Giáo án trình chiếu bài một người hà nội

Nhân vật cô Hiền - Khi đất nướchòa bình, đỏi mới, cô Hiền vẫn luôn giữ phong tục, văn hóa người Hà Nội xưa: + Phòng tiếp khách vẫn bày trí như xưa + Tết cô chơi hoa theo cách chơi hoa củ

Trang 1

Kính chào quý thầy cô

và các em!

Trang 2

STT Tác phẩm Năm sáng tác

Chỉ ra năm sáng tác của các tác phẩm sau đây?

Trang 3

Một người Hà Nội

Trang 5

I.Tìm hiểu chung

Trang 6

1 Tác giả

- Từ năm 1956 ông công tác ở tạp chí Văn nghệ Quân đội, là Ủy viên Ban chấp hành Hội nhà văn Việt Nam.

- Ông bắt đầu viết văn từ 1950 Năm 1951 được tặng giải khuyến khích về văn xuôi trong cuộc

thi văn nghệ 1951 – 1952 với truyện Xây dựng và bắt đầu được chú ý từ tiểu thuyết Xung đột.

Trang 7

1 Tác giả

- Sau 1975, ông chuyển vào sinh sống, công tác tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Năm 2000 ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Trang 8

- Ông sáng tác nhiều thể loại: truyện ngắn, tiểu thuyết, ký sự, kịch.

- Nguyễn Khải để dấu ấn qua nhiều tác phẩm như: Xung đột (1959-1962), Mùa lạc (tập truyện ngắn, 1960), Thời gian của người (1985) Tác phẩm tiểu thuyết

Thượng đế thì cười (2003), tuỳ bút Đi tìm cái tôi đã mất (2006)…

1 Tác giả

Trang 9

- Truyện ngắn một người Hà Nội in trong tập Hà Nội trong mắt tôi (NXB Hà Nội 1995)

2 Tác phẩm

Trang 10

+ Trước 1945: được mọi người yêu mến, có tài, có sắc, giao du rộng với nhiều đối

tượng đặc biệt là giới văn nghệ sĩ

+ Cô thể hiện phong thái của một tiêu thư con nhà gia phong cuả giới thượng lưu

Hà Nội…

II Đọc – hiểu văn bản

1 Nhân vật cô Hiền

- Là người thuộc giai cấp tư sản, con gái đất Hà Thành:

Trang 11

- Thẳng thắn, chân thành (nhân xét về cách mạng)

- Thực tế, khôn khéo, sắc sảo,tính toán mọi việc trong nhà, quả quyết:

+ Cô luôn bám trụ Hà Nội (không đi tản cư)

+ Chọn bạn trăm năm là giáo viên tiểu học

+ Sinh con phải nuôi dược chúng

Trang 12

- Cô luôn giữ gìn văn hóa Hà Thành:

⁺ Cách ăn mặc, đeo đồ trang sức theo lối cổ

⁺ Cách bày trí phòng khách, bàn ăn thể hiện gia đình có học thức, vừa truyền thống pha chút quý tộc.

⁺ Dạy con theo cách sống của người Hà Nội lịch sự, hào hoa, biết tự trong… Cách ngồi bàn ăn, nói năng sao cho chuẩn, không buông tuồng…

Trang 13

- Cô luôn giữ gìn phẩm giá của một công dân với đất nước:

+ Về tư tưởng: cô không phản bội cách mạng mà cô ủng hộ về kinh tế, không tỏ thái độ gì khó chịu với cách mạng, không ohee giai cấp mình.

 Cô làm những gì có lợi cho đất nước.

+ Thời chống Mĩ cô bằng lòng cho con đi bộ đôi

 Một người mẹ tha thiết yêu đất nước vì độc lập tự do của dân tộc.

Trang 14

- Khi đất nướchòa bình, đỏi mới, cô Hiền vẫn luôn giữ phong tục, văn hóa người Hà Nội xưa:

+ Phòng tiếp khách vẫn bày trí như xưa

+ Tết cô chơi hoa theo cách chơi hoa của người HN xưa: chơi hoa thủy tiên.

Trang 15

Hoa thủy tiên

Trang 16

⇒ Cô Hiền là hiện thân của những cái đẹp còn sót lại của những vẻ đẹp của người Hà Nội

Trang 17

“Cô phải chết đi thật tiếc, lại một hạt bụi vàng của Hà Nội rơi xuống chìm sâu vào lớp đất

cổ Những hạt bụi vàng đâu đó ở mỗi góc phố Hà Nội hãy m ợn gió mà bay lên cho đất kinh kì chói sáng những ánh vàng!”

Trang 18

Trang 19

2 Những người Hà Nội khác

* Nhân vật Dũng:

- Dũng cảm, có lòng tự trọng, biết chiến đấu khi tổ quốc cần, tình nghĩa, đại diện cho thanh niên Hà Nội.

* Nhân vật người mẹ của Tuất:

- Kiên cường, bản lĩnh, biết vượt lên đau thương.

Trang 20

2 Những người Hà Nội khác

* Những thanh niên Hà Nội và những người tạo nên “nhận xét không mấy vui vẻ” của nhân vật “tôi”: hời hợt, thô lỗ, ích kỉ, làm xấu

đi diện mạo và văn hóa của Hà Nội.

Trang 21

3 Hình ảnh cây si cổ thụ

- Quy luật tuần hoàn, bất diệt của thiên nhiên, sự sống.

- Có ý thức bảo vệ giữ gìn và phát triển của con người, vẻ đẹp truyền thống của Hà Nội sẽ trường tồn.

- Phong cách của Nguyễn Khải: Dùng hình ảnh, chi tiết để triết lí về cuộc sống.

Trang 22

III Tổng kết

1 Nội dung

- Khẳng định sức sống bền bỉ của các giá trị văn hóa mang nét đẹp Hà Nội.

- Gửi gắm niềm thiết tha gìn giữ các giá trị ấy cho hôm nay và cho cả mai sau.

- Nhân vật cô Hiền là “Một người Hà Nội” mãi mãi là hạt bụi vàng trong bể vàng trầm tích của văn hóa xứ sở.

Trang 23

III Tổng kết

2 Nghệ thuật

- Giọng điệu trần thuật: vừa tự nhiên, dân dã, hài hước vừa chiêm nghiệm, suy tư, triết lí.

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: khắc họa nhân vật thông qua suy nghĩ, lời nói, hành động Nhân vật được cá thể hóa cao độ với

lứa tuổi, giai tầng, tính cách, cuộc đời riêng.

Trang 24

IV Củng cố

ĐỀ SỐ 1: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Cô Hiền không bình luận một lời nào về những nhận xét không mấy vui vẻ của tôi về Hà Nội Cô than thở với tôi rằng dạo này cô thường nghĩ ngợi mọi chuyện một cách duy tâm, y hệt một bà già nhà quê Mùa hè năm nọ, bão vào Hà Nội gào rú một đêm, sáng ra mở cửa nhìn sang đền Ngọc Sơn mà hãi Cây si cổ thụ đổ nghiêng tàn cây đè lên hậu cung, một phần bộ rễ bật gốc chổng ngược lên trời Lập tức cô nghĩ ngay tới sự khác thường, sự đời đổi, điềm xấu, là sự ra đi của một thời.

Với người già, bất kể ai, cái thời đã qua luôn là thời vàng son Mỗi thế hệ đều có thời vàng son của họ Hà Nội thì không thế Thời nào nó cũng đẹp, một vẻ đẹp riêng cho một lứa tuổi Cô nói với tôi thế, đã biết nói thế đâu phải đã già Mấy ngày sau, cô kể tiếp, thành phố cho máy cẩu tới đặt bên kia bờ, quàng dây tời vào thân cây si rồi kéo dần lên, mỗi ngày một tí Sau một tháng, cây si lại sống, lại trổ ra lá non, vẫn là cây si của nhiều thế hệ Hà Nội, nghĩ cứ lạ, tưởng là chết đứt bổ ra làm củi, mà lại sống Cô nói thêm : "Thiên địa tuần hoàn, cái vào ra của tạo vật không thể lường trước được".

(Trích Một người Hà Nội - Nguyễn Khải)

Trang 25

IV Củng cố

Yêu cầu:

Câu 1 Đoạn văn trên được viết theo giọng kể của ai?

Câu 2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì ?

Câu 3 Nêu ý nghĩa hình ảnh cây si qua câu văn : Sau một tháng, cây si lại sống, lại trổ ra lá non, vẫn là cây si của nhiều thế hệ Hà Nội, nghĩ cứ

lạ, tưởng là chết đứt bổ ra làm củi, mà lại sống.

Câu 4 Từ văn bản trên, viết một đoạn văn ngắn thể hiện cảm xúc của em về Hà Nội.

Trang 26

IV Củng cố

GỢI Ý:

Câu 1: Đoạn văn trên được viết theo giọng kể của bà Hiền ( nhân vật) và tác giả ( xưng hô tôi).

Câu 2: Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là: kể về hình ảnh cây si ở Hà Nội bị bão đánh bật rễ rồi lại hồi sinh.

Trang 27

IV Củng cố

GỢI Ý:

Câu 3: Ý nghĩa hình ảnh cây si qua câu văn : Sau một tháng, cây si lại sống, lại trổ ra lá non, vẫn là cây si của nhiều thế hệ Hà Nội, nghĩ cứ lạ, tưởng là

chết đứt bổ ra làm củi, mà lại sống là:

- Cây si: biểu tượng của văn hóa, nét cổ kính, linh thiêng của đất kinh kì ngàn năm văn hiến

- Cây si hồi sinh: lại sống lại trổ ra lá non gợi niềm tin, lạc quan vào sự phục hồi những giá trị tinh thần của Hà Nội

- Câu chuyện bà Hiền kể về cây si cổ thụ vừa là lời cảnh báo về sự mất mát gia tài văn hóa, lại vừa như khẳng định niềm tin vào sự sáng suốt của lương tri con người

Trang 28

IV Củng cố

GỢI Ý:

Câu 4: Các em dựa vào những gợi ý dưới đây để viết bài

- Về địa lí: Hà Nội là thủ đô, là trái tim của Tổ quốc

- Về lịch sử, văn hoá: Hà Nội trải qua hơn nghìn năm văn hoá Dù chịu biến động của lịch sử như Hà Nội vẫn giữ được nét văn hoá cổ kính

- Về con người Hà Nội: như hình ảnh bà Hiền, vừa giữ được nếp nhà, vừa giữ được nếp người

- Cảm xúc chân thành, thể hiện tình yêu Hà Nội cũng là tình yêu đất nước

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	4,66 MB