tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực các nhân, tínhnăng động và sáng tạo, hình thành nhân cách của con người Việt Nam xã hộichủ nghĩa, xây dựng tư cách và tr
Trang 11 Lý do chọn đề tài
Học sinh bậc Tiểu học là nền tảng cho hệ thống giáo dục, đặt cơ sở ban đầucho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Đối với học sinh Tiểu học,hoạt động trong nhà trường là chủ đạo, nhà trường là nơi tổ chức các hoạt độngchuyên biệt, là nơi giáo dục trẻ theo mục tiêu giáo dục của bậc Tiểu học Bởivậy nhà trường là nơi diễn ra cuộc sống của trẻ, là nơi trẻ bộc lộ khả năng, nănglực, nhân cách một cách đầy đủ, rõ ràng nhất
Để đảm bảo được nhiệm vụ trồng người, mỗi giáo viên phải có nhiệm vụđào tạo nên những con người có đức, có tài cho xã hội Bởi thế nhiệm vụ củamỗi người giáo viên không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức về tựnhiên, xã hội mà còn phải xây dựng và hình thành cho các em ý thức tự chủ, tinhthần trách nhiệm cao ngay từ nhỏ… Người giáo viên vừa dạy chữ, vừa dạy cáchlàm người cho trẻ
Đối với học sinh Tiểu học, việc được đến trường học không phải chỉ là nhucầu được học mà còn là niềm vui nữa Ở trường, các con được học, được vuichơi, được gặp gỡ các bạn, cô giáo Đến trường không chỉ để học các con chữ
mà các con còn được học cách tự lập làm việc, học tập, có ý thức với sự việc vàvới mọi người xung quanh mình Song, nhiều trẻ em có biểu hiện tăng động thìlại rất sợ phải đến trường, với các con mắc bệnh có hội chứng tăng vận động,giảm chú ý cũng là một sự thiệt thòi cho bản thân và cho gia đình, đã vậy màcòn không được đến trường vui đùa cùng các bạn thì thiệt thòi cho các con biếtbao nhiêu
Hiện nay trẻ có biểu hiện tăng động là một vấn đề nóng trên toàn thế giới
Ở Việt Nam cũng không loại trừ điều đó Việc giáo dục học sinh có biểu hiệntăng động là điều rất quan trọng và cần thiết Trước nay, việc cải thiện tình trạngcho học sinh có biểu hiện tăng động chỉ có thể thông qua con đường giáo dụchòa nhập và được xem đó là một hoạt động trị liệu tốt nhất
Từ ý tưởng và suy nghĩ đó, tôi mạnh dạn trình bày nội dung “Một số biện
pháp tạo cơ hội cho trẻ có biểu hiện tăng động hòa nhập với môi trường giáo dục.” mà tôi đã tích luỹ được Hy vọng được sự chia sẻ, tham gia đóng góp
chân thành từ các thầy giáo, cô giáo và các cấp lãnh đạo để những kinh nghiệmnày được hoàn thiện và áp dụng hiệu quả
Trang 22 Thời gian nghiên cứu
2019 – 2020
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng học sinh hội chứng có biểu hiện tăng động
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp phỏng vấn, trò chuyện
+ Phương pháp quan sát
-Phương pháp nêu gương
-Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Trang 3PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước với các quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa… mô hình bệnh lý tâm lý, tâm thần cũng có nhiều thay đổi Đặc biệt có sự gia tăng của các rối loạn tâm lý, tâm thần ở trẻ em & vị thành niên như: rối loạn tự kỷ, tăng động giảm chú ý, rối loạn cảm xúc hành vi…Theo Bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD.10), rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) là nhóm các rối loạn có đặc trưng: khởi phát sớm, sự kết hợp của một hành vi hoạt động quá mức, khó kiểm soát với thiếu chú ý rõ rệt và thiếu kiên trì trong công việc và những đặc điểm hành vi trên lan tỏa trong một số lớn hoàn cảnh và kéo dài với thời gian Cho đến nay phần lớn trẻ mắc rối loạn tăng động giảm chú ý không được công nhận là đang
bị bệnh
Theo báo cáo thống kê của Viện Tâm thần học trung ương, tỷ lệ ADHD ở trẻ
6 tuổi (sinh 2008, học lớp 1) cao nhất, 8,16%, sau đó đến trẻ 7 tuổi (sinh 2007, học lớp 2): 7,87%, trẻ 8 tuổi (sinh 2006, học lớp 3): 7,52% Kết quả nghiên cứu của chúng tôi đưa ra tỷ lệ ADHD cho trẻ từng lứa tuổi, sinh từ 2008 đến 2000 (lớp 1-lớp 9) Tỷ lệ trẻ ADHD đạt học lực loại giỏi thấp nhất: 5,22%, sau đó đếnhọc lực loại khá, 14,18%, có 24,13% trẻ ADHD xếp loại học lực kém Kết quả này cũng phù hợp với nhận xét của nhiều tác giả: trẻ ADHD bị ảnh hưởng nhiều đến kết quả học tập do giảm chú ý nên không tuân theo sự hướng dẫn của thầy
cô giáo Trí thông minh và ADHD không có liên quan gì đến nhau Khó khăn trong học tập là hậu quả của việc giảm tập trung chú ý và tăng động gây nên chứkhông phải do trẻ kém thông minh Khoảng 19-26% trẻ có ADHD sẽ có khó khăn đủ để chẩn đoán là có rối loạn học tập & khoảng 80% trẻ có rối loạn học tập đủ để trẻ bị thụt lùi 2 lớp so với trẻ cùng tuổi (Barley, 2003) Kết quả học tậpkém là hậu quả tự nhiên của trẻ kém tập trung chú ý, tăng hoạt động và bốc đồng Các biểu hiện tăng động như hoạt động luôn chân tay như thể được gắn
“động cơ” là biểu hiện gặp ở tất cả các trẻ tăng động, sau đó đến biểu hiện cãi nhau, đánh nhau với bạn 97,51%, cựa quậy chân tay hoặc vặn vẹo, ngồi không yên 94,78% Một số biểu hiện khác gặp với tỷ lệ thấp hơn: Rời khỏi chỗ ở
những nơi phải ngồi yên 89,05%, nói quá nhiều 88,81%, chạy nhảy, leo trèo quámức quá mức ở những nơi cần phải ngồi yên 70,4%, mất trật tự thường xuyên trong lớp 63,18% Có tới 57,71% gia đình sau 2 năm mới biết con mình bị tăng động, giảm chú ý, 25,62% gia đình biết sau 1-2 năm Tỷ lệ gia đình sớm biết trẻ
bị bệnh (1-6 tháng) rất thấp, 7,71% Như vậy, rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ em chưa được nhiều gia đình lưu ý, vì vậy gần 2/3 số cha mẹ sau 2 năm mới biết con mình mắc chứng này
Luật giáo dục năm 2005 (sửa đổi , bổ sung năm 2009) đã xác định: “Mục
Trang 4tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực các nhân, tínhnăng động và sáng tạo, hình thành nhân cách của con người Việt Nam xã hộichủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếptục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ
quốc.” Với vai trò là cấp học nền tảng, giáo dục Tiểu học phải “nhằm giúp học
sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài vềđạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục họctrung học cơ sở.” Trong đó cũng bao gồm những vấn đề liên quan đến các vấn
đề tâm lý nói chung hay biểu hiện tăng động nói riêng Vậy tăng động là gì? Tăng động là vấn để xoay quanh rối loạn phát triển hành động thiếu tự chủ Xuất hiện các vấn đề liên quan đến sự chú ý, kiểm soát sự kích thích và về sự tăng động, thế nhưng còn hơn thế, nó còn liên quan đến sự hạn chế khả năng những đứa trẻ này, các mục tiêu tương lai và hệ quả ứng xử của chúng
Theo thống kê cứ 100 trẻ thì có 3 đến 5 trẻ mắc chứng tăng động giảm chú ý vớimột số triệu chứng bắt đầu trước tuổi lên 7 Thực tế không ít trẻ mắc rối loạn tăng động giảm chú ý ở mức độ nặng mới được các bậc cha mẹ phát hiện và đưa
đi khám
Ở trẻ có biểu hiện tăng động thường có những dấu hiệu hiếu động quá
thực sự là một khó khăn với những trẻ này Trẻ chỉ muốn đứng lên và lao vào mọi thứ, bất chấp nguy hiểm.Ví dụ: Trẻ có thể leo trèo khắp nơi trong nhà mà không biết mệt hay có cảm giác sợ sệt từ lời dọa nạt của người lớn
Trẻ khó tập trung, dễ sao nhãng Mặc dù luôn hào hứng với mọi thứ nhưng điều đó không kéo dài được lâu bởi trẻ luôn trong trạng thái luôn tay luônchân, không thể ngừng nghỉ dù chỉ một chút
Trẻ hấp tấp, bồng bột Điều này thể hiện rõ ràng nhất qua việc trẻ không
thể chờ đợi đến lượt mình, nói trên người khác, phá đám người lớn hoặc các bạnkhác Hệ quả là trẻ dễ mắc lỗi khi làm bài tập hoặc gặp vấn đề khi làm việckhác
Trẻ chậm nói, khó khăn khi diễn đạt, bày tỏ mong muốn của mình là điều
thường thấy ở những trẻ này Ngoài ra, có trẻ phát triển kỹ năng bình thườngtrong những năm đầu, nhưng về sau sẽ chậm lại và gặp các vấn đề trong việc sửdụng từ ngữ và nối câu hoàn chỉnh
những hành động quá mức dẫn đến xô xát, đánh bạn hoặc làm tổn thương ngay
cả những người thân trong gia đình Với những trẻ em này hình thức giáo dục tốt nhất vẫn là giáo dục hòa nhập
Trang 5Giáo dục hòa nhập là phương thức giáo dục trẻ có biểu hiện tăng động giảm chú ý hòa nhập môi trường giáo dục bình thường, tạo điều kiện cho trẻ có biểu hiện tăng động giảm chú ý phục hồi chức năng và phát triển khả năng của bản thân để hòa nhập cộng đồng Môi trường giáo dục còn là toàn bộ cơ sở vật chất, tinh thần mà trong đó con người được giáo dục đang sống, lao động và học tập được sử dụng nhằm tác động đến sự hình thành nhân cách của họ phù hợp với mục đích giáo dục đã định.Vì vậy, mỗi một trẻ mắc bệnh tăng động giảm chú khác nhau sẽ được tiến hành các phương pháp giáo dục khác nhau Giáo dục trẻ bệnh tăng động giảm chú là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về cuộc sống xung quanh áp dụng các biện pháp giúp trẻ hòa nhập trong lớp học, đồng thời áp dụng các phương pháp can thiệp hành vi không phù hợp Từ đó, trẻ tăng động giảm chú ý biết sống tích cực, có kỹ năng giao tiếp xã hội, phát triển ngôn ngữ, điều chỉnh hành vi phù hợp.
Một hệ thống giáo dục hài hòa và phù hợp sẽ cho phép trẻ em tăng động được thể hiện tối đa khả năng của mình cũng như tạo điều kiện để các em chứngminh được rằng mình cũng có khả năng nhận thức như mọi đứa trẻ khác Giáo dục hòa nhập đã được khuyến khích áp dụng đối với trẻ trên toàn cầu, tại Việt Nam hệ thống giáo dục này cũng đã nhận được sự ủng hộ về chính sách
2 Cơ sở thực tiễn (Thực trạng vvấn đề nghiên cứu)
a Thuận lợi
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, trẻ em là hạnh phúc của gia đình,
là tương lai của đất nước Xác định tầm quan trọng của công tác chăm sóc,giáo dục và bảo vệ trẻ em, trong thời gian qua các cấp ủy đảng, chínhquyền, các cơ quan, ban, ngành trên địa bàn quận Thanh Xuân luôn quantâm chú trọng, thực hiện nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng
và Nhà nước về trẻ em; đồng thời tổ chức nhiều hoạt động nhằm tạo môitrường, điều kiện thuận lợi để trẻ em được chăm sóc, học tập, vui chơi giảitrí, được đảm bảo các quyền cơ bản và được sống trong môi trường antoàn, lành mạnh, nhất là luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với trẻ emnghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em có biểu hiện tăng động để các
em được học tập trong môi trường giáo dục thân thiện, được hòa nhập vàphát triển
Thực hiện chủ trương Nhà nước, trường Tiểu học Thanh Xuân Nam luônquan tâm đổi mới giáo dục toàn diện, là niềm tin yêu của các bậc phụ
Trang 6được trau dồi đổi mới phương pháp, được tập huấn kĩ năng giáo dục trẻtoàn diện, thân thiện, yêu thương, tạo môi trường tốt nhất giúp trẻ em đượcbày tỏ ý kiến, tâm tư nguyện vọng, đưa ra những đề xuất thiết thực trongviệc học tập, vui chơi, giải trí và các vấn đề liên quan đến trẻ em nói chung,đối tượng trẻ em có biểu hiện tăng động giảm chú ý nói riêng luôn đượcquan tâm đặc biệt nhằm xây dựng lớp đội viên, thiếu niên mạnh dạn, tự tin,năng động, bước đầu chủ động làm quen với thể chế Nhà nước xã hội chủnghĩa, chuẩn bị hành trang cho công dân tương lai.
Trong công cuộc giáo dục trẻ, đội ngũ giáo viên nhiều chuyên môn cùngkinh nghiệm lâu năm là một thành phần tiên quyết Họ luôn sẵn sàng bảo
vệ, chăm sóc, giáo dục cũng như hỗ trợ, giải quyết mọi vấn đề của trẻ Cáccháu ngoan, nhanh nhẹn, có nề nếp trong các hoạt động của lớp; phụ huynhluôn quan tâm ủng hộ và hiểu được các công việc của cô ở trên lớp và cáchoạt động chăm sóc trẻ ở trường…
b Khó khăn
Các trường Tiểu học nói chung và các trường nói riêng đôi khi ngại nhậnhọc sinh có biểu hiện tăng động, bởi lẽ dạy những học sinh này thường vất vảhơn rất nhiều so với dạy các học sinh bình thường khác Học sinh có biểu hiệntăng động có 2 chiều hướng phát triển trái ngược nhau, vì vậy khi các con họcchung với các bạn bình thường, giáo viên phải có những cố gắng, nỗ lực khôngnhỏ, phải có tâm và lòng say mê với nghề, yêu thương thật lòng với học sinhthân yêu
Trong bối cảnh cuộc sống khá khó khăn, đặc biệt với số lượng học sinhtrong một lớp khá đông, học sinh có biểu hiện tăng động không phải lá ít và cảngày các con đều ở trường thì trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm đối với việc
khi đến trường đều cảm thấy nơi đây là tổ ấm của mình, thích học, thích thamgia chơi cùng các bạn, yêu bạn, yêu trường lớp, thầy cô, không chỉ là mongmuốn của riêng tôi mà còn là mong muốn của tất cả các giáo viên dạy học ở cáccấp
Mỗi thầy cô đều hiểu rằng không thể cách ly trẻ bị tăng động Để ổn định trò học trong môi trường hòa nhập cần phải có lòng nhân, tình yêu thương, sự bao dung của phụ huynh và giúp
đỡ từ phía bạn bè Song, một số phụ huynh chưa thông cảm sẻ chia, không muốn con mình ngồi cùng bàn hoặc xa lánh với trò có biểu hiện tăng động
Trang 7Riêng đối với học sinh lớp 2, ở độ tuổi ăn, tuổi chơi là chính, nếu giáoviên chỉ làm tròn bổn phận, trách nhiệm nhà giáo cũng là đáng tuyên dương.Nhưng đối với những học sinh có biểu hiện tăng động - những học sinh cầnđược nhận sự chăm sóc đặc biệt hơn thì ngoài trách nhiệm người giáo viên cần
môi trường giáo dục bình thường Một điều quan trọng nữa là chúng ta cần xácđịnh mức độ biểu hiện tăng động của học sinh, chỉ với những em bị nặng, khôngcòn khả năng hội nhập, mới cần được chăm sóc trong các“dưỡng đường”chuyên biệt, còn với đa số trẻ có biểu hiện tăng động thì việc đưa các em vàomôi trường chuyên biệt trong một thời gian dài, đôi khi là một sự lãng phí thờigian Đó là chưa kể, không phải gia đình nào cũng có điều kiện tài chính để chocon vào trường chuyên biệt, khi mà học sinh có biểu hiện tăng động không hềđược hưởng bất kỳ một sự hỗ trợ nào của xã hội Nhưng điều đó cũng khôngkhó khăn bằng việc khi đã có những ngôi trường chuyên biệt được hình thành,thì chắc chắn ngành giáo dục bình thường sẽ lại càng khép kín cánh cửa trướcước mong “hòa nhập” của trẻ! Để rồi khi rời ngôi trường chuyên biệt, khi khôngcòn là trẻ em, các em vẫn là những thanh niên tăng động, rồi là người có biểuhiện tăng động đã trưởng thành nhưng vẫn phải đứng bên lề của xã hội, vẫnphải nhận sự chăm sóc của gia đình, vẫn có những khoảng cách nhất định vớinhững người xung quanh Bởi chắc chắn rằng với môi trường “chuyên biệt”cùng với những học trò có cùng tình trạng như mình thì học sinh có biểu hiệntăng động không thể hình thành được khả năng quan hệ bình thường
Để tìm ra phương pháp dạy học thích hợp giúp học sinh có biểu hiện tăngđộng thật sự hòa nhập cộng đồng, tôi đã nghiên cứu trong nhiều năm về cănbệnh tăng vận động, giảm chú ý Tôi nhận thấy dạy học sinh có biểu hiện tăngđộng khá phức tạp vì không hề có giáo án hay phương pháp cụ thể mà hầu hết làtùy vào tình trạng của từng học sinh để có cách dạy và trị liệu riêng Giáo viênngoài tình yêu thương còn phải thật sự kiên nhẫn với học sinh
-Tìm hiểu học sinh có biểu hiện tăng vận động
-Những biểu hiện của học sinh khi mắc chứng bệnh đó
-Tìm phương pháp giáo dục thích hợp
3 Mô tả các khảo sát thực trạng
3.1 Dấu hiệu cho biết trẻ tăng động
Trang 8-Không chú ý nhiều đến các chi tiết nhỏ nhặt, hay mắc lỗi do không cẩnthận trong học tập, trong công việc và các hoạt động khác;
việc vặt ở nhà (không phải do năng lực, mà do không nắm được chỉ dẫn);
nỗ lực về trí tuệ trong một thời gian dài;
ngồi, chạy nhảy, trèo leo không đúng lúc, đúng chỗ; không thích chơi và thưởngthức những hoạt động giải trí yên tĩnh;
-Nói nhiều, không kiên trì, hay cướp lời hoặc ngắt lời người khác;
thường có các biểu hiện rối loạn như hoạt động quá mức, khó kiểm soát hành vi,kém tập trung chú ý trong mọi lĩnh vực, đưa đến những khó khăn về ngôn ngữ,giao tiếp và các sinh hoạt khác;
Kết quả là sẽ rất khó để yêu cầu trẻ lắng nghe cô giáo giảng hay hoàn thànhnhiệm vụ một sinh hoạt cá nhân nào đó theo chỉ dẫn ai đó
Một đặc điểm chung đối với trẻ có biểu hiện tăng động là trẻ không thểngồi yên một chỗ Trẻ có thể chạy nhảy liên tục không ngơi nghỉ, dù ở bất kỳđiều kiện, không gian nào Khi chúng ngồi xuống, chúng có xu hướng bồn chồnhoặc nhún nhẩy
Nếu không điều trị, hội chứng tăng động có thể ảnh hưởng tới sự phát triển
về mặt xã hội và trình độ học vấn của trẻ Trẻ không thể tập trung trong côngviệc và học tập thường dẫn tới quá trình học không tốt ở trường Trẻ bị hiếuđộng thái quá, hay cắt ngang việc người khác có thể gây rắc rối trong giao tiếp
Sự tụt lùi này có thể dẫn tới tự ti và các hành vi thiếu chuẩn mực
Nắm được rõ những dấu hiệu cho biết học trò của mình có biểu hiện tăngđộng cũng giúp tôi rất nhiều trong quá trình giảng dạy Tôi thật sự thương cáccon khi các con không được may mắn, bình thường như những học trò khác
Trang 9Năm học nào lớp tôi cũng có vài trò mắc phải hội chứng trên, điển hình như nămhọc này lớp tôi có đến 3 học sinh:
1 Nguyễn Huy Vũ, cháu quá hiếu động Cháu tự do đi lại không thích học, chỉ
thích đi chơi vòng quanh sân Cháu thường trêu chọc bạn, giằng đồ của bạn khi thì sữa,lúc bút…Giờ học, cháu không ngồi yên, luôn tay, luôn chân nghịch ngợm, nhiều lúc lại lahét ầm ĩ Nhiều hôm dạy học cả buổi sáng tôi đã rất căng thẳng, vừa dạy vừa trông chừngcháu Bởi lẽ mắt trước, mắt sau cháu lại đi ra ngoài chơi, đi lại tự do Tôi lại phải đi tìmcháu, khó khăn lắm mới dỗ được cháu về Đã vậy, giờ trưa cháu cũng không ngủ, quậyphá không để cô và các bạn nghỉ
2.Lê Quang Long Vũ lúc nhỏ 2 tuổi, bố mẹ cháu gửi con về quê ngoại
chăm cháu cũng bị 1 cơn sốt co giật không đưa đến viện cứu chữa kịp thời để lại
di chứng tăng vận động, giảm chú ý Trong lớp, Long Vũ không tập trung học,luôn chân, luôn tay ngọ nguậy, chui xuống ngầm bàn, xé sách vở và cắn nát đồdùng, những que tính hình tròn đều chuyển thành dẹt,
3 Bùi Nam Khánh nói tự do, rất hay đánh bạn, trêu chọc bạn, lấy đồ dùng
của bạn, suốt ngày lầm lì, không tự giác học không thực hiện nội quy lớp
Ý nghĩa giáo dục: Biện pháp này đặc biệt có hiệu quả trong giai đoạn đầuquá trình phát triển của học sinh, nhất là với học sinh có biểu hiện tăng động,việc dạy những thói quen đúng đắn cần được chú ý trước, sau đó mới dạy chohọc sinh hiểu sự cần thiết của hành vi ấy như thế nào
Tổ chức thực hiện: Giáo viên thiết kế và tổ chức cho trẻ thực hiện một cáchđều đặn các kĩ năng thông qua hệ thống các bài tập rèn luyện Việc thiết kế bàitập rèn luyện cần tuân thủ các yêu cầu:
Trang 101) Tùy vào mức độ kĩ năng của từng học sinh trong mỗi nhóm kĩ năng khácnhau mà giáo viên đưa ra các bài luyện tập phù hợp
2) Bài tập phải thu hút được sự tham gia của các lực lượng giáo dục khácnhau và có thể thực hiện thường xuyên
3) Phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh hội chứng tăng vận động vàkhông ảnh hưởng đến lớp học
Biện pháp luyện tập phù hợp với việc hình thành các kĩ năng cần tạo thóiquen Do đó, giáo viên nên lựa chọn biện pháp này là biện pháp quan trọngtrong rèn luyện kĩ năng thực hiện nội quy trường lớp cho học sinh có biểu hiệntăng động hòa nhập
Để hình thành tốt kĩ năng thực hiện nội quy cho học sinh hội chứng tăngvận động, giảm chú ý học hòa nhập, ngay từ đầu năm học, giáo viên cần cho các
em luyện tập các bài tập sau:
Bài tập 1 Tập thói quen lễ phép với thầy cô
Rèn cho học sinh thói quen biết chào hỏi, thưa gửi lễ phép với thầy cô Khimuốn ra ngoài hay phát biểu ý kiến xin phép cô giáo Trong quá trình tiếp xúc
và dạy học sinh, giáo viên thường xuyên nhắc nhở, khuyến khích học sinh thựchiện Khi học sinh không thực hiện hoặc thực hiện sai, yêu cầu học sinh thựchiện lại cho đúng Giáo viên có thể làm mẫu để học sinh hiểu rõ hơn
Bài tập 2 Tập thói quen thực hiện nội quy lớp học
Tạo thói quen đi học đúng giờ: nhờ phụ huynh nhắc nhở hoặc đưa học sinh
đi học đúng giờ Hoặc giáo viên yêu cầu học sinh gần nhà với học sinh đóthường xuyên rủ bạn đi học đúng giờ Giáo viên có thể xác định thời gian họcsinh đi đến trường và ước lượng giúp học sinh mấy giờ bắt đầu ra khỏi nhà và đến trường
Bài tập 3 Tạo thói quen chấp hành nội quy giờ học
- Cho học sinh ngồi cạnh bàn giáo viên, ngồi đầu bàn tạo thuận lợi để giáoviên kiểm soát và trẻ có thể dễ tập trung hay tham gia các hoạt động của lớp học;
- Cho học sinh ngồi cạnh những bạn chăm ngoan, học khá, giỏi và thânthiện với học sinh tạo sự yên tâm, thoải mái cho học sinh và luôn có bạn nhắcnhở, khuyến khích học sinh chú ý, trật tự trong giờ học;
Trang 11- Giao nhiệm vụ cho cán bộ lớp, đặc biệt là các tổ trưởng theo dõi, nhắcnhở các bạn thực hiện đầy đủ nội quy trường lớp; các kết quả theo dõi được báocáo trước lớp trong buổi sinh hoạt cuối tuần để các bạn trong lớp đóng góp ýkiến rút kinh nghiệm với những bạn vi phạm và tuyên dương, khuyến khíchnhững bạn thực hiện tốt; điều này tạo không khí thi đua cùng nhau thực hiện tốt
kĩ năng cho cả lớp và cho học sinh sẽ cố gắng thực hiện tốt hơn;
Bài tập 4 Tập thói quen chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập đầy đủ
- Nhắc nhở phụ huynh kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của học sinhtrước khi đến trường Dán thời khóa biểu trước góc học tập và có thể để nhữngbức tranh có lời minh họa rõ ràng - nhắc nhở việc soạn bài vở, mang đồ dùnghọc tập đầy đủ mỗi khi học sinh đến lớp học Quan trọng là phụ huynh cần quantâm đến việc học tập của học sinh mỗi ngày, kèm cặp học sinh ôn bài cũ và chuẩn bị bàimới
- Trên lớp, giáo viên giao nhiệm vụ cho các cán bộ lớp, tổ trưởng thườngxuyên kiểm tra đồ dùng học tập của các thành viên trong lớp, nhận xét, tổng kếtthi đua khen thưởng, rút kinh nghiệm vào buối sinh hoạt cuối tuần
Bài tập 5 Tạo thói quen giữ gìn vệ sinh trường lớp
- Cho học sinh tham gia các hoạt động tập thể như lao động, vệ sinh trườnglớp Giáo viên phân công việc theo nhóm như lau bảng, kê bàn ghế hay tham giavào các công việc trang trí lớp học, trưng bày sản phẩm của lớp Đây là nhữngthói quen tốt mà trẻ có biểu hiện tăng động có thể học tập hoặc bắt chước làmtheo cùng bạn
a.2 Trò chơi
Mục tiêu: Qua các hoạt động chơi thú vị, bổ ích học sinh được thực hành
sử dụng và khắc sâu các kĩ năng xã hội cần thiết
Nội dung: Dạy các kĩ năng xã hội bằng các hoạt động trò chơi
Ý nghĩa giáo dục: Trong khi tham gia vui chơi học sinh có cơ hội để đượchọc các kĩ năng xã hội Thông qua các hoạt động này học sinh được hình thànhcác kĩ năng chơi có tổ chức, đúng luật xây dựng cho học sinh những phẩmchất tốt trong quan hệ tập thể, quan hệ bạn bè Những hoạt động chơi mangtính hấp dẫn, bổ ích giúp cho các kĩ năng được hình thành nhanh và học sinh sẽnhớ được lâu hơn
Trang 12Tổ chức thực hiện: Giáo viên thiết kế các trò chơi học tập hoặc vui chơitheo nhóm hoặc tập thể Một số thể loại trò chơi có thể sử dụng trong rèn luyện
kĩ năng xã hội ở trường học cho học sinh có biểu hiện tăng động như: trò chơivận động, trò chơi trí tuệ, phổ biến nhất là trò chơi vừa học, vừa chơi
Yêu cầu: Trò chơi gây hứng thú, không ép buộc học sinh tham gia, có luậtchơi rõ ràng, dễ hiểu
Biện pháp này phù hợp với việc hình thành kĩ năng hợp tác với bạn bè chohọc sinh có biểu hiện tăng động học hòa nhập Giáo viên thiết kế các trò chơitrong các hoạt động học tập hay vui chơi Tổ chức chơi trong nhóm, tổ hay cảlớp với sự tham gia tích cực của trẻ chậm phát triển trí tuệ Đặc biệt chú ý thiết
kế các trò chơi mang tính hợp tác như trò chơi tiếp xúc Khi học sinh tham giacần theo dõi, động viên và hướng dẫn nếu học sinh thường thực hiện sai Giáoviên có thể sử dụng biện pháp này thường xuyên trong các giờ lên lớp hoạt độngngoại khóa
a.3 Xây vòng bạn bè
Mục tiêu: Tạo cho học sinh mối quan hệ bạn bè ấm áp, những người bạn sẽgiúp học sinh mau chóng hòa nhập với nề nếp sinh hoạt, cách ứng xử phù hợptrong trường lớp Hơn nữa, học sinh cảm thấy an tâm, vui vẻ khi có bạn bè sẽ làđiều kiện quan trọng tiếp thu các kiến thức văn hóa cũng như việc học và luyệntập các kĩ năng xã hội cần thiết
Nội dung: Giáo viên có thể thành lập nhóm bạn sẵn sàng giúp đỡ trò cóbiểu hiện tăng động Những em này biết quý mến bạn, không ngại khó và có ýthức trách nhiệm khi được giáo viên phân công Các em là những người thườngxuyên cùng tham gia vào mọi hoạt động của lớp và của trường
Ý nghĩa giáo dục: Việc thiết lập cho học sinh có biểu hiện tăng động nhữngmối quan hệ tích cực với bạn bè là điều kiện quan trọng để học sinh học tập vàtrưởng thành
Tổ chức thực hiện :
Trước hết, giáo viên nên xây vòng bạn bè theo hình thức đôi bạn: Giáoviên nên giúp đỡ và tạo điều kiện để học sinh có được ít nhất một người bạnthân nhất trong lớp, thường tham gia cùng trong nhiều hoạt động và giúp họcsinh đạt được những thành công nên chọn học sinh có khả năng học tập tốt, tínhtình điềm đạm, biết giúp đỡ người khác và có mối thiện cảm với bạn bè Bắt đầu
có thể là từ phong trào “Đôi bạn cùng tiến”, phong trào này giúp bạn vượt khó