Giáo án trình chiếu bài ông già và biển cả

Ai là người đề xướng lối viết kiệm lời với nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi”?... - Hê-minh-uê là người đề xướng lối viết kiệm lời với nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi”:  Theo ông, m

Kính chào quý thầy cô

và các em!

Ai là người đề xướng lối viết kiệm lời với nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi”?

Hê-minh-uê một trong những nhà văn vĩ đại nhất nước Mĩ thế kỉ XX.

ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ

HÊ – MINH - UÊ

 Ơ-nít Hê-minh-uê (1899-1961) là một trong những nhà văn vĩ đại nhất nước Mĩ thế kỉ XX.

 Sinh tại bang I-li-noi trong một gia đình trí thức

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

 Sau khi tốt nghiệp trung học, ông làm phóng viên.

 19 tuổi, ông tham gia chiến tranh thế giới thứ nhất ở chiến trường I-ta-li-a

 Một năm sau, ông bị thương và trở về

Mĩ với nỗi thất vọng, tự nhận mình

thuộc “thế hệ mất mát”.

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

 Sau đó ông sang Pháp, vừa làm báo vừa viết văn.

 Năm 1926, ông cho ra đời tiểu thuyết

“Mặt trời vẫn mọc” và trở nên nổi tiếng trên văn đàn

 Hê-minh-uê tập trung vào sáng tác

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Yêu nhiên nhiên hoang dại,thích phiêu lưu mạo hiểm

- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Hê-minh-uê tham gia lực lượng quân Đồng minh và là một trong những người đầu tiên tiến vào giải phóng Pa-ri

 Năm 1952, ông cho ra đời tiểu thuyết “Ông già và biển cả”, trở thành một trong những nhà văn hàng đầu thế giới.

 Năm 1953, ông nhận giải Pu-lít-dơ.

 Năm 1954, ông nhận giải Nô-ben về văn học

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

1953 1954

Huy chương Pu-lit-dơ

Huy chương giải Nô - ben

* Tác phẩm tiêu biểu:

- Các tiểu thuyết:

+ Giã từ vũ khí (1929)+ Chuông nguyện hồn ai (1940)+ Ông già và biển cả (1952)

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

NGUYÊN LÍ SÁNG TÁC

“TẢNG BĂNG TRÔI”

- Hê-minh-uê là người đề xướng lối viết kiệm lời với nguyên lí sáng tác

“Tảng băng trôi”:

 Theo ông, một tác phẩm văn chương phải là một

“Tảng băng trôi” mà “bảy phần tám khối lượng

của nó chìm dưới nước, chỉ một phần tám của

nó nổi lên cho mọi người thấy”.

 Nhà văn không trực tiếp, công khai nói ra ý

tưởng của mình mà phải xây dựng những hình

tượng có nhiều sức gợi, những câu văn có nhiều

khoảng trống để người đọc tự hiểu, tự rút ra

phần ẩn ý của tác phẩm.

- Lối sống giản dị của nhà văn:

* Suốt cuộc đời ước mơ “viết

một áng văn xuôi giản dị và trung thực về con người”.

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

2 Tác phẩm

 Tiểu thuyết “Ông già và biển cả” được xuất bản lần đầu trên báo “Đời sống” (1952).

 Là tác phẩm tiêu biểu cho nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi” của Hê- minh-uê

I TÌM HIỂU CHUNG

2-Tác phẩm : “Ông già và biển cả” (1952)

- Ông lão Xan-ti-a-gô 74 tuổi, thường đánh cá ở vùng nhiệt lưu, bờ biển Nam Mĩ Suốt tám mươi tư ngày liền không bắt được con cá nào…

-Thế rồi, một mình ra khơi, ông đi thật xa….

Buông cần….

TÓM TẮT

I TÌM HIỂU CHUNG

Ông lão thả 4 dây câu

…Ngày thứ tám mươi lăm, có một con cá kiếm đã cắn câu.

Ông lão đã đương đầu với con cá kiếm suốt ba ngày hai đêm…

Cuối cùng, ông lão đã giết được con cá và buộc nó vào chiếc thuyền của mình.

- Đàn cá mập kéo đến, rỉa thịt cá kiếm, lão phải tiếp tục đương đầu với đàn cá dữ

đàn cá dữ

…Nhưng khi đưa được con cá vào bờ, nó chỉ còn lại một bộ xương khổng lồ .

Ông lão vác cột buồm, trở về căn lều của mình ngủ thiếp đi Trong giấc

mơ, lão mơ thấy đàn sư tử Châu Phi.

1 Hình tượng con cá kiếm

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Đến vòng lượn thứ ba, lão

lần đầu thấy con cá.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Hình tượng con cá kiếm

a Một con cá rất lớn và đẹp

 Tạo ấn tượng qua những vòng lượn tròn rất lớn

 “Một cái bóng đen vượt dài qua dưới con thuyền”, “lão không thể tin nổi

b Một con cá khôn ngoan, đầy sức mạnh

 Khi đã mắc câu, con cá bắt đầu chậm rãi lượn vòng hai tiếng đồng

hồ, có lúc lại quật đột ngột.

 Khi đã mệt, nó lại “lượn vòng chầm chậm”.

 Có lúc ông lão tưởng như đã kìm được con cá, nhưng nó lại lật

thẳng mình, từ từ bơi ra xa.

 Con cá khiến lão cảm thấy “hoa mắt”, “chóng mặt”, “choáng váng”

c Con cá đầy kiêu hùng bất khuất

 Những vòng lượn thể hiện cố gắng cuối cùng của nó muốn thoát ra khỏi sự bủa vây của người ngư phủ.

 Nó “phóng vút lên khỏi mặt nước phô hết tầm vóc khổng lồ, vẻ đẹp và sức lực Nó dường như treo lơ lửng trong không trung….rơi sầm xuống làm nước bắn tung trùm lên cả ông lão

và chiếc thuyền”.

d Thái độ của ông lão với con cá kiếm

 Trò chuyện thân mật với nó.

 Gọi nó là “cu cậu”, “người anh

em”.

 Không oán trách hành động chống

lại của con cá.

 Thán phục sự kiêu dũng của nó

 Con cá kiếm vừa là bạn, vừa là đối thủ của ông lão Xan-ti-a-gô.

Ý NGHĨA BIỂU TƯỢNG

 Biểu tượng cho vẻ đẹp và sức mạnh của tự nhiên

 Biểu tượng cho những ước mơ, khát vọng mà con người theo đuổi

 Biểu tượng cho những ước mơ sáng tạo

2 Hình tượng ông lão Xan-ti-a-gô

Sự điêu luyện trong tay nghề Niềm tin, ý chí, nghị lực

 Cảm nhận con cá qua các vòng

lượn, qua áp lực của sợi dây

 Nhìn vào độ căng chùng của sợi

dây -> biết phải kéo vào hoặc nới

- Khẳng định và ca ngợi vẻ đẹp và sức mạnh của con người.

- Tin tưởng vào thắng lợi của con người trên hành trình chinh phục thử thách.

3 Đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích:

- Ngôn ngữ có sự kết hợp giữa người dẫn chuyện và ngôn ngữ trực tiếp của nhân vật : Độc thoại nội tâm và đối thoại hướng đến

cá kiếm

a Ngôn ngữ

3 Đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích:

b Văn tả kết hợp với kể, tạo ra nhiều “khoảng trống”

- Ví dụ khi tả sợi dây câu : “…Thế rồi sợi dây câu thoát đi mất […]có thể hiểu thêm là : Lão sợ sợi dây đứt nên buông dây ra…

 Giúp người đọc như trực tiếp chứng kiến sự việc, và bình

luận về tác phẩm.

3 Đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích:

c Xây dựng biểu tượng:

- Đối lập, tương đồng rất độc đáo (cá kiếm và ông lão)

Nghệ thuật bậc thầy viết văn của Hê-minh-uê Biểu hiện Nguyên lí sáng tác

: tác phẩm nghệ thuật như một “ tảng băng trôi ”.

1 Đoạn trích minh chứng cho nguyên lí sáng tác “Tảng băng trôi” của Hê-minh-uê.

a Phần nổi: Hành trình chinh phục con cá kiếm của ông lão Xan-ti-a-gô

III TỔNG KẾT

b Phần chìm (ý nghĩa biểu tượng)

 “Ông lão”: biểu tượng cho người lao động có khát vọng đẹp.

 “Con cá kiếm” biểu tượng cho vẻ đẹp, sức mạnh của thiên nhiên và ước mơ, khát vọng của con người.

 “Biển cả”: khung cảnh kì vĩ ứng với môi trường hoạt động sáng tạo của con người.

 “Cuộc đi câu”:

+ Hành trình khám phá vẻ đẹp và chinh phục thiên nhiên.

+ Hành trình theo đuổi ước mơ và biến ước mơ thành hiện thực.

+ Hành trình vượt qua thử thách để thành công.

2 Chủ đề

 Thông qua hình tượng ông lão quật cường , chiến thắng con

cá kiếm bằng kĩ năng và tay nghề điêu luyện, tác giả gửi gắm niềm tin lớn lao vào con người Trong bất kì hoàn cảnh nào

“Con người có thể bị huỷ diệt nhưng không thể bị đánh bại”.

C Cả hai đáp án trên đều đúng

D Cả hai đáp án trên đều sai

IV CỦNG CỐ

Câu 5 : Hình ảnh các vòng lượn của con cá kiếm được lặp đi lặp lại nhiều lần thể hiện:

A Những cố gắng cuối cùng của con cá kiếm

B Những cố gắng hết sức mãnh liệt, kiên trì của con cá kiếm

C Những cố gắng của con cá kiếm nhằm tìm cách thoát khỏi sợi dây câu của ông lão để dành lại cuộc sống tự do, tự nhiên theo bản năng.

D Tất cả các đáp án trên