Giáo án ôn tập bài những đứa con trogn gia đình

Hoàn cảnh, xuất xứ - Truyện ngắn Những đứa con trong gia đình được hoàn thành vào tháng 2 năm 1966, trong những ngày chiến đấu chống Mĩ ác liệt, khi nhà văn công tác ở tạp chí Văn nghệ Q

Trang 1

ÔN THI TỐT NGHIỆP

NHỮNG ĐỨA CON TRONG

GIA ĐÌNH

Nguyễn Thi

Trang 2

-PHẦN A KIẾN THỨC CHUNG

I Tác giả

- Nguyễn Thi là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải

phóng miền Nam trong thời kì chống Mĩ

- Sinh ra ở miền Bắc nhưng gắn bó máu thịt với mảnh đất miền Nam và được

mệnh danh là nhà văn của người nông dân Nam Bộ

- Có biệt tài phân tích tâm lí

Trang 3

PHẦN A KIẾN THỨC CHUNG

II Tác phẩm

1 Hoàn cảnh, xuất xứ

- Truyện ngắn Những đứa con trong gia đình được hoàn thành vào tháng 2 năm

1966, trong những ngày chiến đấu chống Mĩ ác liệt, khi nhà văn công tác ở tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng

Trang 4

II Tác phẩm

2 Nhan đề

- “Những đứa con” trong nhan đề của truyện trước hết chính là Việt và Chiến -

những người con trong một “gia đình” nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước, căm thù giặc, thuỷ chung son sắt với quê hương cách mạng Mở rộng hơn, còn có thể hiểu đó là thế hệ trẻ miền Nam, những người con của đại “gia đình” miền Nam ruột thịt trong những năm kháng chiến chống Mĩ ác liệt

Trang 5

II Tác phẩm

2 Nhan đề

- Nhan đề gợi lên mối quan hệ giữa riêng với chung, nhà với nước, giữa tình

cảm gia đình, với tình yêu nước, yêu cách mạng Chính sự kết hợp giữa truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ

Trang 6

II Tác phẩm

3 Tình huống truyện

- Việt – nhân vật chính của truyện bị thương nặng trong một trận đánh, Việt bị lạc

đồng đội, ngất đi tỉnh lại nhiều lần Và chính trong trạng thái khi ngất đi, lúc tỉnh lại, Việt đã hồi tưởng lại những sự kiện diễn ra ở gia đình mình, với mình, chị Chiến

- Truyện được kể theo dòng ý thức của nhân vật khi liền mạch (lúc tỉnh), khi gián

đoạn (lúc ngất) của người trong cuộc làm cho câu chuyện trở nên chân thật hơn; có thể thay đổi đối tượng không gian, thời gian, đan xen tự sự và trữ tình.

Trang 7

II Tác phẩm

4 Tóm tắt

Truyện kể về gia đình anh giải phóng quân tên Việt Việt được sinh ra trong một gia đình

có truyền thống cách mạng, ba mẹ đều bị giết dưới bàn tay của kẻ thù Chính mối thù sâu sắc với Mĩ- ngụy đã thôi thúc những người con trong gia đình ấy khát khao chiến đấu để trả thù nhà, nợ nước Trong một trận đánh, Việt bị thương, bị lạc đồng đội Việt ngất đi tỉnh lại nhiều lần Cũng giống như những lần tỉnh dậy trước, hồi ức quá khứ, hiện tại luôn đan xen nhau Lần tỉnh thứ 4 của Việt, kí ức về má hiện về, mấy hạt mưa làm Việt choàng tình hẳn Việt sợ bóng tối, sợ ma hơn là sợ giặc

Trang 9

- Cuộc chiến đấu khốc liệt giữa ta và kẻ thù và hình ảnh của một miền Nam đau

thương mà kiên cường

- Số phận đau thương, mất mát của nhân dân miền Nam: cả gia đình phải chịu

chung nỗi đau dưới gót giày xâm lược của kè thù Chúng gieo rắc cái chết lên những người dân thường vô tội

Trang 10

II Tác phẩm

5 Nội dung và nghệ thuật

a Nội dung

 Giá trị nhân đạo

- Tố cáo tội ác của kè thù xâm lược khi đã giày xéo, gây ra cái chết oan uổng cho

con người trên mảnh đất này.

- Cảm thông, chia sẻ với những nỗi đau mất mát của người dân Nam Bộ Đồng

thời đó cũng là nỗi đau khi phải chứng kiến số phận và sự buộc lòng phải trưởng thành, gánh vác trách nhiệm của đất nước

Trang 11

II Tác phẩm

a Nội dung

 Giá trị nhân đạo

- Sự khâm phục, ca ngợi lòng dũng cảm, kiên cường và hi sinh lớn lao của nhân

dân miền Nam, của những đứa trẻ vì sự nghiệp giải phóng miền Nam

- Thôi thúc, giục giã và khơi dậy trong lòng thế hệ trẻ niềm căm thù giặc sâu sắc

mà đứng lên chiến đấu chống lại kè thù, để nỗi đau, để cái chết không còn hiện hình trong những gia đình, trên những mảnh đất quê hương

Trang 12

II Tác phẩm

b Nghệ thuật

- Nghệ thuật trần thuật độc đáo với việc đặt điểm nhìn nghệ thuật vào nhân vật Việt,

để cho nhân vật tự kể về cuộc đời mình và gia đình mình làm tăng tính chân thực của câu chuyện và biến câu chuyện trở thành dòng hồi ức của nhân vật

- Câu chuyện mang đậm chất sử thi qua hình ảnh của những khúc sông trong dòng sông truyền thống của gia đình, qua cuốn gia phả của chú Năm

Trang 14

PHẦN B LUYỆN ĐỀ

- GV hướng dẫn HS ôn tập nhân vật: Việt

- HS tự ôn: Chị Chiến

Trang 15

ĐỀ 1

Cho đoạn văn sau:

“Cúng mẹ và cơm nước xong, mấy chị em, chú cháu thu xếp đồ đạc dời nhà.

…

con đường hồi trước má vẫn đi để lội hết đồng này sang bưng khác.”

(Trích “Những đứa con trong gia đình”, Nguyễn Thi, SGK Ngữ văn 12, tập 2, trang 63).

Cảm nhận của anh chị về nhân vật Việt trong đoạn trích trên Từ đó, bình luận về khuynh hướng sử thi trong tác phẩm?

Trang 16

1 Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát

được vấn đề

Trang 17

2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

- Vẻ đẹp của nhân vật Việt trong đoạn trích

- Khuynh hướng sử thi trong tác phẩm.

Trang 18

3.Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

- Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

Trang 19

- Vấn đề nghị luận + Trích đoạn: “Cúng mẹ và cơm nước

xong … hết đồng này sang bưng khác”.

MỞ BÀI

- Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Thi và tác phẩm

“Những đứa con trong gia đình”.

a Mở bài

Trang 20

Luận điểm 3: Khuynh hướng sử thi trong tác phẩm

Luận điểm 1: Khái quát chung

a Thân bài

THÂN BÀI Luận điểm 2: Cảm nhận về nhân vật Việt

Trang 21

Đoạn trích, nội dung chính…

Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, nhan đề, tình huống truyện…

a Thân bài

Luận điểm 1

Khái quát chung

Trang 22

Luận điểm 2: Cảm nhận về nhân vật Việt trong đoạn trích

- Có quyết tâm đánh giặc trả thù cho ba má và có niềm tin “chúng con đi đánh

giặc trả thù cho ba má, đến chừng nước nhà độc lập con lại đưa má về”.

- Có lòng căm thù giặc sâu sắc: từ nhỏ đã nung nấu lòng căm thù, lúc này khi

khiêng bàn thờ má Việt càng cảm nhận rõ: “mối thù thằng giặc Mỹ thì có thể rờ

thấy được, vì nó đang đè nặng trên vai”

- Có tình yêu thương gia đình sâu đậm: Sắp xa chị Chiến, Việt thấy thương chị

nhiều hơn; Việt thấy chị giống y như má, nhất là khi nghe tiếng chân chị “bịch

bịch phía sau” Lúc này Việt thấy rõ lòng mình và ý thức được mục đích đi bộ

đội của mình

Trang 23

Luận điểm 2: Cảm nhận về nhân vật Việt trong đoạn trích

- Nghệ thuật: Nhà văn đã chọn lọc chi tiết tiêu biểu, giọng văn tự nhiên giàu cảm

xúc, ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ

- Nhận xét, đánh giá: Đoạn văn đã khắc hoạ được vẻ đẹp trong tâm hồn, tình cảm của Việt và Chiến – những con người giàu lòng yêu quê hương đất nước Chính sự hoà quyện giữa tình cảm gia đình và đất nước đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn cho con người Việt Nam

Trang 24

Luận điểm 3: Khuynh hướng sử thi trong tác phẩm

- Khuynh hướng sử thi (hay tính sử thi, cảm hứng sử thi) là một trong những đặc

điểm cơ bản của văn học cách mạng Việt Nam 1945 - 1975, thể hiện trên các phương diện chủ yếu như đề tài chủ đề, hệ thống nhân vật, giọng điệu, lời văn… Đây cũng là đặc điểm nổi bật của truyện ngắn Những đứa con trong gia đình

- Tính sử thi trong tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” trước hết được thể hiện

ở đề tài và chủ đề, của tác phẩm: viết về tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm của nhân dân miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mĩ ác liệt

Trang 25

Luận điểm 3: Khuynh hướng sử thi trong tác phẩm

- Tính sử thi còn được thể hiện qua các nhân vật trong tác phẩm Họ là những

người mang phẩm chất anh hùng, thể hiện lý tưởng chung của cả cộng đồng, dân tộc: Những nhân vật anh hùng: ông nội, ba má, chú thím Năm, chị em Chiến, Việt và các đồng đội của Việt

- Lời văn trang trọng và hào hùng, hình ảnh kì vĩ, giọng điệu ngợi ca

- Cuốn sổ của gia đình Việt là lịch sử gia đình mà qua đó thấy lịch sử của một đất

nước, một dân tộc trong cuộc chiến chống Mĩ

Trang 26

Cảm nhận riêng của bản thân

KẾT BÀI

Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích và

tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” Tài năng

của nhà văn Nguyễn Thi

c Kết bài

Trang 28

Chúc các con ôn thi

hiệu quả!

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	1,85 MB