Kể cả là các video hay chương trình giáo dục.Các bé trên 2 tuổi không được xem trên 2 tiếng/ngày” Khi được trò chuyện, trao đổi với các phụ huynh trong lớp, có rất nhiều phụhuynh đã chia
Trang 1Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng chấm sáng kiến Sở Giáo dục và Đào tạo Tỉnh Ninh Bình
TT Họ và tên
Ngày, tháng, năm sinh
Đơn vị công tác Chức vụ
Trình
độ chuyên môn
Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến
1 Phạm Thị Mai 07/8/1986
TrườngMầm nonTrung Sơn
Giáo viên Đại học 100%
I TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG
“MỘT SỐ BIỆP PHÁP PHỐI HỢP CÙNG PHỤ HUYNH GIÚP TRẺ MẪU GIÁO HẠN CHẾ THỜI GIAN SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ”
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
Như chúng ta đã biết xã hội ngày càng phát triển, công nghệ đóng một vaitrò lớn trong công việc, giải trí của mỗi người Và tất nhiên trẻ em sẽ rất dễ bị ảnhhưởng sâu sắc khi hằng ngày bên cạnh chúng lúc nào cũng có những thiết bị điện
tử như: điện thoại di động, máy nghe nhạc Ipod, Ipad, truyền hình cáp, Internet,video game hay bất kỳ một thiết bị công nghệ điện tử nào khác
Ngày nay, chiếc điện thoại hay tivi được xem là "cứu tinh" của nhiều bậcphụ huynh Mỗi khi cho trẻ ăn, khi người lớn muốn giặt giũ, nấu ăn họ bật tivi để
có thể an tâm làm việc, vì đứa trẻ sẽ ngồi lì với chiếc điện thoại hay trước tivi màchẳng đi đâu Một số người biện hộ rằng trẻ xem tivi cũng tốt, vì chúng không chơicác trò mất an toàn khác, lại học được nhiều thứ hay
Điện thoại thông minh hay còn gọi là smartphone, là thiết bị di động khôngchỉ dùng để liên lạc gọi điện hay nhắn tin mà còn chứa nhiều ứng dụng trò chơigiải trí khác nhau Nghiện sử dụng điện thoại thông minh là hiện tượng con người
bỏ quá nhiều thời gian để tiếp xúc với điện thoại mà quên đi những hoạt động thực
tế ngoài cuộc sống Đặc biệt hơn, hiện tượng này đang bùng phát ở trẻ nhỏ Cáccông nghệ này dần dần trở thành một chất “gây nghiện” vô hình ở trẻ Nhiều trẻ
Trang 2không được bố mẹ hoặc người lớn chỉ dẫn đã trở thành nạn nhân của “kẻ săn mồi”internet và một số trẻ khác thì nghiện video game, làm cho chúng không có thờigian để tiếp xúc, kết thân, vui chơi với các trẻ khác, điều này thật sự nguy hiểm vì
sẽ làm ngày càng tăng tỷ lệ các trẻ bị mất tập trung, chậm nói hay trầm cảm, côđơn và tự ti khi trẻ giao tiếp với bên ngoài
Thiết bị điện tử hiện nay không chỉ phổ biến cho giới trẻ từ 18 đến 35 tuổi
mà đối tượng sử dụng đang ngày càng trẻ hóa Có những gia đình để trẻ sử dụngđiện thoại từ khi rất nhỏ, khoảng 2-3 tuổi Theo Viện Nhi khoa Mỹ khuyến cáo vềthời gian xem tivi, điện thoại cho trẻ nhỏ: “Các bé dưới 2 tuổi không nên cho xemtivi hoặc bất kì thiết bị điện tử nào Kể cả là các video hay chương trình giáo dục.Các bé trên 2 tuổi không được xem trên 2 tiếng/ngày”
Khi được trò chuyện, trao đổi với các phụ huynh trong lớp, có rất nhiều phụhuynh đã chia sẻ rằng gia đình vì quá bận rộn với công việc mà quăng cho conmình chiếc điện thoại hay Ipad để trẻ tự chơi đùa mà không quấy khóc Hay chocon mượn điện thoại khi cha mẹ đang có khách, đi làm đẹp, hay cả trong nhữngshoping, siêu thị, cửa hàng, Điều này thực sự gây ra những hậu quả không nhỏ tới
sự phát triển những kỹ năng sống của trẻ, khả năng giao tiếp và sự tập trung chú ý
Tiến sĩ Devra Davis, một trong những người được có uy tín và kinh nghiệmlâu năm nghiên cứu về sự nguy hiểm của điện thoại di động cho biết: “Việc tiếpxúc với bức xạ từ điện thoại có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng tới sứckhỏe như: Làm thay đổi AND, thay đổi tuần hoàn não, tổn thương dây cột sống,ảnh hưởng tới khả năng học hỏi,… Nếu bạn không cai nghiện điện thoại cho trẻsớm, bé nhà bạn sẽ có nguy cơ bị ung thư não gấp 4-5 lần so với những đứa trẻkhác không sử dụng điện thoại hay máy tính bảng Ngoài ra, trẻ nghiện điện thoạithông minh còn có thể bị tử kỷ chỉ vì giao tiếp một chiều, không gần gũi với cha
mẹ, hạn chế khả năng giao tiếp và học hỏi, mất ngủ, dễ béo phì Tính cách của trẻcũng hung hăng hơn, dễ nổi cáu và thậm chí đãn tới bệnh tâm thần nếu bạn khôngcai nghiện điện thoại cho trẻ kịp thời”
Theo thống kê cho thấy những ứng dụng trẻ em hay xem như Mạng xã hội chia sẻ video từ hàng triệu người sáng tạo trên toàn thế giới đăng tải.Hiện nay có rất nhiều trường hợp những người đăng tải lên nền tảng này mà không
Youtube-để ý quá nhiều về nội dung, trẻ xem dễ làm theo điều không tốt Ví dụ: Thử thách
“cá voi xanh” đã gây ra đau đớn cho hàng trăm đứa trẻ trên toàn thế giới và để lại
dư chấn cho nhiều bé Hay trường hợp một bé trai 6 tuổi ở Thành phố Hồ ChíMinh suýt mất mạng, nhập viện trong tình trạng hôn mê vì học theo trò thắt cổnhưng vẫn thở được Hay cũng có trường hợp trẻ nghĩ mình là siêu nhân nên đạptay vào cửa kính dẫn tới bị đứt mạch máu Ngoài ra, một số trò chơi có yếu tố bạo
Trang 3lực, nghiêm cấm trẻ em dưới 18 tuổi cũng có thể tải xuống, khiến các cháu bịnhiễm các nội dung không lành mạnh, ảnh hưởng đến tâm lý và sự phát triển trongtương lai Điều này rất đáng lo sợ, khiến tôi thực sự băn khoăn và lo lắng rằng các
bé nếu không được bố mẹ kiểm soát khi xem điện thoại, ti vi rồi sẽ như thế nào?
Hiện nay ở nhiều gia đình, có nhiều trường hợp ghi nhận tình trạng “ nghiện
sử dụng điện thoại thông minh”, “nghiện tivi” Mỗi khi các cháu đi lớp thì khôngsao, cứ ngày nghỉ ở nhà hoặc giờ đi học về là các cháu chỉ làm bạn với “tivi, điệnthoại” cha mẹ không có cách nào ngăn cản được
Đây là vấn đề cực kỳ nguy hiểm cho các bé và sự phát triển của chúng trongtương lai không chỉ về sức khỏe như mắt, thể chất mà còn ảnh hưởng lớn đến tâm
lý Vì vậy câu hỏi đặt ra cho các bậc phụ huynh là làm thế nào để cai nghiệnSmartphone, cai nghiện ti vi cho trẻ?
Bản thân tôi là một giáo viên mầm non trẻ, với gần 15 năm trong nghề, quaquá trình chăm sóc giáo dục trẻ trên lớp đã nhận thấy sự khác thường trong việctập trung chú ý của trẻ trong hoạt động Và đặc biệt qua sự trao đổi, chia sẻ với cácbậc phụ huynh, tôi cảm thấy rất băn khoăn, trăn trở rằng mình cần làm gì, có biệnpháp nào để giúp các bậc phụ huynh trong việc đồng hành cùng con tại nhà mà hạnchế tối đa việc lạm dụng thiết bị điện tử Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài:
“ Một số biện pháp phối hợp cùng phụ huynh giúp trẻ mẫu giáo hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử” nhằm mục đích giúp các con sử dụng các thiết bị
điện tử đúng cách và khoa học hơn
1 Giải pháp cũ thường làm
Qua trao đổi với đồng nghiệp trong trường và qua nhiều năm đứng lớp mẫugiáo Năm học 2020-2021 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 3TB2,ngay từ đầu năm học nhận cháu vào lớp, bản thân tôi đã tích cực trò chuyện vớicác cháu và trao đổi với các bậc phụ huynh để hiểu về nhận thức cũng như đặcđiểm tâm sinh lý của từng cháu Khi đó tôi biết rằng, rất nhiều các bạn trong lớp3TB2 đã biết sử dụng một số các ứng dụng trên điện thoại như youtube hoặc cácứng dụng trò chơi khác nhau Nhiều bạn chỉ cần có chiếc điện thoại trong tay, hayđược mở ti vi là trẻ sẵn sàng ngồi một góc xem cả ngày không biết chán Chỉ cầnrời điện thoại ra hay tắt ti vi đi là khóc mếu đòi bố mẹ lấy lại ngay Vì thế màphương pháp bố mẹ dỗ con cái bằng cách đưa điện thoại đang khá phổ biến tại các
Trang 4gia đình phụ huynh lớp 3TB2 Mỗi khi trẻ chơi điện thoại hay xem ti vi quá nhiều,cha mẹ đã có những cách làm như sau:
* Về phía phụ huynh:
- Đột ngột tịch thu điện thoại:
Nhiều bố mẹ nghĩ rằng trẻ con “không biết gì” nên chỉ cần tịch thu điệnthoại là có thể bỏ được thói quen nghiện “smart phone” của trẻ
- Quát mắng, dùng đòn roi để bắt bé không xem điện thoại
Phương pháp này khá phổ biến và được rất nhiều phụ huynh áp dụng vớiquan niệm rằng: “Thương cho roi cho vọt”, nếu không nghiêm khắc trẻ sẽ không
sợ mà thay đổi, tiến bộ
- Cài đặt hình nền ma quỷ, vẽ quầng thâm mắt…để dọa bé sợ để tránh xađiện thoại
Để chấm dứt tình trạng cứ về đến nhà là đòi điện thoại, khi ăn là điện thoại,một số mẹ đã tải các hình nền có khuôn mặt ma quỷ đáng sợ trên mạng hoặc mua
ốp điện thoại hình con vật mà bé rất sợ như: gián, chuột, rắn, Nguy hiểm hơn nữa,một số mẹ khi bé ngủ còn vẽ quầng thâm vào mắt bé, nói dối con là do con xemnhiều điện thoại nên bị như thế để hù dọa trẻ Nhiều người nghĩ rằng, với “độc chiêu” này, bé sẽ sợ hãi, lâu dần từ bỏ việc xem các video trên điện thoại
Một cách nữa mà phụ huynh nào cũng áp dụng đó là lấy cô giáo ra hù dọacác con Ba mẹ thường nói với con rằng: Mẹ gọi cho cô giáo đấy, mai mẹ đến mẹbảo cô giáo là ở nhà con chưa ngoan…
* Về phía giáo viên:
Khi trao đổi được ba mẹ phản ánh về tình trạng các con ở nhà cô giáo đã cócách giải quyết như sau:
- Giáo dục, nêu gương: Thông thường khi được phụ huynh nhờ “ nhắc cháu”
vì đối với phụ huynh trong mắt các con “ cô là tất cả” Chính vì vậy cô cũng gọi
Trang 5học sinh đến âu yếm và nhắc nhở trẻ không được đòi bố mẹ điện thoại, cô giáo dụctrẻ như thế là chưa ngoan rồi sau đó cô nhắc nhở trước lớp để “răn đe” cả nhữngtrẻ khác
- Thưởng, phạt bé ngoan: Sau khi cô quán triệt và nhắc nhở trước lớp, côtiếp tục trao đổi và trò chuyện với phụ huynh về tình trạng cải thiện ở nhà như thếnào? Nếu trẻ nào ngoan hơn, biết nghe lời cô thì cô sẽ thưởng bé ngoan cuối tuần,
và ngược lại, nếu bạn nào cô được biết về nhà chưa ngoan thì trẻ sẽ bị phạt “Khôngđược” bé ngoan của tuần đó
Tôi đã có bảng khảo sát đầu năm trước khi áp dụng biện pháp như sau:
Số trẻ được khảo sát: 25 trẻ
điện thoại cho trẻ ăn/
khi làm việc riêng
Trang 6Trẻ nghe lời cô giáo, bố mẹ một cách tạm thời Đạt được mục tiêu giáo dụccủa cô giáo
* Về hạn chế:
Tâm lý trẻ em rất nhạy cảm, việc bố mẹ tịch thu đột ngột mà không có sựgiải thích hay dành thời gian quan tâm đến bé đã khiến một số bạn có hành độngcực đoan Thực tế có rất nhiều bạn tự hành hạ bản thân khi bị bố mẹ “cách ly” điệnthoại, các bạn ấy sẵn sàng gào khóc, khi, dỗi cả tiếng đồng hồ
Theo các chuyên gia giáo dục, việc quát mắng, phạt bé bằng đòn roi có thểảnh hưởng nặng nề đến tâm lý non nớt của bé, lâu dần sẽ dẫn đến nhưng sang chấntâm lý và tồn tại lâu dài trong trí nhớ của trẻ Hay một số trẻ bị ám ảnh trong trínhớ hình những con vật đáng sợ
Khi các bé đã quen và phát hiện “các con vật” trên điện thoại không gây hạicho bản thân như bố mẹ nói, đã dẫn đến tình trạng “nghiện” điện thoại càng nặnghơn Thêm nữa, việc hù dọa không phải là cách tốt nhất để bỏ thói quen xấu chocác con
Sự tập trung chú ý của trẻ vào một vấn đề nào đó bị hạn chế
Giáo viên đã nhắc nhở trẻ với các hình thức Tuy nhiên chỉ được một thờigian, hiệu quả giáo dục không cao Việc cô giáo thưởng phạt bé ngoan cũng thế,lâu dần tạo cho trẻ thói quen “chẳng cần” bé ngoan, làm mất đi tính giáo dục lễgiáo, nêu gương mỗi cuối tuần
Từ những ưu điểm và hạn chế trên, tôi đã mạnh dạn đưa ra các giải phápmới nhằm phối hợp với phụ huynh “cai nghiện” cho trẻ như sau:
2 Giải pháp mới cải tiến
2.1 Giải pháp 1: Tuyên truyền sâu rộng đến các các phụ huynh về lợi ích
và tác hại của việc cho con xem ti vi, điện thoại quá nhiều.
Thực tế cho thấy rằng, nhiều phụ huynh không hề nhận ra được rằng, conmình đang bị nghiện các thiết bị điện tử Bởi bản thân cha mẹ cũng đang có điệnthoại làm bạn khi đi làm, khi về nhà Chỉ cần đáp ứng cho con để yên chuyện, đểcon hết mè nheo cho cha mẹ làm việc
Từ khi nhận lớp, tôi đã lập nhóm zalo của lớp để thông báo tình hình chungcủa lớp và thông báo các nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường và gia đình cần phốihợp Nhóm zalo này mỗi gia đình một người và hai giáo viên chủ nhiệm lớp Ở đây
cô sẽ cài đặt quyền trưởng nhóm để phê duyệt thành viên và chỉ cô giáo là trưởng,phó nhóm thông báo thông tin và phụ huynh lĩnh hội cùng thực hiện chứ khôngbình luận Sau khi đầy đủ các thành viên của lớp ở nhóm này, tôi sẽ gửi link để cáccha mẹ tham gia nhóm zalo thứ hai
Một nhóm zalo thứ hai, gồm các cô giáo trong lớp và các bậc phụ huynhtrong lớp, kể cả bố và mẹ đều tham gia, ở nhóm này tôi đã đặt tên nhóm là “3TB2– Hiểu mình, hiểu con” Đây là nhóm trao đổi giữa cô giáo và phụ huynh về các
Trang 7cách chăm sóc giáo dục cháu, cô giáo và cha mẹ thỏa sức chia sẻ những kinhnghiệm dạy con, những cuốn sách hay để đọc cho con nghe hay những mẩu chuyệnthú vị cho bé mỗi giờ đi ngủ Hay đơn giản, khi con gặp một vấn đề gì đó như trẻbiết nói một từ lạ, trẻ có một biểu hiện mới không tốt,…cha mẹ có thể lên đó chia
sẻ và nhờ các mẹ khác tư vấn, giúp đỡ Điều này dễ dàng giúp cô giáo và phụhuynh hiểu nhau hơn, đoàn kết hơn và cùng nuôi dạy con tốt hơn
Cũng chính từ nhóm zalo “3TB2 – Hiểu mình hiểu con” này tôi cũng gửi cácđường link chia sẻ về tác hại của việc cho trẻ xem ti vi điện thoại quá nhiều, về lợiích của việc cha mẹ đồng hành cùng con mỗi ngày hay chia sẻ những cảnh tỉnh đốivới phụ huynh khi để con tự ý xem điện thoại, ti vi mà không có sự kiểm soát củacha mẹ,…
Những đường link cô gửi được cha mẹ xem và chia sẻ lan tỏa rất mạnh, có
mẹ còn copy link và đăng tải lên zalo, facebook để chia sẻ đến nhiều ba mẹ khác
có con trong độ tuổi
Mặt khác, tôi đã dành thời gian thảo luận sau buổi họp phụ huynh cùng cácbậc phụ huynh trong lớp để trò chuyện về việc có nên hay không nên cho trẻ xemtivi, điện thoại Có rất nhiều ý kiến trái chiều đưa ra trong cuộc thảo luận đó Một
số phụ huynh cho rằng, mình xem được thì con cũng xem được, cứ cho trẻ xem ti
vi vì vẫn có những chương trình dành cho trẻ em, còn xem điện thoại khi bố mẹbận rộn, chẳng sao cả
Số phụ huynh khác lại cho rằng xem tivi không phải là hoàn toàn có ích,nhưng nó không hoàn toàn là vô ích Điều này là hoàn toàn đúng, và qua các buổichia sẻ, thảo luận chúng tôi đã đưa ra một số điểm kết luận như sau
* Lợi ích của việc cho trẻ xem ti vi đúng cách:
Khi các bé xem ti vi hay điện thoại ta có thể thấy một số mặt tích cực từ trẻnhư trẻ “ ngoan hiền” hơn, ba mẹ làm được việc hơn mà không có ai quậy phá
Nhiều trẻ em dễ dàng ghi nhớ các đoạn quảng cáo với lời thoại thu hút Vìnhững hình ảnh động trên tivi, điện thoại rất rõ ràng, sinh động giúp trẻ dễ hiểu, trẻ
dễ nhớ bằng hình ảnh hơn là lời nói
Các nhà khoa học cũng nhận thấy rằng trẻ em khi xem các kênh khoa học vàgiáo dục thì trình độ phát triển ngôn ngữ của chúng sẽ được cải thiện đáng kể Họcngoại ngữ bằng cách xem tivi hay qua các sản phẩm công nghệ sẽ tốt hơn là không
sử dụng chúng Một số chương trình dành cho trẻ em được sản xuất cũng góp phầnlàm cho hành vi và thói quen của trẻ tốt hơn
Khi còn nhỏ, trẻ chưa thể đi khắp nơi Vì vậy chúng ta có thể cho trẻ tìmhiểu về các loài động vật trên thế giới bằng cách xem "Thế giới động vật", hay đơngiản là học các phương pháp gấp giấy origami khác nhau Nhiều phim hoạt hìnhkinh điển có tác dụng trong việc tạo nền tảng cho việc học kiến thức mới ở trường
Do đó, cha mẹ có thể cho trẻ xem các chương trình khoa học và chương trình thiếunhi có ý nghĩa
Trang 8Khi trẻ được cha mẹ đồng hành lúc học, chơi giúp con phát triển ngôn ngữ
và tư duy rất tốt Có nhiều ứng dụng trên điện thoại, ti vi phù hợp với lứa tuổi củatrẻ, sẽ kích thích não bộ của trẻ nếu sử dụng đúng cách
* Tác hại của việc xem ti vi, điện thoại mà không có sự kiểm soát của bố mẹ:
Đương nhiên xem tivi lẫn sử dụng các thiết bị điện tử công nghệ có nhữngtác hại dễ nhận thấy nếu cha mẹ không khống chế thời gian sử dụng hoặc khôngkiểm soát được nội dung các con truy cập vào Cụ thể như sau:
Làm giảm khả năng tập trung, chú ý: Khi trẻ xem tivi, trông chúng có vẻ
chăm chú, tập trung, nhưng trên thực tế, chúng lại không tích cực vận động cácnhóm cơ kiểm soát sự tập trung Đó đơn thuần là trạng thái kích thích quá mức, sẽphá hủy sự hình thành khả năng tập trung Ngoài ra xem tivi, điện thoại quá nhiều
có thể cản trở khả năng giao tiếp của trẻ Các chuyên gia cảnh báo rằng việc tiếpxúc quá nhiều với tiếng ồn của tivi, điện thoại có thể ảnh hưởng đến khả năng diễnđạt của trẻ Nếu trẻ tiếp xúc quá nhiều với các âm thanh phát ra từ tivi, điện thoại,
bé sẽ khó tiếp nhận những âm thanh khác Điều này cản trở khả năng diễn đạt vàảnh hưởng đến việc giao tiếp của trẻ
Gây tổn hại đến cấu trúc não: Xem tivi hay điện thoại quá nhiều có thể làm
tổn hại cấu trúc năo Những đứa trẻ dành hầu hết thời gian để xem tivi, điện thoại
có số lượng chất xám trong các vùng xung quanh vỏ não trước trán, khu vực phíatrước thùy trán, nhiều hơn Tuy nhiên, phần tăng lên này là tiêu cực vì nó liên kếtvới khả năng hiểu biết về ngôn ngữ kém hơn Nhiều người cho rằng việc cho trẻxem tivi có thể giúp trẻ có thêm nhiều kiến thức hơn từ các chương trình giáo dục.Tuy nhiên, trong thực tế, việc tiếp nhận kiến thức quá nhiều chưa chắc tốt vì nãocủa trẻ vẫn chưa hoàn thiện để chứa hết Điều này có thể gây tổn hạn đến chứcnăng nhận thức của trẻ
Khi trẻ tiếp xúc tivi quá nhiều, khả năng suy nghĩ sáng tạo của trẻ có thể bị
tê liệt Một số chương trình truyền hình có thể dạy cho trẻ kiến thức nhưng nó làmgiới hạn khả năng tư duy của trẻ Các chương trình truyền hình thường đưa ra cáchoạt động và các ý tưởng đã được chuẩn bị trước Do đó, trẻ sẽ không thể chủ động
tự suy nghĩ hoặc làm điều gì đó
Hành vi bất thường: Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em xem tivi,
smartphone trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi những nội dung truyền hình không tốt nên đãbắt chước một cách vô thức những hành động đó Mặt khác, do trẻ em thiếu sựgiáo dục và giám sát của cha mẹ nên chúng có những hành vi bất thường, hay cáu
bẳn, gào thét vô cớ hoặc khi không được xem ti vi, điện thoại (Hình ảnh 1)
Giảm thời gian vận động, dễ béo phì: Trẻ ngồi yên khi xem tivi, điện thoại
vô tình sẽ giảm thời gian vận động rất nhiều Nếu trẻ không chịu vận động trongmột thời gian dài dẫn đến tiêu thụ ít calo, cơ thể ì trệ Điều này dễ ảnh hưởng xấuđến cân nặng của trẻ Đa số trẻ sẽ có nguy cơ bị thừa cân, béo phì rất cao Xem tivinhiều sẽ khiến trẻ không có nhiều thời gian để tập thể dục hoặc tham gia các hoạt
động thể thao ( Hình ảnh 2)
Trang 9Thị giác ảnh hưởng: Một số trẻ ngửa cổ khi xem ti vi, nằm nghiêng xem
điện thoại điều này dễ gây ra hiện tượng lác mắt Ánh sáng của tivi, điện thoại vàhình ảnh thay đổi quá nhanh sẽ làm ảnh hưởng đến thị giác của trẻ Nhiều bé bị
ngứa mắt, mỏi mắt và hay chảy nước mắt.( Hình ảnh 3)
* Biếng ăn trầm trọng
Rất nhiều người thấy khi mở những video quảng cáo, ca nhạc… Là con đã
tự động ngồi yên lặng, nín khóc, chăm chú xem và ăn ngoan ngoãn Lâu dần, hìnhthành một thói quen khó bỏ
Khi dỗ trẻ ăn bằng điện thoại, việc ăn của trẻ diễn da không tự nguyện Tạo
ra phản xạ có điều kiện Trẻ chỉ ăn khi được xem vô tuyến hoặc điện thoại Cảmgiác thèm ăn, ăn ngon và vị giác của trẻ mất dần
Cũng giống như một sự nhàm chán với một thói quen Việc cho trẻ xem điệnthoại nhiều khi ăn cũng đã không tạo sự hứng thú ăn uống của trẻ Trẻ có dấu hiệulười ăn hơn kể cả khi được xem điện thoại Khóc lóc ăn vạ nếu không được xemnhững chương trình chúng muốn Trẻ sẽ chỉ tập trung xem mà không chịu ăn Kết
quả trẻ càng ngày càng biếng ăn ( Hình ảnh 4)
Từ việc nhận thức được việc “lợi bất cập hại” trên, câu hỏi đặt ra với các bậcphụ huynh và cô giáo là làm thế nào để hướng dẫn các con hạn chế thời gian sửdụng những thiết bị điện tử đó phù hợp với độ tuổi của trẻ trong một ngày, sao chovừa giúp thỏa mãn nhu cầu của các con vừa giúp các con phát triển toàn diện?
Để làm được điều này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh và côgiáo để giúp trẻ sử dụng có hiệu quả với nội dung lành mạnh, có tác dụng tới nhậnthức của trẻ mẫu giáo
2.2 Giải pháp 2: Hướng dẫn phụ huynh một số cách “cai nghiện” cho con
mà không ảnh hưởng đến tâm lý trẻ
Trẻ em cũng giống như người lớn, để từ bỏ một thói quen là một điều không
hề dễ dàng và cũng cần có một quá trình Chính vì vậy, điều quan trọng nhất là cần
sự kiên trì, cố gắng và quyết tâm thật cao của bố mẹ và những người thân kháctrong gia đình Để làm tốt được điều này, tôi đã đề xuất cho phụ huynh các cáchnhư sau:
* Người lớn cần làm gương, hạn chế tối đa việc cho trẻ tiếp xúc với điện thoại hay ti vi
Dẫu biết rằng việc dùng các thiết bị điện tử quá nhiều sẽ có ảnh hưởng tiêucực không nhỏ nhưng khoa học công nghệ ngày càng hiện đại, phát triển khôngngừng, chiếc điện thoại thông minh, máy tính bảng dường như vẫn trở thành “vậtbất ly thân’ đối với đa số ba mẹ Có những mẹ chia sẻ rằng, cứ lên giường là cầmđiện thoại, mắt mờ đi rất nhiều cũng vì điện thoại
Hầu hết các bậc phụ huynh đều hiểu rõ tác hại của việc cho con dùng điệnthoại thông minh sớm và tìm cách “lấy điện thoại khỏi tay con”, thế nhưng họ lạiquên rằng chính mình cũng phải bỏ thói quen dùng điện thoại trước mặt các con,Bởi lẽ việc hạn chế sử dụng điện thoại hay các thiết bị di động trong việc giao tiếp
Trang 10với con cái, đặc biệt là những trẻ có độ tuổi nhỏ, các bậc phụ huynh có thể giúptăng khả năng học từ của con.
Muốn các con cai nghiện được tivi, điện thoại thì người lớn cũng cần từ bỏthói quen xấu này, hạn chế tối đa việc lạm dụng các thiết bị điện tử smartphone,
Kể cả cô giáo và bố mẹ, tuyệt đối tránh việc sử dụng điện thoại làm việc riêng khi
ở gần các con, nếu cần hãy ra khỏi phòng nơi có bé mới sử dụng Hay cho trẻ thấyrằng cha mẹ muốn được đọc sách, chơi trò chơi hoặc trò chuyện cùng con hơn làxem tivi, điện thoại Trẻ nhỏ học hỏi từ hành động hơn là từ lời nói của người lớn
Khoa học đã chứng minh rằng: Bố mẹ ít dùng điện thoại, nói chuyện nhiềuvới con sẽ giúp trẻ học ngôn ngữ nhanh hơn Chính vì vậy, người lớn cần hạn chế
sử dụng điện thoại hay các thiết bị di động trong khi giao tiếp với con cái
Đối với các bé, việc đầu tiên là cha mẹ nên hạn chế tối đa trong việc cho trẻtiếp xúc với điện thoại trong những khoảng thời gian không cần thiết như giờ ăn,lúc đi lại hay về nhà vào buổi chiều tối Cha mẹ nên cài đặt điện thoại ở chế độrung và tắt hết thông báo ở các nhóm đã tham gia tránh gây chú ý cho trẻ Và cũngnên thiết lập một số khu vực trong nhà mà không được dùng điện thoại như phòng
ăn, phòng ngủ, để không ảnh hưởng đến việc ăn uống, nghỉ ngơi của các bé
( Hình ảnh 5)
* Gỡ hết các ứng dụng Youtube, trò chơi, trang quảng cáo tự động trên máy
Thông thường khi có điện thoại hay tivi trẻ thường vào Youtube để xem cácnội dung phim hoạt hình, ca nhạc hoặc những quảng cáo ngộ nghĩnh, một số trẻsành hơn có thể chơi game Bố mẹ nên quản lý và giới hạn các nội dung con đượcphép vào xem bằng cách tải sẵn về máy những video có tính giáo dục, nhân vănnhư: truyện cổ tích, trang thơ hay, câu chuyện tiềm thức, thế giới động vật, đồngthời gỡ bỏ hết các ứng dụng game, youtube trên điện thoại
* Quy định thời gian trẻ được phép xem điện thoại, tivi
Cha mẹ nên quy định một khoảng thời gian cụ thể cho con được phép xemđiện thoại hay tivi phù hợp với độ tuổi và nhận thức, sự chú ý của trẻ để không ảnhhưởng đến thị giác và tâm lý trẻ Ban đầu có thể là giới hạn tối đa cho trẻ xemkhoảng 1 tiếng ngày, sau đó giảm dần trong các ngày tiếp theo Đến khi hết thờigian, cha mẹ cũng phải dứt khoát cất điện thoại hay tắt tivi đi Tránh việc dừng độtngột có thể gây ảnh hưởng xấu đến trẻ
Thời gian cho trẻ xem điện thoại hay ti vi có thể là một giờ cố định nào đótrong ngày như khung giờ sau khi cả nhà ăn tối xong Hoặc có thể ngoại lệ mộtchút để “thưởng” kích thích cho các con mỗi khi con làm được một việc gì tốt hoặccon ngoan hơn mọi ngày
Vấn đề đặt ra ở đây là các bậc phụ huynh sẽ cho con xem cái gì hay học nhưthế nào trên điện thoại, ti vi?
Đây là một vấn đề tôi băn khoăn, trăn trở và tìm tòi để phối hợp các bậc phụhuynh đồng hành cùng con của mình Bản thân tôi đã tham gia vào rất nhiều cáctrang nhóm cộng đồng trên mạng xã hội facebook hay zalo để học hỏi kinh nghiệm
Trang 11từ các bạn bè, đồng nghiệp Ví dụ như trang: Hội cha mẹ yêu giáo dục sớm, hội bà
mẹ bỉm sữa đồng hành cùng con, cộng đồng cha mẹ muốn chơi cùng con…
Tôi được rất nhiều người chia sẻ những ứng dụng hay để giúp bé học trênđiện thoại, ipad hay ti vi như Monkey, monkey junior, ABC, bé vui học toán,…nhưng tôi cảm thấy ấn tượng và tâm đắc nhất là một ứng dụng giáo dục sớm songngữ Kids up của công ty cổ phần công nghệ giáo dục Kids Sun Việt Nam và đãgiới thiệu với phụ huynh đồng hành cùng con tại nhà
Mới đầu có thể có người nghĩ rằng nó đang mâu thuẫn bởi cô giáo đang phốihợp giúp bố mẹ hạn chế thời lượng xem điện thoại hay tivi cho con mà lại giớithiệu phụ huynh cho con học trên điện thoại Điều này cũng dễ trả lời, bởi sẽ khôngthể tuyệt đối cấm đoán các con trong thời buổi công nghệ hiện đại này, thay vì chocon xem các nội dung vô bổ trên Youtube, hoạt hình thì thời gian con xem điệnthoại ấy giúp con phát triển tư duy, ngôn ngữ
Kids up là một ứng dụng giáo dục sớm dành cho trẻ từ 2-7 tuổi đã được Việnphát triển công nghệ và giáo dục Việt Nam chứng nhận là ứng dụng phát triển tư
duy cho trẻ mầm non ( Hình ảnh 6,7)
Những người cố vấn cho Kids up là những chuyên gia hàng đầu về giáo dụcsớm và giáo dục mầm non trong nước nước ngoài, đã được tin tưởng và giới thiệutrên các kênh truyền thông như VTV, VTC, QPVN, VOV, Vnexpress
Nội dung trong Kids up rất phong phú và đa dạng, được thiết kế chươngtrình học theo phương pháp Montessori- giáo dục sớm mà các trường Quốc tế đang
sử dụng dạy trẻ Mầm non Các bạn sẽ học được cả tiếng Việt, tiếng Anh, Toán, Âmnhạc, Mĩ thuật thông qua các trò chơi hấp dẫn, trẻ rất hứng thú và không nhàmchán Đặc biệt là phần trò chơi phát triển hai bán cầu não trái, phải sẽ giúp cha mẹ
biết được mặt mạnh và hạn chế của con để bồi dưỡng và phát huy ( Hình ảnh 8,9)
Kids up sử dụng trên nhiều thiết bị như điện thoại, ipad, ti vi, máy tính và đãkích hoạt vào thiết bị rồi không cần mạng Internet các con cũng có thể học Vì vậykhi các con học ba mẹ có thể tắt wifi hay ngắt kết nối mạng Internet thì chúng ta sẽkhông lo con tự ý bỏ học và đi truy cập vào các ứng dụng khác
Một ưu điểm nữa của Kids up mà tôi thấy được nó khác với các ứng dụngkhác là chương trình được xây dựng bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo AI, tức là nó
tự động điều chỉnh lộ trình của bài học phù hợp với khả năng của từng bé Cùngmột độ tuổi nhưng chưa hẳn hai bé đã có hai bài học giống nhau Bởi sau mỗi bàihọc chương trình sẽ tăng dần độ khó và đáp án, đưa ra sự đánh giá mức độ hoànthành của từng bé, bé hoàn thành tốt hơn thì chương trình sẽ tăng thêm độ khó chocon và ngược lại
Và cái lý do quan trọng của Kids up có mà tôi muốn phụ huynh sử dụng ứngdụng này để cho bé “cai nghiện” thiết bị điện tử đó chính là Kids up có giới hạnthời gian học của bé Mỗi một ngày chương trình chỉ cho các con học 15-20 phút,
cứ hết giờ chương trình sẽ đưa ra lời cảnh báo cho các con rất rõ ràng là “ Đã hếtgiờ học rồi, con hãy tắt máy để mắt được nghỉ ngơi nhé Hẹn gặp con vào buổi học
ngày hôm sau” ( Hình ảnh 10)
Trang 12Việc quy định thời lượng bài học của Kids up vừa giúp bảo vệ mắt cho bé,vừa giúp các con sử dụng thiết bị điện tử một cách khoa học Khi nghe lời cảnhbáo các con vui vẻ tắt máy và hào hứng mong chờ đến buổi học tiếp theo.
Thực hiện “kỷ luật không nước mắt”: Ngoài việc quy định thời gian cho trẻđược xem tivi, điện thoại trong một ngày, cha mẹ cũng nên đưa ra những hình thứckhi con mắc lỗi bằng cách hạn chế hoặc không được mượn điện thoại hoặc xem ti
vi trong ngày hôm đó Ví dụ, con chơi xong không dọn đồ chơi thì con không đượcxem điện thoại, ti vi trong buổi tối hoặc không chào hỏi người lớn sẽ không đượcxem trong ba giờ và tuyệt đối không được đòi, khóc,… Bằng cách này, cha mẹ sẽ
từ từ cách ly thiết bị điện tử khỏi trẻ
* Dành thời gian đồng hành bên con mỗi ngày: Duy trì việc quản lý giờ giấc
của con thật sự cần kiên trì Vì đôi lúc bận bịu công việc, các bậc cha mẹ thường
“quên” đi một vài ngày và thế là mọi việc lại bắt đầu lại
2.3 Giải pháp 3: Tổ chức một số hoạt động trên lớp nhằm giáo dục trẻ về tác hại của việc xem ti vi hay điện thoại nhiều và giúp trẻ tích cực tham gia các trò chơi.
2.3.1 Tổ chức hoạt động học:
Trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi đặc biệt quan tâm đến việc cungcấp kiến thức cho trẻ bằng cách xây dựng các tiết học lồng ghép kỹ năng sống vàotrong các hoạt động dạy trẻ trên lớp
Ví dụ 1: Trong chủ đề “Một số đồ dùng gia đình” tôi cho trẻ khám phá khoahọc “Một số đồ dùng sử dụng điện”
– Phát triển kỹ năng quan sát, nhận xét và ghi nhớ có chủ định cho trẻ
– Phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trẻ trả lời các câu hỏi của cô rõ ràng, đủ câu.– Phát triển kỹ năng hợp tác chơi theo nhóm
* Thái độ:
– Giáo dục trẻ biết tiết kiệm điện, biết xem ti vi đúng cách và hợp lý
* Tiến hành:
- Ổn định tổ chức:
+ Cho trẻ hát bài “ đồ dùng bé yêu”
+ Các con vừa hát bài hát gì? Bài hát nói về những đồ dùng gì?
+ Những đồ dùng đó để làm gì?
- Nội dung:
+ Trò chuyện về một số đồ dùng sử dụng điện:
Trang 13Trò chuyện về một số đồ dùng sử dụng điện bằng những cách khác nhaunhư: Chia trẻ về các nhóm để khám phá, tạo tình huống hay giải câu đố để đoán đồdùng và tìm hiểu về đặc điểm, công dụng và cách sử dụng an toàn của từng loại đồdùng.
+ Trò chuyện xem ti vi như thế nào cho đúng cách:
Tôi cho trẻ về các nhóm thảo luận và đưa ra ý kiến Các cháu rất sôi nổi nêulên ý kiến của mình
Để giữ gìn sức khỏe khi xem tivi, các bé cần cần chú ý các chỉ dẫn sau:+ Nên ngồi cách tivi một khoảng cách xa, không nên ngồi quá sát vào màn
+ Khái quát, mở rộng: Ngoài bàn là, nồi cơm điện, quạt điện, ti vi còn có rất
nhiều các đồ dùng khác cũng phải có điện thì mới sử dụng được ( Cô cho trẻ xemmột số hình ảnh trên màn hình)
- Giáo dục: Tất cả các đồ dùng trên đều là đồ dùng sử dụng điện trong giađình, các đồ dùng đó đều rất cần thiets đối với cuộc sống của mỗi người Nếukhông có điện thì sẽ không sử dụng được các đồ dùng đó Vì vậy, điện rất quantrọng đối với cuộc sống con người Nếu sử đụng diện lãng phí thì nguồn nănglượng sẽ dần bị cạn kiệt, như vậy rất ảnh hưởng đến cuộc sống của con người, nênchúng ta phải biết sử dụng điện tiết kiệm như tắt điện, quạt khi ra khỏi phòng Khithấy người nào sử dụng không tiết kiệm thì chúng ta nên nhắc nhở để người đó có
ý thức hơn
+ Trò chơi củng cố
Trò chơi 1: Đội nào nhanh nhất
+ Cách chơi: Chia trẻ làm 3 đội, nhiệm vụ của các đội sẽ phải chạy lên, chọn
những hình ảnh về đồ dùng sử dụng điện ở trên bàn và gắn lên bảng, đội nào tìmđược nhiều hình ảnh đúng nhất sẽ là đội chiến thắng
+ Luật chơi: Chơi theo luật tiếp sức, trò chơi bắt đầu và kết thúc bằng mộtbản nhạc
Trò chơi 2: Ai giỏi nhất
+ Cô và trẻ về bàn ngồi
+ Mỗi bạn sẽ được phát một bài tập, trong bài sẽ có hình ảnh về các hành vibiết sử dụng đồ dùng điện tiết kiệm, không tiết kiệm; hình ảnh về các bạn xem tiviđúng cách và không đúng cách Nhiệm vụ của các con sẽ phải khoanh tròn hành vi
Trang 14tiết kiệm, tô mầu đỏ vào bông hoa bạn nào ngồi xem tivi đúng cách Bạn nàokhoanh đúng nhiều nhất và tô mầu đẹp nhất sẽ là bạn giỏi nhất.
+ Cô tổ chức cho trẻ chơi
=> Giáo dục trẻ biết cách sử dụng các đồ dùng điện một cách tiết kiệm, xem
ti vi đúng thời gian và đúng khoảng cách để giữ gìn và bảo vệ mắt
Bên cạnh đó, trong những giờ đón, trả trẻ hay hoạt động chiều, tôi thườngxuyên tạo tình hướng cho trẻ phán đoán, thảo luận và đưa ra ý kiến của mình
Bên cạnh đó, trong những giờ đón, trả trẻ hay hoạt động chiều, tôi thườngxuyên tạo tình huống cho trẻ phán đoán, thảo luận và đưa ra ý kiến của mình
2.3.2 Trò chuyện thông qua hoạt động chiều, trò chuyện, tạo tình huống
Ví dụ 1: Trong giờ hoạt động chiều chủ đề gia đình Cô xây dựng giờ hoạt
động chiều “ Ngày nghỉ cuối tuần của bé”
* Mục đích:
Cháu được trò chuyện cùng cô về hai ngày nghỉ cuối tuần Cháu kể đượccông việc của mình đã giúp bố, mẹ trong ngày nghỉ
Phát triển ngôn ngữ, trí tưởng tượng cho trẻ
Giáo dục trẻ biết quan tâm, giúp đỡ mọi người GD cháu có ý thức thực hiệncông việc được giao
* Chuẩn bị:
Cô chuẩn bị câu chuyện kể cho cháu nghe về ngày cuối tuần của cô
Đề ra tiêu chuẩn bé ngoan trong tuần
* Tiến hành:
Cô cho trẻ hát “Sáng thứ hai” và hỏi trẻ cháu vừa hát bài hát nói về thứ mấy?Thứ hai là ngày đầu tuần Chúng mình hãy cùng nhau trò chuyện về ngàynghỉ nhé
Cô hỏi trẻ: Hai ngày nghỉ vừa rồi ở nhà các chau đã làm được những việc gìgiúp bố mẹ nào? ( Cô lần lượt cho trẻ kể)
Những bạn nào cuối tuần nghỉ đã xem ti vi, điện thoại? Con đã xem ti vi khinào? Lúc con xem tivi bố mẹ làm gì?
Khi cháu kể cô chú ý lắng nghe và gợi ý giúp trẻ hoàn thiện câu chuyện hơn
Cô nhận xét, tuyên dương trẻ đã biết giúp đỡ bố mẹ nhưng công việc vừasức như quét nhà, nhặt rau, gấp quần áo,…
Cô kể cho cháu nghe hai ngày nghỉ của cô như cô đi chợ, lau nhà, giặt quần
áo hay làm đồ chơi để dạy các cháu,…
TC: Thi xem ai nhanh
Cho trẻ chọn hình ảnh bạn đã có những hành động đúng ngày cuối tuần gắnvào ô khuôn mặt cười Ngược lại, chọn những hình ảnh bạn chưa ngoan trong ngàycuối tuần ( Khóc, mếu, ngồi sát xem tivi,…) gắn vào ô có khuôn mặt mếu
=> Giáo dục trẻ biết quan tâm, giúp đỡ bố mẹ nhưng công việc vừa sức của mình.Vâng lời ông bà bố mẹ, không được tự ý xem ti vi điện thoại khi chưa được bố mẹ
Trang 15cho phép Từ đó cô cháu thống nhất đề ra tiêu chuẩn bé ngoan trong tuần như béngoan chào cô, bé ngoan đi học đều, bé ngoan biết giúp đỡ mẹ, bé ngoan khôngkhóc nhè, bé ngoan không tự ý xem tivi hay điện thoại,… để động viên khích lệ
trẻ ( Hình ảnh 12,13)
Trong những giờ đón, trả trẻ tôi thường xuyên dành thời gian để trò chuyệnvới trẻ Đơn giản chỉ là những câu hỏi nhỏ quan tâm đến bé như hôm qua về nhàcon đã có gì vui? Con đã giúp mẹ làm gì? Hôm nay về nhà con thích được làm gìnhất? Trẻ sẽ thỏa sức bộc lộ những mong muốn hay khoe những thành tích củamình với cô Đồng thời tôi cũng tạo ra những tình huống có vấn đề cho trẻ đưa ranhận xét và nêu cách giải quyết của mình
Ví dụ 2: Tạo hình huống bằng cách cô kể cho trẻ nghe một câu chuyện
“Ngày chủ nhật gia đình bạn An có bác Mai bạn mẹ đến chơi, mẹ bận chuẩn bị nấucơm đón tiếp khách Mẹ có bảo An là thu dọn đồ chơi gọn gàng và sắp xếp lại bànghế giúp mẹ Nhưng khi bác Mai đến, đồ chơi An vẫn đang để ngổn ngang trên nềnnhà và nằm xem tivi Đến bữa ăn cơm, mẹ gọi An vào ngồi bàn ăn nhiều lần Anmới chịu đứng dậy, An lại cứ khóc mếu đòi mẹ cho mượn điện thoại xem mới chịuăn”
*Mục đích:
Trẻ lắng nghe, nhận xét được việc làm ngoan và chưa ngoan của các bạntrong tình huống, cụ thể trẻ nhận xét được việc làm của bạn An là chưa ngoan (vìbạn An chưa nghe lời mẹ nói, chưa hoàn thành công việc mẹ giao là cất đồ chơigọn gàng và bạn An còn xem ti vi, điện thoại nhiều, khi có khách đến nhà bạn Anchưa tự giác xúc cơm ăn)
Tăng vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ
Giáo dục trẻ cần phải biết nghe lời người lớn, hoàn thành công việc đượcgiao đặc biệt là khi có khách đến nhà
Cô hỏi trẻ cô vừa kể câu chuyện về bạn gì? Nhà bạn An có ai đến chơi?
Mẹ đã bảo An làm gì giúp mẹ? An có làm không? Vì sao?
( Cho trẻ xem hình ảnh bạn nhỏ đang ngồi xem ti vi, đồ chơi bừa bãi)
Bạn An trong câu chuyện như thế nào? Vì sao bạn chưa ngoan?
Cháu sẽ làm gì khi ở nhà? ( Cho trẻ xem hình ảnh bé nhặt rau, gấp quần áo,cất đồ chơi, )
Cháu chỉ xem điện thoại, ti vi khi nào? ( Khi được bố mẹ cho phép)
Khi bố mẹ hay người lớn giao nhiệm vụ, cháu phải làm ra sao?
=> Giáo dục trẻ cần phải biết nghe lời người lớn, hoàn thành công việc đượcgiao, đặc biệt là khi có khách đến nhà phải ngoan, tự giác xúc ăn, không mè nheo
Trang 16- Cho trẻ xem video kỹ năng sống: Lịch sự khi khách đến nhà
Bên cạnh việc trò chuyện, cuối ngày và cuối tuần tôi đều giao nhiệm vụ đơngiản cho trẻ Đồng thời nhắc zalo tới các bậc phụ huynh về yêu cầu của mình đốivới các con, gửi những nội dung đó cho phụ huynh để bố mẹ kiểm tra xem con đọcthơ đã đúng chưa Những nhiệm vụ tôi giao cho trẻ đều gắn với nội dung bài họctrên lớp Đơn giản như con hãy về hát/ đọc cho ông nghe bài hát/ bài thơ cô dạyhôm nay, hay con hãy cùng chơi với mẹ trò chơi với bóng hôm nay cô dạy nhé,…Điều đó sẽ giúp cho phụ huynh dễ dàng biết được nội dung bài dạy của cô giáotrên lớp để ôn bài cho con và biết nhận thức của con mình Điều này tôi đã nhậnđược sự ủng hộ rất lớn của phụ huynh và sự hào hứng của các cháu trong lớp
( Hình ảnh 14, 15)
2.3.3 Thông qua trò chơi vận động: Như chúng ta đã biết, một cơ thể khỏe
mạnh không chỉ phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng mà còn cần những hoạt động thểchất Đặc biệt các trẻ ở lứa tuổi mầm non lại cần điều này hơn ai hết
Những trò chơi vận động không chỉ giúp cho trẻ phát triển thể chất mà cònnâng cao trí thông minh một cách hiệu quả Phát triển vận động góp phần tăngcường bảo vệ sức khỏe Các bài tập vận động vừa sức giúp cơ thể trẻ thoải mái,kích thích hoạt động của của các hệ cơ quan Đặc biệt khi trẻ luyện tập với các yếu
tố tự nhiên như nước, ánh nắng mặt trời, không khí … sẽ giúp cho trẻ dễ thích nghihơn với môi trường sống bên ngoài và tăng cường sức đề kháng của cơ thể
Tôi luôn lồng ghép tổ chức các trò chơi vận động trong lớp, ngoài trời hay
trong và ngoài tiết học một cách hợp lý, khiến trẻ hứng thú hơn ( Hình ảnh 16)
Tôi nhận thấy rằng bất kỳ một trò chơi vận động nào cũng khiến trẻ thíchthú, đơn giản chỉ là đuổi theo những quả bóng tròn đang lăn trên sân hay trò chơicùng những chiếc dây thừng cũng khiến trẻ đam mê cả buổi ngoài trời mà không
hề nhàm chán ( Hình ảnh 17,18 )
Một điều tuyệt vời thu được là khi tham gia các trò chơi vận động sẽ giúp trẻngày càng tự tin hơn khi đạt được những thành quả của mình Sẽ giúp trẻ mạnh dạngiao tiếp, hòa đồng với mọi người, vượt qua bao sự rụt dè và khó khăn ban đầu
2.3.4 Thông qua dạo chơi ngoài trời: Không chỉ sinh động các trò chơi
trong lớp tôi còn đặc biệt chú ý quan tâm đến các hoạt động trải nghiệm ngoài trờinhằm kích thích sự tìm tòi, khám phá sáng tạo của trẻ
Dạo chơi ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi có ý nghĩa vôcùng quan trọng giúp trẻ được hít thở không khí trong lành, được quan sát và ngắmnhìn thế giới xung quanh mà trẻ hứng thú nhất Trẻ nhận thức được thế giới xungquanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm những gì xảy ra ở cuộcsống xung quanh mình Qua hoạt động ngoài trời, trẻ thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu,khám phá của bản thân Hoạt động dạo chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn,phấn khởi, vui nhộn, tâm lý thoải mái và hứng thú với môi trường tự nhiên Đồng
thời giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn ( Hình ảnh 19)
Chính vì vậy, thật tiếc nếu chúng ta không cho trẻ được tiếp xúc với thiênnhiên Tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ được khám phá những điều mới lạ ngoài thiên
Trang 17nhiên diệu kỳ như: bé cùng quan sát chiếc mầm mới nhú lên, nhặt chiếc lá vànghay cánh hoa vừa rụng, hay chơi cùng những viên sỏi ngộ nghĩnh dưới gốc cây,…
Tất cả đều có hồn trong mắt trẻ nếu có sự định hướng của giáo viên hay cha mẹ.
Ví dụ như trong chủ đề “gia đình của bé” bé được học bài học nhận biết hìnhvuông hình chữ nhật Sau khi các cháu làm quen, nhận biết và gọi tên các hìnhxong Tôi đưa trò chơi “Nối hình” trong kids up vào làm một trò chơi củng cố Haytôi lựa chọn trò chơi “quy luật đơn giản” để củng cố bài học sắp xếp theo quy tắc
cho các bé ( Hình ảnh 22)
Hay ví dụ khác trong chủ đề Nghề nghiệp, bài học khám phá xã hội về một
số nghề trong xã hội, tôi lại sử dụng phần tráo thẻ trong kids up và đưa vào phầngợi hứng thú nhằm tạo sự tò mò cho trẻ khi khám phá về các nghề Hoặc trong giờgiáo dục âm nhạc, tôi đã giúp trẻ cảm thụ âm nhạc bằng cách cho trẻ nghe các giaiđiệu của các bài hát trong chủ đề với những âm thanh nhạc cụ khác nhau
Kids up liên tục cập nhật các bài học theo chủ đề sự kiện như giáng sinh, tếtTrung thu, tết Nguyên đán giúp các bé tiếp cận lượng kiến thức vô cùng phongphú Ví dụ như chủ đề tết Trung thu, tôi sử dụng các bài học của chủ đề sự kiệnvào hoạt động khám phá xã hội về một số đồ chơi và hoạt động trong ngày tếttrung thu Hay chủ đề giáng sinh, trẻ thỏa sức được quan sát, tìm hiểu về các nhânvật bí ẩn trong ngày giáng sinh, một số đồ vật đặc trưng trong ngày đó
Bên cạnh việc ứng dụng kids up vào hoạt động học, trong giờ hoạt độngchiều, tôi cũng lên kế hoạch đưa trò chơi Kids up để trẻ luyện tập các bài tập tổnghợp Phần thưởng sticker ngộ nghĩnh sau mỗi bài học trẻ thu được giúp trẻ thích
thú, dễ học và dễ tiếp cận hơn (Hình ảnh 23)
Với những nội dung Kids up mà cô cho trẻ học trên lớp, tôi thường quay lại
sự hứng thú của trẻ để gửi cho các cha mẹ kèm lời nhắn “ bố mẹ thấy các con họcnhận biết hình học qua kids up vui chưa này”, hay “Gửi bố mẹ bài học tìm đúngquy luật của các con cùng Kids up” hôm nay con thấy được cái hay, cái hữu íchcủa ứng dụng và yên tâm, tin tưởng lựa chọn Kids up làm phương tiện đồng hànhcho các con sử dụng Đồng thời hướng dẫn nội dung để ba mẹ đồng hành cùng con
tại nhà với Kids up ( Hình ảnh 24, 25 )
2.4 Giải pháp 4: Làm đồ dùng đồ chơi, hướng dẫn một số trò chơi đơn giản giúp cha mẹ đồng hành cùng con tại nhà.
Dù bận đến mấy các bậc cha mẹ cũng nên sắp xếp thời gian để chơi đùacùng con Đây là cách tốt nhất để loại bỏ thói quen xem điện thoại, ti vi của trẻ.Cuộc sống hiện đại khiến các bậc cha mẹ ít thời gian dành cho con, điều này khiến
Trang 18trẻ cảm thấy cô đơn, không biết làm gì và chúng sẽ có xu hướng giải tỏa cảm xúcbằng việc xem các video trên Youtube.
Chính vì vậy, thay vì bỏ mặc con cha mẹ cần dành nhiều thời gian chơi vàquan tâm tới trẻ Đơn giản như khi về đến nhà, cha mẹ có thể rủ con cùng vào bếp,cùng nhặt rau hay cùng dọn dẹp nhà cửa, trò chuyện và hỏi han các hoạt độngtrong ngày của con Mỗi ngày, các bố mẹ có thể có những hoạt động, trò chơi đểtạo sự hứng thú cho trẻ, ví dụ, cùng con vẽ một bức tranh, xếp hình, tô màu hay
đọc truyện,… ( Hình ảnh 26, 27)
Để đồng hành cùng phụ huynh, tôi thường xuyên thiết kế chia sẻ các file tômầu, cắt dán hay file học toán như hình dạng, kích thước… theo các chủ đề béhọc, dôi khi kèm theo những video làm mẫu để phụ huynh dễ dàng hướng dẫn conhọc tại nhà Điều này phụ huynh rất phấn khởi và không gặp trở ngại trong việc
dạy con tại nhà (Hình ảnh 28,29, 30, 31)
Đối với trẻ mầm non đang tuổi thích khám phá tìm tòi và trải nghiệm, việcđồng hành cùng con sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi cha mẹ có đồ chơi chơi cùng con.Chính vì vậy tôi đã thiết kế những trò chơi để giúp ba mẹ khơi dậy sự hào hứngcủa trẻ qua những ý tưởng đơn giản, thú vị mà ngay cả những ông bố, bà mẹ bậnrộn nhất hay những bảo mẫu chăm sóc trẻ đều có thể thực hiện được, kể cả trongnhà hay ngoài trời, mùa hè hay mùa đông, lúc yên tĩnh hay bận rộn
Bản thân tôi trong năm học rất tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo từ nhữngnguyên vật liệu sẵn có, góp phần làm phong phú đa dạng hơn các loại đồ chơitrong lớp học của mình và hơn nữa là giảm chi phí mua sắm nhờ vào việc tận dụngnhững nguồn nguyên liệu sẵn có như chai lọ, bìa catton, cốc đĩa giấy, hộp giầy cũ,
nắp chai nhựa, sỏi đá… ( Hình ảnh 32)
* Một số trò chơi cha mẹ dễ dàng chơi tại nhà cùng con
Tôi luôn tìm tòi để tạo ra những trò chơi, sáng tạo đồ dùng đồ chơi mangtính mở để kích thích được sự tò mò, khám phá và tạo nhiều hứng thú cho trẻ hơn
so với các đồ chơi đã có sẵn trong lớp mình Những đồ chơi đó nhìn sẽ thấy rất đơngiản nhưng lại vô cùng hấp dẫn đối với trẻ
Trò chơi 1: Những chiếc cốc vui nhộn
Bất kỳ một trò chơi mới lạ nào cũng đều hấp dẫn đối với trẻ Kể cả nhữngchiếc cốc giấy đã dùng xong tưởng chừng bỏ đi
Mục đích: Trẻ biết chơi những trò chơi thú vị cùng các chiếc cốc như: xếp
tháp bằng cốc, lăn bóng chụp cốc, hay tung bóng hứng cốc
Rèn cho trẻ phản xạ nhanh nhạy, phát triển vận động cho trẻ
Trang 19Cho trẻ xếp những cốc bằng hình tháp, vừa xếp vừa đếm hoặc có thể nângcao xếp theo mầu yêu cầu Sau khi xếp có thể cho trẻ dùng những quả bóng lănlàm đổ tháp.
Mỗi mẹ con ngồi một đầu bàn, một người lăn bóng một người cầm cốc úplên bóng đang lăn và ngược lại Hoặc có thể chơi một người lăn bóng từ đầu bàn,người ngồi cuối bàn định hướng hướng bóng lăn và hứng cốc để đỡ bóng
Mẹ ngồi tung bóng lên cao sang phía con đang cầm cốc ngồi đối diện, cáchnhau 1-2 mét, con hai tay hai cốc đón để đỡ bóng bằng cốc
Dính hai đáy chiếc cốc lại với nhau, hai mẹ con cùng thi nhau dùng quạtquạt cho chiếc cốc lăn xem ai về đích trước
Dung cốc để chơi đồ vật nào ở đâu bằng cách một người nhắm mắt, ngườikia dùng cốc úp lên trên đồ vật để người còn lại đoán và đổi ngược lại
(Hình ảnh 33)
Trò chơi 2: Trái bóng tròn ngộ nghĩnh
Trẻ nhỏ rất thích được chơi với các loại bóng Ở nhà thay vì dùng bóng thật,
mẹ có thể thay thế bằng những đôi tất cuộn tròn hay giấy báo cuộn tròn và lấybăng dính dính lại để hình thành quả bóng Bé sẽ tha hồ vui chơi với những quảbóng này trong nhà hoặc ngoài trời
* Mục đích: Trẻ hứng thú với trái bóng tròn, có thể chơi cùng mẹ những trò
chơi với bóng như ném bóng vào giỏ, lăn bóng,… và nghĩ ra một số cách chơi đơngiản khác từ bóng
Rèn phản xạ nhanh nhạy ở trẻ, phát triển vận động tinh, vận động thô chotrẻ Tăng khả năng tập trung chú ý ở trẻ
* Chuẩn bị:
Quả bóng nhựa hoặc bóng nảy mềm
Hộp giấy hoặc giỏ đựng quần áo
Ván trượt hoặc cái bảng
* Tiến hành
Có thể có những cách chơi với quả bóng như sau:
Ngồi dang chân đối diện với bé và hai mẹ con lần lượt đẩy bóng cho nhauĐặt hộp hoặc giỏ đựng quần áo ở tư thế nằm và hướng dẫn bé cách ngồi vàlăn bóng vào giỏ
Đặt giỏ hoặc hộp trên nền nhà, cách bé 1-1,5m để cho bé ném bóng vào rổĐặt giỏ lên nóc tủ quần áo, hoặc treo lên tường để hai mẹ con cùng chơi tròchơi ném bóng rổ trong nhà
Đặt tấm ván trượt hoặc tấm bảng tự vào ghế hoặc cầu thang Sau đó hướngdẫn cho bé cách thả bóng lăn tròn từ trên xuống Tiếp tục hướng dẫn bé lăn quảbóng từ dưới lên trên tấm bảng
Dính băng dính lên cánh tủ hoặc tường và cha mẹ bế bé lên dính, xếp và
đếm bóng hay chọn bóng theo đúng yêu cầu ( Hình ảnh 34,35)
Trang 20Trò chơi 3: Những chiếc hộp diệu kỳ
Xung quanh chúng ta hằng ngày có rất nhiều các hộp bỏ đi Tại sao lạikhông tận dụng chúng làm những đồ chơi cho bé nhỉ?
Mục đích:
Bé biết thu gom các hộp giấy cũ Mẹ và bé biết tận dụng các hộp để sáng tạotrò chơi chơi cùng nhau
Luyện tập cổ tay và các ngón tay phản xạ khéo léo, linh hoạt Phát triển trí
óc, tư duy logic
Cách chơi:
Với những chiếc hộp bé có thể chơi được rất nhiều trò chơi khác nhau nhưTrò chơi tìm hình và bóng, trò chơi đoán đồ vật, trò chơi học các hình dạng cơ bảnhay nhận biết mầu sắc
Hộp còn giúp các bé hứng thú tham gia vào trò chơi Đơn giản như mẹ làmmột chiếc hộp được bịt kín các mặt, chỉ có duy nhất một mặt của hộp được làmtrong suốt, mặt phía trên mẹ khoét một lỗ tròn để cho bé có thể thò tay vào tronghộp Các bé sẽ rất hào hứng bắt đầu đi tìm một món đồ chơi nào đó bị mẹ giấu mất.Điều này cũng giúp bé phát triển và hoàn thiện khả năng nhận thức của mình
Cũng từ các hộp bìa catton như hộp giầy, mẹ có thể tạo ra một số trò chơi
như chong chóng mặt trời rất đơn giản, trò chơi ai khéo léo…( Hình 36, 37, 38)
Ngoài việc cho con chơi các trò chơi cùng bố mẹ, tôi luôn động viên phụhuynh hãy “thả” bé vui đùa cùng các bạn, cho các bé tập chơi thể thao đơn giảnnhư đạp xe, đi xe thăng bằng, chơi với cát, nước, sáng tạo cùng mầu nước, hay cho
bé hòa mình vào với thiên nhiên ( Hình ảnh 39,40,41)
Điều này không chỉ tăng thêm sự gắn kết gia đình, mà các trò chơi trên cònkích thích sự sáng tạo và khả năng tưởng tượng của các con Đặc biệt trẻ cũng sẽkhông còn thời gian “rảnh” mà nghĩ đến ti vi hay điện thoại
Đồng thời vào các dịp cuối tuần, cha mẹ cũng nên đăng kí cho con tham giacác hoạt động ngoại khóa ở cung văn hóa thiếu nhi hay câu lạc bộ như vẽ, đàn,nhảy múa để giúp trẻ tự tin và rèn luyện các kỹ năng của mình
Qua việc đồng hành cùng phụ huynh dạy trẻ tại nhà và giúp các cháu sửdụng thiết bị điện tử một cách khoa học tôi thấy các cháu tiến bộ hơn rất nhiều sovới đầu năm, cháu vui vẻ và tích cực hơn, vâng lời người lớn hơn
Giúp trẻ thông minh, nhanh nhẹn hơn Tư duy và ngôn ngữ của trẻ linh hoạt,nhạy bén hơn Trẻ có một vốn từ vựng phong phú hơn
Trang 21Thông qua việc chơi các trò chơi và đồ chơi, trẻ sáng tạo, trẻ mạnh dạn, tựtin và thích thể hiện được mình Đồng thời trẻ vui vẻ hoàn thành công việc đượcgiao.
Các đồ chơi để cha mẹ đồng hành cùng con đều từ nguyên liệu dễ kiếm cótrong gia đình, cách làm đơn giản, không tốn kém về thời gian và kinh phí
Tạo được hứng thú cho trẻ trong các hoạt động, giúp trẻ và ba mẹ có cách sửdụng thiết bị điện tử khoa học, tiền đề của việc đi vào nền nếp học tập nghiêm túccủa trẻ sau này
- Tính sáng tạo
Việc sử dụng các thiết bị điện tử khoa học với nội dung lành mạnh mangtính giáo dục phù hợp với nhận thức độ tuổi được giáo viên và phụ huynh phối hợpthực hiện đồng hành cùng trẻ sẽ mang lai hiệu quả cao, giúp cho trẻ phát triển toàndiện về mọi mặt và có các kỹ năng về xã hội tốt
Phát huy được khả năng sáng tạo, tìm tòi của cô giáo, ba mẹ và bản thân trẻ Các đồ chơi có thể sử dụng linh hoạt trong nhà, ngoài trời Một số trò chơi
dễ dàng tìm đồ dùng thay thế
Bất kỳ ai trong gia đình cũng có thể đồng hành cùng bé được, chỉ cần cha
mẹ có mong muốn được đồng hành cùng con
III HIỆU QUẢ KINH TẾ, XÃ HỘI ĐẠT ĐƯỢC
Trong quá trình nghiên cứu tìm tòi, triển khai áp dụng “Một số biện pháp phối hợp cùng phụ huynh giúp trẻ mẫu giáo hạn chế thời gian dùng thiết bị điện tử” Tôi đã thu được kết quả như sau:
1 Hiệu quả kình tế
Không tốn kém về kinh tế, nguyên liệu làm Ai cũng có thể làm được
Với mỗi đồ chơi mà cô giáo tạo ra hay hướng dẫn với phụ huynh đều dễ tìmnguyên liệu và dễ làm hay tận dụng tìm đồ vật thay thế
2 Hiệu quả xã hội
Qua quá trình áp dụng biện pháp, bản thân tôi đã thu được kết quả như sau:
Trang 22khi làm việc riêng
3 Cha mẹ xem điện thoại
* Về phía lớp học và nhà trường: Các đồ chơi cô tạo ra góp phần làm
phong phú, đa dạng các loại đồ chơi và nâng cao giá trị của đồ dùng, đồ chơi tự tạotrong lớp
Những trò chơi cô gợi ý, hướng dẫn ba mẹ đều gắn liền với các nội dung họccủa bé trên lớp theo các chủ đề, điều đó góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc giáodục trẻ, đồng thời tuyên truyền được chất lượng dạy và học trong nhà trường nóiriêng và tuyên truyền về vai trò của bậc học mầm non nói chung
bé tính kỷ luật, nghiêm túc trong cuộc sống
Việc cô giáo đồng hành cùng phụ huynh tại nhà sẽ giúp cho mối quan hệgiữa gia đình và cô giáo, nhà trường thêm gắn bó; phụ huynh yên tâm tin tưởng côgiáo, nhà trường và sẵn sàng tham gia các phong trào hoạt động của nhà trường khicần thiết
* Về bản thân giáo viên:
Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, khả năngthu hút trẻ và đặc biệt là khả năng tuyên truyền thuyết phục phụ huynh
Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua việc đồng hành cùng trẻ trên lớp,
kể cả những điều nhỏ nhất Tạo ra sự gắn bó giữa cô giáo và trẻ, cô giáo thêm yêunghề, mến trẻ
Tạo mối quan hệ mở giữa cô giáo và phụ huynh
* Về phía trẻ:
Trang 23Trẻ ngoan hơn, biết nghe lời người lớn hơn và đặc biệt là trẻ biết chỉ đượcxem ti vi hay điện thoại đúng giờ quy định và khi được sự đồng ý của ba mẹ hayngười lớn tuổi.
Tăng sự tập trung, khéo léo Trí tưởng tượng của trẻ phong phú
Ngôn ngữ của trẻ phát triển mạch lạc hơn, tư duy sáng tạo và tư duy logicđược hình thành và phát triển nhạy bén, linh hoạt hơn
Khi được vui chơi cùng bạn, tình cảm của trẻ phát triển, trẻ biết chia sẻ,đoàn kết cùng bạn để hoàn thành trò chơi Kỹ năng làm việc nhóm, hợp tác của trẻđược hình thành và củng cố
Trẻ mạnh dạn tự tin, năng động trong giao tiếp, biết nêu lên ý kiến của mình
và tích cực thể hiện sự sáng tạo của mình Đặc biệt là trẻ đã chủ động tham gia mộtcông việc mà cha mẹ hay cô giáo giao Tích cực hơn trong những hoạt động trênlớp
IV §iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng ¸p dông:
* Điều kiện áp dụng: Các biện pháp đưa ra không chỉ áp dụng riêng cho một
giáo viên hay một phụ huynh nào mà với tất cả các phụ huynh có con nhỏ và cácgiáo viên đang trực tiếp giảng dạy ở độ tuổi mẫu giáo
* Khả năng áp dụng: Đã áp dụng thực hiện tại lớp mẫu giáo 3TB2 trường
mầm non Trung Sơn Có thể áp dụng được ở tất cả các lớp mẫu giáo khác trong cáctrường mầm non
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc phối hợp cùng phụ huynh giúp trẻ hạn chế thời gian sử dụng các thiết bị điện tử góp phầnnâng cao khả năng tuyên truyền, phối hợp của giáo viên với phụ huynh Đồng thờinâng cao chất lượng giáo dục ở trường mầm non được áp dụng trong quá trình thựchiện ở Trường mầm non Trung Sơn Kính mong nhận được sự góp ý của ban giámhiệu nhà trường, lãnh đạo các cấp, bạn bè đồng nghiệp để bản sáng kiến được hoànthiện hơn, để bản thân tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong quá trình thực hiệnnhiệm vụ, đáp ứng với yêu cầu ngày càng phát triển của đất nước
Tôi xin chân thành cảm ơn./
Trung Sơn, ngày 18 tháng 04 năm 2021
XÁC NHẬN
CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN VỊ CƠ SỞ
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
Phạm Thị Mai