Van GVB sử dụng infographic nhằm nâng cao hiệu quả và tăng hứng thú học tập môn ngữ văn của học sinh THPT full

Đề xuất những hình thức sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn 3.1 Sử dụng infographic cho những mục tiêu dạy học định hướng phát triển năng lực người học 3.1.1.. Để đạt được những m

Sở giáo dục và đào tạo ninh bình

Trờng thpt gia viễn b

-Sáng kiến

SỬ DỤNG INFOGRAPHIC NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ

VÀ TĂNG HỨNG THÚ HỌC TẬP MễN NGỮ VĂN CỦA HỌC SINH THPT

Nhúm tỏc giả : Hoàng Thị Diễm

Nguyễn Thị Thanh Hiờn Nguyễn Thị Hương Trần Ngụ Mỹ Hậu Hoàng Thị Thanh

Tổ chuyờn mụn: Ngữ văn - Lịch sử

Gia Viễn, tháng 05 năm 2021

MỤC LỤC

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA VIỆC SỬ DỤNG INFOGRAPHIC TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THPT

1 Cơ sở lý luận

1.1 Một số định hướng, yêu cầu đổi mới trong dạy học

1.2 Khái quát về infographic

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Khái quát tình hình sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn

2.2 Thực trạng sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn tại trường THPT Gia Viễn B

II GIẢI PHÁP SỬ DỤNG INFOGRAPHIC TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN NHẰM TĂNG HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP CHO HỌC SINH THPT

1 Quy trình thiết kế infographic trong dạy học

1.1 Xác định mục đích, yêu cầu thiết kế

1.2 Thu thập thông tin, hình ảnh, số liệu

1.3 Thiết kế/ lựa chọn bố cục infographic

1.4 Kiểm tra và sửa chữa

1.5.Công bố và sử dụng vào các nhiệm vụ học tập

2 Các công cụ để thiết kế infographic

3 Đề xuất những hình thức sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn

3.1 Sử dụng infographic cho những mục tiêu dạy học định hướng phát triển năng lực người học

3.1.1 Mục tiêu phát triển năng lực ngôn ngữ

3.1.2 Mục tiêu phát triển năng lực thẩm mĩ cho người học.

3.1.3 Mục tiêu phát triển năng lực tự học

3.1.4 Mục tiêu phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin

3.2.Sử dụng infographic trong các hoạt động của tiến trình bài học

3.2.1 Hoạt động khởi động bài học

3.2.2 Hoạt động hình thành kiến thức

3.2.3 Hoạt động luyện tập

3.2.4 Hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng

3.3 Sử dụng infographic cho mô hình dạy học dự án

3.4 Sử dụng infographic cho hoạt động kiểm tra đánh giá

3.5 Sử dụng infographic trong các hoạt động ngoại khóa

III TÍNH MỚI, TÍNH SÁNG TẠO CỦA GIẢI PHÁP

IV HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

1 Về việc nâng cao hiệu quả học tập môn Ngữ Văn của học sinh

2 Về việc tăng hứng thú học tập môn Ngữ Văn của học sinh

V ĐIỀU KIỆN, KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

1 Điều kiện cần thiết để áp dụng biện pháp

2 Khả năng áp dụng biện pháp

PHẦN PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

NỘI DUNG SÁNG KIẾN

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN CỦA VIỆC SỬ DỤNG INFOGRAPHIC TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THPT

1 Cơ sở lý luận

1.1 Một số định hướng, yêu cầu đổi mới trong dạy học

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI

về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới

mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức,

kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học …”.

Chỉ thị số 666/CT-BGDĐT ngày 24/8/2020 của Bộ trưởng Bộ GDĐT về

nhiệm vụ và giải pháp năm học 2020-2021 của ngành Giáo dục nêu rõ: “tăng

cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, kiểm tra đánh giá, trong quản lý giáo dục và quản trị nhà trường; đẩy mạnh dạy học trực tuyến; phát triển kho học liệu số toàn ngành”.

Chỉ thị số 12/ CT - UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình về nhiệm

vụ trọng tâm công tác Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình năm học 2020 - 2021

cũng chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo: “tiếp tục đẩy mạnh việc ứng dụng công

nghệ thông tin trong dạy, học và quản lý hồ sơ chuyên môn, quản lý kết quả học tập và rèn luyện của học sinh Chỉ đạo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục, củng cố nâng cao chất lượng dạy học”

Cùng với những chủ trương, chỉ đạo tích cực đó, chương trình giáo dục phổthông năm 2018 được xây dựng theo mô hình phát triển năng lực, thông quanhững kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích cực hóa hoạtđộng của người học, giúp HS hình thành và phát triển những phẩm chất và năng

lực mà nhà trường và xã hội kì vọng Quan điểm này được thể hiện nhất quán ởnội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục của cácmôn học Để đạt được những mục tiêu đó, việc sử dụng những phương tiện dạyhọc hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin là việc vô cùng cần thiết, nhất là vớimôn Ngữ Văn - môn học gần đây học sinh ít ‘‘mặn mà”.

1.2 Khái quát về infographic

Infographic dạng sơ khai có thể được xem là được hình thành từ sớm, khicon người biết dùng hình vẽ để biểu đạt các thông tin Tuy nhiên, khái niệminfographic thì lại ra đời khá muộn Có thể nói, đến cuối thế kỷ XX, Richar SaulWurma – người sáng lập chương trình TED Talks – đã đề xuất từ “infographic”như một thuật ngữ chính thức được sử dụng trong lĩnh vực báo chí The SundayTimes là tờ báo đầu tiên áp dụng infographic vào năm 1970 Theo thời gian,infographic không chỉ xuất hiện trên giấy mà phát triển trên cả các phương tiệntruyền thông

Nhờ các phần mềm đồ họa hiện đại, infographic ngày càng hấp dẫn, sángtạo và nhanh chóng phổ biến trong mọi lĩnh vực Infographic phát triển dướinhiều dạng khác nhau Hiện nay infographic được sử dụng phổ biến trong lĩnhvực báo chí nhằm đáp ứng nhu cầu tổng hợp tin tức nhanh của những độc giả thờihiện đại Như vậy, có thể thấy, infographic đang dần trở nên gần gũi và thôngdụng hơn trong cuộc sống

* Khái niệm infographic

Hiện nay, có nhiều định nghĩa infographic khác nhau Infographic là từghép của “Information” (thông tin) và “graphic” (đồ họa) Theo Wikipedia,

“Information graphics hoặc infographics là hình thức đồ họa trực quan sử dụng

hình ảnh để trình bày thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức; thể hiện những thông tin phức tạp một cách nhanh và rõ ràng” Hiểu một cách đơn giản, infographic là

những thiết kế đồ họa chứa đựng thông tin, được trình bày bằng phương tiện hìnhảnh Thay vì trình bày thông tin 1 cách khô khan, cứng nhắc như trước đây, hiệnnay, với Infographic, chúng ta có điều kiến kết hợp thông tin ngắn gọn, hình ảnhminh họa với những màu sắc sinh động, bắt mắt

* Đặc điểm - thế mạnh vượt trội của infographic

Infographic hiệu quả vì yếu tố hình ảnh của chúng Con người nhận thôngtin đầu vào từ tất cả năm giác quan (thị giác, xúc giác, thính giác, khứu giác, vịgiác), nhưng họ nhận được nhiều thông tin từ thị giác hơn bất kỳ giác quan nàotrong bốn giác quan còn lại Năm mươi phần trăm bộ não của con người đượcdành riêng cho các chức năng thị giác, và hình ảnh được xử lý nhanh hơn vănbản Bộ não xử lý hình ảnh cùng một lúc, nhưng xử lý văn bản theo kiểu tuyếntính, có nghĩa là mất nhiều thời gian hơn để thu được thông tin từ văn bản Hơnnữa, các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng, nếu chỉ nghe, con người chỉ nhớ 10%lượng thông tin họ nghe được (Hear); qua việc đọc (Read), con số này là 20%.Nhưng nếu được nhìn và làm (See and Do), tỉ lệ đạt được có thể lên tới 80%

(Nguồn: https://neomam.com/interactive/13reasons/)Infographic là một công cụ có giá trị để giao tiếp bằng hình ảnh Những đồ

chúng thu hút sự chú ý của chúng ta

Mục đích chính của infographic là thể hiện một chủ đề phứctạp thành những hình ảnh thẩm mĩ, kết hợp lồng ghép thông tinquan trọng giúp người xem dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ

Trong các thế mạnh của infographic, có những điểm có thể

hỗ trợ tốt cho giáo dục như một phương tiện dạy học đáp ứngđược những yêu cầu đổi mới trong giảng dạy hiện nay Cụ thể:

Thông tin hấp dẫn: Không chỉ là những hình ảnh biểu đồ tiến trình

hay biểu đồ tròn, bạn dễ dàng kết hợp thông tin với nhiều thiết kế sángtạo để tạo nên những mẫu Infographic độc đáo Chính điều này đã khiếnInfographic trở nên đặc biệt và thu hút người xem hơn việc chỉ dùngngôn từ

Trình bày thông tin quan trọng: Infographic không chỉ được biết đến

là các tác phẩm nghệ thuật, điều quan trọng mà người xem muốn biếtchính là lượng thông tin từ thiết kế Infographic Có thể khi nhìn vào,bạn sẽ bị ấn tượng bởi cách trình bày, nhưng sau đó sẽ bị thu hút bởi nộidụng mà nó truyền tải

Thu hút người xem: Với cách trình bày ấn tương và độc đáo của

Infographic, bạn sẽ chú ý vào những hình ảnh, màu sắc, đường nét đó.Các nhà nghiên cứu có phát hiện thú vị rằng hình ảnh và màu sắc làm tăng 80%mức độ sẵn sàng đọc; tác động mạnh đến khả năng tạo và duy trì sự chú ý của conngười

(Nguồn: https://neomam.com/interactive/13reasons/)

Thông tin dễ hiểu: Các thông tin khi trình bày trên Infographic đều

được đơn giản hóa Nếu là một người thích thu thập thông tin từ đồ thị,biểu đồ, chắc hẳn bạn sẽ cảm thấy hứng thú hơn khi chúng được trìnhbày bằng những hình ảnh thú vị Bạn không cần mất thời gian suy nghĩmỗi khi đọc tài liệu nhưng vẫn có thể nắm bắt thông tin chính xác vớiInfographic

Không bị nhàm chán: Tất cả thông tin phức tạp được trình bày qua

hàng nghìn trang giấy sẽ khiến người xem nhàm chán và lười đọc Rất ít

ai kiên nhẫn ngồi hàng giờ đồng hồ để nghiền ngẫm hết các số liệu trong

đó Nhưng khi dùng Infographic, thời gian của bạn được tiết kiệm khánhiều

Dễ dàng tiếp cận: Bước vào thời đại công nghệ 4.0, internet bùng nổ

mạnh mẽ đã khiến Infographic trở nên phổ biến hơn Khi dùng công cụtìm kiếm, bạn có thể thấy chúng xuất hiện rất nhiều, thậm chí chúng cònđược in hẳn ra giấy giúp mọi người tiếp cận dễ hơn

Thuyết phục người xem: Nhờ vào sự sáng tạo trong thiết kế, mọi

thông tin đều được sắp xếp theo một cách súc tích và rõ ràng Nhờ đó

mà Infographic tăng thêm sự thuyết phục người đọc, những người

thường nghi ngờ về sự chính xác của những số liệu được trình bày trênđó.

Dễ ghi nhớ: Đặc điểm của các thiết kế Infographic đều đa dạng về

màu sắc và chi tiết Điều này khiến người xem nắm bắt thông tin nhanhchóng và những hình ảnh đó sẽ lưu lại trong trí nhớ tốt hơn so với chỉdùng ngôn từ

Nội dung rõ ràng: Vì trình bày theo một cách khoa học nên thông tin

được sắp xếp vô cùng dễ hiểu, mạch lạc, ít xảy ra hiểu lầm Vậy nên khixem Infographic, người dùng hạn chế được sự khó hiểu của người xemhay mắc phải khi đọc quá nhiều trang văn bản

Những lợi thế trên là những điểm cần thiết đối với mộtphương tiện dạy học mới mà bộ môn Ngữ Văn có thể sử dụng đểnâng cao hiệu quả học tập và tăng hứng thú của học sinh trongcác giờ học

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Khái quát tình hình sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn

Nghiên cứu về tác dụng của infographic dưới góc độ là một phương tiệndạy học mới, có ưu thế đặc biệt trong việc truyền tải thông tin và có khả năng ápdụng vào dạy học hiện đại là nội dung đã được đề cập đến trong một số công trìnhnghiên cứu riêng lẻ của các nhà khoa học trong và ngoài nước

Các môn học khác đã sử dụng infographic vào quá trình tổng hợp kiến thức

lí thuyết như Toán học, Vật lý, Hóa học, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lý,

sử dụng linh hoạt những hình thức thể hiện infographic khác nhau Với cấp

THPT, phải kể đến cuốn Đột phá 8+ môn Ngữ Văn do PGS.TS Nguyễn Việt

Hùng chủ biên xuất bản tháng 7 năm 2020

01/03/2020 có đăng tải việc “Học sinh Sài Gòn làm bài kiểm tra qua thiết kế

infographic” Hay dự án : “INFOGRAPHICS NOW!” - Thiết kế infographic kiến

thức Ngữ Văn của trường Hanoi Academy dành cho học sinh khối 7, 8 vào tháng5/2020 Đại dịch Covid - 19 khiến hoạt động đến trường của học sinh bị giánđoạn, nhưng cũng là lúc những ý tưởng dạy - học mới mẻ được tiến hành

Việc sử dụng infographic cũng trở thành đề tài nghiên cứu khoa học củasinh viên, học viên Có thể kể đến luận văn Thạc sĩ ỨNG DỤNGINFOGRAPHIC TRONG DẠY HỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN CHOHỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ của Ngô Thị Tiệp hoàn thành vào tháng8/2020 là một ví dụ Các môn như Địa lý, Lịch sử cũng có những công trìnhtương tự dành cho các đối tượng học sinh khác nhau

Như vậy có thể thấy, infographic không còn là khái niệm xa lạ trong giáodục Trái lại, nó còn có thể trở thành một công cụ, phương tiện hỗ trợ dạy học đầytiềm năng trong thời đại mới, không chỉ giúp nâng cao hứng thú, hiệu quả học tập

mà còn mở ra khả năng phát triển các năng lực của người học Mặc dù đã có một

số infographic Ngữ Văn được thiết kế và đăng tải trên phương tiện thông tin đạichúng nhưng lại chưa được ứng dụng trong quá trình dạy học trong các nhàtrường hiện nay với tư cách một biện pháp mới, góp phần làm đổi mới phươngpháp dạy học

Đây là cơ sở quan trọng cho chúng tôi lựa chọn biện pháp sử dụnginfographic trong dạy học Ngữ Văn nhằm nâng cao hiệu quả và tăng hứng thúhọc tập cho học sinh THPT, đặc biệt là trong bối cảnh vấn đề nâng cao chất lượngdạy học bộ môn đang đặt ra cấp thiết như hiện nay

2.2 Thực trạng sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn tại trường THPT Gia Viễn B

2.2.1 Khái quát tình hình chung

* Thuận lợi:

Về phía nhà trường: Trường THPT Gia Viễn B là ngôi trường có bề dàylịch sử, truyền thống và nhiều thành tích đáng tự hào Ban giám hiệu nhà trườngluôn quan tâm chỉ đạo, động viên, giúp đỡ tổ - nhóm chuyên môn trong công tácgiảng dạy cũng như các hoạt động giáo dục khác

So với ba trường Phổ thông của huyện Gia Viễn, chất lượng đầu vào củahọc sinh những năm gần đây luôn đứng đầu, cũng cao hơn nhiều trường THPTtrong tỉnh Năm 2019, điểm trúng tuyển vào trường là 13,5 điểm Năm 2020, con

số này là 13,75 điểm

Về phía giáo viên: Đội ngũ giáo viên Ngữ Văn của nhà trường tương đốiđồng đều về trình độ chuyên môn, tâm huyết với nghề, yêu thương học sinh, cótrách nhiệm trong công tác, luôn phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ đượcgiao, đặc biệt trong việc nâng cao chất lượng dạy và học

Về phía học sinh: Đời sống vật chất của gia đình các em được cải thiệnđáng kể trong những năm gần đây Các em được trang bị đầy đủ những phươngtiện cho việc học tập như máy tính, điện thoại thông minh, mạng internet, Nguyện vọng học lên các bậc học Cao đẳng, Đại học của học sinh tăng nên ý thức

và nhu cầu học môn Ngữ văn cũng có những thay đổi tích cực

* Những tồn tại, hạn chế

Huyện Gia Viễn được đánh giá là ‘‘vùng trũng” của giáo dục tỉnh nhà Tuyđiểm đầu vào trong tuyển sinh của trường cao nhất trong cụm trường Nho Quan -Gia Viễn những điểm bình quân môn Ngữ văn lại thấp Năm học 2020 - 2021,

điểm tuyển sinh vào 10 của trường môn Ngữ Văn bình quân là 6,1 (Toán: 7,4; Tiếng Anh: 6,8).

Đặc biệt, hạn chế lớn nhất là ý thức, thái độ, sự quan tâm của nhiều họcsinh, phụ huynh, thậm chí là một số ít giáo viên các bộ môn khác với môn Văncòn chưa đúng mức Tâm lý coi thường hoặc không chú trọng bộ môn là tâm lýthường thấy Phần đa các em sợ học, ngại học Văn dẫn đến chán học, học đối phó,học để đủ điểm tốt nghiệp

Cùng với đó là sự đầu tư đổi mới phương pháp, sử dụng các phương tiệndạy học tích cực của giáo viên còn chưa thường xuyên Việc ứng dụng công nghệthông tin đa phần chỉ dừng lại ở việc trình chiếu Power Point, cho học sinh xemvideo tư liệu hoặc giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài thuyết trình có minh họabằng các hình ảnh, video trên Power Point

2.2.2 Thực trạng sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn tại trường THPT Gia Viễn B

Về phía giáo viên: Đa phần giáo viên chưa sử dụng infographic và cácphần mềm ứng dụng thiết kế infographic vào các hoạt động dạy học Qua khảosát tại tổ nhóm chuyên môn, 6/8 giáo viên hoàn toàn chưa nghe tới infographic,cũng chưa sử dụng chúng trong hoạt động dạy học Khi tiến hành báo cáo về biệnpháp nâng cao chất lượng dạy học tại hội thi giáo viên giởi cấp THPT tổ chức vàotháng 09/2020 vừa qua của tỉnh Ninh Bình, rất nhiều giáo viên cũng hứng thú với

ý tưởng sử dụng infographic vì nó hoàn toàn mới mẻ

Bản thân chúng tôi, sau thời gian tạm dừng đến trường, thực hiện giãn cách

xã hội do ảnh hưởng của dịch Covid - 19 vào cuối năm học 2019 - 2020, chúng

tôi mới có điều kiện tìm hiểu, sử dụng infographic Năm học 2020 - 2021 này,việc sử dụng infographic đã được áp dụng thường xuyên, phổ biến hơn trongnhóm Ngữ Văn

II GIẢI PHÁP SỬ DỤNG INFOGRAPHIC TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN NHẰM TĂNG HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TẬP CHO HỌC SINH THPT

1 Quy trình thiết kế infographic trong dạy học

1.1 Xác định mục đích, yêu cầu thiết kế

Hấp dẫn, dễ hiểu và dễ nhớ là ba yếu tố cơ bản cần đạt được khi lựa chọnsưu tầm cũng như thiết kế một infographic nói chung và infographic Ngữ văn nóiriêng Nếu với infographic để học sinh hoạt động tìm hiểu kiến thức mới hoặc đểkiểm tra đánh giá (dạng phiếu học tập) thì rõ ràng, logic lại là tiêu chuẩn cần đạt

Do đó, cần xác định rõ mục đích thiết kế trước khi bắt đầu qui trình lựa chọn,thiết kế và sử dụng các infographic trong dạy học Ngữ Văn THPT

1.2 Thu thập thông tin, hình ảnh, số liệu

Một yếu tố quan trọng và cũng là ưu điểm trong infographic là các thôngtin và hình ảnh Thông tin trong infographic cần ngắn gọn, súc tích và tập trungvào các yếu tố chính mà chủ đề cần chuyển tải Do đó, trong quá trình thu thậpthông tin, bản thân người thiết kế cần tư duy về việc chuyển nội dung càng ngắngọn càng tốt, chuyển nội dung kiến thức từ dạng chữ sang dạng hình ảnh,

Sau khi đã có đủ nội dung, nhiệm vụ tiếp theo cần xác định khi thiết kếinfographic là lựa chọn hình thức thể hiện thông tin với bố cục phù hợp nhất

1.3 Thiết kế/ lựa chọn bố cục infographic

Sau khi đã có đề tài và thông tin cần thiết, chúng ta bắt tay vào việc thiết kếinfographic Thiết kế có thể dựa trên những phần mềm hoặc trang web thiết kế đồhọa chuyên nghiệp, có sẵn để giúp quá trình thiết kế nhanh chóng với những ýtưởng gợi ý phong phú

Trong quá trình thiết kế cần lưu ý:

• Cân nhắc việc lựa chọn mẫu infographic phù hợp với những thông tin cầnthể hiện

• Không nên sử dụng quá nhiều màu sắc và kiểu chữ Thay vào đó hãy tăngbớt độ đậm nhạt hoặc phóng to, thu nhỏ kiểu chữ để tạo điểm nhấn

• Hình ảnh đơn sắc được ưa chuộng trong các thiết kế infographic bởi nógiúp người xem tập trung vào thông tin hơn.

• Lưu ý đến độ phân giải và kích thước ảnh Khi xuất file đăng lên website,facebook hay tờ rơi thì việc chất lượng ảnh thấp sẽ ảnh hưởng đến nhiều đếnkhả năng nhận diện của người xem

1.4 Kiểm tra và sửa chữa

Sau khi đã hoàn thiện phần thiết kế cần tiến hành kiểm tra từ nội dung, màusắc, bố cục cho đến chính tả Chúng ta nên hỏi ý kiến của các đồng nghiệp để có

ý kiến đánh giá khách quan về sản phẩm và sửa chữa những lỗi cần thiết trước khiđưa ra sử dụng cho học sinh

1.5 Công bố và sử dụng vào các nhiệm vụ học tập

Sau khi đã hoàn thành việc thiết kế, giáo viên có thể chia sẻ sản phẩm đếnđồng nghiệp, học sinh, các nhóm do giáo viên và học sinh lập ra để phục vụ mụcđích học tập khác nhau một cách linh hoạt

2 Các công cụ để thiết kế infographic

Các dạng infographic có thể được tạo bằng tay sử dụng các công cụ đơngiản như giấy vẽ, bút chì hay bút dạ, bút màu,…

Hiện nay, công nghệ thông tin phát triển, học sinh đa phần đều có máy tínhhoặc điện thoại thông minh nên chúng ta có thể tạo ra infographic bằng phầnmềm online có sẵn để việc thiết kế nhanh hơn, dễ dàng hơn Có nhiều công cụcho phép hỗ trợ việc thiết kế các infographic như: Visme, Snappa, Canva,Piktochart, Venngage,… Các mẫu thiết kế có sẵn sẽ hỗ trợ giáo viên, học sinhtrong việc lên ý tưởng và tiến thành thực hiện Đa phần các phần mềm này dễ sửdụng, có bản miễn phí hoặc phí trả hàng tháng không quá cao, phù hợp với giáoviên và học sinh

3 Đề xuất những hình thức sử dụng infographic trong dạy học Ngữ Văn THPT

Như trên đã phân tích, Infographic có ưu điểm rất lớn trong việc tăng hiệuquả và hứng thú tiếp nhận thông tin của con người Xuất phát từ lợi thế đó, cùngvới thực tế chất lượng học tập và tâm lý của học sinh các lớp đã và đang giảng

dạy, chúng tôi đã mạnh dạn tìm tòi, áp dụng các phần mềm thiết kế infographic đểtạo thêm những công cụ dạy học tích cực.

Trong năm học 2019 - 2020 và năm học 2020 - 2021, chúng tôi đã sử dụnginfographic theo những hình thức sau:

3.1 Sử dụng infographic cho những mục tiêu dạy học định hướng phát triển năng lực người học

Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học nhằm phát huy năng lực của học sinh đặt

ra như một nhu cầu tất yếu cho giải pháp nâng cao chất lượng môn Ngữ văn Vớimong muốn cải tiến phương pháp để hiệu quả giảng dạy được tốt hơn, chúng tôinhận thấy cần tích cực hơn nữa trong việc vận dụng các phương pháp, phươngtiện dạy học hiện đại Một trong số đó là sử dụng infographic trong dạy học NgữVăn nhằm phát triển một số năng lực chung và năng lực chuyên biệt cho ngườihọc gắn với đặc thù bộ môn

Về mục tiêu, Chương trình giáo dục phổ thông (Ban hành kèm theo Thông

tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào

tạo) đã xác định yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung: "Môn

Ngữ văn góp phần hình thành, phát triển ở học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung theo các mức độ phù hợp với môn học, cấp học đã được quy định tại Chương trình tổng thể" - đó là:

- Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

Chương trình giáo dục phổ thông cũng qui định các yêu cầu cần đạt về nănglực đặc thù của học sinh, trong đó có năng lực ngôn ngữ (bao gồm năng lực sửdụng tiếng Việt và năng lực sử dụng ngoại ngữ; mỗi năng lực được thể hiện quacác hoạt động: đọc, viết, nói, nghe) và năng lực thẩm mĩ, năng lực văn học

3.1.1 Mục tiêu phát triển năng lực ngôn ngữ

Quán triệt Nghị quyết 29/NQ-TW của Đảng, với mục tiêu tổng

quát là "Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và

phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả", việc triển khai dạy học các bộ môn nói chung và

Ngữ văn nói riêng theo định hướng phát triển năng lực hiện nay

là một yêu cầu bức thiết Chương trình giáo dục phổ thông cũng qui địnhcác yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù của học sinh, trong đó có năng lực ngônngữ (bao gồm năng lực sử dụng tiếng Việt và năng lực sử dụng ngoại ngữ; mỗinăng lực được thể hiện qua các hoạt động: đọc, viết, nói, nghe) và năng lực vănhọc

“Năng lực ngôn ngữ là năng lực sử dụng tiếng nói và chữ viết trong giao

tiếp, thể hiện ở các kĩ năng đọc, viết nói và nghe Đây chính là biểu hiện rõ nhất của năng lực giao tiếp, một năng lực hết sức quan trọng đối với người học, năng lực công cụ Thông qua chương trình môn Ngữ văn, học sinh được hình thành và phát triển các kĩ năng sử dụng tiếng Việt để học tập, phát triển, đáp ứng các yêu cầu của cuộc sống” Năng lực ngôn ngữ chủ yếu thể hiện ở việc sử dụng tiếng

Việt, sử dụng ngôn ngữ tự nhiên qua giao tiếp hàng ngày, thể hiện qua kĩ năngđọc, viết, nói và nghe các văn bản thông thường: cách lắng nghe để lựa chọnthông tin, cách chọn ngôn từ để viết một cách ngắn gọn và sức tích, cách đọc đểchọn lọc thông tin và cách thuyết trình Năng lực này được hình thành dần dầnqua từng lớp và các khối lớp Ban đầu HS sử dụng ngôn ngữ một cách quán tính,sau đó mới tiến đến sử dụng một cách có ý thức

Làm việc với infographic có ưu thế trong việc phát triển năng lực ngôn ngữcho HS bởi lẽ yêu cầu của ngôn ngữ trong infographic là chọn lọc từ ngữ, những

từ, cụm từ có tính khái quát cao, rõ ràng, gợi mở… Việc đọc để thâu tóm lạithành các cụm từ thể hiện các ý tưởng chính là phát huy năng lực nắm bắt thôngtin khi đọc và chọn lọc ngôn từ để thể hiện của HS Đây là kĩ năng đọc và viết

Còn khi thuyết trình từ các hình ảnh, cụm từ giúp phát triển năng lực nói Quátrình làm việc nhóm, thảo luận, lựa chọn phương án giúp HS phát triển năng lựcnghe Để giúp HS hình thành và phát triển các năng lực này, GV cần chú trọngcác phương pháp dạy học thông qua hoạt động, thực hành, cần tổ chức để HSthực hiện các hoạt động kiến tạo kiến thức và các hoạt động tìm kiếm nguồn ngữliệu, khai thác ngữ liệu cho nhiều hoạt động đọc, viết, nghe, nói.

Điều cần chú ý khi dạy học nhằm phát huy năng lực sử dụng ngôn ngữ cho

HS theo cách nói trên, GV phải tạo được môi trường để HS được tự tin và tự dotrình bày quan điểm của mình: tôn trọng tính cách và cá tính sáng tạo của mỗi HSkhi viết và nói; khích lệ những suy nghĩ độc đáo, mới lạ và tích cực, những ý kiếntranh luận, phản biện có cơ sở lí lẽ Có như vậy mới tạo cơ hội cho HS phát triểnnăng lực ngôn ngữ và khả năng sáng tạo của các em Đồng thời, khuyến khích HScũng tự ghi chép bài theo cách của mình (có thể sử dụng infographic sáng tạotheo cách của các em) Đây vừa là cách để HS tự chủ và hứng thú với việc họctập của mình, cũng là cách để GV tạo môi trường cho HS phát huy được hết cácnăng lực của mình

3.1.2 Mục tiêu phát triển năng lực thẩm mĩ cho người học

Năng lực cảm thụ thẩm mĩ là năng lực đặc thù của môn Ngữ văn, thể hiệnkhả năng của mỗi cá nhân trong việc nhận ra các giá trị thẩm mĩ của sự vật, hiệntượng, con người và cuộc sống; thông qua những rung động trước cái đẹp và cáithiện, từ đó biết hướng những suy nghĩ, hành vi của mình theo cái đẹp, cái thiện.Thông thường, năng lực thẩm mĩ được gắn với tư duy hình tượng trong việc tiếpnhận văn bản văn học khi HS có thể cảm nhận vẻ đẹp của ngôn ngữ văn học, rungđộng trước những hình tượng được khơi gợi trong tác phẩm qua ngôn ngữ nghệthuật, nhận ra được những giá trị thẩm mĩ được thể hiện trong các tác phẩm đó Infographic là một dạng thông tin thị giác thú vị và hiệu quả để truyền tảithông tin Hệ thống hình ảnh, màu sắc, cách sắp xếp, kiểu chữ, cỡ chữ,… trongmỗi infographic sẽ thể hiện khả năng sáng tạo cá nhân, tư duy thẩm mĩ và dụng ýcủa mỗi tác giả trong mục tiêu truyền tải thông điệp của mình GV cần nhấn mạnh

những điểm này để hướng dẫn HS trong quá trình thiết kế infographic đảm bảohiệu quả cả về nội dung kiến thức lẫn tính thẩm mĩ

Sản phẩm của các em không đơn thuần chỉ là việc chuyển tải nội dung vănbản từ dạng chữ sang dạng hình ảnh mà nó là sản phẩm kết hợp của năng lực đọchiểu văn bản, sử dụng ngôn ngữ, thẩm mĩ để tạo ra một sản phẩm cá nhân độcđáo Sản phẩm của HS được xem là một tác phẩm – không chỉ phản ánh nội dungbài học, mà còn thể hiện rõ quan điểm thẩm mĩ của các em từ cách chọn lựa hìnhảnh, biểu tượng, kiểu chữ, cỡ chữ hay kết hợp màu sắc Cách làm này không chỉtạo ra một “sân chơi” cho HS thỏa sức phát huy sáng tạo, mà còn có ý nghĩa thựctiễn lớn lao, gắn việc học tập với thực hành, gắn kiến thức với cuộc sống

Qua quá trình HS làm việc với các mẫu thiết kế, tạo ra các sản phẩm, HS sẽ

tự rèn luyện chính mình để phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin vàthẩm mĩ

3.1.3 Mục tiêu phát triển năng lực tự học

Một trong những định hướng cơ bản của đổi mới giáo dục hiện nay làchuyển từ nền giáo dục mang tính hàn lâm, kinh viện, xa rời thực tiễn sang nềngiáo dục chú trọng việc hình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động,sáng tạo của người học Định hướng quan trọng trong đổi mới phương pháp dạyhọc là phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo, phát triển năng lực hành động,năng lực cộng tác làm việc của người học Xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại làtập trung phát triển các năng lực tư duy, hành động, tự học, tự nghiên cứu củangười học

Năng lực tự học là khả năng xác định được nhiệm vụ học tập một cách tựgiác, chủ động; tự đặt được mục tiêu học tập để đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu thựchiện; thực hiện các phương pháp học tập hiệu quả; điều chỉnh những sai sót, hạnchế của bản thân khi thực hiện các nhiệm vụ học tập thông qua tự đánh giá hoặclời góp ý của GV, bạn bè; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn tronghọc tập Quá trình HS sử dụng các tư liệu infographic có sẵn trên mạng hoặc GVcung cấp, đặc biệt khi các em tự thiết kế infographic cho mình sẽ giúp hình thành,phát triển năng lực tự học của HS một cách hiệu quả

Phát triển năng lực tự học là một trong những yêu cầu cần thiết mà HS cầnđáp ứng trong thời đại mới GV có thể hướng dẫn HS tự ghi nhớ kiến thức bàihọc, thể hiện lại những nội dung kiến thức đó một cách sáng tạo với infographic.Việc làm này giúp HS thay đổi cách thức học tập, khiến cho các em hứng thú vớicác kiến thức của bài học, hứng thú khi thực hiện các nhiệm vụ học tập Đối vớimôn Ngữ văn, bộ môn thường được biết đến với đặc trưng dài và khó học, khónhớ, việc hiểu và ghi nhớ những phần phân tích các văn bản nghệ thuật luôn làvấn đề khó với HS vì nếu không thể ghi nhớ, HS sẽ không có “tư liệu” để phục vụcho phần tập làm văn Để khắc phục khó khăn đó, hoàn toàn có thể sử dụnginfographic như một cách thức để hỗ trợ HS cải thiện khả năng ghi nhớ, đồng thờitạo hứng thú học tập cho các em

3.1.4 Mục tiêu phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin

Là một trong số những năng lực chung được nhấn mạnh trong chương trìnhgiáo dục ở nhiều quốc gia, sử dụng công nghệ thông tin đã và đang là một trongnhững mục tiêu cần đạt đối với HS trong nhiều môn học, trong đó có Ngữ văn

Năng lực sử dụng công nghệ thông tin được hiểu là năng lực “nhận biết, làm chủ

và khai thác công cụ công nghệ thông tin và truyền thông trong việc tìm kiếm, đánh giá, lựa chọn và truy cập thông tin; hình thành ý tưởng, kế hoạch và giải pháp trong hoạt động nhận thức và hỗ trợ quá trình trao đổi thông tin, hợp tác tuân theo những quy định thuộc phạm trù đạo đức và xã hội khi sử dụng chúng”.

Đối với HS, năng lực này được thể hiện ở nhiều mức độ khác nhau Mức độ đơngiản là HS làm việc với công nghệ thông tin dưới sự giúp đỡ của GV như:

- Truy cập Website để tìm kiếm, thu thập thông tin nhằm hỗ trợ học tập

- Biết sử dụng các phần mềm, công cụ công nghệ như Microsoft OfficeWord, Microsoft Office Powerpoint, Imind Map đặc biệt các phần mềm thiết kếinfographic như Visme, Snappa, Canva, Piktochart, Venngage… dưới sự hướngdẫn của GV

- Ở mức độ nâng cao là khả năng HS có thể cá nhân hóa công cụ, thiết bị,phần mềm để hỗ trợ cho các nhiệm vụ học tập của bản thân như: sử dụng Internet

và các công cụ công nghệ phù hợp, hiệu quả để tìm kiếm thông tin hỗ trợ nhiệm

vụ học tập của bản thân; biết tự đánh giá, xử lý, tổng hợp thông tin; thành thạotrong việc sử dụng các phần mềm, công cụ công nghệ để đáp ứng các nhiệm vụhọc tập; hợp tác, chia sẻ với bạn bè trong nhóm hoàn thành các nhiệm vụ học tậpvới sự trợ giúp của công nghệ

-…

Việc rèn cho HS sử dụng công nghệ thông tin để thiết kế các infographic từđơn giản đến phức tạp rất cần có vai trò hướng dẫn của GV Quá trình HS tìmkiếm tài liệu hoặc dùng các công cụ như email, zalo, facebook hoặc chia sẻ tàiliệu qua google drive để nhận các tài liệu (đã được thẩm định) do GV cung cấpchính là quá trình giúp HS tích lũy “lượng” kiến thức cần có để chuyển hóa nóvào các trang infographic

Để giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ thiết kế infographic, GV người cung cấpcông cụ và hướng dẫn sử dụng, GV có thể giới thiệu tới HS những phần mềm cóthể sử dụng dễ dàng và miễn phí (với gói cơ bản) như: Visme, Snappa, Canva,Piktochart, Venngage, hoặc các phần mềm làm phim từ ảnh/ infographic miễnphí như Proshow Gold, Vivavideo… Những công cụ trên đều có giao diện thânthiện, cho phép người dùng truy cập dễ dàng vào thư viện với rất nhiều hình ảnh,biểu tượng, font chữ và hiệu ứng

Việc xuất file như thế nào để đảm bảo chất lượng ảnh đẹp nhất, trích xuất vàchia sẻ tài nguyên với GV và các bạn cùng lớp để tạo thành kho tài liệu chung,…đều là những việc làm cụ thể HS cần làm với mỗi nhiệm vụ học tập có sử dụnginfographic mà thông qua đó, các kĩ năng làm việc với máy tính của HS sẽ ngàycàng thành thạo hơn, hiệu quả hơn

Để có thể phát triển năng lực sử dụng công nghệ thông tin, GV cần là ngườigiao các nhiệm vụ học tập có tính thử thách, phù hợp với trình độ và khả năng vàđiều kiện của các đối tượng HS

3.2.Sử dụng infographic trong các hoạt động của tiến trình bài học

3.2.1 Hoạt động khởi động bài học

Mục tiêu: sử dụng infographic do giáo viên sưu tầm hoặc thiết kế nhằm cung

cấp thông tin liên quan đến nội dung bài học, tạo hứng thú đồng thời định hướngnhững mục tiêu cần đạt sau bài học cho học sinh

Cách thức tiến hành:

GV đưa hình ảnh infographic đã chuẩn bị cho HS quan sát Sau đó, giáo viên

sử dụng các câu hỏi gợi mở để định hướng học sinh tới những mục tiêu cần đạtcủa bài học

Ví dụ như với tiết 1 bài “Chữ người tử tù” - Nguyễn Tuân, chúng tôi sửdụng infographic về nghệ thuật thư pháp làm công cụ trong trò chơi khởi độngnhằm hướng học sinh tới chủ đề bài học Cụ thể chúng tôi thiết kế như sau:

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

* Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức văn học sử về văn học Việt Nam nửa đầu thế kỉ XX liên quantới bài học

- Cung cấp và định hướng học sinh những kiến thức về nghệ thuật thư pháp qua

đó gợi dẫn hình tượng Huấn Cao - bậc thầy thư pháp với những nét chữ đẹp củamột tâm hồn trong sáng, nhân cách thanh cao

- Tạo tâm thế hứng khởi cho học sinh,khơi gợi hứng thú, nhu cầu tìm hiểu kiếnthức mới

* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:

- Phương pháp trò chơi: Lật mảnh ghép

- Kĩ thuật: công não, phát vấn, thông tin phản hồi

* Phương tiện: máy chiếu, loa, infographic về thư pháp

* Các bước thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Giáo viên (GV) chia lớp thành 4 nhóm theo vị trí chỗ ngồi, giới thiệu tròchơi và luật chơi

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh (HS) phân công nhóm trưởng các nhóm, bầu thư kí của trò chơi

- GV lật mở từng mảnh ghép tương ứng với các câu hỏi trắc nghiệm

- HS chơi trò chơi theo sự tổ chức của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- GV lật bức ảnh chủ đề, tuyên bố kết thúc trò chơi

- GV đặt câu hỏi thảo luận chung cho cả lớp: Chủ đề của bức ảnh?

HS suy nghĩ, trả lời cá nhân

HS khác nghe, bổ sung, nhận xét

GV chốt chủ đề bức ảnh: Infographic về nghệ thuật thư pháp.

Hình 1: Nghệ thuật thư pháp và phong tục xin chữ đầu xuân

Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Thư kí công bố điểm số của mỗi đội sau phần chơi.

- GV nhận xét, đánh giá kết quả làm việc của học sinh

- GV: từ bức ảnh đặt ra các câu hỏi gợi mở tới trọng tâm bài học và dẫn vào bài:

Nghệ thuật thư pháp chính là đỉnh cao của việc thể hiện quan niệm của dân tộc ta về nét chữ - nết người Vậy người viết chữ sẽ là người như thế nào nếu

“nét chữ vuông lắm, đẹp lắm, nó nói lên đời tung hoành của một con người”? Người viết chữ là người thế nào nếu đó là một tử tù dành những giây phút cuối đời của mình để ban phát cái Đẹp cho kẻ khac? Người xin chữ là người thế nào nếu coi những nét chữ ấy như vật báu trong nhà và mạo hiểm tính mạng để có được nó? Nhà văn Nguyễn Tuân với tài năng nghệ thuật độc đáo của mình đã xây dựng thành công hình tượng người cho chữ - Huấn Cao và người xin chữ - quản ngục trong truyện ngắn “Chữ người tử tù” Qua đó, ông gửi gắm những quan niệm, những suy ngẫm sâu sa về cái Đẹp, về nghệ thuật, về người nghệ sĩ Chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể những điều đó qua việc đọc hiểu văn bản: “Chữ người tử tù”.

Hình thức sử dụng này đã được chúng tôi sử dụng trong quá trình thiết kể

kế hoạch bài dạy và tiến hành thực hiện khi đồng chí Hoàng Thị Diễm tham dựhội thi Giáo viên giỏi cấp THPT tổ chức vào tháng 11 năm 2021 tại trường THPTNgô Thì Nhậm - TP Tam Điệp

3.2.2 Hoạt động hình thành kiến thức

Mục tiêu: GV sử dụng các thiết kế infographic vào hoạt động này giúp HS

tìm hiểu nội dung kiến thức của bài học, rèn luyện năng lực cảm nhận, cung cấpcho HS cơ sở khoa học của những kiến thức được đề cập đến trong chủ đề

Cách thức tiến hành:

Hình thức này tôi chủ yếu sử dụng trong tiết hướng dẫn học sinh tìm hiểuthời đại, khái quát về tác giả và tác phẩm Sử dụng công cụ là các Infographicgiúp giáo viên đổi mới hoạt động học tập, gây ấn tượng, thu hút sự chú ý của họcsinh bởi nội dung kiến thức không chỉ là những thông tin mà còn đi kèm hình ảnhminh họa

Đặc biệt đối với các tiết văn học sử (về tác gia văn học, giai đoạn văn học),lượng thông tin văn bản trong sách giáo khoa dài, nếu yêu cầu học sinh đọc sau

đó tóm lược những kiến thức trọng tâm sẽ rất mất thời gian, các em nhanh chóngrơi vào trạng thái chán nản, buồn ngủ Thay đổi việc đó, giáo viên chủ động đưa

ra những hình ảnh infographic về đối tượng để học sinh quan sát

Ví dụ 1: GV sử dụng infographic về các tác giả văn học để phục vụ phầntìm hiểu kiến thức về tác giả

Hình 2: Tác giả Nam Cao

Hình 3: Nhà văn Nam Cao - chân dung và sự nghiệp

Hình 4: Nhà thơ Xuân Diệu

Hình 5: Cuộc đời, sự nghiệp nhà thơ Tố Hữu

Hình 6: Sự nghiệp nhà văn Tô Hoài

Hình 7: Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh

Hiện nay, kho tư liệu infographic về các tác giả trên trang infographic.vnlấy từ nguồn Thông tấn xã Việt Nam khá phong phú GV có thể tận dụng nguồnhọc liệu quý giá này để hoạt động dạy học của mình sinh động hiệu quả hơn.

Ví dụ 2: GV sử dụng các phần mềm thiết kế infographic để thiết kế cácphiều học tập cho HS Những hình thức phiếu học tập sinh động, đẹp mắt, khoahọc kích thích hứng thú học tập, sáng tạo của HS Hình thức này được chúng tôi

sử dụng để thiết kế phiếu học tập cho tiết dạy văn bản Chữ người tử tù (Tiết 1)

trong thi GV giỏi năm học 2020 - 2021 và nhận được sự phản hồi tích cực từ HScho tới ban giám khảo

Hình 8: Phiếu học tập “Chữ người tử tù” - Nguyễn Tuân

Việc sử dụng infographic không thể hiệu quả nếu GV không có hệ thốngcâu hỏi phù hợp để HS khai thác được nguồn thông tin từ bức ảnh hoặc dùng vàothời điểm phù hợp trong tiến trình dạy học Việc sử dụng cần linh hoạt, sáng tạo,phù hợp đối tượng HS

Có thể ví dụ: cùng là infographic tư liệu về tác giả, GV có thể sử dụng ởbước đầu hoạt động tìm hiểu, cho HS quan sát ảnh, tập trung những thông tin

quan trọng Sau đó GV yêu cầu HS đọc sách giáo khoa và tài liệu để làm sáng tỏ,

cụ thể hóa những thông tin Hoặc GV tiến hành ngược lại, cho HS đọc SGK (tiểudẫn), tư liệu liên quan trước, sau đó đưa infographic về tác giả cho HS quan sát

và ghi nhớ những thông tin trọng tâm

3.2.3 Hoạt động luyện tập

Mục tiêu: Sử dụng infographic vào hoạt động luyện tập nhằm yêu cầu HS

phải sử dụng những kiến thức vừa tiếp thu được ở hoạt động hình thành kiến thứchoặc kiến thức đã học từ trước (nếu là các tiết thực hành, luyện tập của phân mônlàm văn hoặc tiếng Việt) để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể, qua đó GV xem

HS đã nắm được kiến thức hay chưa và nắm được ở mức độ nào Đồng thời GVcũng sử dụng các hình ảnh infographic để củng cố, ôn tập kiến thức cho học sinh

Hình thức này còn được tôi áp dụng hiệu quả trong quá trình ôn tập trướccác kì thi của học sinh Năm học 2019 - 2020, biện pháp sử dụng Infographicđược bản thân tôi nghiên cứu sau thời gian tạm nghỉ do dịch Covid-19, áp dụngtrong quá trình dạy ôn thi Tốt nghiệp THPT

Tới thời điểm có quyết định thay đổi kì thi THPT Quốc gia thành kì thi Tốtnghiệp THPT, do nhiều yếu tố nên chất lượng học tập của học sinh hai lớp 12A2

và 12A10 tôi trực tiếp giảng dạy rất đáng lo ngại Điểm tổng kết năm học lớp 12của các em chủ yếu ở mức Trung bình

Bảng thống kê điểm tổng kết môn Ngữ Văn năm học 2019-2020

và các tác phẩm liên quan đến dạng bài Nghị luận văn học

Các hình ảnh này được trình chiếu trong các tiết ôn tập, gửi cho học sinhlàm nguồn tài liệu trong quá trình các em tự ôn luyện tại nhà Đa phần học sinhhứng thú với các thiết kế infographic mà giáo viên cung cấp, sử dụng hiệu quảnhư một công cụ học tập, ôn luyện Năm học này, chúng tôi tiếp tục sử dụng vànhân rộng ở các lớp khác nhau trong toàn nhóm bộ môn

Hình 10: Khái quát kiểu bài nghị luận xã hội

Hình 11: Mạch cảm xúc trong bài thơ Tây Tiến - Quang Dũng

Hình 12: Hình tượng người lính Tây Tiến

Hình 13: Khái quát tác giả Tố Hữu