(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh

(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh(Luận văn thạc sĩ) Ngôn từ nghệ thuật trong thơ của Mã Thế Vinh

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––

i

ỜI C Đ N

ủ

ủ

gi

TH H

ii

ỜI CẢ ƠN

ọ :

ọ - Đ ọ

Đ ọ Đ ọ

ọ

Đ

u n t n 8 năm 2021 gi

TH H

iii

C C

L i i

L i c ii

Mục lục iii

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọ tài 1

2 Lịch s v 2

3 Đ ng và ph m vi nghiên c u 4

4 Mụ í m vụ nghiên c u 4

5 c u 5

6 Đ của lu 6

7 C u trúc của lu 6

Ch ng 1: NGÔN TỪ NGHỆ THUẬT VÀ HÀNH TR NH S NG TẠ CỦ THẾ VINH 7

1.1 Khái ni m ngôn t ngh thu ng nghiên c học các dân t c thiểu s t n ngôn t 7

1.1.1 7

1 1 2 Đ c ể của ngôn t ngh thu t 9

1.1.3 ọ các dân t c thiểu s 14

1 2 16

1 2 1 16

1 2 2 22

1 27

Ch ng 2: Đ C ĐI NGÔN TỪ NGHỆ THUẬT CỦ THẾ VINH 28

2 1 mang tính ch t 28

2 1 1 28

2 1 2 í ụ ể ị 43

iv

2.2 Ngôn t n s c dân t c 47

2.2.1 L p t v ủ 47

2.2.2 Ngôn t thể hi n b n s c Nùng 50

2 61

Ch ng 3: NGHỆ THUẬT SỬ NG NGÔN TỪ TR NG THƠ S NG NGỮ CỦ THẾ VINH 62

3.1 L a chọn ngôn t gây ng m nh có tính ch t biể ng 62

3.1.1 Ngh thu t s dụng t g i hình 62

3.1.2 Khai thác kh ởng qua so sánh 64

3.1.3 í 66

3.1.4 í 72

3 1 5 ể 74

3.2 M t s bi n pháp tu t cú pháp 78

3.2.1 Thủ o tr t t t ng trong câu 78

3.2.2 Thủ pháp t c 80

3.2.3 Thủ p t ng 83

3.2.4 Thủ pháp câu h i tu t 85

3 88

ẾT UẬN 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

y y nh ng n t nh c chung n mang

nh ng m nét riêng bi t của dân t c mình Tuy ti n b v s ng và

ch ng tác ph m c t v n cho ta th y r ng, n hóa nói chung và s lép v t th c t không thể phủ nh n

ọ

- Đ - – g – ể

so - Ô t l n trong vi c gìn gi

ng của dân t c mình lên m t n c thang m ủa dân t c

n v i nhi c gi ng giá trị c quan tâm

và gi i thi u các sáng tác song ng củ Mã Th Vinh nh m góp

ph n b o t n và phát huy giá trị c thiểu s Vi t Nam v n

c quan tâm th

V i mong mu n thể hi n tình yêu v i dân t c, v i ti ng mẹ ẻ và nguy n vọng tha thi t góp m t ph n s c l c nh bé trong vi c tìm hiểu, gi i thi u các

2

sáng tác củ i Nùng nh m b o t n và phát triể ọc của dân

t c, tôi m nh d n l a chọ tài Ngôn từ nghệ thu t tro g thơ ủa Mã Thế

Vinh tài nghiên c u

có m t s công trình nghiên c u v tác gi và các sáng tác của ông

c h t ph i kể n cu n Tuyển tập Mã Thế Vinh (Song ng Tày,

Nùng - Vi t) do 2 tác gi Mai Th (Mã Th Vinh) và Vân Trung (Tr n Thị Vi t Trung) tuyển chọn và biên so n c Nhà xu t b n Đ i học Thái Nguyên in n

và phát hành 2013 Cu n sách v a có nh ng tác ph m song ng truy n trong dân gian của dân t c Mã Th m, dịch thu t và bao g m c nh ng sáng tác m i củ M t s bài gi i thi u, bài

vi t v Mã Th Vinh củ Y ễu, Lâm Ti n, Hoàng Tu ụ thể :

Tác gi Hoàng Tu i bài vi t Mã Thế Vinh! Riêng! Trong cái toàn thể Ông nói v s m c m c, gi n dị củ i Mã Th Vinh, tình yêu dân

ũ m và c n cù; có các dân t t chung s c xây d ng cu i, xây

d ” [30.tr.1027]

Trong b n tham lu n Văn óa tru ền thốn n ười Nùng xứ Lạng - Nhân tình của Mã Thế Vinh, Hoàng Tu t v Mã Th : “ Đ ều đ n kính vớ con n ười ông là bình thản theo kiểu “ k ến bò” k ôn “nả tưn ” trong cả sáng tác lẫn sưu tầm, nên sự chú ý của nhữn n ười làm công tác phê bìn ít để ý tớ ” hay “Ôn dùn từ ngữ bình dị, không cầu kì, cùng với cách diễn đạt rất “ dân tộc” tu n n t ơ ôn cũn có n ững câu khá bất ngờ đó là

sự khám phá, sự tìm tòi, có nhiều phát hiện chỉ có ở n ười miền nú ”

[30.tr.1004-1011] B n tham lu ng nh ịnh r t khách quan v con

i, tính cách củ c Nùng Mã Th Vinh

Lê Thị H i vi t lu ĩ

Vi t mang tên Bản sắc ùn tron t ơ Mã ế Vinh ũ ng nghiên

c u v b n s ủa dân t ủa Mã Th Vinh Lu n

ra nh ể n của b n s i

s n củ i Nùng, nh ẹp riêng ở n

n i dung và ngh thu t Khẳ ịnh nh ng giá trị ủa Mã Th

ủ í

3 Đối t ợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Ngôn t ngh thu t củ ển

ng Nghiên c u chủ y u qua 2 bình di : ểm ngôn t c tổ

ch c ngôn t

Ph u nghiên c u: Lu c hi n nghiên c u các sáng tác

song ng của Mã Th Vinh trong Tuyển tập Mã Thế Vinh (Song ng Tày, Nùng

- Vi t) do 2 tác gi Mai Th và Vân Trung tuyển chọn và biên so n, Nhà xu t

ti ng dân t c Nùng, góp s c cổ ũ ọc b ng ti ng mẹ ẻ ể

5

ngày càng có nhi ng ti ng Nùng gi i thi u n b ọc trên mọi

mi c

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ khái ni m ngôn t ngh thu ng nghiên c u ngôn t ngh thu ọc Vi ọc dân t c thiểu s nói riêng

Tìm hiểu, phân tích v ể c tổ ch c ngôn t c thể

hi của Mã Th Vinh

Đ n nghị nh m b o t n và phát huy giá trị Tày - Nùng - Vi t trong vi c sáng tác và nghiên c u

5 Ph ng pháp nghiên cứu

ng kê, phân lo : Đ tài chú trọ n vi c s dụng các

ph th ng kê, phân lo i, phân tích ng ĩ m x lí, so sánh v i

nh ủa m t s c thiểu s khác B ng các thủ pháp phân tích k t h p gi i thích, ch n … tài sẽ õ ểm của ngôn t của Mã Th Vinh t n ngôn t ngh thu t

: Lu dụ ể nghiên c tài bởi trong các tác ph của tác gi Mã Th Vinh

n nhi t c học nên

vi c s dụ t c n thi … tài s dụng quan

ểm, ki n th c, tài li u ở nhi u ngành khoa họ ể làm rõ mục

í ý ĩ c l a chọn, s dụng ngôn t trong các tác ph m của Mã

Th Vinh

ọc: Đ ng nghiên c u củ song ng , bao g m c ti ng mẹ ẻ t b n s ủa dân t c Nùng nên vi c s dụ học giúp vi c tìm hiểu, phân tích

ở m t m nh ị nh m lí gi i, làm rõ b n s hóa trong tác ph m

ổng h í ũ c chúng tôi s dụng

b ng cách ti n hành thu th p h th ng hóa và x lý các ngu

6

các sách, báo, t p chí, k t qu nghiên c u củ tài, d án nghiên c u ở

c, các báo cáo củ ị

ể có thể chọn lọ i chi u ngu n tài li u nh m rút ra các nh n

ịn ể ể có thể hoàn thành mục tiêu nghiên c

Lu ọc, i nghiên c u có thêm m t tài li u tham

kh o v ngh thu t ngôn t của Mã Th Q , lu n

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài ph n Mở đầu và Kết luận, danh mục Tài liệu tham khảo, N i dung

chính của lu c b cụ 03 :

1: ủ 2: Đ ểm ngôn t ngh thu t của Mã Th Vinh

3: ụ ngôn t của Mã Th Vinh

7

Ch ng 1 NGÔN TỪ NGHỆ THUẬT VÀ HÀNH TR NH S NG TẠ

CỦ THẾ VINH

1.1 Khái niệm ngôn từ nghệ thuật và h ớng nghiên cứu văn học các dân tộc thiểu số từ ph ng diện ngôn từ

1.1.1 h i iệ g từ ghệ th t

ọ ủ í ý

ủ ọ

ở ở

í ọ

ở

Để ễ :

ọ

Trong cu n luận văn c Đ : “

í ể

con n ” [3.tr.34] Có thể nói, ụ ẽ ụ ể ĩ ủ ở ể ẻ ẹ ủ

ọ kh ể ĩ

ể ủ

ể ĩ ẹ : “

ọ í ọ ” [3 Tr.23] ọ ọ

ủ ể ụ ể ở ý ĩ ủ

ọ

8

Nhi u tác gi nh ịnh, l “ i của th gi ng mu n t nói lên b ng ngôn t L ủa tác ph m khi tái hi i s ng ph i nói lên “ ” “ ” ủa các hi ” [28.tr.315] Còn l i

thu t “ ổ

ở ủ

ủ ọ ” [3.Tr.30]

ể ở í ẹ ; í ụ ể ; í ; í ị í ĩ ọ

ể

ĩ :

ổ

ụ th m ĩ ủ

ủ ọ

ở ủ

ọ ể

ể ủ

ọ ở t s dụng

2

ụ ủ ể

ổ

ụ Ngôn t ngh thu ũ toàn dân trau ch ọ ọ ủ ọ “ ũ ”

“ ” ở nh ng t ng mang tính th m mỹ

Họ “ ” ể ở nên giá trị và ĩ ọc nh ng c m xúc, nh ng

ng tình c m Đ ẳn v i nh ng xúc c m khoa học

9

í mang l i í ụ: “

” ụ

ủ - ủ ể

ụ ủ :

“ o c àm ổ

”

“ ” ở ổ ý ĩ ụ

ụ ở

ị ủ

í

ở

1.1.2 Đặc đi của ngôn từ nghệ thu t gôn t ngh thu t bao g m c ể b n ủ : í ng, tính tổ ch c cao, tính hàm súc, tính biểu c m và tính chính xác

í ng

Tác gi Hoàng Kim Ngọc cho r : “ c

n nh n th y s c s ng c m xúc trong tâm h n

ọ ũ ng nh n th c củ i, nhà khoa họ ng

b ng khái ni m thông qua s l p lu n, lí gi i b ng lu n c ể nói rõ b n ch t của hi ển hình hóa các tính cách củ i, của s tình, của s

v c p trong tác ph ” [24.tr.51] Nhà nghiên c u khoa học có thể nói

r : Đ t là khái ni m ch v t ch t trên b m c là ch t l ng trong

su t, không màu, không mùi ũ ng y, khái ni m y

ĩ i nói v c theo m t cách khác:

t c v a thể hi n ni m tin và lòng bi ủa toàn thể nhân dân v Đ ng và

c Ngay c trong th i bình Đ ng v n mang trọng trách của tổ ch

u tiên phong c m ngọ ng, ch l i v c d c sau

nh i của chi n tranh Ông v t ch t hóa vai trò quan trọng

th m chí còn không phân bi c s c tr ng, s Biể “ ” chính là dụng ý của tác gi trong vi c tuy i hóa vai trò không có gì phủ

ị c củ Đ ng, củ Ông khẳ ịnh ni m tin của dân t c v i

nh ng t ch c m xúc r t rõ ràng:

“ n n y m ẳy d m bjoóc Nìm kí công chình p tái tàng

tụ ủ c

Không ch ca ng Đ của Mã Th Vinh còn có nhi u

i Bác H Ông gọi tên Bác b ng nh i t t quen thu c

32

“Cụ Hồ d c

Gi ru y núi r ”

(Dả đất Lạn ơn)

Tên gọi tr c ti p không mang tính phi m ch khi n hình nh Bác trở nên

cụ thể õ cũ i gọi vị lãnh tụ ĩ i của dân

t c v i cái tên thân thu ũ a:

“ Ké ”

(Pú kế t n à ưa)

“ Ké v ”

(Ôn l n à ưa)

“ ” dân t c ch nh n tuổi nói chung và

c gọi v i giọ u trang trọng, chính vì v “ ” ọi

v a có s g ũ ởi s dân dã, m c m ũ ẻ trang nghiêm của Bác

Hình nh Bác khi chi u g n li n v i nh ng ho ng của cách

m ng Ông không quên nói v công lao mở ng c c của Bác:

“ c n sl p nhân dân Khay chi n d ch tẹ c

nh ng k ho ch chi n u r t bài b n i th ng l i hoàn toàn cho cách

m ng Vi t Nam Trong chi n dị Đ - L 1950 o:

33

“ ụ Fan p i ni thâng t y?

Bác nh c tri ởng Cao Pha Cùng b ch huy chi n dịch biên gi ”

nh u nh nh t Bác ân c ng viên, khen ng i thành tích công lao

ũ t thẳng th n phê bình nh ng m t h n ch của b ể quân dân

ta ng lòng, yêu m í ng quan tâm ng

y khi n hình nh Bác trở nên dân dã, chân th t

Khi ca ng i Bác H , Mã Th Vinh miêu t “lung linh”, “tráng l ” mà ông ca ng i Bác b ng ngôn t dung dị, r ng S

í ủa vị lãnh tụ dân t c n m ở ngay nh ng ởng ch n nh t Ông không miêu t Bác là lãnh tụ

ọc v n c m nh n ở c c t cách thanh cao, r ng ng i của

m ĩ

M t trong nh ị to l n của Mã Th Vinh chính là

ng i ca nh i anh hùng dân t c Tiêu biểu trong s i anh

34

ụ - m t chi ĩ v i tác gi và

n anh hùng Út Tịch trong tr n chi n C u Kè, Chông Nô Mã Th Vinh miêu t chân dung các nhân v t v i nh ng nét khái quát, hàm súc n có thể t o nên hình kh i l n v í ng ũ m

II Khẳu tổ ch c cách m nh (Vào tổ ch c cách m ng)

III Khẳu x ủy B c Kỳ (Vào x ủy B c Kỳ)

IV Trao c c u qu c quân (Trao c c u qu c quân)

V Sl ng chúng b n lai c n (Nh n chúng b n nhi u i)

Mẻ c ủ i mẹ c c trích t n

M ể v m n và ho ng của nhân v t trong th i

ng th i là l i kể chuy n v i cách diễ t m c m c “ t

th ” “ t dân t ” í n v i b t kì ai của tác gi

Mã Th Vinh

Ngôn t ng ca v ụ m c m

h ng s thi bởi Mã Th Vinh ca ng i v cu c s ng hi n th c của anh trong giai

n u tranh cách m ng Cu i anh ho ng sôi nổi, ở r t nhi i trí

ũ m không qu n ng i ổ Ngay c khi

bị giam gi , tra t n trong ngục tù, anh v n dõng d c quân thù:

35

“ n n

Đ t thám, t Quá k “ t, kh ” Pác b u thán, n m tha b u t ”

Ph m ch ng không chịu khu t phụ c quân thù chính là vẻ

ẹp củ i th i chi Đ n dã man hay th m chí án t c

( on đườn an đ )

Ý chí chi u luôn r c cháy trong trái tim củ i chi ĩ c

Đ n t ở cu i cùng, anh v n dành l i nh n nhủ n toàn dân, thúc giục

u tranh ch ng l i th c, giành

l c l p, t do cho Tổ qu c

36

B n thân cu i, khí ch t anh hùng củ t t

m t b n anh hùng ca tuy t v i không c n ph i dùng ngôn t u, phóng

ể tô vẽ thêm Có lẽ vì v y nên ngôn t ca ng ụ trở nên vô cùng chân th c, h t hi n của s c thái lãng m n,

tr tình g i c m

Hình nh chị Út Tịch hi n lên trong tr n chi n C ũ n lên vô cùng b t khu ũ m Chị hi sinh n i nh ể c m súng chi u ngay trong tháng v a sinh nở:

“ n b n Lai công slày lèo c n h ”

“ ở ẳy pí thoói m a n m lủc

N m lủc ím pí chíc kh ”

(Mẻ c u căm slủng)

“ c d u trong tháng v a sinh nở Công vi c kh n c p c ”

“ n ng chị con bú Con bú xong Út t c kh ”