LÝ THUYẾT BÓNG BÀN CÔNG TÁC TỔ CHỨC THI ĐẤU VÀ TRỌNG TÀI BÓNG BÀN

 Do đó khi không có điều lệ giải chúng ta sẽ không thể tổ chức thi đấu một cách có khoa học, khách quan được, điều lệ giải là mẫu mực của cuộc thi, nó thể hiện tính tập trung dân chủ ca

LÝ THUYẾT BÓNG BÀN

CÔNG TÁC TỔ CHỨC THI ĐẤU

VÀ TRỌNG TÀI BÓNG BÀN

LÝ LUẬN CHUNG VỀ THI ĐẤU

 Khái niệm về thi đấu

Thi đấu là sự đánh giá kết quả của một cá nhân hay một tập thể thông qua một thời gian giảng dạy và huấn luyện

Thi đấu cụ thể có nghĩa là: Sự thi tài, đọ

sức, đối chọi về mặt kỹ thuật và chiến

thuật Là sự thou thách vềtinh thần, tâm lý Thông qua đó để đánh giá trình độ chuyên môn của một cá nhân hay một tập thể nào

đó

Tầm quan trọng của thi đấu

Như trên đã phân tích, thông qua quá trình thi đấu sẽ thúc đẩy, kích thích, gay hưng phấn

trong tập luyện, nếu không có kế hoạch thường xuyên tham gia thi đấu thì rất khó đạt trình độ cao trong giảng dạy và huấn luyện Bời vì chỉ

có thông qua thi đấu mới là hình thức kiểm tra tổng hợp nhất, là sự thử thách cao nhất, thực tế nhất và toàn diện nhất

Thi đấu có thành tích là dấu ấn quan trọng, sâu sắc là hình ảnh luôn thúc đẩy hứng thú tập

luyện của vận động viên Kích thích mạnh mẽ

về mặt tâm lý nhất là tâm lý thi đấu của vận

động viên trước mỗi cuộc thi đấu Mặt khác nó còn là dấu ấn của việc huấn luyện có thành

công hay không? Thông qua thi đấu huân

luyện viênvà vận động viên có thể rút ra được những điểm mạnh, điểm yếu của mình để có

kế hoạch điều chỉnh, bổ xung và hoàn thiện

hơn nữa kế hoạch giảng dạy và huấn luyện

 Do đó, nội dung thi đấu không thể

thiếu được trong quá trình giảng dạy và huấn luyện các môn thể thao nói chung

và bóng bàn nói riêng Vì vậy, kế hoạch đặt ra là phải tổ chức thi đấuvới nhiều

hình thức quy mô khác nhau, song cũng can chú ý là phải có kế hoạch và phải đạt được mục đích của nó

Những nguyên tắc khi tổ chức thi đấu

Để tiến hành tổ chức một giải đấu bóng bàn, cũng như các môn thể thao khác Chúng ta

phải xem xét cả ba khâu: công tác chuẩn bị,

quá trình thi đấu và công tác tổng kết giải

Công tác chuẩn bị: Để tổ chức thi đấu 1 giải

bóng bàn điều trước tiên phải làm là thành lập ban tổ chức Tuỳ theo qui mô, tính chất của từng giải đấu mà thành lập ban tổ chức cho

phù hợp Thông thường gồm một trưởng ban

và hai phó ban ( theo sơ đồ hình 1 )

Chức năng, quyền hạn và nhiệm vụ của các

bộ phận

- Trưởng ban: chịu trách nhiệm chỉ đạo chung

- Hai phó ban giúp việc cho trưởng ban

+ Bộ phận thư ký: phụ trách việc soạn thảo

điều lệ,xắp xếp lịch thi đấu, ghi nhận kết quả

và thành tích thi đấu, xếp hạng …

+ Điều lệ giải: Điều lệ tham gia giải rất quan

trọng bởi lẽ: Nó là luật pháp của cuộc đấu, là

cơ sở để tổ chức thi đấu Ban tổ chức và mọi người tham gia sẽ dựa vào đó mà tiến hành

 Do đó khi không có điều lệ giải chúng ta

sẽ không thể tổ chức thi đấu một cách có khoa học, khách quan được, điều lệ giải là mẫu mực của cuộc thi, nó thể hiện tính tập trung dân chủ cao độ Điều lệ giải sẽ qui định mọi vấn đề có liên quan đến hình thức, nội dung và kết quả của cuộc thi Do đó khi soạn thảo điều lệ giải phải xuất phát từ thực tiễn,từ yêu cầu về chính trivà phù hợp với trình độ chuyên môn

(Những nội dung chính khi soạn thảo điều lệ giải)

 A.- Mục đích – ý nghĩa:

 B.- Nội dung:

 - Thời gian: (đăng ký, bắt thăm và thi đấu)

 - Địa điểm

 - Đối tượng và số lượng tham gia

 - Thể thức thi đấu – loại giải

 - Luật, bóng và bàn thi đấu

 - Thành phần Ban tổ chức – Trọng tài

 - Cách thức chọn hạt giống

 - Cơ cấu giải thưởng – Kỷ luật

 Chỉ có Ban tổ chức mới có quyền thay đổi điều lệ này

Bộ phận trọng tài: Điếu hành toàn bộ các trận

đấu và gởi kết quả về cho bộ phận thư ký

Bộ phận sân bãi dụng cụ: Chuẩn bị cơ sở vật

chất, dụng cụ, bàn, bóng, lưới, ánh sáng, khu

vực thi đấu

+ Tiểu ban tuyên truyền: Phụ trách việc tuyên

truyền cho giải bao gồm: tranh ảnh, pano, áp phích,loa đài Kịp thời tuyên truyền và thông

báo kết quả thi đấu

+ Tiểu ban vật chất: gồn ba bộ phận

- Bộ phận hành chính tiếp tân: Phụ trách về

nghi lễ, đón tiếp khách, đại biểu, nước uống…

 Bộ phần tài chính: Chăm lo chổ ăn, nghỉ,

phương tiện đi lại, phần thưởng

 Bộ phận y tế: Chăm lo sức khoẻ cho vận động

viên, huấn luyện viên, lãnh đội của các đơn vị

Cấp cứu khi có chấn thương

 Sau khi thi đấu:

 Từng bộ phận cần họp riêng để tổng kết,

kiểm điểm, rút kinh nghiệm sau đó báo cáo gửi lên ban tổ chức Ban tổ chức sẽ dựa vào đó để tổng hợp đánh giá toàn giải thi đấu

 CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ

CHỨC THI ĐẤU

 Theo luật của liên đoàn bóng bàn thế giới (ITTF) trước kia thi đấu đồng đội nam gọi là Swaythling cúp theo phương pháp 9 trận đơn, còn thi đấu đồng đội nữ

có tên gọi là Coorbillon theo phương pháp 5 trận (4 trận đơn 1 trận đôi) Trong quá trình phát triển đến

năm 1991 đồng đồng đội nam Swaythling cúp thay đổi thành 5 trận (4 trận đơn và 1 trận đôi) Đến năm

1995 chuyên sang thi đấu theo thể thức 5 trận đơn và thể thức này được duy trì cho đến ngay nay Tuỳ theo tính chất của từng loại giải mà ban tổ chức sẽ chọn

một trong những thể thức thi đấu trên

 Các phương pháp tổ chức thi đấu:

 Phương pháp tổ chức thi đấu đồng đội nam

Swaythling 9 trận đơn

 Nguyên tắc:

 mỗi đội được cử tối đa 5 vận động viên vào danh

sách thi đấu, tuỳ theo tính chất của từng trận đấu sẽ

cử ra 3 vận động viên để thi đấu với 3 vận động viên của đội bạn trong 9 trận đơn Đội nào thắng 5 trận

trước thì đội đó thắng cuộc

 Thứ tự các trận đấu:

 Đồng đội nam thi đấu theo thể thức Swaythling có hai mã hiệu dành cho hai đội Một đội mang mã hiệu A.B.C và một đội mang mã hiệu X.Y.Z thứ tự các trận đấu được qui ươc như sau:

 Phương pháp tiến hành thi đấu

 Trọng tài cho hai lãnh đội rút thăm, bên nào tr1ng

thăm thì được quyền chọn trước một trong hai mã

hiệu A.B.C hoặc X.Y.Z có mã hiệu rồi lãnh đội của hai đội sẽ nghiên cứu xắp xếp các vận động viên của mình vào từng vị trí trong mã hiệu rồi đưa cho trọng tài Trọng tài nhận giấy giấy báo mã hiệu của hai lãnh đội, rồi ghi tên các đấu thủ vào biên bản thi đấu đồng đội mà bảng mẫu đã quy định Sau đó trọng tài tiến hành điều khiển các trận đấu theo thứ tự đã quy định Nếu một trong hai đội đã thắng được 5 trận coi như thắng cuộc mà không phải đấu các trận còn lại

 Phương pháp thi đấu đồng đội nam

Swaythling mới (1991) 5 trận (4 trận đơn một trân đôi)

Tương tự thể thức trước mỗi đội thi đấu cũng

có 3 VĐV giả sử là A,B,C và X,Y,Z hai đội sẽ thi đấu với nhau 5 trận bên nào thắng 3 trận

trước là thắng Thứ tự các trận đấu được sắp

xếp như sau :

 Phương pháp thi đấu đồng đội nam

Swaythling mới (1995) 5 trận đơn

 Tương tự thể thức trước mỗi đội thi đấu cũng có 3 VĐV giả sử là A,B,C và X,Y,Z hai đội sẽ thi đấu với nhau 5 trận bên nào thắng 3 trận trước là thắng Thứ tự các

trận đấu được sắp xếp như sau :

 Phương pháp thi đấu đồng đội nữ

Corbillon 5 trận (4 trận đơn 1 trân đôi)

 Hai đội thi đấu mỗi đội gồm từ 2

đến 4 VĐV, giả sử là A,B,C,D và

X,Y,Z,W hai đội sẽ thi đấu với nhau 5

trận bên nào thắng 3 trận trước là thắng Thứ tự các trận đấu được sắp xếp như sau

Lưu ý : ở trận thứ 3 đấu đôi thì hai đội có

quyền chọn VĐV khác (C,D hoặc Z,W) hoặc các VĐV đã đánh đơn hay 1 VĐV đánh đơn và

1 VĐV khác vào thi đấu

Ví dụ : Trận 3 : Đôi VĐV C – D đấu với đôi

VĐV Z – W

Hoặc Đôi VĐV A – C đấu với đôi VĐV X – Z

Các hình thức tổ chức thi đấu:

 Về cơ bản có hai hình thức thi đấu chủ yếu

đó là: thi đấu loại trực tiếp và thi đấu vòng

tròn Ngoài ra còn có thể thức thi đấu hỗn hợp

là sự kết hợp cả thi đấu vòng tròn và thi đấu loại trực tiếp Đối với hai hình thức chủ yếu ở mỗi loại đều mang những ưu, khuyết điểm

khác nhau Ưu điểm của hình thức đấu loại

trực tiếp là sự khắc phục nhược điểm của thi đấu vòng trònvà ngược lại Sau nay chúng ta

sẽ lần lược xem xét các hình thức trên

 Thể thức thi đấu vòng tròn:

Nguyên tắc: Các đấu thủ hoặc đội sẽ lần lượt

thi đấu với nhau, theo thứ tự các trận đấu mà

“bảng số” đã qui định Cuối cùng đấu thủ hoặc đội nào thắng được nhiều trận nhất thì thắng

cuộc

Phương pháp tiến hành: Dựa vào số lượng

vận động viên (đội) dự giải, tiến hành lập bảng thi đấu Sau khi lập bảng xong, tiến hành rút thăm để lấy số hiệu và cứ theo thứ tự các vòng lập bảng tổ chức thi đấu Việc lập bảng được tiến hành như sau:

 Số trận đấu được tính theo công thức sau

 Số trận đấu = ½ n(n – 1) Với n là số đội hoặc

 Trường hợp 2: Số VĐV tham gia là số

chẳn, số vòng đấu = số VĐV – 1, trong các vòng đấu không có VĐV nào được nghĩ

STT Tên VĐV (đội) 1 2 3 4 Điểm Xếp hạng

 Trường hợp 1 : Nếu có 2 VĐV có cùng

số điểm, thì VĐV nào thắng trong trận

đối đầu trực tiếp thì sẽ xếp hạng cao hơn

 Trong khi thi đấu nếu có các đội có cùng

số điểm thì cách xếp hạng như sau:

 Thí dụ : có 4 VĐV tham gia thi đấu là A,

B, C và D và kết quả như sau

STT Tên VĐV (đội) 1 2 3 4 Điểm Xếp hạng

- Tính tiếp tỷ số điểm thắng / điểm thua VĐV nào có tỷ số lớn hơn sẽ xếp hạng cao hơn Nếu vẫn còn bằng nhau thì

- Bắt thăm để quyết định VĐV nào xếp hạng cao hơn

Thí dụ : có 4 VĐV tham gia thi đấu là A, B, C

và D và kết quả như sau

Thí dụ : có 4 VĐV tham gia thi đấu là A, B, C

và D và kết quả như sau

STT

Hình thức thi đấu loại trực tiếp một lần thua:

Nguyên tắc: Trong quá trình thi đấu vận động

viên (đội) nào bị thua một trận ở bất cứ vòng

nào cũng sẽ bị loại ngay Vận động viên (đội)

nào thắng đến cùng sẽ đoạt chức vô địch

Phương pháp tiến hành: Trước khi tổ chức

thi đấu giải phải tiến hành cho rút thăm, xếp

lịch thi đấu Tuỳ theo số lượng vận động viên (đội) dự giải mà tiến hành rút thăm cho hợp lý



 Hình thức thi đấu này nhanh gọn Nhưng có khuyết điểm là không đánh giá chính xác trình độ VĐV, do các VĐV giỏi có thể gặp nhau ngay từ đầu Để khắc phục khuyết điểm trên luật bóng bàn đã đưa ra cách giải quyết là chọn hạt giống

 Người ta tiến hành rút thăm từng cặp thi đấu với nhau, người thắng của cặp này đấu với người thắng của cặp kia cứ như thế cho đến khi chỉ còn 2 người

tranh hạng nhất nhì

 Theo thể thức này thì số trận đấu = Số VĐV (có tranh hạng 3 – 4) và số trận đấu = số VĐV – 1 (không tranh hạng 3 – 4)

 Để vẽ bảng xếp lịch thi đấu, có hai trường hợp

sau đây :

Trường hợp 1 : Số lượng VĐV tham gia = 2n

 Trường hợp này không có trận đấu vòng

đầu (không có VĐV được miễn tham gia vòng đấu đầu)

 Thí dụ : n = 1, 2, 3, 4, thì số

VĐV = 2, 4, 8, 16,

- Nếu có 4 VĐV tham gia thi đấu thì cách vẽ lịch xếp bảng như sau :

 Trường hợp 2 : Số lượng VĐV tham gia khác với 2n

(có VĐV được miễn tham gia vòng đấu đầu)

 - Trận đấu vòng đầu = Số VĐV tham gia - 2n (n nhỏ hơn số VĐV tham gia)

 Thí dụ : có 6 VĐV tham gia, số trận đấu vòng

đầu như sau :

Những điều cần chú ý khi vẽ sơ đồ thi đấu:

 Khi vẽ sơ đồ thi đấu rất có nhiều cách vẽ Tuy nhiên để vẽ cho đúng sơ đồ chúng ta phải

vẽ như thế nào để cho sơ đồ đảm bảo về mặt

số lượng cũng như qui luật của nó Về số

lượng là đủ số vận động viên đăng ký, về qui

luật ta căn cứ vào luật “ưu tiên cho hạt

gống”, vì hạt giống được rất nhiều quyền ưu

tiên

 Trong thực tế vẽ bảng, về trận đấu chúng ta chỉ có những bảng như: 4, 8, 16, 32, 64, 128

…

 Từ những bảng chính trên, bảng nào

gần với số lượng vận động viên nhất thì

ta sẽ sử dụng bảng đó và thêm vào hoặc bớt ra theo quyền ưu tiên cho hạt giống Nếu số long vận động viên ( đội ) lớn hơn

số trong bảng sơ đồ thì thêm vào các trận đấu vòng đầu, còn nếu như số vận động viên nhỏ hơn bảng sơ đồ thì bỏ trống vị

trí ( hình ) Vị trí đó cũng chính là vị trí

ưu tiên cho hạt giống

CÔNG TÁC TRỌNG TÀI TRONG MỘT TRẬN ĐẤU:

 Trong thi đấu bóng bàn, tuỳ theo tính chất của từng giải đấu, trận đấu mà ban tổ chức

phân bố số lượng trọng tài và trợ lý trọng tài cho phù hợp với giải đấu đó Thông thường gồm:

- 1 trọng tài chính

- 2 trọng tài biên

- 1 trọng tài báo bảng điểm

- 1 trọng tài theo dõi thời gian

 Nhiệm vụ của trọng tài

 Trọng tài chính:

 - Trọng tài chính có trách nhiệm kiểm tra và chấp

thuận dụng cụ thi đấu cũng như các điều kiện thi đấu

và báo cáo bất kỳ thiếu sót gì với tổng trọng tài

 - Tiến hành rút thăm để chọn giao bóng, đở giao bóng

 Giám sát việc giao bóng, đở giao bóng (có đúng thứ

tự trong đánh đôi)

 - Quyết định mỗi loạt đánh bóng là một điểm hay là lần đánh lại

 - Xướng điểm sau khi một điểm được thực hiện

 - Áp dụng phương pháp đánh khẩn trương khi hết thời gian trận đấu

 - Bảo đảm tính liên tục của trận đấu

 - Có biện phápgiải quyết đối với những vi phạm quy định về chỉ đạo và thái độ, tác phong trong thi đấu

 Trợ lý trọng tài:

- Trợ lý trọng tài sẽ quyết định bóng đang

trong cuộc có chạm váo cạnh trên của bàn hay không, phía bàn gần mình nhất

- Quyết định quả giao bóng phạm luật

Tính các khoảng thời gian khởi động, thi đấu

Khẩu lệnh của trọng tài:

 Trong trận đấu, các trọng tài thường dùng

khẩu lệnh và ký hiệu để thông báo cho các đấu thủ và khán giả nắm được diễn biến và tình hình diễn biến của cuộc đấu, trọng tài có thể vừa dùng khẩu lệnh, vừa dùng ký hiệu

tay hoặc chọn 1 trong hai biện pháp đó

Thông thường trong một trận đấu nếu không

có vấn đề gì cần làm sáng tỏ thì không nên sử dụng nhiều ký hiệu Các vấn đề cần làm sáng

tỏ cũng nên ngắn gọn để không làm ảnh hưởng đến tính liên tục của trận đấu

Sau đây là một số ký hiệu trọng tài thường

dùng:

- “Được điểm”: Trọng tài giơ bàn tay nắm lại hướng ra ngoài, bàn tay co tự nhiên và cao hơn vai một chút về phía đấu thủ được điểm

- Bóng chạm lưới hay dừng trận đấu trọng tài đưa cánh tay về phía trước, bàn tay úp, song

song với lưới ra ký hiệu “tạm dừng”

Khi bắt đầu trận đấu, trọng tài đưa bàn tay úp

về phía trước người đỡ giao bóng và hô “chuẩn bị” Khi quan sát thấy người đỡ đã chuẩn bị

xong thì đưa bàn tay ngửa về phía người giao bóng và hô “Giao bóng” (bàn tay duỗi thẳng, lòng bàn ngửa)

- Nếu đấu thủ giao bóng không hợp lệ thì đưa tay về phía đấu thủ đó và hô “giao bóng phạm lỗi” đồng thời ra ký hiệu được điểm cho đấu

thủ kia

 Bóng ra ngoài bên nào thì tay bên đó hất ra sau ra ký hiệu “ra ngoài”, sau đó tay kia ra ký hiệu được điểm

 - “Đẩy bàn”: Trọng tài đưa hai bàn tay xoè rộng trước ngực, lòng bàn tay hướng về phía bàn di động, làm

động tác đẩy về trước và co lại vài lần

 - “Đổi bên đứng”: hai tay bắt chéo trước ngực, lòng bàn tay hướng vào trong người

 - “Trúng cạnh bàn”: ngón tay trỏ chỉ vào bóng chạm bàn (H)

 - “Bóng nảy hai lần”: giơ hai ngón tay (trỏ và giữa)

về hướng bóng nẩy hai lần

 Một số mẫu biên bản được sử dụng trong thi đấu môn bóng bàn