên mua đã nhận đủ hàng hoá thì thanh toán bằng tiền mặthoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là tiêu thụ

Bán buôn qua kho gián tiếp: căn cứ vào hợp đồng đã ký kết, đại diện bêndoanh nghiệp xuất kho và giao hàng hoá đến tận kho của bên mua hoặc đến nơitheo hợp đồng, chi phí vận chuyển có thể là bên mua hoặc bên bán chịu