Giáo án Chương I: Đại cương về kĩ thuật trồng trọt9462

Ngoài ra trồng trọt còn giúp tích lũy và chuyển hóa năng lượng mặt trời thành thế năng trong các hợp chất hữu cơ I.Vai trò của trồng trọt - Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người

PHẦN I

TRỒNG TRỌT Chương I: ĐẠI CƯƠNG VỀ KĨ THUẬT TRỒNG TRỌT

- Tiết 1: Bài 1, 2 Vai trò nhiệm vụ của trồng trọt

- Tiết 2: Bài 3 Một số tính chất chính của đất trồng

- Tiết 3: Bài 6 Biện pháp sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất

- Tiết 4: Bài 7 Tác dụng của phân bón trong trồng trọt

- Tiết 9: Bài 11 Sản xuất và bảo quản giống cây trồng

- Tiết 10: Bài 12 Sâu, bệnh hại cây trồng

- Tiết 11: Bài 13 Phòng trừ sâu, bệnh hại

sâu,bệnh hại

- Tiết 13: Ôn tập

- Tiết 14: Kiểm tra 1 tiết

II MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG

độ phì), phân bón, giống cây trồng và sâu, bệnh hại cây trồng

hại

- Hình thành ý thức tiết kiệm, bảo vệ tài nguyên và môi trường đất, bảo quản giống cây trồng tốt

III CHUẨN BỊ

- Tranh giáo khoa phóng to

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Giáo trình “Bảo vệ thực vật”

V DỰ KIẾN KIỂM TRA

- Kiểm tra 1 tiết vào tiết 14 tuần 7

Tuần 1 – Tiết 1 Ngày soạn:

KHÁI NIỆM VỀ ĐẤT TRỒNG VÀ THÀNH PHẦN CỦA ĐẤT TRỒNG

I Mục tiêu bài học

và vai trò của đất trồng

trọt Biết được các thành phần của đất trồng

II Chuẩn bị

Tham khảo SGK và tài liệu liên quan

III Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của trồng trọt?

từng vai trò của trồng trọt

các hình ảnh đó, hãy cho biết vai trò của trồng trọt

- Hình a: lúa, ngô, bắp cải, cà rốt => Cung cấp

lương thực, thực phẩm cho con người

- Hình b: bò, gà, lợn => Cung cấp thức ăn chăn

nuôi

- Hình c: dứa, lê, lạc, nhà máy => Cung cấp

- Hình d: bến cảng => Cung cấp nông sản để

xuất khẩu

khí ở đó thế nào?

GV bổ sung: Trồng trọt có vai trò rất lớn

trong việc điều hòa không khí, cải tạo môi

trường Ngoài ra trồng trọt còn giúp tích lũy và

chuyển hóa năng lượng mặt trời thành thế năng

trong các hợp chất hữu cơ

I.Vai trò của trồng trọt

- Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người

- Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi

- Cung cấp nguyên liệu cho

- Cung cấp nông sản để xuất khẩu

- Trồng trọt có vai trò rất lớn trong việc điều hòa không khí, cải tạo môi trường; tích lũy và chuyển hóa năng lượng mặt trời thành thế năng trong các hợp chất hữu cơ

Hoạt động 2: Tìm hiểu nhiệm vụ của trồng trọt

Gọi 1 HS đọc yêu cầu trong SGK và yêu cầu HS

thảo luận nhỏ theo bàn trong vòng 3 phút để tìm ra

nhiệm vụ của trồng trọt

- Nhiệm vụ của trồng trọt gồm: 1, 2, 4, 6

vụ của trồng trọt?

Nhiệm vụ 5 thuộc về lĩnh vực lâm nghiệp

? Sản xuất nhiều lúa, ngô, khoai, sắn để làm gì?

GV: Trồng trọt giúp đảm bảo lương thực,

thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và xuất

khẩu Ngoài ra, trồng trọt còn cung cấp năng

lượng cho con người và các sinh vật khác thông

qua chuỗi thức ăn

II Nhiệm vụ của trồng trọt

- Đảm bảo lương thực, thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

- Trồng trọt cung cấp năng lượng cho con người và các sinh vật khác thông qua chuỗi thức ăn

Hoạt động 3: Tìm hiểu các biện pháp thực hiện

nhiệm vụ của ngành trồng trọt

để thực hiện nhiệm vụ của ngành trồng trọt?

- Khai hoang, lấn biển; tăng vụ; áp dụng đúng

biện pháp kĩ thuật trồng trọt

- Tăng diện tích đất trồng

GV bổ sung: Khai hoang, lấn biển phải theo

đúng quy định để vừa phát triển trồng trọt,

tăng sản lượng nông sản vừa bảo vệ tránh làm

mất cân bằng sinh thái

dụng gì?

sử dụng giống mới năng suất cao, bón phân đầy

đủ, phòng trừ sâu bệnh kịp thời nhằm mục đích gì?

- Tăng năng suất cây trồng

III Các biện pháp thực hiện nhiệm vụ của ngành trồng trọt

theo đúng quy định để vừa phát triển trồng trọt, tăng sản lượng nông sản vừa bảo

vệ tránh làm mất cân bằng sinh thái

- Tăng vụ

thuật trồng trọt

Hoạt động 4: Tìm hiểu khái niệm về đất trồng

1 Đất trồng là gì?

- Là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ

? Nếu ta trồng cây trên lớp than đá tơi xốp, cây

sẽ thế nào? Vậy đó có phải là đất trồng không?

- Cây sẽ chết Không phải là đất trồng

bảo thực vật trên đó phải có khả năng sinh sống và

sản xuất ra sản phẩm

Treo hình 2/SGK, hãy quan sát, trả lời câu hỏi

- Chậu a cây trồng trong đất, chậu b không có đất

đứng thẳng

GV: Nếu môi trường đất bị ô nhiễm (nhiều

hóa chất độc hại, kim loại nặng, VSV có hại…)

sẽ làm cây sinh trưởng, phát triển kém, giảm

năng suất, chất lượng nông sản, từ đó ảnh

hưởng gián tiếp đến con người và vật nuôi

Trái Đất, trên đó thực vật có khả năng sinh sống và sản xuất ra sản phẩm; là sản phẩm biến đổi từ đá dưới tác dụng của khí hậu, sinh vật và con người

2 Vai trò của đất trồng

- Cung cấp nước, oxi, dinh dưỡng và giữ cho cây đứng thẳng

- Nếu môi trường đất bị ô nhiễm, cây trồng sinh trưởng, phát triển kém, giảm năng suất, chất lượng nông sản => ảnh hưởng đến con người và vật nuôi

Hoạt động 5: Tìm hiểu thành phần của đất trồng

- Phần rắn, lỏng, khí

- Oxi, cacbonic, nitơ,…

? Oxi có vai trò gì trong đời sống cây trồng?

- Phần vô cơ (N, P, K), hữu cơ (các SV sống

trong đất, xác động thực vật), cung cấp dinh

dưỡng cho cây trồng

? Phần lỏng có vai trò gì đối với cây trồng?

cơ và hữu cơ), lỏng (nước)

- Cho biết vai trò, nhiệm vụ của trồng trọt?

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

Tuần 1 – Tiết 2 Ngày soạn:

I Mục tiêu bài học

kiềm và trung tính Vì sao đất giữ được nước và chất dinh dưỡng.Thế nào độ phì nhiêu của đất

- Thái độ: Có ý thức bảo vệ, duy trì và nâng cao độ phì nhiêu của đất

II Chuẩn bị

- Hs: xem trước bài

III Tiến trình dạy học

HS1: Cho biết vai trò của

trồng trọt - Vai trò: Cung cho chăn nuôi; nguyên liệu cho CN; nông sản để cấp LTTP cho con người; thức ăn

xuất khẩu (4đ)

hợp chất hữu cơ (5đ)

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

Thành phần của đất trồng? - Là thực vật có khả năng sinh sống và sản xuất ra sản lớp bề mặt tơi xốp của vỏ Trái Đất, trên đó

phẩm; là sản phẩm biến đổi từ đá dưới tác dụng của khí hậu, sinh vật và con người (6đ)

lỏng (nước) (3đ)

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

2 Bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu thành phần cơ giới của đất

cát, limon và sét Tỉ lệ các hạt này trong đất gọi là

thành phần cơ giới của đất

là gì?

- Tỉ lệ % các hạt cát, limon và sét có trong đất tạo nên thành phần cơ giới của đất

? Dựa vào tỉ lệ các hạt trong đất, có thể chia đất

- 3 loại chính: đất cát, đất thịt, đất sét

- Dựa vào tỉ lệ này, có thể chia đất thành 3 loại chính: đất cát, đất thịt, đất sét

Hoạt động 2: Tìm hiểu độ chua, độ kiềm của đất

Gọi 1 HS đọc nội dung mục II/SGK

- Từ 0 đến 14

đất chua, đất trung tính, đất kiềm?

- Đất chua pH < 6,5

- Đất trung tính pH = 6,6 – 7,5

- Đất kiềm pH > 7,5

GV: Độ pH của đất có thể thay đổi, tùy vào

việc sử dụng đất, bón quá nhiều phân hóa học

sẽ làm đất bị chua, bón vôi để cải tạo đất chua

2 Thế nào là độ chua, độ kiềm của đất?

Căn cứ vào độ pH, người ta chia đất thành:

- Đất chua pH < 6,5

- Đất trung tính pH = 6,6 –7,5

- Đất kiềm pH > 7,5

Độ pH của đất có thể thay đổi, tùy vào việc sử dụng đất, bón quá nhiều phân hóa học sẽ làm đất bị chua Hoạt động 3: Tìm hiểu khả năng giữ nước và chất

đống đất sét sẽ khô mau hơn?

chất dinh dưỡng?

- Nhờ vào các hạt cát, limon, sét

? Kích thước hạt cát và hạt sét có gì khác nhau?

- Hạt cát lớn hơn hạt sét

? Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa kích

thước hạt và khả năng giữ nước của đất?

khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng càng cao

? Em hãy sắp xếp theo thứ tự tăng dần về khả

năng giữ nước và chất dinh dưỡng của các loại đất

- Đất cát < Đất thịt < Đất sét

kích thước nhỏ thì khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng càng cao

Đất cát < Đất thịt < Đất sét

Hoạt động 4: Tìm hiểu độ phì nhiêu của đất 4 Độ phì nhiêu của đất là gì?

? Muốn cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt thì

đất cần đảm bảo điều gì?

GV: Loại đất trồng đảm bảo được yêu cầu đó

được gọi là đất có độ phì nhiêu cao

? Độ phì nhiêu của đất là gì?

chất dinh dưỡng cần thiết cho cây

các chất gây hại cho cây

trọng do đâu?

bón phân

GV: Hiện nay, việc chăm bón không hợp lí,

chặt phá rừng bừa bãi gây xói mòn, rửa trôi

làm đất bị giảm độ phì một cách nghiêm trọng

năng đất cung cấp đủ nước, oxi, chất dinh dưỡng cần thiết

không gây hai cho cây

 Hiện nay, việc chăm bón không hợp lí, chặt phá rừng bừa bãi gây xói mòn, rửa trôi làm đất bị giảm độ phì một cách nghiêm trọng

- Thế nào là đất chua, đất kiềm và đất trung tính?

của các loại đất sau:

a Đất cát, đất sét, đất cát pha (Đất sét > Đất cát pha > Đất cát)

b Đất thịt nhẹ, đất sét, đất cát pha (Đất sét > Đất thịt nhẹ > Đất cát pha)

- Về nhà học bài

- Xem trước bài 6

IV Rút kinh nghiệm

………

Tuần 2 – Tiết 3 Ngày soạn:

I Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Hiểu đươc vì sao phải sử dụng đất hợp lí

II Chuẩn bị

Tham khảo SGK, tài liệu “Đánh giá hiện trạng sử dụng đất trên toàn quốc”, “Giáo trình trồng trọt”

- Hs: xem trước bài

III Tiến trình dạy học

HS1: Thế nào là đất chua, đất

kiềm, đất trung tính? Tại sao phải

- Đất chua pH < 6,5 (1,5đ) + Đất trung tính pH = 6,6 – 7,5 (2đ) + Đất kiềm pH > 7,5 (1,5đ)

- Để có kế hoạch sử dụng, cải tạo đất và bố trí

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

HS2: Độ phì nhiêu của đất là gì?

phì nhiêu của đất?

- Độ phì nhiêu của đất là khả năng đất cung cấp đủ nước, oxi, chất dinh dưỡng cần thiết giúp cây đạt năng suất cao và không gây hai cho cây (6đ)

phá rừng bừa bãi (3đ)

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

2 Bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu vì sao phải sử dụng đất

hợp lí

? Vì sao phải sử dụng đất hợp lí?

đất trồng có hạn => phải sử dụng đất hợp lí

GV: Đất trồng không phải là nguồn tài

nguyên vô tận Nếu sử dụng đất không hợp lí sẽ

làm cho đất ngày càng xấu đi

I Vì sao phải sử dụng đất hợp lí?

- Đất trồng không phải là nguồn tài nguyên vô tận, vì vậy phải sử dụng đất hợp lí

và có hiệu quả

? Nguyên nhân nào làm cho đất ngày càng xấu?

- Chặt phá rừng, bón nhiều phân hóa học, đốt

nương làm rẫy,…

dụng gì?

đất, tránh lãng phí đất

- Cây sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao

GV: Biện pháp vừa sử dụng, vừa cải tạo đất

thường áp dụng cho những vùng đất mới khai

Mặt khác qua sử dụng, đất sẽ được cải tạo nhờ làm

đất, bón phân, tưới nước,…

1 Nguyên nhân làm đất ngày càng xấu đi

- Do sự gia tăng dân số

- Tập quán canh tác lạc hậu,

thuốc BVTV

- Vừa sử dụng, vừa cải tạo đất

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số biện pháp cải tạo

và bảo vệ đất

- Những đất có các tính xấu như chua, mặn,

GV giới thiệu một số loại đất cần cải tạo:

đất mặt mỏng, đất thường chua

cho cây

dày lớp đất trồng, áp dụng cho loại đất có tầng đất

mỏng, nghèo dinh dưỡng

- Làm ruộng bậc thang: hạn chế xói mòn, rửa

trôi, áp dụng cho đất dốc

II Biện pháp cải tạo và bảo vệ đất

- Cày sâu, bừa kĩ, bón phân hữu cơ

- Trồng xen cây nông nghiệp

phân xanh: tăng độ che phủ, hạn chế xói mòn, rửa

trôi; áp dụng ở vùng đất dốc, cần cải tạo

- Cày nông (không xới lớp phèn ở tầng dưới

nước liên tục (tạo môi trường yếm khí, hạn chế sự

tạo thành H2SO4), thay nước thường xuyên (tháo

hết nước hòa tan phèn), áp dụng ở đất nhiễm phèn

- Bón vôi giảm bớt tính chua

GV: Cần sử dụng kết hợp các biện pháp canh

tác, thủy lợi và bón phân với nhau để vừa sử dụng,

vừa cải tạo và bảo vệ đất

giữa các băng cây phân xanh

xuyên

- Bón vôi

 Cần sử dụng kết hợp các biện pháp canh tác, thủy lợi và

dụng, vừa cải tạo và bảo vệ đất hiệu quả

3 Củng cố

- Vì sao phải cải tạo đất?

4 Dặn dò

- Về nhà học bài

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 2 – Tiết 4 Ngày soạn: 26/08/2012

I Mục tiêu bài học

chúng

II Chuẩn bị

- GV: tranh hình SGK

Tham khảo giáo trình Phân bón và cách bón phân

- Hs: xem trước bài

III Tiến trình dạy học

sử dụng đất hợp lí?

Mục đích của biện pháp vừa sử

dụng vừa cải tạo là gì?

vừa cải tạo đất (6đ)

- Mục đích: sớm có thu hoạch, cải tạo đất

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

HS2: Nêu những biện pháp cải

tạo đất mà em biết?

Bón vôi áp dụng cho loại đất gì?

+ Trồng xen cây nông nghiệp giữa các băng

nước thường xuyên (2đ)

- Viết bài đầy đủ, sạch đẹp (1đ)

Hoạt động 1: Tìm hiểu phân bón là gì?

Theo em con người hay các loài vật khác làm

? Thế còn cây trồng

Như vậy, phân bón cũng được xem là thức ăn

I Phân bón là gì

của cây trồng do con người cung cấp

? Phân bón có sẵn trong tự nhiên hay do con

người tạo ra

chuồng,…), do con người tạo ra (đạm, lân, kali)

như đạm, lân, kali phân còn chứa các nguyên tố vi

lượng như Zn, Cu, Fe, Mn….Nếu thiếu các

chứa quá nhiều các nguyên tố vi lượng sẽ gây độc

phân vi sinh

- Từ động vật và thực vật

và thực vật là phân hữu cơ

- Phân đạm, lân, kali, …

sản xuất ra

cần cho cây không?

dưỡng Nó chỉ chứa các VSV còn sống giúp ích

trong việc phân giải chất hữu cơ tăng độ dinh

dưỡng cho đất

Ngoài ra, việc phân loại rác thải tại nguồn

giúp tận dụng nguồn rác thải hữu cơ để làm

phân bón.

Chia nhóm cho HS thảo luận để phân loại các

loại phân bón trong SGK GV nhận xét đánh giá

- Phân bón là “thức ăn” của cây trồng do con người cung cấp Trong phân bón chứa nhiều chất dinh dưỡng và các nguyên tố đa, vi lượng cần thiết cho cây, giúp cây trồng sinh trưởng phát triển tốt đạt năng suất cao

2 Các nhóm phân chính

- Phân hóa học

- Phân vi sinh

Việc phân loại rác thải tại nguồn giúp ta tận dụng được nguồn rác thải hữu cơ

để làm phân bón cho cây Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng của phân bón

? Phân bón có tác dụng gì đối với đất trồng

- Cải tạo, tăng độ phì nhiêu cho đất

GV bổ sung: Đất trồng sau 1 thời gian dài sử

dụng sẽ giàm dần chất dinh dưỡng Bón phân là

một trong những biện pháp hoàn trả lại lượng dinh

dưỡng mà cây trồng đã lấy đi hay bị rửa trôi, giữ

cho đất khỏi bị suy kiệt Bón phân còn là biện

pháp bổ sung, điều chỉnh các chất khoáng trong

đất làm cho đất trở nên tốt hơn

? Đối với cây trồng thì sao?

- Bón đúng lúc, đúng loại, đủ lượng Nếu bón

lượng nông sản, làm chai cứng đất

GV bổ sung: Bón quá nhiều phân đặc biệt là

đất nghèo dinh dưỡng, cây còi cọc, năng suất thấp

thịt ít

GV bổ sung: Bón phân hữu cơ tươi, chưa

phân hủy cây trồng không hấp thu => ô nhiễm

môi trường hoặc bón không cân đối vừa làm

giảm chất lượng nông sản, gây bệnh cho người,

vật nuôi vừa gây lãng phí

Sử dụng phân bón hợp lí giúp:

- Cải tạo, tăng độ phì nhiêu cho đất

chất lượng nông sản

 Phải sử dụng cân đối các loại phân tránh gây lãng phí, ô nhiễm môi trường và giảm chất lượng nông sản

IV Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

Tuần 3 – Tiết 5 Ngày soạn: 31/08/2012

NHẬN BIẾT MỘT SỐ LOẠI PHÂN HÓA HỌC THÔNG THƯỜNG

I Mục tiêu bài học

II Chuẩn bị

Ống nghiệm, đèn cồn, kẹp gỗ, kẹp gắp than, diêm, thìa, than

III Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Phân biệt nhóm phân hòa tan và

Gọi 1 HS đọc các bước tiến hành trong SGK

SGK cho HS quan sát

trong vòng 1 phút

tan:

+ Có cặn lắng bên dưới: lân, vôi

=> Phân thành 2 nhóm: tan và không tan

I Dụng cụ và vật liệu cần thiết Theo SGK

II Quy trình thực hành

- Dùng thìa lần lượt lấy một lượng nhỏ phân bón mỗi loại cho

lắc đều trong vòng 1 phút

- Để lắng 1 – 2 phút Quan sát mức độ hòa tan:

kali + Có cặn lắng bên dưới: lân, vôi

Hoạt động 2: Phân biệt trong nhóm phân hòa

tan

phân hòa tan?

tan

- Dùng kẹp gắp than và đốt trên đèn cồn đến khi nóng đỏ

- Dùng thìa lấy một ít phân khô rắc lên cục than nóng đỏ Nếu: