Giáo án trình chiếu bài những đứa con trong gia điình

- Sự nghiệp sáng tác: Là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng Miền Nam chống Mĩ, là nhà văn của người nông dân Nam Bộ, với giọng văn giàu... - Nhân vật rơi v

Trang 1

Kính chào quý thầy cô

và các em học sinh!

Trang 3

Nguyễn Thi

Những đứa con

trong gia đình

Trang 4

Cấu trúc bài học

I Khái quát chung

II Đọc hiểu văn bản

III Tổng kết

IV.Củng cố

Trang 5

I Tìm hiểu chung

- Nguyễn Thi (1928 - 1968) tên thật là Nguyễn

Hoàng Ca

- Quê: Nam Định

- Gia đình: Sinh ra trong một gia đình nghèo

- Tuổi thơ chịu nhiều tủi cực: mồ côi cha từ

năm 10 tuổi, mẹ đi bước nữa nên vất vả, tủi

cực từ nhỏ

1 Tác giả

Trang 6

- Năm 1943, vào Sài Gòn kiếm sống,

năm 1945 tham gia cách mạng, 1954 tập

kết ra Bắc, 1962 trở lại miền Nam, 1968

hy sinh tại mặt trận Sài Gòn

Sài Gòn mùa xuân 1968

1 Tác giả

Trang 7

- Sự nghiệp sáng tác: Là một trong những

cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải

phóng Miền Nam chống Mĩ, là nhà văn của

người nông dân Nam Bộ, với giọng văn giàu

Trang 9

- Được sáng tác 2/1966, in lần đầu trên tạp chí Văn nghệ Quân Giải phóng.

- Sau được in trong tập "Truyện và kí" (1978).

2 Tác phẩm

a Xuất xứ

Trang 10

- Trong trận đánh, Việt bị thương nặng, lạc đơn vị, anh hồi tưởng về gia

đình và đồng đội Cha mẹ Việt đều bị giặc giết, Chiến và Việt giành nhau

đi bộ đội Chú Năm cho phép cả 2 lên đường, hai chị em mang bàn thờ

má sang gửi chú Năm Việc nhà sắp xếp chu toàn Anh Tánh cùng tiểu đội

đã tìm được Việt vẫn chắc tay súng, Việt được đưa về điều trị Anh định viết thư cho chị Chiến.

b Tóm tắt truyện

Trang 11

- Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của

người dân Nam Bộ, yêu nước, căm thù

giặc sâu sắc Đồng thời, khẳng định truyền

thống gia đình và truyền thống dân tộc tạo

nên sức mạnh tinh thần to lớn cho nhân

dân ta chống lại kẻ thù xâm lược.

c Chủ đề

Trang 12

- Nhân vật rơi vào một tình huống đặc

biệt: trong một trận đánh, bị thương

nặng phải nằm lại giữa chiến trường

Anh nhiều lần ngất đi tỉnh lại giữa

chiến trường

1 Tình huống truyện

II Đọc – hiểu văn bản

Trang 13

 Ý nghĩa: Tình huống truyện đã đem đến

cách trần thuật qua dòng hồi tưởng miên

man đứt, nối, vì vậy đem đến cho tác phẩm

màu sắc trữ tình đậm đà, tự nhiên Đồng

thời tạo điều kiện để nhà văn thâm nhập

vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt

truyện.

1 Tình huống truyện

Trang 14

- Người trần thuật kể nhưng cách nhìn và lời kể lại theo giọng điệu của nhân vật.

2 Cách kể chuyện của tác phẩm

Trang 15

3 Hai chị em Chiến và Việt

a Nét chung

Truyền thống gia đình

Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm

 Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước

Trang 16

Trang 17

a Nét chung

Nỗi sợ hãi của người dân trước họng súng giặc Mỹ (ảnh chụp lại tại Khu trưng bày Chứng tích Sơn Mỹ)

 Đau thương mất mát đã hun đúc

ngọn lửa căm thù trong tâm hồn

những người dân Nam Bộ mộc mạc.

Trang 18

Thảm sát Mĩ Lai

Trang 19

a Nét chung

Truyền thống yêu nước trống giặc ngoại xâm:

- Người cha là cán bộ Việt Minh anh dũng đến giây

phút cuối cùng.

- Má Việt cũng là hiện thân của truyền thống: dáng

người chắc, khỏe, sực mùi lúa gạo và mồ hôi.

Vẻ đẹp người phụ nữ Nam bộ xưa

Trang 20

a Nét chung

 Sự cần cù sương nắng nuôi con, cắn răng kìm

nén đau thương để sống, che chở cho đàn con,

tranh đấu với kẻ thù.

Vẻ đẹp người phụ nữ Nam bộ xưa

Trang 21

a Nét chung

- Truyền thống ấy thể hiện rõ qua cuốn sổ gia đình Cuốn sổ là lịch sử gia đình

mà qua đó thấy lịch sử của một đất nước, một dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mĩ.

- Chú Năm: đại diện cho truyền thống, lưu giữ truyền thống (trong câu hò,

trong cuốn sổ).

Trang 22

Tượng đài Sơn Mỹ

a Nét chung

 Truyền thống yêu nước mãnh liệt, căm thù

giặc và tinh thần chiến đấu đã gắn kết những

con người trong gia đình với nhau và những

đứa con là sự tiếp nối truyền thống của cha

mẹ.

Trang 23

Bà Nguyễn Thị Định – Phó tư lệnh quân giải phóng miền Nam

Trang 24

 Hai chị em đề gắn tình yêu thương trong gia đình với lòng yêu nước:

a Nét chung

- Có chung mối thù với bọn xâm lược, có cùng nguyện vọng cầm

súng đánh giặc Thể hiện sâu sắc nhất trong cái đêm giành

nhau tòng quân và khi khiêng bàn thờ má.

- Đều là những chiến sĩ dũng cảm trong đánh giặc.

- Đều có những nét trẻ con (giành nhau bắt ếch, giành nhau

chiến công).

Trang 25

a Nét chung

Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm:

- Nó đã nói lên hết sức cô đọng về cuộc chiến đấu của chúng ta: có yêu thương, có căm

thù, có cái mất mát nhưng có cái vĩnh hằng, có sự quyết liệt nhưng cũng có sự thanh thản, có yếu tố hành động nhưng cũng có yếu tố tâm linh

- Tạo không khí thiêng liêng biến Việt thành người lớn: thương chị, mối thù thằng Mĩ đè

nặng trên vai.

Trang 26

a Nét chung

Chi tiết hai chị em khiêng bàn thờ ba má gửi chú Năm:

- Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng thể hiện sự trưởng thành của hai chị em có thể gánh vác việc gia đình và viết tiếp dòng sông truyền thống gia đình.

Trang 27

b Nhân vật Chiến

- Hiện lên qua dòng hồi tưởng của Việt:

- Rất giống má:

+ Bắp tay tròn vo, sạm đỏ, thân người to và chắc nịch

 Vẻ đẹp của những con người sinh ra để gánh vác

và để chiến thắng.

Trang 28

- Hiện lên qua dòng hồi tưởng của Việt

- Rất giống má:

+ Đặc biệt, trong cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội: lo liệu,

toan tính việc nhà, lời nói và cử chỉ y hệt má.

 Người mẹ sống lại trong hình ảnh Chiến.

Trang 29

- Chiến có tính cách người lớn hơn Việt:

nhường nhịn em, quan tâm mọi việc của

gia đình.

 Nhân vật Chiến có cá tính đặc sắc, mang

vẻ đẹp tâm hồn của người con gái Nam Bộ

trong một thời kỳ nhiều mất mát hi sinh.

Chiến sĩ giải phóng quân miền Nam 1967

Trang 30

c Nhân vật Việt

Chiến sĩ giải phóng ngoại ô sài Gòn 1968

- Nếu chiến có dáng dấp một người thực sự thì ở

Việt là sự lộc ngộc, vô tư của một cậu con trai

đang tuổi mới lớn:

+ Việt hay tranh giành với chị Việt

+ Đêm trước khi đi, Việt “lúc lăn kềnh ra ván cười

khì khì”, lúc lại rình “chụp một con đom đóm úp

trong lòng tay”.

+ Vào bộ đội, Việt lại đem theo một chiếc súng cao

su.

Trang 31

- Việt trở nên anh hùng:

+ Ngày từ bé đã dám xông vào thằng giết cha

mình

+ Khi bị thương: vẫn quyết tâm sống chết với kẻ

thù

Trang 32

- Việt trở nên anh hùng:

 Nhà văn xây dựng thành công hình tượng

nhân vật Việt Trước chị, Việt nhỏ bé hồn

nhiên, trước kẻ thù Việt vụt lớn trở thành anh

hùng Việt tiêu biểu cho những chàng trai

Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ

cứu nước.

Trang 33

4 Chất sử thi của thiên truyện

- Hình tượng cuốn sổ gia đình

- Số phận của những đứa con, những thành

viên trong gia đình cũng là số phận của

nhân dân miền Nam trong cuộc kháng

chiến chống Mĩ khốc liệt

Dũng sĩ Hồ Thị Thu (1968) năm 13 tuổi

Trang 36

IV Củng cố

Câu 1: Phong cách sáng tác của nhà văn Nguyễn Thi là:

A Năng lực phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo

B Văn phong vừa đằm thắm chất trữ tình vừa giàu chất hiện thực

C Có khả năng tạo nên những nhân vật có tính cách mạnh mẽ, mang đậm tính cách Nam Bộ

D Tất cả các đáp án trên

Trang 38

Câu 3: Chú Năm gắn liền với hình ảnh nào?

Trang 39

Câu 4: Câu nói “Nếu giặc còn thì tao mất, vậy à!” là của nhân vật Nào?

A Má

B Chị Chiến

C Việt

D Chú Năm

Trang 40

Câu 5: Nhân vật Chiến mang nhiều vẻ đẹp, phẩm chất giống:

Trang 41

Câu 6: Chi tiết nào thể hiện nét tính cách trẻ con của nhân vật Việt?

A Xông vào đá thằng giặc giết cha mình

B Giành đi bộ đội với chị

C Đêm trước ngày đi bộ đội, Việt vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì”,

“chụp một con đom đóm úp trong lòng bàn tay”, rồi ngủ quên lúc nào

không biết

D Dù bị thương nơi chiến trường nhưng vẫn luôn trong tư thế chiến đấu

Trang 42

IV Củng cố

Câu 7: Chi tiết xuất hiện ở cuối tác phẩm Những đứa con trong gia đình (SGK Ngữ văn 12 tập 2 trang 63) là chi tiết:

A Hai chị em Chiến và Việt khiêng bàn thờ má sang gửi nhà chú Năm

B Chiến bàn với Việt thu xếp công việc gia đình trước ngày tòng quân

C Việt bị thương nằm lại chiến trường

D Chú Năm giao cho hai chị em cuốn sổ gia đình

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	18,74 MB