Lây truyềnLao lan truyền qua các giọt nước trong không khí từ chất tiết khi ho, nhảy mũi, nói chuyện hay khạc nhổ của người nhiễm vi khuẩn hoạt động.. Điều trị với kháng sinh thích hợp
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Trang 3I KHÁI NIỆM
3
Trang 4•Robert Koch trong phòng thí nghiệm.
Trang 5Lao là tình trạng nhiễm vi khuẩn
Mycobacterium tuberculosis, thường
gặp nhất ở phổi nhưng cũng có thể
ảnh hưởng đến
hệ thần kinh trung ương (lao màng
não), hệ bạch huyết, hệ tuần hoàn
(lao kê), hệ niệu dục , xương và khớp
.
4
Trang 6vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis
Trang 7Hiện nay lao là bệnh nhiễm khuẩn
chính và thường gặp nhất, ảnh hưởng
đến 2 tỉ người tức 1/3 dân số, với 9
triệu ca mới mỗi năm, gây 2 triệu người
tử vong, hầu hết ở các
nước đang phát triển
6
Trang 8Vi khuẩn lao thuộc loại vi khuẩn có cấu tạo đặc biệt bởi lớp sáp do đó sức đề kháng của chúng rất mạnh với môi trường bên ngoài
khi chúng ra ngoại cảnh Ngay cả cồn và
axit ở một đậm độ nhất định làm chết các vi khuẩn khác nhưng vi khuẩn lao vẫn tồn tại
Vì vậy người ta gọi vi khuẩn lao là loại vi khuẩn kháng cồn-kháng toan
7
Trang 9Tác nhân gây bệnh lao,
Mycobacterium tuberculosis (MTB), là
vi khuẩn hiếu khí Vi khuẩn này phân
chia mỗi 16 đến 20 giờ, rất chậm so với thời gian phân chia tính bằng phút của
các vi khuẩn khác (trong số các vi khuẩn phân chia nhanh nhất là một chủng
E coli, có thể phân chia mỗi 20 phút)
8
Trang 10Mycobacterium tuberculosis không
thuộc nhóm Gram + hay Gram – vì
phương pháp nhuộm Gram không
nhuộm được nó mặc dầu vi trùng này cũng có 1 màng bọc peptydoglycan
Ngoài màng này còn có 1 màng sáp
làm cho các thuốc nhuộm Gram không thấm vào được
9
Trang 11II BỆNH HỌC
10
Trang 121 Lây truyền
Lao lan truyền qua các giọt nước trong
không khí từ chất tiết khi ho, nhảy mũi, nói chuyện hay khạc nhổ của người nhiễm vi
khuẩn hoạt động Tiếp xúc gần gũi (kéo dài, thường xuyên, thân mật) là nguy cơ nhiễm bệnh cao nhất (khoảng 22%, nhưng có thể đến 100%)
11
Trang 131-40 13
• Vi khuẩn lao dưới kính hiển vi.
Vi khuẩn lao dưới kính hiển vi.
Trang 142 Bệnh sinh
Nhiễm lao bắt đầu khi trực khuẩn lao vào đến phế nang, xâm nhiễm vào đại thực bào phế nang và sinh sôi theo cấp số mũ Vi
khuẩn bị tế bào đuôi gai bắt giữ và mang đến hạch lympho vùng ở trung thất, sau đó theo dòng máu đến các mô và cơ quan xa, nơi mà bệnh lao có khả năng phát triển:
đỉnh phổi, hạch lympho ngoại biên, thận, não và xương.
13
Trang 15Lao được phân loại là trình
trạng viêm u hạt Đại thực bào, lympho bào T, lympho bào B và nguyên bào sợi là các tế bào kết tập lại tạo u hạt, với các lympho bào vây quanh đại thực bào
14
Trang 17Điều trị với kháng sinh thích hợp có
thể tiêu diệt được vi khuẩn và lành
bệnh Vùng bị ảnh hưởng được thay thế bằng mô sẹo
Nếu vi khuẩn lao xâm nhập vào dòng
máu và lan toả khắp cơ thể, chúng tạo
vô số ổ nhiễm, với biểu hiện là các củ
lao màu trắng ở mô Trường hợp này
được gọi là lao kê và có tiên lượng
nặng
16
Trang 18III TÁC HẠI VÀ
CÁCH PHÒNG BỆNH
LAO
17
Trang 19Một người mắc bệnh lao không được điều trị mỗi
năm sẽ gây bệnh cho 15 – 20 người khác.
18
Trang 20bệnh lao có thể tấn công tất cả
mọi cơ quan, từ màng não cho tới
ruột non đi qua xương, thận, tử
cung, thì bệnh lao phổi chiếm đến
80% Laennec đã chứng minh tính riêng biệt của bệnh ở những giai
đoạn khác nhau và phân biệt dạng
lao phổi khác với những sự nhiễm
trùng phổi khác
19
Trang 212 Cách phòng ngừa bệnh lao
Bacille Calmette-Guerin hay BCG là
loại vắc-xin phổ biến hiện nay Nó có
thể giúp phòng ngừa một số dạng bệnh lao nguy hiểm tuy nhiên nó không có
hiệu quả tốt đối với bệnh lao phổi, dạng bệnh lao phổ biến nhất
20
Trang 22Do lây lan theo không khí thở hít
nên khi trong nhà có người bị lao
phổi việc phòng tránh Ðờm và các chất khạc nhổ, các hạt nước bọt li ti chứa trực khuẩn lao bắn ra không
khí khi người lao phổi ho, khạc là
yếu tố lây truyền bệnh lao quan
trọng nhất
21
Trang 23Với người đang bị bệnh thì biện pháp
ngăn ngừa lây lan bệnh là được điều trị đến nơi đến chốn, đủ số lượng thuốc,
đủ liều lượng thuốc, đủ thời gian chữa trị, điều trị có sự theo dõi chặt chẽ của thầy thuốc chuyên khoa: Thường khi
không còn tìm thấy trực khuẩn lao
trong đờm nữa sau nhiều lầm làm xét
nghiệm đờm thì khả năng lây nhiễm ở người bị bệnh giảm thiểu rất nhiều
22
Trang 24Loại trừ nguồn gốc gây lan truyền
bệnh
Bệnh nhân lao phổi và cuống họng cần được chẩn đoán càng sớm càng tốt, tạm thời để họ ở riêng và bắt đầu điều trị
ngay bằng dược phẩm để tiêu diệt vi
khuẩn gây lao Thường thường, sau 2-3 tuần lễ uống thuốc đều đặn, thử nghiệm đàm âm tính thì khả năng lây truyền
bệnh giảm
23
Trang 253.Một số vấn đề liên quan
- Lao kháng thuốc:
Các nhà nghiên cứu cho rằng cơ chế kháng thuốc của vi khuẩn lao là do di truyền ở tầm nhiễm sắc thể bằng cách đột biến sinh ra
chủng vi khuẩn lao kháng thuốc Hiện
tượng này diễn ra khi những chủng vi
khuẩn lao chưa một lần tiếp xúc với thuốc chống lao nhưng ngay từ khi tiếp xúc lần
đầu tiên chúng đã kháng lại thuốc đó
24
Trang 26Vì vậy, nhiều tác giả đã khẳng định cơ chế kháng thuốc của vi khuẩn lao là do
sự đột biến ngẫu nhiên của nhiễm sắc thể của vi khuẩn lao đã trải qua sự sao chép và có thể được chọn lọc do trong khi điều trị không sử dụng đầy đủ liều lượng và không kết hợp các loại thuốc với nhau
25
Trang 28Từ trong chất dịch mà bệnh nhân ho khạc làm bắn ra, vi khuẩn lao có thể
đi vào mắt người lành dễ dàng như một hạt bụi, gây bệnh ở nhiều tổ
chức mắt như da mi, củng mạc,
màng bồ đào
27
Trang 30IV KẾT LUẬN
29
Trang 31Lao được coi như bệnh của người
nghèo, với lợi tức thấp, sống trong điều kiện kém vệ sinh, nhà cửa chật chội,
không thoáng khí, bệnh dễ lây lan
Nghèo đói lại làm bệnh lao dễ phát
triển, khó chữa vì người dân không đáp ứng được với phí tổn trị bệnh
30
Trang 32Theo tổ chức Y tế Thế giới,
bệnh lao đang có khuynh
hướng tái xuất hiện tại các
quốc gia đang phát triển, đặc
biệt là khi lao kết hợp với
nhiễm HIV và với các trường hợp vi khuẩn lao kháng thuốc
31
Trang 33Tổ chức cố gắng giúp các quốc gia cải tiến hệ thống điều trị với trực tiếp theo dõi trị liệu (DOT-directtly observe
therapy), bảo đảm sự tuân thủ của bệnh nhân dùng thuốc
Cao vọng của tổ chức là vào thập niên
2050, bệnh lao sẽ không còn là vấn nạn
y tế của mọi quốc gia và tỷ lệ bệnh sẽ
là 1/1 triệu người dân
32
Trang 34Và cũng không còn các trường hợp lao kháng thuốc, di chuyền tiếp cận với người lành trên máy bay, xe
chuyên chở công cộng cũng như nơi
có nhiều dân chúng tụ họp, để lây
truyền căn bệnh nan trị.
33