Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng - Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Đề tài “Sử dụng đặc trưng thể loại kịch trong tiết Đọc văn “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” Trích của Lưu Quan
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến trường THPT Nho Quan A
Tên chúng tôi là:
TT Họ và tên Ngày tháng
năm sinh Nơi công tác Chức vụ
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
1 Nguyễn Thị Vui 06/04/1992 THPT Nho Quan A Giáo viên ĐHSP
2 Phạm Kim Quỳnh 29/10/1982 THPT Nho Quan A
Tổ phó chuyên môn
tổ Văn – Sử
- Địa
ĐHSP Ngữ Văn
50%
1 Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng
- Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
Đề tài “Sử dụng đặc trưng thể loại kịch trong tiết Đọc văn “Hồn Trương Ba, da
hàng thịt” (Trích) của Lưu Quang Vũ nhằm phát huy năng lực cho học sinh lớp 12”
- Lĩnh vực áp dụng: Dạy học bộ môn Ngữ văn lớp 12
2 Nội dung
a Giải pháp cũ thường làm
* Ưu điểm:
Dạy theo phương pháp dạy học truyền thống như: thuyết trình, đàm thoại, luyện tập lấy hoạt động của người thầy là trung tâm Thầy dạy tuần tự theo các khâu các bước lên lớp đã được chuẩn bị từ trước đơn giản chỉ là truyền thụ kiến thức không phát huy được năng lực cho học sinh
Kiến thức được truyền tải từ thầy sang trò, thầy là người thuyết trình, diễn giảng học sinh là người nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo không mở rộng kiến thức các bộ môn khác có liên quan đến môn học
Giáo án được thiết kế từ trước theo đường thẳng tuần tự từ trên xuống có tính
hệ thống và logic cao
* Nhược điểm :
Một bộ phận lớn học sinh hiện nay chưa nhận thức đúng về vai trò, tác dụng của môn Ngữ văn mà chỉ cho đó là một môn học thuộc, với lối học thực dụng “ thi gì học nấy”, thái độ học để đối phó…Vì không hiểu nên không yêu thích, không say mê
và chỉ học để đối phó với thi cử, kiểm tra Lượng kiến thức lại nhiều, giáo viên lại dạy theo phương pháp dạy học truyền thống Học sinh bị thụ động tiếp thu về kiến
Trang 2thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý thuyết, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của học sinh
*Tồn tại của giải pháp cần được khắc phục:
Do học sinh bị thu động tiếp thu về kiến thức nên dẫn đến học sinh lười học, số đông chưa chuẩn bị ở nhà bài trước khi đến lớp, giáo viên thiếu năng động, học hỏi, tìm tòi kiến thức mới không thoát li khỏi kiến thức của sách giáo khoa chậm đổi mới phương pháp dạy học
Để khắc phục tình trạng này, giáo viên giảng dạy cần phải đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh là chủ thể các hoạt động, giáo viên chỉ là người định hướng các hoạt động và đẩy mạnh hơn nữa việc sử dụng thiết bị dạy học, phương tiện dạy học,
sử dụng nhiều nguồn tài liệu tham khảo, trao đổi với đồng nghiệp dạy giỏi bộ môn của mình để học tập kinh nghiệm
b Giải pháp mới cải tiến:
* Bản chất của giải pháp mới:
Dạy học theo định hướng phát huy năng lực, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh Giáo viên là người giữ vai trò hướng dẫn, gợi ý, tổ chức, giúp cho học sinh tự tìm kiếm, khám phá những kiến thức mới theo kiểu tranh luận, hội thảo theo nhóm Giáo viên có vai trò là trọng tài, cố vấn điều khiển tiến trình giờ dạy, phân loại được đối tượng học sinh
Giáo viên là người nêu tình huống, kích thích hứng thú, suy nghĩ và phân xử các ý kiến đối lập của học sinh Từ đó hệ thống hoá các vấn đề, tổng kết bài giảng, khắc sâu những tri thức cần nắm vững
Giáo án dạy theo phương pháp dạy học tích cực - dạy học theo định hướng phát huy năng lực học sinh được thiết kế theo hai hướng song hành giữa hoạt động dạy của thầy và học của trò
* Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:
Đối với môn Ngữ văn, dạy học phát triển năng lực cần gắn liền với đặc trưng thể loại Bởi thể loại là một trong những vấn đề cốt lõi của tác phẩm văn học, không
có tác phẩm nào lại không thuộc về một thể loại nhất định Người dạy học cần căn cứ vào đặc trưng thể loại từng văn bản để đưa ra những cách tổ chức dạy học phát triển năng lực riêng Phương pháp này được đánh giá là ưu việt và có khả năng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, đồng thời việc truyền thụ kiến thức cũng không bị áp đặt
Yêu cầu sử dụng các phương pháp dạy học tích cực như: phương pháp dạy học theo dự án, phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp đóng vai, phương pháp động não và sử dụng các phương tiện dạy học Học sinh chuẩn bị bài kỹ ở nhà trước khi đến lớp và phải mạnh dạn, tự tin bộc lộ ý kiến, quan điểm Giáo viên phải chuẩn bị kỹ bài giảng, thiết kế giờ dạy, dự đoán trước các tình huống để chủ động tổ chức giờ dạy
có sự phối hợp nhịp nhàng giữa hoạt động của thầy và hoạt động của trò
Trang 33 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
Kết quả thực hiện: Trong năm học 2020– 2021: tại lớp 12C và 12E
BẢNG THỐNG KÊ SỰ HỨNG THÚ VÀ SÁNG TẠO
* Trước khi chúng tôi sử dụng đặc trưng thể loại trong dạy học:
Lớp Tổng
số
Kết quả học tập
Ghi chú
Rất hứng thú và sáng tạo
Hứng thú
và sáng tạo
Bình thường Không
hứng thú và sáng tạo
Không bộc lộ
Tổng số
số
số
số
số
%
* Khi sử dụng đặc trưng thể loại trong dạy học kết quả đạt được:
Lớp Tổng
số
Kết quả học tập
Ghi chú
Rất hứng thú và sáng tạo
Hứng thú
và sáng tạo
Bình thường Không
hứng thú và sáng tạo
Không bộc lộ
Tổng số
số
số
số
số
%
* Sau khi dạy thực nghiệm chúng tôi khảo sát qua 3 bài tập, kết quả thu được:
BÌNH
YẾU
* Hiệu quả kinh tế :
Nếu sáng kiến này được áp dụng trong việc giảng dạy thể loại kịch ở môn Ngữ văn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường, giúp cho giáo viên và học sinh:
+ Tiết kiệm được thời gian bởi lẽ học sinh đã được học, được hóa thân vào nhân vật, tình huống, xung đột và hành động kịch ngay ở trên lớp vì thế học sinh đã hiểu bài ngay trên lớp không mất quá nhiều thời gian để ôn học lại
+ Tiết kiệm được tiền trong việc mua các tài liệu và sách tham khảo đỡ tốn kém cho gia đình học sinh và xã hội
* Hiệu quả xã hội:
- Giáo viên :
Trang 4+ Tạo hứng thú cho học sinh, kích thích hoạt động của học sinh trong quá trình học tập
+ Phát huy tính sáng tạo
+ Tạo sự chuyển biến, niềm tin, say mê yêu nghề
+ Nâng cao hiệu quả giờ lên lớp giúp học sinh hiểu bài nhanh, nhớ lâu, phát triển tư duy đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
- Học sinh:
+ Học sinh hiểu bài học sâu sắc, phát huy tính sáng tạo đem lại hứng thú, say
mê học tập hơn, được rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
+ Phát hiện năng khiếu diễn xuất, năng khiếu viết kịch, khả năng đạo diễn góp phần định hướng nghề nghiệp trong tương lai
4 Điều kiện và khả năng áp dụng
a Điều kiện áp dụng
* Đối tượng áp dụng:
- Đề tài có thể áp dụng cho giáo viên dạy môn Ngữ văn trong quá trình dạy học
- Sử dụng bài giảng trong việc giảng dạy cho học sinh cấp THCS, THPT ở mọi vùng miền từ : nông thôn, miền núi, thị xã, thành phố trong cả nước
* Điều kiện về phương tiện
- Trường học có phương tiện trình chiếu và phòng học chuyên dùng (nếu có)
- Đảm bảo về mặt thời gian tổ chức
Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Nho Quan, ngày 19 tháng 5 năm 2021
Xác nhận của cơ quan, đơn vị Những người thực hiện đề tài
Nguyễn Thị Vui
Phạm Kim Quỳnh