Tài li u hư ng d n ôn t p môn v t lý 7 - H c kỳ 2
(Ôn t p t bài 17->bài 29) A/ Nh ng ki n th c cơ b n:
1 Cách làm m t v t nhi m ñi n ? V t nhi m ñi n có tính ch t gì ?
- Có th làm m t v t nhi m ñi n b ng cách c xát
- V t nhi m ñi n có kh năng hút các v t khác ho c làm bóng ñèn bút th ñi n phát sáng
2 Có m y lo i ñi n tích ? Nêu s tương tác gi a các v t mang ñi n tích ?
- Có 2 lo i ñi n tích: ñi n tích dương và ñi n tích âm
- Qui ư c: + Đi n tích c a thanh th y tinh khi c xát vo l a là ñi n tích dương (+);
+ Đi n tích c a thanh nh a s m mu khi c xt vo v i khơ l ñi n tích m (-)
- Các v t nhi m ñi n cùng lo i thì ñ y nhau, các v t nhi m ñi n khác lo i thì hút nhau
3 Dòng ñi n là gì ? Dòng ñi n trong kim lo i là gì ? Nêu chi u dòng ñi n theo quy ư c ?
- Dòng ñi n là dòng các ñi n tích d ch chuy n có hư ng
- Dòng ñi n trong kim lo i là dòng các electron t do d ch chuy n có hư ng
- Chi u dòng ñi n theo quy ư c là chi u t c c dương qua dây d n và các thi t b ñi n t i
c c âm c a ngu n ñi n
4 Nêu ñ c ñi m và công d ng c a ngu n ñi n ? K tên m ts lo i ngu n ñi n mà em bi t Cho ví d m t vài v t d ng s d ng ngu n ñi n là pin ?
- Đ c ñi m: M i ngu n ñi n ñ u có hai c c: c c dương (+); c c âm (-)
- Công d ng c a ngu n ñi n: Ngu n ñi n có kh năng cung c p dòng ñi n cho các thi t b
ñi n ho t ñ ng
- M t s lo i ngu n: + Các lo i pin (Pin nhi t ñi n, pin quang ñi n, pin m t tr i…
+ Các lo i c quy (!cquy axít, quy ki m)
+ Máy phát ñi n ( ñinamô " xe ñ p; máy phát ñi n lo i nh# " xe máy, ôtô, máy phát ñi n " các nhà máy ñi n )
- M t s v t d ng s d ng ngu n ñi n là pin: ñèn pin, ñ ng h pin, ñ chơi ñi n t ,
….(HS t k thêm)
5 Dòng ñi n gây ra m y tác d ng ? K tên và nêu 2 ng d ng c a các tác d ng ñó ?
- Dòng ñi n gây ra 5 tác d ng:
+ Tác d ng nhi t: bàn i, ñèn dây tóc, ……
+ Tác d ng phát sáng: ñèn bút th ñi n, ñèn led, …
+ Tác d ng t : chuông ñi n, qu t ñi n, máy bơm nư c, c$n c u ñi n, …
+ Tác d ng hóa h c: m ñi n (m vàng, m k n, … )
+ Tác d ng sinh lí: v t lý tr li u, châm c%u ñi n …
6 Chuông ñi n ho t ñ ng d a trên tác d ng nào c a dòng ñi n? Nêu ho t ñ ng c a
chuông ñi n
- Chuông ñi n ho t ñ ng d a trên tác d ng t c a dòng ñi n
- Ho t ñ ng c a chuông ñi n: Khi ñóng công t c, m ch ñi n
kín, có dòng ñi n ch y trong m ch nên cu n dây tr" thành nam
châm ñi n, hút mi ng s t làm ñ$u gõ chuông ñ p vào chuông
nên chuông kêu Đ ng th i, m ch ñi n b h" nên cu n dây
không còn là nam châm ñi n n)a, mi ng s t quay v ti p ñi m,
m ch ñi n l i kín Quá trình c% th ti p di n t i khi m" công
t c thì d ng l i
7 Giá tr cư ng ñ dòng ñi n cho bi t ñi u gì? Đơn v , d ng c
ño cư ng ñ dòng ñi n là gì? Hãy trình bày cách s d ng d ng c ñó ñ ño CĐDĐ
- Giá tr cư ng ñ dòng ñi n cho ta bi t m%c ñ m nh, y u c a dòng ñi n
- Đơn v ño cư ng ñ dòng ñi n g i tên là Ampe (A) D ng c ño cư ng ñ dòng ñi n là Ampe k
- Cách s d ng ampe k ñ ño CĐDĐ:
+ Ch n Ampe k có gi i h n ño phù h3p v i giá tr c$n ño
+ Đi u ch7nh kim c a Ampe k ch7 ñúng v ch s 0
Trang 2+ M c ampe k n i ti p v i v t c$n ño sao cho ch t (+) n i v phía c c dương, ch t
âm n i v phía c c âm c a ngu n ñi n
+ Đóng công t c, ñ c và ghi giá tr CĐDĐ
8 Đơn v hi u ñi n th là gì? D ng c ño hi u ñi n th ? Trình bày cách s d ng d ng c
ñó ñ ño HĐT
- Đơn v ño hi u ñi n th là Vôn (V) D ng c ño hi u ñi n th là Vôn k
- Cách s d ng vôn k ñ ño HĐT gi)a 2 ñ$u v t d n:
+ Ch n Vôn k có gi i h n ño phù h3p v i giá tr c$n ño
+ Đi u ch7nh kim c a Vôn k ch7 ñúng v ch s 0
+ M c Vôn k song song v i v t c$n ño sao cho ch t (+) n i v phía c c dương, ch t
âm n i v phía c c âm c a ngu n ñi n
+ Đóng công t c, ñ c và ghi giá tr CĐDĐ
9 So sánh Ampe k và Vôn k v các m t: nh n bi t, công d ng, cách m)c:
Đ c ñi m so
sánh
Nh n bi t Trên m t Ampe k có ghi ch) A Trên m t Vôn k có ghi ch) V
Công d ng Dùng ñ ño cư ng ñ dòng ñi n Dùng ñ ño hi u ñi n th
Cách m c M c Ampe k n i ti p v i v t c$n
ño sao cho ch t dương c a Ampe
k n i v phía c c dương ngu n
ñi n
M c Vôn k song song v i v t c$n ño sao cho ch t dương c a Vôn k n i v phía c c dương ngu n ñi n
10.a) S vôn ghi trên ngu n ñi n cho bi t gì?
b) S vôn ghi trên d ng c ñi n cho ta bi t gì? Trên m t bóng ñèn có ghi 220V, con s
ñó cho ta bi t ñi u gì?
- S vôn ghi trên ngu n ñi n cho bi t hi u ñi n th gi)a 2 c c ngu n ñi n khi chưa m c
vào m ch
- S vôn ghi trên d ng c ñi n cho bi t hi u ñi n th ñ nh m%c ñ d ng c ho t ñ ng bình thư ng
- Con s 220V ghi bóng ñèn cho ta bi t 220V là hi u ñi n th ñ nh m%c ñ bóng ñèn ho t
ñ ng bình thư ng (Ho c nghĩa là bóng ñèn s< ho t ñ ng bình thư ng khi ñư3c m c vào
m ng ñi n có hi u ñi n th b ng 220V)
11 Trong m ch ñi n g m 2 bóng ñèn m)c n i ti p, cư ng ñ dòng ñi n và hi u ñi n th có
ñ c ñi m gì?
* Trong ñ an m ch g m 2 bóng ñèn m c n i ti p, CĐDĐ ñi qua m i bóng ñ u b ng nhau:
I = I1 = I2
*/ Trong ñ an m ch g m 2 bóng ñèn m c n i ti p, hi u ñi n th gi)a hai ñ$u ñ an m ch
b ng t@ng các hi u ñi n th gi)a hai ñ$u m i bóng ñèn: U = U1 + U2
12 Trong m ch ñi n g m 2 bóng ñèn m)c song song, cư ng ñ dòng ñi n và hi u ñi n th
có ñ c ñi m gì?
*/ Trong m ch ñi n g m 2 bóng ñèn m c song song, cư ng ñ dòng ñi n trong m ch chính b ng t@ng cư ng ñ dòng ñi n qua m i bóng ñèn:
I = I1 + I2
*/ Trong m ch ñi n g m 2 bóng ñèn m c song song, hi u ñi n th gi)a hai ñ$u các d ng
d ñi n m c song song là b ng nhau và b ng hi u ñi n th gi)a hai ñi m n i chung
U = U1 = U2
B/ Bài t p v n d ng:
1) Các bài t p v n d ng gi i thích các hi n tư3ng v t lý trong th c t
Trang 32) Đ@i ñơn v CĐDĐ, HĐT:
a) 25,7 mA = ……… A ;
b) 45,6 A = ……… mA
c) 28,65 mA = ……… A ;
d) 56 A = ……… mA
a) 25,7 mV = ……… V ; b) 45,6 V = ……… mV c) 28,65 mV = ……… V ; d) 56 V = ……….…kV 3/ M t s d ng bài t p tham kh o:
3.1) Cho các v t d ng sau: ngu n ñi n 2 pin, 1 bóng ñèn, công t c và dây d n
a) Hãy v< sơ ñ m ch ñi n g m các v t d ng trên và 1 ampe k ño cư ng ñ dòng ñi n
ch y qua bóng ñèn
b) Hãy v< sơ ñ m ch ñi n g m các v t d ng trên và 1 vôn k V1 ño hi u ñi n th gi)a
2 c c c a ngu n ñi n khi m ch h"
c) Hãy v< sơ ñ m ch ñi n g m các v t d ng trên và 1 vôn k V2 ño hi u ñi n gi)a 2 ñ$u bóng ñèn khi m ch kín
d) Hãy cho bi t s ch7 c a ampe k và các vôn k là b ng 0 hay khác 0 trong 2 trư ng h3p khóa K m" và ñóng
(Khi khóa K m": ampe k ch7 I = 0; vôn k V2 ch7 U = 0; vôn k V1 ch7 U ≠ 0
Khi khóa K ñóng: ampe k ch7 I = 0; vôn k V1, vôn k V2 U ≠ 0.) 3.2) V< sơ ñ m ch ñi n g m : m t ngu n ñi n, khoá K và hai bóng ñèn m c n i ti p a) M c thêm hai d ng c ño cư ng ñ dòng ñi n " hai v trí khác nhau S ch7 c a d ng
c 1 là 200mA thì s ch7 c a d ng c th% 2 b ng bao nhiêu? T i sao?
b) M c thêm 1 vôn k ño Hi u ñi n th gui)a hai ñ$u ñèn 2 N u HĐT gi)a 2 ñ$u ño n
m ch là 6V, s ch7 c a v6n k là 2,5V thì HĐT gi)a 2 ñ$u ñèn 1 b ng bao nhiêu?
3.3) Trên hai ñèn gi ng nhau có ghi là 3V
a) Nêu ý nghĩa con s vôn ghi trên ñèn
b) Hãy v< các sơ ñ m ch ñi n m c hai ñèn, ñ 2 ñèn sáng bình thư ng, khi s d ng các ngu n ñi n 3V; 6V
(Ngoài ra các em có th tham kh o thêm các ki n th c trong sách giáo khoa, sách
bài t p V t lý 7 ñ làm bài ki m tra t t hơn)