SINH LÝ TỦY GAI. PGS.TS Mai Phương Thảo BM Sinh lý – Sinh lý bệnh Miễn dịch

Mai Phương Thảo BM Sinh lý – Sinh lý bệnh Miễn dịch ÔN TẬP TUYỂN SINH SAU ĐẠI HỌC Bộ môn Sinh lý - Sinh lý b ệnh Miễn dịch Đại học Y Dượ c TPHCM... SƠ LƯỢC CẤU TẠO CỘT SỐNG – TỦY GAI

Trang 1

PGS.TS Mai Phương Thảo

BM Sinh lý – Sinh lý bệnh Miễn dịch

ÔN TẬP TUYỂN SINH SAU ĐẠI HỌC

Bộ môn Sinh lý - Sinh lý b

ệnh Miễn dịch

Đại học Y Dượ

c TPHCM

Trang 2

1 Trình bày sơ lược cấu tạo của tủy gai

2 Trình bày các đường dẫn truyền qua tủy gai

3 Phân tích thành phần của cung phản xạ tủy

4 Trình bày chức năng phản xạ của tủy gai

5 Giải thích hiện tượng choáng tủy

Trang 3

Tủy cùng, cụt

Gian não Cầu não

Hành não Phình cổ Tủy sống

Phình thắt lưng Chùm đuôi ngựa

Não Não giữa Tiểu não

I SƠ LƯỢC CẤU TẠO CỘT SỐNG – TỦY GAI

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 4

4

Thiết đồ cắt ngang qua tủy gai

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 7

2.1 DẪN TRUYỀN THÔNG TIN CẢM GIÁC

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 8

9

a Đường cảm giác sâu có ý thức

* Dẫn truyền những cảm giác từ cơ, xương,

khớp, thoi cơ …lên não  cho biết vị trí cử động từng phần cơ thể, khái niệm về trọng lượng, CG về áp lực ( cảm giác bản thể )

* Bó Goll (bó thon) & Bó Burdach (bó chêm) :

dẫn truyền CG sâu có ÝT & CG tinh tế về xúc giác

 nhận biết vật do sờ, không nhìn thấy.

Bộ mơn Sinh lý - Sinh lý b

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 9

Dẫn truyền cảm giác sâu có ý thức

Bó thon – bó chêm

Receptor (Gân, cơ, xương, khớp)

Thân não

Trang 10

b Đường cảm giác xúc giác –

Bó gai - đồi thị trước

* Dẫn truyền những cảm giác phân biệt của da

Receptor (Da)

Bĩ gai đồi thị trước

Trang 11

c Đường cảm giác nhiệt & đau

Bó gai – đồi thị bên

Thụ thể nhiệt :

Bĩ gai đồi thị bên

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 12

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 13

Bó Bó thon, bó chêm

(Cột sau)

Bó gai đồi thị (trước, bên)

Loại CG CG sâu: sờ tinh tế,

Trang 14

15

d Đường cảm giác sâu không ý thức

* Do tiểu não chi phối

* Dẫn truyền những cảm giác về trương lực cơ

lên tiểu não  tiểu não điều khiển cơ thể giữ

thăng bằng + điều hoà các động tác có t/c tự

động (đi, thở)

* Bó gai - tiểu não dẫn truyền đến tiểu não cảm giác

về trương lực cơ, phối hợp các động tác

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 15

Dẫn truyền cảm giác sâu không ý thức

Bó gai tiểu não

Receptor (Gân,

cơ, xương, khớp)

Thân não

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 18

19

a Đường bó tháp: dẫn truyền XĐ VĐ tuỳ ý

Các neuron vận động từ vỏ não (VN) vùng hồi trán lên có sợi trục xuống hành não (HN), từ đây phân ra 2 bó

* Bó tháp thẳng (Bó vỏ – gai trước)

Đi thẳng từ HN xuống TG ở cột trước  chạy chéo sang sừng trước đối bên  nối tiếp với neuron VĐ/ sừng trước đối bên.

* Bó tháp chéo (Bó vỏ - gai bên)

Đi từ VN đến HN thì bắt chéo qua phía đối bên  đi xuống TG tiếp xúc với neuron VĐ/sừng trước đối

Trang 19

Source: Ganong,23 rd ed p.243

Trang 20

21

b Đường ngoài tháp: cử động không tùy ý

* Do các nhân vùng dưới vỏ não phát ra những

sợi trục đi xuống sừng trước tuỷ

* Gồm 5 bó sợi:

 Bó nhân đỏ - gai

 Bó mái - gai

 Bó tiền đình - gai

 Bó trám - gai

 Bó lưới – gai

* bảo đảm những cử động không tùy ý, điều hoà trương

lực cơ, chi phối PX thăng bằng, PX tư thế & chỉnh thế

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 21

22

Hình:

Những đường VĐ (đi xuống)

Bắt chéo tháp

Bó VN-TS bên

Bó vỏ não tủy sống trước

Tủy sống cổ

Cơ Tủy sống thắt lưng Neuron VĐ dưới

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 22

Pxạ tuỷ tuân theo qui luật chung của các

pxạ khác + cách sắp xếp GP

 Các t/c đặc biệt :

- Qui luật một bên

- Qui luật đối xứng

- Qui luật khuếch tán

- Qui luật toàn thể

III CHỨC NĂNG PHẢN XẠ CỦA TỦY GAI

3.1 Quy luật pxạ tuỷ

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 25

- PX căng cơ / PX gân

- PX gấp /rút lui (Flexor / Withdrawal reflex)

- PX duỗi chéo (Crossed extensor reflex)

Trang 26

A PX CĂNG CƠ - PX GÂN GOLGI

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 27

PX căng cơ/ PX gân

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 30

C PHẢN XẠ DUỖI CHÉO (CROSSED EXTENSOR REFLEX)

Trang 31

L5, S1

trong

Tinh hoàn co rút lên

L1, L2

quanh rốn

Cơ thành bụng chỗ kt co lại

T11, T12

hậu môn

Cơ vòng hậu môn co lại

Trang 32

PX tuỷ có liên quan đến hệ TKTC:

• Pxạ TC không định khu rõ rệt: pxạ tiết mồ hôi, nổi

da gà, vận mạch

• Pxạ TC có định khu: pxạ bàng quang (S3-S5), pxạ sinh dục (TL-cùng), pxạ chớp mắt (C4,T2)

 Do t/c cấu tạo từng đoạn của tuỷ gai, khám PX xác định vùng tuỷ bị tổn thương

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 33

 Ngay sau khi tủy bị đứt ngang tại 1 đoạn nào

đó, phần cơ thể phía dưới chỗ tổn thương bị liệt, mất CG, mất trương lực, mất pxạ, HA tụt

nhanh

 hiện tượng choáng tủy

cao hơn mức bt do mất sự ả.hưởng ứ.c của

TKTƯ bên trên đ/v tủy sống

IV HIỆN TƯỢNG CHOÁNG TỦY

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Trang 34

Tủy gai tham gia:

Trang 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 SGK Sinh lý học, 2020 BM Sinh lý học, ĐHYD

TPHCM

2 Textbook of Medical Physiology, 13 th ed, 2016

Guyton & Hall, Elsevier

3 Essential Neuroscience, 3 rd ed, 2015 Siegel &

Sarpu Lippincont Williams & Wilkins

ệnh Miễn dịch

c TPHCM

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	2,28 MB