Việc ứng dụng hệ thống thông tin Đi ̣a lí GIS vào giảng dạy là một việc làm thiết thực, tạo hiệu quả lớn trong quá trình dạy học và sử dụng các phương tiện góp phần tích cực vào việc đ
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: GIS và viễn thám ứng dụng Đối tượng: CH-K28B
Thời gian làm bài: 24h Học kỳ II, năm học 2020-2021
Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Linh Ngày/tháng/năm sinh: 12/09/1998
(Ký và ghi rõ họ tên)
Cán bộ chấm thi 2
(Ký và ghi rõ họ tên)
ĐỀ BÀI
Cho chủ đề: Nghiên cứu ứng dụng của công nghệ GIS và viễn thám trong giảng dạy bộ môn Địa lí ở các trường phổ thông (THPT hoặc THCS)
(Học viên được sử dụng tài liệu)
BÀI LÀM
I Đặt vấn đề
Ngày nay, hệ thống thông tin Đi ̣a lí - Geographic Information System(GIS) đang phát triển và ứng dụng rộng rãi trên toàn thế giới cũng như ở Việt Nam GIS là một hệ thống thông tin được thiết kế để thu thập, cập nhật, lưu trữ, tích hợp và xử lí, tra cứu, phân tích
và hiển thi ̣ mọi dạng dữ liệu Đi ̣a lí, có khả năng phóng to thu nhỏ một cách dễ dàng, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian trong việc lưu trữ dữ liệu
GIS ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, nhất là trong những lĩnh vực mà đối với các đối tượng, các hiện tượng được quan sát, được nghiên cứu
và quản lí vi ̣ trí Đi ̣a lí của chúng có ý nghĩa quan trọng Ở nước ta hiện nay, việc đổi mới phương pháp giảng dạy trong giáo dục với mục đích lấy người học làm trung tâm thì hơn
ai hết giáo viên phải là người tiên phong, nắm bắt và vận dụng nhiều phương pháp mới trong quá trình dạy học Với sự phát triển mạnh của công nghệ thông tin thì học sinh cũng có nhiều điều kiện tiếp xúc, với nhiều nguồn thông tin, tri thức khác nhau
Việc ứng dụng hệ thống thông tin Đi ̣a lí (GIS) vào giảng dạy là một việc làm thiết thực, tạo hiệu quả lớn trong quá trình dạy học và sử dụng các phương tiện góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp Tuy nhiên, việc dạy và học Đi ̣a lí ở cấp trung học cơ
sở hiện nay chủ yếu vẫn dựa vào sách giáo khoa và các bản đồ truyền thống Những phương tiện dạy học này thường cũ kĩ, ít sinh động và khả năng tương tác với người sử
Trang 2dụng còn rất hạn chế nên chưa khiến học sinh cảm thấy hứng thú đối với môn học
Vì vậy việc nghiên cứu ứng dụng của công nghệ GIS và viễn thám trong giảng dạy
bộ môn Địa lí ở các trường THCS là hết sức cần thiết
II Giải quyết vấn đề
Nội dung 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nghiên cứu ứng dụng của công nghệ GIS và viễn thám trong giảng dạy bộ môn Địa lí ở các trường phổ thông
1.1 Mục tiêu nghiên cứu
Ứng dụng GIS để hỗ trợ giảng dạy, phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tư duy khám phá tri thức của học sinh
1.2 Phương pháp nghiên cứu, tiếp cận
1.2.1 Phương pháp tham khảo tài liệu
Dùng để tổng quan tư liệu về GIS và chương trình Đi ̣a lí ở THCS
1.2.2 Phương pháp hiển thị dữ liệu trong GIS
Phương pháp này dựa trên các chức năng cơ bản như: thể hiện các đối tượng theo chỉ tiêu số lượng hoặc chất lượng, dữ liệu đa thời gian, các chức năng phóng to, thu nhỏ, hiển thi ̣ tỉ lệ, hiển thi ̣ thuộc tính, gắn nhãn của các đối tượng không gian
1.2.3 Phương pháp phân tích – truy vấn trong GIS
Trên cơ sở dữ liệu đã thu thập được, phương pháp này giúp xây dựng các ứng dụng của GIS cụ thể trong việc giảng dạy ở trường THCS Phương pháp này dựa trên các chức năng cụ thể được thiết lập trong các phần mềm GIS: đo đạc khoảng cách, chu vi, diện
tích, thống kê các dữ liệu thuộc tính và dữ liệu không gian
1.2.4 Phương pháp xuất dữ liệu trong GIS
Dùng để hiển thi ̣, trình bày các kết quả phân tích và mô hình hóa không gian bằng GIS dưới dạng bản đồ, bảng thuộc tính hay văn bản trên màn hình hay trên các vật liệu truyền thống khác ở các tỉ lệ và chất lượng khác nhau tùy thuộc vào yêu cầu của người dùng và khả năng của các thiết bi ̣ xuất dữ liệu như màn hình, máy in và máy vẽ
1.3 Cơ sở lí thuyết về GIS
1.3.1 Khái niệm về GIS
Có nhiều quan niệm khác nhau khi đi ̣nh nghĩa hệ thống thông tin Đi ̣a lí (GIS): "Hệ thông tin Địa lí là một hệ thống thông tin bao gồm một số hệ con (subsystem) có khả năng biến đổi các dữ liệu Địa lí thành những thông tin có ích" – theo đi ̣nh nghĩa của Calkin và Tomlinson, 1977
"Hệ thông tin Địa lí là một hệ thống quản trị cơ sở dữ liệu bằng máy tính để thu thập, lưu trữ, phân tích và hiển thị không gian" (theo đi ̣nh nghĩa của National Center for Geographic Information and Analysis, 1988)
Theo đi ̣nh nghĩa của ESRI (Environmental System Research Institute) thì “Hệ thông tin Địa lí là một tập hợp có tổ chức bao gồm phần cứng, phần mềm máy tính, dữ liệu Địa
lí và con người, được thiết kế nhằm mục đích nắm bắt, lưu trữ, cập nhật, điều khiển, phân tích và kết xuất”
Từ những khái niệm trên có thể thấy những điểm chung thống nhất quan niệm về
GIS: là một hệ thống kết hợp giữa con người và hệ thống máy tính cùng các thiết bị ngoại vi để lưu trữ, xử lý, phân tích, hiển thị các thông tin địa lý phục vụ một mục đích
Trang 3nghiên cứu, quản lý nhất định
Xét dưới góc độ là công cụ, GIS dùng để thu thập, lưu trữ, biến đổi, hiển thị các thông tin không gian nhằm thực hiện các mục đích cụ thể
Xét dưới góc độ là phần mềm, GIS là hệ thống các phần mềm nhằm xử lý thông tin không gian, phi không gian, thiết lập quan hệ không gian giữa các đối tượng Có thể nói các chức năng phân tích không gian đã tạo ra diện mạo riêng cho GIS
Xét dưới góc độ ứng dụng trong quản lý nhà nước, GIS có thể được hiểu như là một công nghệ xử lý các dữ liệu có tọa độ để biến chúng thành các thông tin trợ giúp quyết định phục vụ các nhà quản lý
Xét dưới góc độ hệ thống, GIS là hệ thống gồm các hợp phần: phần cứng, phần mềm,
cơ sở dữ liệu, phương pháp và con người
Có thể coi GIS là một khoa học liên ngành với sự kết hợp của nhiều ngành khoa học khác nhau: khoa học máy tính, toán học, Đi ̣a lí học và bản đồ học,
Ở Việt Nam, từ những năm cuối thập niên 80 của thế kỷ XX, GIS bắt đầu thâm nhập qua các dự án hợp tác quốc tế Tuy nhiên, cho đến giữa thập niên 90, GIS mới có cơ hội phát triển ở Việt Nam GIS ngày càng được nhiều người biết đến như một công cụ hỗ trợ quản lý trong các lĩnh vực như quản lý tài nguyên thiên nhiên, giám sát môi trường, quản
lý đất đai, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Hiện nay, nhiều cơ quan Nhà nước và doanh nghiệp đã và đang tiếp cận công nghệ GIS để giải quyết các bài toán của mình như: quản lý môi trường, tài nguyên hoặc thực hiện các bài toán quy hoạch sử dụng đất, quản
lý và thiết kế các công trình hạ tầng kỹ thuật Sự phát triển của GIS với nhiều ứng dụng hữu hiệu đã thu hút sự quan tâm của nhiều người và những ứng dụng ngày càng phong phú đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của GIS tại Việt Nam
GIS là một hệ thống thông tin Giống như các hệ thống thông tin khác, GIS bao gồm các hợp phần: hệ thống thiết bị phần cứng (máy tính, các thiết bị đầu vào, các thiết bị đầu ra); hệ thống phần mềm (phần mềm hệ thống, phần mềm quản trị, phần mềm ứng dụng);
hệ thống thông tin đầu vào và hệ thống cập nhật thông tin; hệ thống cơ sở dữ liệu; hệ thống hiển thị thông tin và giao diện với người sử dụng
Tuy nhiên, GIS có sự khác biệt với các hệ thống thông tin khác ở chỗ chỉ có GIS mới có khả năng phân tích các dữ liệu địa lý (dữ liệu không gian, dữ liệu thuộc tính) Đây cũng
chính là đặc điểm nổi bật của GIS, thể hiện cụ thể ở 3 đặc điểm chính: khả năng chồng xếp các lớp bản đồ, khả năng phân tích không gian và khả năng phân loại thuộc tính
1.4 Khả năng ứng dụng của GIS trong dạy học Địa lí ở THCS
1.4.1 Một số phương pháp dạy học Địa lí theo hướng tích cực
Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động phối hợp, tương tác giữa người dạy và người học, nhằm giúp người học chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học, hình thành hệ thống kĩ năng, kĩ xảo, thực hành, sáng tạo và thái độ chuẩn mực, theo mục tiêu của quá trình dạy học
Đi ̣a lí với tư cách là một trong các môn học được giảng dạy trong nhà trường nhằm trang bi ̣ cho học sinh những kiến thức nền tảng, cơ bản về các vấn đề tự nhiên, kinh tế -
xã hội đại cương của các quốc gia, khu vực trên thế giới cũng như của Việt Nam
Môn học này giúp cho học sinh nhận thức được thế giới, những biến động của đời
Trang 4sống kinh tế - xã hội, thích ứng với những biến động ấy Và thông qua việc giảng dạy bộ môn Đi ̣a lí trong nhà trường giúp các em hình thành các năng lực cần thiết khác như năng lực xã hội, năng lực hành động, tính chi ̣u trách nhiệm, khả năng thích nghi và giải quyết các tình huống trong cuộc sống Dưới đây là một số phương pháp dạy học thường được
sử dụng trong dạy học Đi ̣a lí ở trường THCS như: Phương pháp đàm thoại, phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp thảo luận, phương pháp dạy học giải quyết vấn đề 1.4.2 Một số công cụ trực quan có thể sử dụng trong dạy học Địa lí
Trong dạy học Đi ̣a lí, có thể sử dụng nhiều công cụ Trong đó, có công cụ truyền thống gồm bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh, quả đi ̣a cầu, …Công cụ hiện đại gồm Google Earth, GIS,…
1.4.3 Vai trò của GIS trong dạy học Địa lí
- GIS là công cụ hỗ trợ việc dạy học Đi ̣a lí hiệu quả, GIS có thể phóng to thu nhỏ, thay đổi không gian thể hiện, thay đổi khung nhìn, cập nhật thông tin dễ dàng Trong khi đó, bản đồ giấy không thể làm được điều đó vì bản đồ giấy được xuất in trên tỉ lệ nhất đi ̣nh nên không thể phóng to thu nhỏ như GIS được.Dưới đây là là hình ảnh minh họa nói về khả năng thu phóng của GIS so với bản đồ giấy
- Thông qua các hệ thống thông tin kí hiệu một cách trực quan sinh động có thể tạo cho học sinh sự hứng thú trong việc tiếp thu các bài giảng, đây là một cơ sở quan trọng nhằm đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo của học sinh.Trong khi
đó, viễn thám chỉ ghi nhận lại những thông tin tồn tại khách quan ngoài thực tế mà không
sử dụng hệ thống kí hiệu Vì vậy, ứng dụng GIS là một phương tiện trực quan, hiệu quả trong dạy học Đi ̣a lí
- Trong khi bản đồ giấy khó cập nhật các thông tin (vì những thông tin đã được in ấn sẵn theo năm xuất bản nhất đi ̣nh nên khi muốn cập nhật các thay đổi thì phải đợi lần xuất bản sau) thì GIS lại cho phép truy cập một cách nhanh chóng và dễ dàng các dữ liệu được cập nhật thông qua các chức năng cơ bản, dễ dàng sử dụng đối với những người chưa có các kiến thức chuyên sâu về GIS như: tra cứu, tìm kiếm thông tin dựa trên các phần mềm GIS
mã nguồn mở (tiêu biểu là phần mềm QGIS) và các phần mềm GIS trực tuyến (tiêu biểu như ArcGIS online)
- GIS tạo điều kiện để thử nghiệm với các phương pháp thể hiện bản đồ bằng cách chọn màu sắc, kĩ thuật đồ họa và phương pháp lựa chọn và trình bày dữ liệu trên bản đồ trong khi đó viễn thám thì chỉ thể hiện những thông tin tồn tại khách quan ngoài thực tế và bản
đồ giấy thì cố đi ̣nh không thể thực hiện được điều đó Qua đó, GIS rèn luyện các kĩ năng
về trình bày dữ liệu, so sánh, đối chiếu để lựa chọn cách thể hiện tốt nhất Điều này giúp rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá, năng lực tư duy, sáng tạo của học sinh
Nội dung 2: Khái quát chương trình Địa lí THCS và phương pháp sử dụng GIS trong dạy học Địa lí
2.1 Khái quát về chương trình môn Địa lí ở trường THCS
2.1.1 Địa lí đại cương
- Đi ̣a lí tự nhiên đại cương (gồm toàn bộ chương trình Đi ̣a lí lớp 6)
- Đi ̣a lí kinh tế - xã hội đại cương (gồm phần I và phần II của chương trình Đi ̣a lí lớp 7)
2.1.2 Địa lí thế giới
Trang 5- Đi ̣a lí tự nhiên thế giới (gồm phần ba của Đi ̣a lí lớp 7 và phần một ở Đi ̣a lí lớp 8)
- Đi ̣a lí kinh tế - xã hội thế giới (gồm phần ba của Đi ̣a lí lớp 7 và phần một ở Đi ̣a lí lớp 8)
2.1.3 Địa lí Việt Nam
- Đi ̣a lí tự nhiên Việt Nam (gồm phần 2 Đi ̣a lí lớp 8)
- Đi ̣a lí kinh tế - xã hội Việt Nam (gồm toàn bộ chương trình Đi ̣a lí lớp 9)
2.2 Các lĩnh vực ứng dụng của GIS và viễn thám
2.2.1 Xây dựng tư liệu, công cụ giảng dạy như bản đồ, ảnh viễn thám
- GIS là công cụ hỗ trợ việc dạy học Đi ̣a lí hiệu quả, GIS có thể phóng to thu nhỏ, thay đổi không gian thể hiện, thay đổi khung nhìn, cập nhật thông tin dễ dàng Trong khi đó, bản đồ giấy không thể làm được điều đó vì bản đồ giấy được xuất in trên tỉ lệ nhất đi ̣nh nên không thể phóng to thu nhỏ như GIS được.Dưới đây là là hình ảnh minh họa nói về khả năng thu phóng của GIS so với bản đồ giấy
Ví dụ về khả năng thu phóng của GIS so với bản đồ giấy
- Trong khi bản đồ giấy khó cập nhật các thông tin (vì những thông tin đã được in ấn sẵn theo năm xuất bản nhất đi ̣nh nên khi muốn cập nhật các thay đổi thì phải đợi lần xuất bản sau) thì GIS lại cho phép truy cập một cách nhanh chóng và dễ dàng các dữ liệu được cập nhật thông qua các chức năng cơ bản, dễ dàng sử dụng đối với những người chưa có các kiến thức chuyên sâu về GIS như: tra cứu, tìm kiếm thông tin dựa trên các phần mềm GIS
mã nguồn mở (tiêu biểu là phần mềm QGIS) và các phần mềm GIS trực tuyến (tiêu biểu như ArcGIS online)
Ví dụ: Một đô thi ̣ hiện nay đã được nâng lên thành phố nhưng trên bản đồ tập atlat vẫn ghi thi ̣ xã Nếu như ta sử dụng atlat để giảng dạy thì sẽ không thể hiện được điều đó, còn trong GIS, ta có thể thay đổi thông tin một cách nhanh chóng và ki ̣p thời
2.2.2 Mô hình ứng dụng dạy học thông minh, thế giới ảo
- Thông qua các lớp dữ liệu được thành lập ở những thời điểm khác nhau, chúng ta có thể theo dõi được quá trình biến động của các chỉ tiêu khác nhau theo thời gian, nổi bật về bản đồ chính tri ̣, dân cư theo xu hướng thu hẹp hoặc phát triển lên
Ví dụ: GIS có khả năng thể hiện sự thay đổi về bản đồ chính tri ̣ của Liên Xô cũ trước
và sau thời điểm tan rã vào năm 1991
2.2.3 Ứng dụng GIS trong xây dựng bài dạy
Trang 6- Trong giảng dạy, giáo viên có thể sử dụng những thông tin trong GIS để minh hoạ thêm cho những kiến thức Đi ̣a lí đã được trình bày Khi đó GIS có tác dụng bổ sung và làm rõ hơn những kiến thức Đi ̣a lí Dạng minh hoạ này rất trực quan và mang tính đặc trưng của
Đi ̣a lí
Ví dụ: Châu Phi là một Châu lục khô hạn nhất của các lục Đi ̣a, vì vậy nước rất là quan trọng trong việc phát triển của các đô thi ̣ này, các thành phố và đô thi ̣ có dân số đông dọc theo các con sông lớn và khu vực ven biển Ta có thể sử dụng GIS để minh họa cho điều này
2.2.4 Ứng dụng GIS trong biên soạn kế hoạch bài dạy (giáo án)
+ Lựa chọn ứng dụng GIS phù hợp với yêu cầu
+ Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, mở các dữ liệu nền và dữ liệu chuyên ngành phù hợp với nội dung bài học đó
VD: Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thông qua các chức năng liên kết với ảnh vệ tinh nhờ vào Google Earth
2.2.5 Ứng dụng GIS trong kiểm tra, đánh giá học sinh
- Đưa ra bản đồ câm để kiểm tra trình độ học tập và năng lực của học sinh dựa trên việc
tổ chức các trò chơi, cũng cố bài hoặc ôn tập…
Ví dụ: Tổ chức một trò chơi cho học sinh về điền tên các tỉnh, thành phố ở Việt Nam
GV đánh số thứ tự từ Bắc vào Nam các tỉnh và thành phố Sau đó, GV chia lớp thành hai nhóm, mỗi nhóm lên điền tên các tỉnh và thành phố ở Việt Nam Sau khi các em điền xong, GV cho hiển thi ̣ nhãn các tỉnh và thành phố lên cho học sinh đối chiếu kết quả
2.3 Các giải pháp, cách thức lựa chọn ứng dụng GIS trong dạy học Địa lí cấp THCS
2.3.1 Lựa chọn công cụ GIS tùy vào nội dung cần truyền đạt
- Lựa chọn công cụ GIS là một công việc quan trọng trước khi tiến hành sử dụng GIS Do quá trình lựa chọn công cụ GIS phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố nên giáo viên phải hết sức thận trọng trong khâu này để đảm bảo mỗi chức năng của GIS được lựa chọn sẽ đạt được hiệu quả sử dụng tối ưu nhất
- GIS là một trong các phương tiên dạy học nên không thể đảm nhiệm hết các chức năng
- GIS có thể làm tốt chức năng này nhưng không thực hiện tốt chức năng khác Vì vậy,
phải lựa chọn phương tiện phù hợp với nội dung cần giảng dạy
2.3.2 Kết hợp với các phương tiện dạy học trực quan khác
- Cần phối hợp giữa sử dụng GIS với các phương tiện dạy học như tranh ảnh, video clip, bản đồ,Google Earth…với các hình thức tham quan, khảo sát đi ̣a phương và các phương pháp dạy học khác (mô tả, thảo luận ) để tạo biểu tượng cụ thể, sinh động về các đối tượng Đi ̣a lí cho học sinh, đồng thời phát huy cao độ tính tích cực trong học tập của học
sinh
Ví dụ: Khi dạy bài Đi ̣a lí Địa phương Quảng Ninh, chúng ta cần phối hợp sử dụng GIS với tranh ảnh để gây hứng thú cho học sinh, hình 14 là sự kết hợp của tranh ảnh với GIS,
giúp cho học sinh hiểu rõ hơn về Đi ̣a lí Quảng Ninh
Ví dụ: Nếu muốn thể hiện các vấn đề chi tiết, nhỏ tồn tại khách quan ngoài thực tế thì
ta nên sử dụng kết hợp với Google Earth để diễn tả được toàn vẹn hơn về một đối tượng
cụ thể Dưới đây là hình ảnh về vận dụng kết hợp giữa Google Earth và GIS
Trang 72.4 Triển khai ứng dụng GIS và viễn thám trong dạy học Địa lí THCS
2.4.1 Ứng dụng trong dạy học Địa lí tự nhiên
2.4.1.1 Vị trí Địa lí, hình dạng, kích thước
GIS là một ứng dụng có thể hiển thi ̣ các hệ thống đường kinh tuyến, vĩ tuyến để xác
đi ̣nh được vi ̣ trí Đi ̣a lí của một khu vực, qua các hệ thông đường kinh tuyến, vĩ tuyến ta
có thể đọc được các tọa độ giới hạn, các điểm cực của một khu vực
- Ví dụ: Muốn xác đi ̣nh các điểm cực của Liên Bang Nga thì ta sẽ dựa vào hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến Nếu như không dựa vào hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến thì ta không thể
xác đi ̣nh đúng các điểm cực trên bản đồ Đối với các phần về hình dạng lãnh thổ thì
chúng ta sử dụng các phép chiếu giữ góc (Mercator) để cho ra hình dạng chính xác Đối với việc xác đi ̣nh diện tích của một lãnh thổ thì ta sử dụng phép chiếu giữ diện tích (Equad – Area Cylindrica) Để xác đi ̣nh khoảng cách giữa các lãnh thổ ta sử dụng phép
chiếu giữ khoảng cách (Geographic)
2.4.2.2 Khí hậu
Trong GIS giúp hiển thi ̣ các đường chí tuyến và dựa vào các đường chí tuyến để chỉ
ra trên Thế giới có năm vành đai khí hậu đó là một vành đai nóng, hai vành đai ôn hòa, hai vành đai lạnh
- Vành đai nóng có vi ̣ trí từ chí tuyến bắc đến chí tuyến nam
- Hai vành đai ôn hòa có vi ̣ trí từ chí tuyến bắc đến vòng cực bắc và từ chí tuyến nam đến vòng cực nam
- Hai vành đai lạnh có vi ̣ trí từ vòng cực bắc đến cực bắc và từ vòng cực nam đến cực
nam
2.4.2.3 Sông ngòi
- Ta sử dụng các cơ sở dữ liệu về sông ngòi trong GIS để giúp hiển thi ̣ các hệ thống sông
trên thế giới
2.4.2 Ứng dụng trong dạy học Địa lí kinh tế-xã hội
2.4.1 Bản đồ chính trị
- GIS có khả năng thể hiện sự thay đổi bản đồ chính tri ̣ theo thời gian
2.4.2 Dân cư
- GIS sử dụng trong việc thể hiện trong các điểm dân cư theo những quy mô khác nhau, thông qua kích thước của kí hiệu điểm dân cư, mình có thể xác đi ̣nh được dân cư đông hay là ít
Ví dụ: GIS giúp thể hiện dân cư của Châu Âu, Châu Á,…
2.4.3 Giao thông – vận tải
- GIS có khả năng hiển thi ̣ các mạng lưới giao thông Khi sử dụng GIS vào giảng dạy về giao thông vận tải, giáo viên mở các dữ liệu về giao thông, sau đó các mạng lưới giao thông sẽ hiển thi ̣ trên màn hình Giáo viên di chuyển con chuột và phóng to các mạng
lưới giao thông ở nơi cần giảng dạy, phù hợp với nội dung bài học
III Kết luận vấn đề
Việc ứng dụng hệ thống thông tin Đi ̣a lí (GIS) vào giảng dạy là một việc làm thiết thực, tạo hiệu quả lớn trong quá trình dạy học và sử dụng các phương tiện góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp Tuy nhiên, việc dạy và học Đi ̣a lí ở cấp trung học cơ
Trang 8sở hiện nay chủ yếu vẫn dựa vào sách giáo khoa và các bản đồ truyền thống Những phương tiện dạy học này thường cũ kĩ, ít sinh động và khả năng tương tác với người sử dụng còn rất hạn chế nên chưa khiến học sinh cảm thấy hứng thú đối với môn học
Để nâng cao hiệu quả ứng dụng GIS trong dạy học cần thực hiện một số nội dụng như sau: Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy Địa lí ở các khối lớp cần quan tâm hơn đến việc ứng dụng GIS trong giảng dạy, xem đây là ứng dụng cần thiết, đặc thù của bộ môn, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều mục đích giảng dạy của giáo viên trong 1 tiết lên lớp; Tăng cường các lớp bồi dưỡng cho giáo viênvề khả năng sử dụng GIS để có thể ứng dụng tốt trong dạy học; Nhà trường cần trang bi ̣ đầy đủ các phương tiện, thiết bi ̣ liên quan đến ứng dụng…để tạo điều kiện tốt hơn nữa cho giáo viên trong việc ứng dụng GIS trong giảng dạy bộ môn Đi ̣a lí ở trường THCS
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Đặng Văn Đức, (2001), Giáo trình Hệ thống thông tin địa lý, NXB Khoa
học và Kỹ thuật, Hà Nội
[2] Nguyễn Kim Lợi, Vũ Minh Tuấn, (2009), Thực hành: Hệ thống thông tin địa lý, NXB Nông nghiệp
[3] Trần Thị Băng Tâm, (2006), Giáo trình Hệ thống thông tin địa lý, NXB Nông
nghiệp
[4] Kiều Quốc Lập, (2018), Giáo trình Hệ thống thông tin địa lý, NXB Nông
nghiệp
